ଜାନାମି ଚେମୌ ପୁତ୍ରୌ ମେ ଯମଜାତୌ କୁଶୀଲଵୌ । ଶୁଦ୍ଧାଯାଂ ଜଗତୋ ମଧ୍ଯେ ମୈଥିଲ୍ଯାଂ ପ୍ରୀତିରସ୍ତୁ ମେ ।। ୭.୯୭.
ମୁଁ ଜାଣିଛି ଏହି ଦୁଇ ପୁଅ, କୁଶ ଓ ଲବ, ମୋ ପୁତ୍ର; ଶୁଦ୍ଧ ମୈଥିଳୀ ସଭା ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି, ମୋର ପ୍ରେମ ତାଙ୍କୁ ଦିଅ।
ଅଭିପ୍ରାଯଂ ତୁ ଵିଜ୍ଞାଯ ରାମସ୍ଯ ସୁରସତ୍ତମାଃ । ସୀତାଯାଃ ଶପଥେ ତସ୍ମିନ୍ ମହେନ୍ଦ୍ରାଦ୍ଯା ମହୌଜସଃ ।। ୭.୯୭.
ରାମଙ୍କର ଭାବନା ଜାଣି, ଦେବମାନେ ମହେନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବମାନେ ସୀତାଙ୍କ ଶପଥ ପାଇଁ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ।
ପିତାମହଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ସର୍ଵ ଏଵ ସମାଗତାଃ ।। ୭.୯୭.
ପିତାମହଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ସମସ୍ତେ ଏକସାଥି ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ।
ଆଦିତ୍ଯା ଵସଵୋ ରୁଦ୍ରା ହ୍ଯଶ୍ଵିନୌ ସମରୁଦ୍ଗଣାଃ । ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵ ଏଵ ସମାଗତାଃ ।। ୭.୯୭.
ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ରୁଦ୍ର, ଅଶ୍ୱିନୀ ଓ ମରୁତ୍ ଗଣ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକସାଥି ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ।
ସାଧ୍ଯାଶ୍ଚ ଵିଶ୍ଵେଦେଵାଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ଚ ପରମର୍ଷଯଃ । ନାଗାଃ ସୁପର୍ଣାଃ ସିଦ୍ଧାଶ୍ଚ ତେ ସର୍ଵେ ହୃଷ୍ଟମାନସାଃ । ସୀତାଶପଥସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତାଃ ସର୍ଵ ଏଵ ସମାଗତାଃ ।। ୭.୯୭.
ସାଧ୍ୟ, ବିଶ୍ୱଦେବ, ସମସ୍ତ ଉତ୍ତମ ଋଷି, ନାଗ, ସୁପର୍ଣ୍ଣ, ସିଦ୍ଧମାନେ ସମସ୍ତେ ଶୀତାଙ୍କ ଶପଥ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ଓ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵାନୃଷୀଂଶ୍ଚୈଵ ରାଘଵଃ ପୁନରବ୍ରଵୀତ୍ । ପ୍ରତ୍ଯଯୋ ମେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠା ଋଷିଵାକ୍ଯୈରକଲ୍ମଷୈଃ ।। ୭.୯୭.
ଦେବ ଓ ଋଷିମାନେକୁ ଦେଖି, ରାଘବ ପୁନି କହିଲେ: 'ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଋଷିମାନେର ଶୁଦ୍ଧ କଥାରେ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଛି।'
ଶୁଦ୍ଧାଯାଂ ଜଗତୋ ମଧ୍ଯେ ଵୈଦେହ୍ଯାଂ ପ୍ରୀତିରସ୍ତୁ ମେ ।। ୭.୯୭.
ଶୁଦ୍ଧ ବୈଦେହୀ ସଭା ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି, ମୋର ପ୍ରେମ ତାଙ୍କୁ ଦିଅ।
ତତୋ ଵାଯୁଃ ଶୁଭଃ ପୁଣ୍ଯୋ ଦିଵ୍ଯଗନ୍ଧୋ ମନୋରମଃ । ତଜ୍ଜନୌଘଂ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ହ୍ଲାଦଯାମାସ ସର୍ଵତଃ ।। ୭.୯୭.
ତାପରେ ଏକ ଶୁଦ୍ଧ, ପୁଣ୍ୟ, ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ଭରା ମନୋରମ ପବନ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଏକତ୍ରିତ ଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଲା।
ତଦଦ୍ଭୁତମିଵାଚିନ୍ତ୍ଯଂ ନିରୈକ୍ଷନ୍ତ ସମାଗତାଃ । ମାନଵାଃ ସର୍ଵରାଷ୍ଟ୍ରେଭ୍ଯଃ ପୂର୍ଵଂ କୃତଯୁଗେ ଯଥା ।। ୭.୯୭.
ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟର ଲୋକମାନେ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଏବଂ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଘଟଣାକୁ ଦେଖିଲେ; ପୂର୍ବରୁ କୃତଯୁଗରେ ଯେପରି ଲୋକମାନେ ଦେଖୁଥିଲେ, ସେହିପରି।
ସର୍ଵାନ୍ସମାଗତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୀତା କାଷାଯଵାସିନୀ । ଅବ୍ରଵୀତ୍ପ୍ରାଞ୍ଜଲିର୍ଵାକ୍ଯମଧୋଦୃଷ୍ଟିରଵାଙ୍ମୁଖୀ ।। ୭.୯୭.
ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକତ୍ରିତ ଦେଖି, କାଷାୟ ଚୀର ପିନ୍ଧିଥିବା ସୀତା, ହାତ ଯୋଡି, ଚକ୍ଷୁ ନମ୍ର କରି, ମୁହଁ ନମାଇ, ମୂନ୍ ଶବ୍ଦ କହିଲେ।
ଯଥା ଽହଂ ରାଘଵାଦନ୍ଯଂ ମନସାପି ନ ଚିନ୍ତଯେ । ତଥା ମେ ମାଧଵୀ ଦେଵୀ ଵିଵରଂ ଦାତୁମର୍ହତି ।। ୭.୯୭.
ମୁଁ ମନରେ ରାଘବ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଭାବିବି ନାହିଁ; ଏହିପରି ମୋତେ ମାଧବୀ ଦେବୀ ଏକ ଦ୍ୱାର ଦେଉ।
ମନସା କର୍ମଣା ଵାଚା ଯଥା ରାମଂ ସମର୍ଚଯେ । ତଥା ମେ ମାଧଵୀ ଦେଵୀ ଵିଵରଂ ଦାତୁମର୍ହତି ।। ୭.୯୭.
ମୁଁ ମନ, କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଶବ୍ଦରେ ଯେପରି ରାମଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରେ, ଏହିପରି ମୋତେ ମାଧବୀ ଦେବୀ ଏକ ଦ୍ୱାର ଦେଉ।
ଯଥୈତତ୍ସତ୍ଯମୁକ୍ତଂ ମେ ଵେଦ୍ମି ରାମାତ୍ପରଂ ନ ଚ । ତଥା ମେ ମାଧଵୀ ଦେଵୀ ଵିଵରଂ ଦାତୁମର୍ହତି ।। ୭.୯୭.
ମୁଁ କହିଥିବା ଯଥା ଏହି ସତ୍ୟ, ଏବଂ ମୁଁ ରାମ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଜାଣି ନାହିଁ; ଏହିପରି ମୋତେ ମାଧବୀ ଦେବୀ ଏକ ଦ୍ୱାର ଦେଉ।
ତଥା ଶପନ୍ତ୍ଯାଂ ଵୈଦେହ୍ଯାଂ ପ୍ରାଦୁରାସୀତ୍ତଦଦ୍ଭୁତମ୍ । ଭୂତଲାଦୁତ୍ଥିତଂ ଦିଵ୍ଯଂ ସିଂହାସନମନୁତ୍ତମମ୍ ।। ୭.୯୭.
ବୈଦେହୀ ଶପଥ କହିବା ସମୟରେ, ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଗଲା—ଭୂମିରୁ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ଅତିଶ୍ରେଷ୍ଠ ସିଂହାସନ ଉପରେ ଆସିଗଲା।
ଧ୍ରିଯମାଣଂ ଶିରୋଭିସ୍ତୁ ନାଗୈରମିତଵିକ୍ରମୈଃ । ଦିଵ୍ଯଂ ଦିଵ୍ଯେନ ଵପୁଷା ଦିଵ୍ଯରତ୍ନଵିଭୂଷିତୈଃ ।। ୭.୯୭.
ଏହି ସିଂହାସନଟି ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନାଗମାନେ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଧରିଥିଲେ; ଏହା ଦିବ୍ୟ ରୂପରେ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା।
ତସ୍ମିଂସ୍ତୁ ଧରଣୀ ଦେଵୀ ବାହୁଭ୍ଯାଂ ଗୃହ୍ଯ ମୈଥିଲୀମ୍ । ସ୍ଵାଗତେନାଭିନନ୍ଦ୍ଯୈନାମାସନେ ଚୋପଵେଶଯତ୍ ।। ୭.୯୭.
ତାପରେ ଧରଣୀ ଦେବୀ, ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ ଦୁଇ ହାତରେ ଧରି, ସ୍ନେହରେ ସ୍ବାଗତ କରି, ସିଂହାସନ ଉପରେ ବସାଇଲେ।
ତାମାସନଗତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରଵିଶନ୍ତୀଂ ରସାତଲମ୍ । ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟିରଵିଚ୍ଛିନ୍ନା ଦିଵ୍ଯା ସୀତାମଵାକିରତ୍ ।। ୭.୯୭.
ସୀତା ସିଂହାସନ ଉପରେ ବସି ରସାତଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ସମୟରେ, ଦିବ୍ୟ ଫୁଲର ଅବିରତ ବୃଷ୍ଟି ତାଙ୍କୁ ଭିଜାଇଲା।
ସାଧୁକାରଶ୍ଚ ସୁମହାନ୍ଦେଵାନାଂ ସହସୋତ୍ଥିତଃ । ସାଧୁ ସାଧ୍ଵିତି ଵୈ ସୀତେ ଯସ୍ଯାସ୍ତେ ଶୀଲମୀଦୃଶମ୍ ।। ୭.୯୭.
ଦେବମାନେ ଦ୍ରୁତ ଉଚ୍ଚ୍ବାସରେ ଉଚ୍ଚାର କଲେ—‘ସୀତେ, ତୁମର ଚରିତ୍ର ଏପରି, ଭଲ, ଭଲ!’
ଏଵଂ ବହୁଵିଧା ଵାଚୋ ହ୍ଯନ୍ତରିକ୍ଷଗତାଃ ସୁରାଃ । ଵ୍ଯାଜହ୍ରୁର୍ହୃଷ୍ଟମନସୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୀତାପ୍ରଵେଶନମ୍ ।। ୭.୯୭.
ଆକାଶରେ ଦେବମାନେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଶବ୍ଦ କହିଲେ; ସୀତାଙ୍କ ପ୍ରବେଶ ଦେଖି, ସେମାନଙ୍କର ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।
ଯଜ୍ଞଵାଟଗତାଶ୍ଚାପି ମୁନଯଃ ସର୍ଵ ଏଵ ତେ । ରାଜାନଶ୍ଚ ନରଵ୍ଯାଘ୍ରା ଵିସ୍ମଯାନ୍ନୋପରେମିରେ ।। ୭.୯୭.
ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳରେ ଆସିଥିବା ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ଓ ରାଜାମାନେ, ମନୁଷ୍ୟମଧ୍ୟରେ ବାଘ ତୁମେ, ଏତେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ ଯେ ସେମାନେ ନିର୍ବିକଳ୍ପ ହେଇଗଲେ।
ଅନ୍ତରିକ୍ଷେ ଚ ଭୂମୌ ଚ ସର୍ଵେ ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମାଃ । ଦାନଵାଶ୍ଚ ମହାକାଯାଃ ପାତାଲେ ପନ୍ନଗାଧିପାଃ ।। ୭.୯୭.
ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଜଡ଼ ଓ ଚଳିତ ପ୍ରାଣୀ, ମହାଶରୀର ଦାନବମାନେ, ଏବଂ ପାତାଳରେ ନାଗମାନ୍ୟ ଅଧିପତିମାନେ,
କେଚିଦ୍ଵିନେଦୁଃ ସଂହୃଷ୍ଟାଃ କେଚିଦ୍ଧ୍ଯାନପରାଯଣାଃ । କେଚିଦ୍ରାମଂ ନିରୀକ୍ଷନ୍ତେ କେଚିତ୍ସୀତାମଚେତନାଃ ।। ୭.୯୭.
କିଛି ହସି ଗାଇଲେ, କିଛି ଧ୍ୟାନରେ ଲଗି ରହିଲେ, କିଛି ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, କିଛି ସୀତାକୁ ଦେଖି ଅବାକ ହେଇଗଲେ।
ସୀତାପ୍ରଵେଶନଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତେଷାମାସୀତ୍ସମାଗମଃ । ତନ୍ମୁହୂର୍ତମିଵାତ୍ଯର୍ଥଂ ସମଂ ସମ୍ମୋହିତଂ ଜଗତ୍ ।। ୭.୯୭.
ସୀତାଙ୍କ ପ୍ରବେଶ ଦେଖି, ସମସ୍ତେ ଏକସାଥି ହେଲେ; ସେ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସାରା ଜଗତ ଅତିଶୟ ଅବାକ ହେଇଗଲା।
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯେ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ଶ୍ରୀମଦୁତ୍ତରକାଣ୍ଡେ ସପ୍ତନଵତିତମଃ ସର୍ଗଃ
ଏଭଳି ମହାର୍ଷି ଭାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ଲେଖିଥିବା ଶ୍ରୀମଦ୍ ରାମାୟଣର ଉତ୍ତରକାଣ୍ଡର ସତ୍ତରି ନମ୍ବର ସର୍ଗର ଶେଷ।
ରସାତଲଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟାଯାଂ ଵୈଦେହ୍ଯାଂ ସର୍ଵଵାନରାଃ । ଚୁକ୍ରୁଶୁଃ ସାଧୁ ସାଧ୍ଵୀତି ମୁନଯୋ ରାମସନ୍ନିଧୌ ।। ୭.୯୮.
ବୈଦେହୀ ରସାତଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରେ, ସମସ୍ତ ବାନରମାନେ ‘ଭଲ, ଭଲ!’ ବୋଲି ଚିତ୍କାର କଲେ; ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ରାମଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଏହିପରି କହିଲେ।
ଦଣ୍ଡକାଷ୍ଠମଵଷ୍ଟଭ୍ଯ ବାଷ୍ପଵ୍ଯାକୁଲିତେକ୍ଷଣଃ । ଅଵାକ୍ଛିରା ଦୀନମନା ରାମୋ ହ୍ଯାସୀତ୍ସୁଦୁଃଖିତଃ ।। ୭.୯୮.
ଦଣ୍ଡ ଧରି, ଲୁଚି ଆଖିରେ ଅଶ୍ରୁ, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ଦୁଃଖିତ ମନେ, ରାମ ଅତି ବିଷଣ୍ଣ ହେଇ ବସିଥିଲେ।
ସ ରୁଦିତ୍ଵା ଚିରଂ କାଲଂ ବହୁଶୋ ବାଷ୍ପମୁତ୍ସୃଜନ୍ । କ୍ରୋଧଶୋକସମାଵିଷ୍ଟୋ ରାମୋ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍ ।। ୭.୯୮.
ସେ ବହୁ ସମୟ ଲୁହ ଝରାଇ ଅନେକ ଦିନ କାନ୍ଦିଲେ, କ୍ରୋଧ ଓ ଦୁଃଖରେ ଭରିଯାଇ, ରାମ ଏପରି କଥା କହିଲେ।
ଅଭୂତପୂର୍ଵଂ ଶୋକଂ ମେ ମନଃ ସ୍ପ୍ରଷ୍ଟୁମିଵେଚ୍ଛତି । ପଶ୍ଯତୋ ମେ ଯଥା ନଷ୍ଟା ସୀତା ଶ୍ରୀରିଵ ରୂପିଣୀ ।। ୭.୯୮.
ମୋ ମନ ଏପରି ଦୁଃଖ ଆଗେ କେବେ ଅନୁଭବ କରିନଥିଲା, ମୋ ଚକ୍ଷୁ ସାମ୍ନାରେ ସୀତା ହରାଇଯିବାକୁ ଦେଖି, ମନେ ହେଉଛି ଭାଗ୍ୟ ମଧ୍ୟ ହାରାଇଯାଉଛି।
ସା ଽଦର୍ଶନଂ ପୁରା ସୀତା ଲଙ୍କାପାରେ ମହୋଦଧେଃ । ତତଶ୍ଚାପି ମଯାନୀତା କିଂ ପୁନର୍ଵସୁଧାତଲାତ୍ ।। ୭.୯୮.
ପୂର୍ବେ ସୀତା ଲଙ୍କା ଦ୍ୱୀପରେ ବଡ଼ ସମୁଦ୍ର ପାରେ ଲୁଚିଯାଇଥିଲେ, ସେଠାରୁ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଆଣିଥିଲି; ଏବେ କିପରି ସେ ପୃଥିବୀରୁ ହରାଇଯିବେ?
ଵସୁଧେ ଦେଵି ଭଵତି ସୀତା ନିର୍ଯାତ୍ଯତାଂ ମମ । ଦର୍ଶଯିଷ୍ଯାମି ଵା ରୋଷଂ ଯଥା ମାମଵଗଚ୍ଛସି ।। ୭.୯୮.
ହେ ପୃଥିବୀ ଦେବୀ, ମୋ ସୀତାକୁ ଫେରାଇ ଦିଅ, ନହେଲେ ମୁଁ ତୁମକୁ ମୋ ରୋଷ ଦେଖେଇଦେବି, ଯାହାର ମୁଁ କିଏ ତୁମେ ବୁଝିପାରିବ।