ତଦା ସମାଗତଂ ସର୍ଵମଶ୍ମଭୂତମିଵାଚଲମ୍ । ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମୁନିଵରସ୍ତୂର୍ଣଂ ସସୀତଃ ସମୁପାଗମତ୍ ।। ୭.୯୬.
ସମସ୍ତେ ପାହାଡ଼ ପରି ଅଚଳ ହୋଇ ଏକଠି ହେବାକୁ ଶୁଣି, ମହାନ ଋଷି ସୀତାଙ୍କୁ ସହ କ୍ଷିପ୍ର ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ।
ତମୃଷିଂ ପୃଷ୍ଠତଃ ସୀତା ତ୍ଵନ୍ଵଗଚ୍ଛଦଵାଙ୍ମୁଖୀ । କୃତାଞ୍ଜଲିର୍ବାଷ୍ପଗଲା କୃତ୍ଵା ରାମଂ ମନୋଗତମ୍ ।। ୭.୯୬.
ସୀତା ଋଷିଙ୍କ ପଛରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ହାତ ଜୋଡ଼ି, କଣ୍ଠ ଭରି ଲୁହାରେ ଭିଜି, ମନେ ରାମଙ୍କୁ ଧାରଣ କରି ଚାଲିଥିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶ୍ରୁତିମିଵାଯାନ୍ତୀଂ ବ୍ରହ୍ମାଣମନୁଗାମିନୀମ୍ । ଵାଲ୍ମୀକେଃ ପୃଷ୍ଠତଃ ସୀତାଂ ସାଧୁଵାଦୋ ମହାନଭୂତ୍ ।। ୭.୯୬.
ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ପଛରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ବେଦ ପରି ସୀତାଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ବଡ଼ ସ୍ୱୀକୃତିର ଧ୍ୱନି ଉଠିଲା।
ତତୋ ହଲହଲାଶବ୍ଦଃ ସର୍ଵେଷାମେଵମାବଭୌ । ଦୁଃଖଜନ୍ମଵିଶାଲେନ ଶୋକେନାକୁଲିତାତ୍ମନାମ୍ ।। ୭.୯୬.
ତାପରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହଲାହଲ ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା, କାରଣ ଏହି ଦୁଃଖଦ ଘଟଣାର ଦୁଃଖରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମନ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଥିଲା।
ସାଧୁ ରାମେତି କେଚିତ୍ତୁ ସାଧୁ ସୀତେତି ଚାପରେ । ଉଭାଵେଵ ଚ ତତ୍ରାନ୍ଯେ ପ୍ରେକ୍ଷକାଃ ସମ୍ପ୍ରଚୁକ୍ରୁଶୁଃ ।। ୭.୯୬.
କିଛି ଲୋକ 'ସାଧୁ ରାମ' ବୋଲି ଚିତ୍କାର କଲେ, ଅନ୍ୟେ 'ସାଧୁ ସୀତା' ବୋଲି କହିଲେ, ଆଉ କିଛି ଦର୍ଶକ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଏକାସାଥିରେ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଲେ।
ତତୋ ମଧ୍ଯେ ଜନୌଘସ୍ଯ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵଃ । ସୀତାସହାଯୋ ଵାଲ୍ମୀକିରିତି ହୋଵାଚ ରାଘଵମ୍ ।। ୭.୯୬.
ତାପରେ, ଜନସମୂହର ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ବଡ଼ ମୁନି ବାଲ୍ମୀକି ସୀତାଙ୍କ ସହିତ ରାଘବଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଇଯଂ ଦାଶରଥେ ସୀତା ସୁଵ୍ରତା ଧର୍ମଚାରିଣୀ । ଅପଵାଦୈଃ ପରିତ୍ଯକ୍ତା ମମାଶ୍ରମସମୀପତଃ ।। ୭.୯୬.
ହେ ଦଶରଥନନ୍ଦନ, ଏହି ସୀତା ଦୃଢ଼ବ୍ରତ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା, ଅପବାଦ ଦ୍ୱାରା ମୋ ଆଶ୍ରମ ନିକଟରେ ତ୍ୟାଗ ହୋଇଥିଲେ।
ଲୋକାପଵାଦଭୀତସ୍ଯ ତଵ ରାମ ମହାଵ୍ରତ । ପ୍ରତ୍ଯଯଂ ଦାସ୍ଯତେ ସୀତା ତଦନୁଜ୍ଞାତୁମର୍ହସି ।। ୭.୯୬.
ହେ ରାମ, ତୁମେ ମହାବ୍ରତୀ, ସୀତା ଲୋକର ଅପବାଦକୁ ଭୟ କରି, ତୁମକୁ ପ୍ରମାଣ ଦେବେ; ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦିଅ।
ଇମୌ ତୁ ଜାନକୀପୁତ୍ରାଵୁଭୌ ଚ ଯମଜାତକୌ । ସୁତୌ ତଵୈଵ ଦୁର୍ଧର୍ଷୌ ସତ୍ଯମେତଦ୍ବ୍ରଵୀମି ତେ ।। ୭.୯୬.
ଏହି ଦୁଇଜଣ ଜାନକୀଙ୍କର ପୁଅ, ଦୁଇଜଣ ତୁମର ଅତିଶୟ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସନ୍ତାନ; ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି।
ପ୍ରଚେତସୋ ଽହଂ ଦଶମଃ ପୁତ୍ରୋ ରାଘଵନନ୍ଦନ । ନ ସ୍ମରାମ୍ଯନୃତଂ ଵାକ୍ଯମିମୌ ତୁ ତଵ ପୁତ୍ରକୌ ।। ୭.୯୬.
ହେ ରାଘବବଂଶର ଗୌରବ, ମୁଁ ପ୍ରଚେତାସଙ୍କ ଦଶମ ପୁଅ, ମୋ ମୁଁ କେବେ ମିଥ୍ୟା କହିନାହିଁ—ଏହି ଦୁଇଜଣ ତୁମର ପୁଅ।
ବହୁଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ତପଶ୍ଚର୍ଯା ମଯା କୃତା । ନୋପାଶ୍ନୀଯାଂ ଫଲଂ ତସ୍ଯା ଦୁଷ୍ଟେଯଂ ଯଦି ମୈଥିଲୀ ।। ୭.୯୬.
ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ମୁଁ ତପସ୍ୟା କରିଛି; ଯଦି ମୈଥିଳୀ ଅଶୁଦ୍ଧ ହେବେ, ତେବେ ଏହି ତପସ୍ୟାର ଫଳ ମୁଁ ପାଇବି ନାହିଁ।
ମନସା କର୍ମଣା ଵାଚା ଭୂତପୂର୍ଵଂ ନ କିଲ୍ବିଷମ୍ । ତସ୍ଯାଃ ଫଲମୁପାଶ୍ନୀଯାମପାପା ମୈଥିଲୀ ଯଦି ।। ୭.୯୬.
ମୈଥିଳୀ ପୂର୍ବରୁ ମନ, କାର୍ଯ୍ୟ ଓ କଥାରେ କୌଣସି ପାପ କରିନାହିଁ, ଯଦି ସେ ଅପାପା ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ମୁଁ ମୋର ତପସ୍ୟାର ଫଳ ପାଇବି।
ଅହଂ ପଞ୍ଚସୁ ଭୂତେଷୁ ମନଷ୍ଷଷ୍ଠେଷୁ ରାଘଵ । ଵିଚିନ୍ତ୍ଯ ସୀତାଂ ଶୁଦ୍ଧେତି ଜଗ୍ରାହ ଵନନିର୍ଝରେ ।। ୭.୯୬.
ରାଘବ, ପଞ୍ଚ ଭୂତ ଓ ମନକୁ ଭାବି, ମୁଁ ଜଙ୍ଗଲର ଝରଣା ପାଖରେ ସୀତାଙ୍କୁ ଶୁଦ୍ଧ ଭାବରେ ପାଇଥିଲି।
ଇଯଂ ଶୁଦ୍ଧସମାଚାରା ଅପାପା ପତିଦେଵତା । ଲୋକାପଵାଦଭୀତସ୍ଯ ପ୍ରତ୍ଯଯଂ ତଵ ଦାସ୍ଯତି ।। ୭.୯୬.
ଏହି ମୈଥିଳୀ ଶୁଦ୍ଧ ଆଚରଣର, ପାପ ନାହିଁ, ପତିଙ୍କୁ ଭକ୍ତ; ତୁମେ ଲୋକମାନେ କିଛି କହିବେ ଭୟ କରୁଛ, ସେ ତୁମକୁ ସତ୍ୟ ପ୍ରମାଣ ଦେବେ।
ତସ୍ମାଦିଯଂ ନରଵରାତ୍ମଜ ଶୁଦ୍ଧଭାଵା ଦିଵ୍ଯେନ ଦୃଷ୍ଟିଵିଷଯେଣ ତଦା ପ୍ରଵିଷ୍ଟା । ଲୋକାପଵାଦକଲୁଷୀକୃତଚେତସା ଯା ତ୍ଯକ୍ତା ତ୍ଵଯା ପ୍ରିଯତମା ଵିଦିତା ଽପି ଶୁଦ୍ଧା ।। ୭.୯୬.
ଏହି ନରଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ପୁତ୍ର, ସୀତା ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟର, ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ; ତୁମେ ଲୋକମାନେ କିଛି କହିବେ ଭୟରେ ତୁମର ପ୍ରିୟତମା ସୀତାକୁ ଛାଡିଥିଲ, ତଥାପି ସେ ଶୁଦ୍ଧ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି।
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯେ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ଶ୍ରୀମଦୁତ୍ତରକାଣ୍ଡେ ଷଣ୍ଣଵତିତମଃ ସର୍ଗଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀମଦ୍ ରାମାୟଣର ଉତ୍ତରକାଣ୍ଡର ଅନନ୍ତିଶ୍ ଶତ ଅଞ୍ଚଳର ଶେଷ।
ଵାଲ୍ମୀକିନୈଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ରାଘଵଃ ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ । ପ୍ରାଞ୍ଜଲିର୍ଜଗତୋ ମଧ୍ଯେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାଂ ଵରଵର୍ଣିନୀମ୍ ।। ୭.୯୭.
ଏଭଳି ଭାବରେ ଭାଲ୍ମୀକି କହିବା ପରେ, ରାଘବ ହାତ ଜୋଡି ଏହି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ନାରୀକୁ ଦେଖି ସଭା ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଏଵମେତନ୍ମହାଭାଗ ଯଥା ଵଦସି ଧର୍ମଵିତ୍ । ପ୍ରତ୍ଯଯସ୍ତୁ ମମ ବ୍ରହ୍ମଂସ୍ତଵ ଵାକ୍ଯୈରକଲ୍ମଷୈଃ ।। ୭.୯୭.
ଏହିପରି ଭାବରେ, ମହାଭାଗ, ତୁମେ ଯେପରି କହିଛ, ଧର୍ମର ଜ୍ଞାନୀ; ତୁମର ଶୁଦ୍ଧ କଥା ମୋତେ ନିଶ୍ଚିତ କରିଛି, ବ୍ରାହ୍ମଣ।
ପ୍ରତ୍ଯଯସ୍ତୁ ପୁରା ଵୃତ୍ତୋ ଵୈଦେହ୍ଯାଃ ସୁରସନ୍ନିଧୌ । ଶପଥସ୍ତୁ କୃତସ୍ତତ୍ର ତେନ ଵେଶ୍ମ ପ୍ରଵେଶିତା । ଲୋକାପଵାଦୋ ବଲଵାନ୍ଯେନ ତ୍ଯକ୍ତା ହି ମୈଥିଲୀ ।। ୭.୯୭.
ପୂର୍ବରୁ ଦେବମାନେ ସାମ୍ନାରେ ବୈଦେହୀ ନିଶ୍ଚିତ କଥା ଦେଇଥିଲେ; ସେଠାରେ ଶପଥ କରିଥିଲେ ଓ ତାପରେ ମୋ ଘରକୁ ଆଣାଯାଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଲୋକମାନେ କିଛି କହିବା ଭୟରେ ମୈଥିଳୀକୁ ଛାଡିଥିଲି।
ସେଯଂ ଲୋକଭଯାଦ୍ବ୍ରହ୍ମନ୍ନପାପେତ୍ଯଭିଜାନତା । ପରିତ୍ଯକ୍ତା ମଯା ସୀତା ତଦ୍ଭାଵନ୍କ୍ଷନ୍ତୁମର୍ହତି ।। ୭.୯୭.
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ଜାଣିଥିଲି ସୀତା ଅପାପା, ଲୋକମାନେ କିଛି କହିବା ଭୟରେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଛାଡିଥିଲି; ଏହି କାରଣକୁ କ୍ଷମା କର।
ଜାନାମି ଚେମୌ ପୁତ୍ରୌ ମେ ଯମଜାତୌ କୁଶୀଲଵୌ । ଶୁଦ୍ଧାଯାଂ ଜଗତୋ ମଧ୍ଯେ ମୈଥିଲ୍ଯାଂ ପ୍ରୀତିରସ୍ତୁ ମେ ।। ୭.୯୭.
ମୁଁ ଜାଣିଛି ଏହି ଦୁଇ ପୁଅ, କୁଶ ଓ ଲବ, ମୋ ପୁତ୍ର; ଶୁଦ୍ଧ ମୈଥିଳୀ ସଭା ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି, ମୋର ପ୍ରେମ ତାଙ୍କୁ ଦିଅ।
ଅଭିପ୍ରାଯଂ ତୁ ଵିଜ୍ଞାଯ ରାମସ୍ଯ ସୁରସତ୍ତମାଃ । ସୀତାଯାଃ ଶପଥେ ତସ୍ମିନ୍ ମହେନ୍ଦ୍ରାଦ୍ଯା ମହୌଜସଃ ।। ୭.୯୭.
ରାମଙ୍କର ଭାବନା ଜାଣି, ଦେବମାନେ ମହେନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବମାନେ ସୀତାଙ୍କ ଶପଥ ପାଇଁ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ।
ପିତାମହଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ସର୍ଵ ଏଵ ସମାଗତାଃ ।। ୭.୯୭.
ପିତାମହଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ସମସ୍ତେ ଏକସାଥି ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ।
ଆଦିତ୍ଯା ଵସଵୋ ରୁଦ୍ରା ହ୍ଯଶ୍ଵିନୌ ସମରୁଦ୍ଗଣାଃ । ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵ ଏଵ ସମାଗତାଃ ।। ୭.୯୭.
ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ରୁଦ୍ର, ଅଶ୍ୱିନୀ ଓ ମରୁତ୍ ଗଣ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକସାଥି ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ।
ସାଧ୍ଯାଶ୍ଚ ଵିଶ୍ଵେଦେଵାଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ଚ ପରମର୍ଷଯଃ । ନାଗାଃ ସୁପର୍ଣାଃ ସିଦ୍ଧାଶ୍ଚ ତେ ସର୍ଵେ ହୃଷ୍ଟମାନସାଃ । ସୀତାଶପଥସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତାଃ ସର୍ଵ ଏଵ ସମାଗତାଃ ।। ୭.୯୭.
ସାଧ୍ୟ, ବିଶ୍ୱଦେବ, ସମସ୍ତ ଉତ୍ତମ ଋଷି, ନାଗ, ସୁପର୍ଣ୍ଣ, ସିଦ୍ଧମାନେ ସମସ୍ତେ ଶୀତାଙ୍କ ଶପଥ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ଓ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵାନୃଷୀଂଶ୍ଚୈଵ ରାଘଵଃ ପୁନରବ୍ରଵୀତ୍ । ପ୍ରତ୍ଯଯୋ ମେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠା ଋଷିଵାକ୍ଯୈରକଲ୍ମଷୈଃ ।। ୭.୯୭.
ଦେବ ଓ ଋଷିମାନେକୁ ଦେଖି, ରାଘବ ପୁନି କହିଲେ: 'ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଋଷିମାନେର ଶୁଦ୍ଧ କଥାରେ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଛି।'
ଶୁଦ୍ଧାଯାଂ ଜଗତୋ ମଧ୍ଯେ ଵୈଦେହ୍ଯାଂ ପ୍ରୀତିରସ୍ତୁ ମେ ।। ୭.୯୭.
ଶୁଦ୍ଧ ବୈଦେହୀ ସଭା ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି, ମୋର ପ୍ରେମ ତାଙ୍କୁ ଦିଅ।
ତତୋ ଵାଯୁଃ ଶୁଭଃ ପୁଣ୍ଯୋ ଦିଵ୍ଯଗନ୍ଧୋ ମନୋରମଃ । ତଜ୍ଜନୌଘଂ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ହ୍ଲାଦଯାମାସ ସର୍ଵତଃ ।। ୭.୯୭.
ତାପରେ ଏକ ଶୁଦ୍ଧ, ପୁଣ୍ୟ, ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ଭରା ମନୋରମ ପବନ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଏକତ୍ରିତ ଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଲା।
ତଦଦ୍ଭୁତମିଵାଚିନ୍ତ୍ଯଂ ନିରୈକ୍ଷନ୍ତ ସମାଗତାଃ । ମାନଵାଃ ସର୍ଵରାଷ୍ଟ୍ରେଭ୍ଯଃ ପୂର୍ଵଂ କୃତଯୁଗେ ଯଥା ।। ୭.୯୭.
ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟର ଲୋକମାନେ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଏବଂ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଘଟଣାକୁ ଦେଖିଲେ; ପୂର୍ବରୁ କୃତଯୁଗରେ ଯେପରି ଲୋକମାନେ ଦେଖୁଥିଲେ, ସେହିପରି।
ସର୍ଵାନ୍ସମାଗତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୀତା କାଷାଯଵାସିନୀ । ଅବ୍ରଵୀତ୍ପ୍ରାଞ୍ଜଲିର୍ଵାକ୍ଯମଧୋଦୃଷ୍ଟିରଵାଙ୍ମୁଖୀ ।। ୭.୯୭.
ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକତ୍ରିତ ଦେଖି, କାଷାୟ ଚୀର ପିନ୍ଧିଥିବା ସୀତା, ହାତ ଯୋଡି, ଚକ୍ଷୁ ନମ୍ର କରି, ମୁହଁ ନମାଇ, ମୂନ୍ ଶବ୍ଦ କହିଲେ।