ତେ ପ୍ରଣମ୍ଯ ମହାତ୍ମାନଂ ଜ୍ଵଲନ୍ତମମିତପ୍ରଭମ୍ । ଊଚୁସ୍ତେ ରାମଵାକ୍ଯାନି ମୃଦୂନି ମଧୁରାଣି ଚ ।। ୭.୯୫.
ସେମାନେ ଅସୀମ ତେଜ ଥିବା ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ରାମଙ୍କ ମୃଦୁ ଓ ମଧୁର କଥା କହିଲେ ।
ତେଷାଂ ତଦ୍ଵ୍ଯାହୃତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାମସ୍ଯ ଚ ମନୋଗତମ୍ । ଵିଜ୍ଞାଯ ସୁମହାତେଜା ମୁନିର୍ଵାକ୍ଯମଥାବ୍ରଵୀତ୍ ।। ୭.୯୫.
ସେମାନଙ୍କ କଥା ଓ ରାମଙ୍କ ମନର ଭାବ ଜାଣି, ତେଜସ୍ୱୀ ମୁନି ପରେ କହିଲେ ।
ଏଵଂ ଭଵତୁ ଭଦ୍ରଂ ଵୋ ଯଥା ଵଦତି ରାଘଵଃ । ତଥା କରିଷ୍ଯତେ ସୀତା ଦୈଵତଂ ହି ପତିଃ ସ୍ତ୍ରିଯାଃ ।। ୭.୯୫.
ଏହିପରି ହେଉ, ତୁମମାନେ ଶୁଭ ହେଉ । ଯେପରି ରାଘବ କହିଛନ୍ତି, ସେପରି ହେବ । ସୀତା ତାହା ଅନୁସରିବେ, କାରଣ ସ୍ତ୍ରୀ ପାଇଁ ସ୍ୱାମୀ ଦେବତା ସମାନ ।
ତଥୋକ୍ତା ମୁନିନା ସର୍ଵେ ରାଜଦୂତା ମହୌଜସମ୍ । ପ୍ରତ୍ଯେତ୍ଯ ରାଘଵଂ କ୍ଷିପ୍ରଂ ମୁନିଵାକ୍ଯଂ ବଭାଷିରେ ।। ୭.୯୫.
ମୁନିଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ରାଜଦୂତମାନେ ତୁରନ୍ତ ରାଘବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଫେରି, ମୁନିଙ୍କ କଥା ଜଣାଇଲେ ।
ତତଃ ପ୍ରହୃଷ୍ଟଃ କାକୁତ୍ସ୍ଥଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାକ୍ଯଂ ମହାତ୍ମନଃ । ଋଷୀଂସ୍ତତ୍ର ସମେତାଂଶ୍ଚ ରାଜ୍ଞଶ୍ଚୈଵାଭ୍ଯଭାଷତ ।। ୭.୯୫.
ମହାତ୍ମାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, କାକୁତ୍ସ୍ଥ ଅତି ଖୁସି ହେଲେ ଓ ସେଠାରେ ଥିବା ଋଷିମାନେ ଓ ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ ।
ଭଗଵନ୍ତଃ ସଶିଷ୍ଯା ଵୈ ସାନୁଗାଶ୍ଚ ନରାଧିପାଃ । ପଶ୍ଯନ୍ତୁ ସୀତାଶପଥଂ ଯଶ୍ଚୈଵାନ୍ଯୋ ଽପି କାଙ୍କ୍ଷତେ ।। ୭.୯୫.
ପୂଜ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ଓ ଅନୁଚରମାନେ ସହିତ, ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କ ସେବକମାନେ ସହିତ, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଚାହାନ୍ତି, ସମସ୍ତେ ସୀତାଙ୍କ ଶପଥ ଦେଖନ୍ତୁ ।
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାଘଵସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ । ସର୍ଵେଷାମୃଷିମୁଖ୍ଯାନାଂ ସାଧୁଵାଦୋ ମହାନଭୂତ୍ ।। ୭.୯୫.
ମହାତ୍ମା ରାଘବଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ମୁଖ୍ୟ ଋଷିମାନେ ବଡ଼ ଖୁସି ହେଇ ସ୍ୱୀକାର କଲେ ।
ରାଜାନଶ୍ଚ ମହାତ୍ମାନଃ ପ୍ରଶଂସନ୍ତି ସ୍ମ ରାଘଵମ୍ । ଉପପନ୍ନଂ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ତ୍ଵଯ୍ଯେଵ ଭୁଵି ନାନ୍ଯତଃ ।। ୭.୯୫.
ମହାତ୍ମା ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ରାଘବଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି କହିଲେ— ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏପରି ଆଚରଣ ଏ ଭୂମିରେ କେବଳ ତୁମରେ ହିଁ ଦେଖାଯାଏ, ଅନ୍ୟ କେହି ନୁହେଁ ।
ଏଵଂ ଵିନିଶ୍ଚଯଂ କୃତ୍ଵା ଶ୍ଵୋଭୂତ ଇତି ରାଘଵଃ । ଵିସର୍ଜଯାମାସ ତଦା ସର୍ଵାଂସ୍ତାଞ୍ଛତ୍ରୁସୂଦନଃ ।। ୭.୯୫.
ଏପରି ନିଶ୍ଚୟ କରି, ଶତ୍ରୁନାଶକ ରାଘବ ସେ ଦିନ ପାଇଁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ ।
ଇତି ସମ୍ପ୍ରଵିଚାର୍ଯ ରାଜସିଂହଃ ଶ୍ଵୋଭୂତେ ଶପଥସ୍ଯ ନିଶ୍ଚଯଂ ଵୈ । ଵିସସର୍ଜ ମୁନୀନ୍ନୃପାଂଶ୍ଚ ସର୍ଵାନ୍ସ ମହାତ୍ମା ମହତୋ ମହାନୁଭାଵଃ ।। ୭.୯୫.
ଏଭଳି ଭାବେ ଭଲଭାବେ ଚିନ୍ତା କରି, ମହାତ୍ମା ଓ ଶୂରବୀର ରାଜା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ ଯେ ଶପଥ ଆସନ୍ତା କାଲି ହେବ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ମୁନି ଓ ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ବିଦାୟ କଲେ ।
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯେ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ଶ୍ରୀମଦୁତ୍ତରକାଣ୍ଡେ ପଞ୍ଚନଵତିତମଃ ସର୍ଗ
ଏଭଳି ମହାର୍ଷି ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ରଚିତ ପବିତ୍ର ଆଦିକାବ୍ୟ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣର ଉତ୍ତରକାଣ୍ଡର ପଞ୍ଚାନବେ ଶର୍ଗ ସମାପ୍ତ ହେଲା ।
ତସ୍ଯାଂ ରଜନ୍ଯାଂ ଵ୍ଯୁଷ୍ଟାଯାଂ ଯଜ୍ଞଵାଟଗତୋ ନୃପଃ । ଋଷୀନ୍ସର୍ଵାନ୍ମହାତେଜାଃ ଶବ୍ଦାପଯତି ରାଘଵଃ ।। ୭.୯୬.
ସେ ରାତି ଶେଷ ହେବା ପରେ, ତେଜସ୍ୱୀ ରାଘବ ଯଜ୍ଞମଣ୍ଡପକୁ ଗଲେ ଓ ସମସ୍ତ ଋଷିଙ୍କୁ ଡାକିଲେ ।
ଵସିଷ୍ଠୋ ଵାମଦେଵଶ୍ଚ ଜାବାଲିରଥ କାଶ୍ଯପଃ । ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ଦୀର୍ଘତପା ଦୁର୍ଵାସାଶ୍ଚ ମହାତପାଃ ।। ୭.୯୬.
ବଶିଷ୍ଠ, ବାମଦେବ, ଜାବାଲି, କାଶ୍ୟପ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ଦୀର୍ଘତପା ଓ ମହାତପସ୍ବୀ ଦୁର୍ବାସା ଆସିଲେ।
ପୁଲସ୍ତ୍ଯୋ ଽପି ତଥା ଶକ୍ତିର୍ଭାର୍ଗଵଶ୍ଚୈଵ ଵାମନଃ । ମାର୍କଣ୍ଡେଯଶ୍ଚ ଦୀର୍ଘାଯୁର୍ମୌଦ୍ଗଲ୍ଯଶ୍ଚ ମହାଯଶାଃ ।। ୭.୯୬.
ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ଶକ୍ତି, ଭୃଗୁବଂଶୀ, ବାମନ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମୌଦ୍ଗଲ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ।
ଗର୍ଗଶ୍ଚ ଚ୍ଯଵନଶ୍ଚୈଵ ଶତାନନ୍ଦଶ୍ଚ ଧର୍ମଵିତ୍ । ଭରଦ୍ଵାଜଶ୍ଚ ତେଜସ୍ଵୀ ହ୍ଯଗ୍ନିପୁତ୍ରଶ୍ଚ ସୁପ୍ରଭଃ ।। ୭.୯୬.
ଗର୍ଗ, ଚ୍ୟବନ, ଧର୍ମଜ୍ଞ ଶତାନନ୍ଦ, ତେଜସ୍ବୀ ଭୃଗୁବଂଶୀ ଓ ଅଗ୍ନିପୁତ୍ର ସୁପ୍ରଭ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ନାରଦଃ ପର୍ଵତଶ୍ଚୈଵ ଗୌତମଶ୍ଚ ମହାଯଶାଃ । କାତ୍ଯାଯନଃ ସୁଯଜ୍ଞଶ୍ଚ ହ୍ଯଗସ୍ତ୍ଯସ୍ତପସାଂ ନିଧିଃ ।। ୭.୯୬.
ନାରଦ, ପର୍ବତ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗୌତମ, କାତ୍ୟାୟନ, ସୁଯଜ୍ଞ ଓ ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ।
ଏତେ ଚାନ୍ଯେ ଚ ବହଵୋ ମୁନଯଃ ସଂଶିତଵ୍ରତାଃ । କୌତୂହଲସମାଵିଷ୍ଟାଃ ସର୍ଵ ଏଵ ସମାଗତାଃ ।। ୭.୯୬.
ଏହିମାନେ ଛାଡ଼ି ଅନେକ ଅନ୍ୟ ଦୃଢ଼ବ୍ରତ ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ସୁକତାରେ ସମସ୍ତେ ଏଠାରେ ଆସିଥିଲେ।
ରାକ୍ଷସାଶ୍ଚ ମହାଵୀର୍ଯା ଵାନରାଶ୍ଚ ମହାବଲାଃ । ସର୍ଵ ଏଵ ସମାଜଗ୍ମୁର୍ମହାତ୍ମାନଃ କୁତୂହଲାତ୍ ।। ୭.୯୬.
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନରମାନେ, ସମସ୍ତେ ମହାତ୍ମା, ଉତ୍ସୁକତାରେ ଏକଠି ହୋଇଥିଲେ।
କ୍ଷତ୍ରିଯା ଯେ ଚ ଶୂଦ୍ରାଶ୍ଚ ଵୈଶ୍ଯାଶ୍ଚୈଵ ସହସ୍ରଶଃ । ନାନାଦେଶଗତାଶ୍ଚୈଵ ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ସଂଶିତଵ୍ରତାଃ ।। ୭.୯୬.
ହଜାର-ହଜାର କ୍ଷତ୍ରିୟ, ଶୂଦ୍ର, ବୈଶ୍ୟ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରୁ ଆସିଥିବା ଦୃଢ଼ବ୍ରତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଆସିଥିଲେ।
ଜ୍ଞାନନିଷ୍ଠାଃ କର୍ମନିଷ୍ଠାଃ ଯୋଗନିଷ୍ଠାସ୍ତଥାପରେ । ସୀତାଶପଥଵୀକ୍ଷାର୍ଥଂ ସର୍ଵ ଏଵ ସମାଗତାଃ ।। ୭.୯୬.
ଜ୍ଞାନରେ ନିଷ୍ଠ, କର୍ମରେ ନିଷ୍ଠ ଓ ଯୋଗରେ ନିଷ୍ଠ ଅନ୍ୟମାନେ, ସମସ୍ତେ ସୀତାଙ୍କର ଶପଥ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଏଠାରେ ଆସିଥିଲେ।
ତଦା ସମାଗତଂ ସର୍ଵମଶ୍ମଭୂତମିଵାଚଲମ୍ । ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମୁନିଵରସ୍ତୂର୍ଣଂ ସସୀତଃ ସମୁପାଗମତ୍ ।। ୭.୯୬.
ସମସ୍ତେ ପାହାଡ଼ ପରି ଅଚଳ ହୋଇ ଏକଠି ହେବାକୁ ଶୁଣି, ମହାନ ଋଷି ସୀତାଙ୍କୁ ସହ କ୍ଷିପ୍ର ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ।
ତମୃଷିଂ ପୃଷ୍ଠତଃ ସୀତା ତ୍ଵନ୍ଵଗଚ୍ଛଦଵାଙ୍ମୁଖୀ । କୃତାଞ୍ଜଲିର୍ବାଷ୍ପଗଲା କୃତ୍ଵା ରାମଂ ମନୋଗତମ୍ ।। ୭.୯୬.
ସୀତା ଋଷିଙ୍କ ପଛରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ହାତ ଜୋଡ଼ି, କଣ୍ଠ ଭରି ଲୁହାରେ ଭିଜି, ମନେ ରାମଙ୍କୁ ଧାରଣ କରି ଚାଲିଥିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶ୍ରୁତିମିଵାଯାନ୍ତୀଂ ବ୍ରହ୍ମାଣମନୁଗାମିନୀମ୍ । ଵାଲ୍ମୀକେଃ ପୃଷ୍ଠତଃ ସୀତାଂ ସାଧୁଵାଦୋ ମହାନଭୂତ୍ ।। ୭.୯୬.
ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ପଛରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ବେଦ ପରି ସୀତାଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ବଡ଼ ସ୍ୱୀକୃତିର ଧ୍ୱନି ଉଠିଲା।
ତତୋ ହଲହଲାଶବ୍ଦଃ ସର୍ଵେଷାମେଵମାବଭୌ । ଦୁଃଖଜନ୍ମଵିଶାଲେନ ଶୋକେନାକୁଲିତାତ୍ମନାମ୍ ।। ୭.୯୬.
ତାପରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହଲାହଲ ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା, କାରଣ ଏହି ଦୁଃଖଦ ଘଟଣାର ଦୁଃଖରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମନ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଥିଲା।
ସାଧୁ ରାମେତି କେଚିତ୍ତୁ ସାଧୁ ସୀତେତି ଚାପରେ । ଉଭାଵେଵ ଚ ତତ୍ରାନ୍ଯେ ପ୍ରେକ୍ଷକାଃ ସମ୍ପ୍ରଚୁକ୍ରୁଶୁଃ ।। ୭.୯୬.
କିଛି ଲୋକ 'ସାଧୁ ରାମ' ବୋଲି ଚିତ୍କାର କଲେ, ଅନ୍ୟେ 'ସାଧୁ ସୀତା' ବୋଲି କହିଲେ, ଆଉ କିଛି ଦର୍ଶକ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଏକାସାଥିରେ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଲେ।
ତତୋ ମଧ୍ଯେ ଜନୌଘସ୍ଯ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵଃ । ସୀତାସହାଯୋ ଵାଲ୍ମୀକିରିତି ହୋଵାଚ ରାଘଵମ୍ ।। ୭.୯୬.
ତାପରେ, ଜନସମୂହର ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ବଡ଼ ମୁନି ବାଲ୍ମୀକି ସୀତାଙ୍କ ସହିତ ରାଘବଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଇଯଂ ଦାଶରଥେ ସୀତା ସୁଵ୍ରତା ଧର୍ମଚାରିଣୀ । ଅପଵାଦୈଃ ପରିତ୍ଯକ୍ତା ମମାଶ୍ରମସମୀପତଃ ।। ୭.୯୬.
ହେ ଦଶରଥନନ୍ଦନ, ଏହି ସୀତା ଦୃଢ଼ବ୍ରତ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା, ଅପବାଦ ଦ୍ୱାରା ମୋ ଆଶ୍ରମ ନିକଟରେ ତ୍ୟାଗ ହୋଇଥିଲେ।
ଲୋକାପଵାଦଭୀତସ୍ଯ ତଵ ରାମ ମହାଵ୍ରତ । ପ୍ରତ୍ଯଯଂ ଦାସ୍ଯତେ ସୀତା ତଦନୁଜ୍ଞାତୁମର୍ହସି ।। ୭.୯୬.
ହେ ରାମ, ତୁମେ ମହାବ୍ରତୀ, ସୀତା ଲୋକର ଅପବାଦକୁ ଭୟ କରି, ତୁମକୁ ପ୍ରମାଣ ଦେବେ; ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦିଅ।
ଇମୌ ତୁ ଜାନକୀପୁତ୍ରାଵୁଭୌ ଚ ଯମଜାତକୌ । ସୁତୌ ତଵୈଵ ଦୁର୍ଧର୍ଷୌ ସତ୍ଯମେତଦ୍ବ୍ରଵୀମି ତେ ।। ୭.୯୬.
ଏହି ଦୁଇଜଣ ଜାନକୀଙ୍କର ପୁଅ, ଦୁଇଜଣ ତୁମର ଅତିଶୟ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସନ୍ତାନ; ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି।
ପ୍ରଚେତସୋ ଽହଂ ଦଶମଃ ପୁତ୍ରୋ ରାଘଵନନ୍ଦନ । ନ ସ୍ମରାମ୍ଯନୃତଂ ଵାକ୍ଯମିମୌ ତୁ ତଵ ପୁତ୍ରକୌ ।। ୭.୯୬.
ହେ ରାଘବବଂଶର ଗୌରବ, ମୁଁ ପ୍ରଚେତାସଙ୍କ ଦଶମ ପୁଅ, ମୋ ମୁଁ କେବେ ମିଥ୍ୟା କହିନାହିଁ—ଏହି ଦୁଇଜଣ ତୁମର ପୁଅ।