କୁତୂହଲିତଯା ବ୍ରହ୍ମନ୍ପୃଚ୍ଛାମି ତ୍ଵାଂ ମହାଯଶଃ । ଆଶ୍ଚର୍ଯାଣାଂ ବହୂନାଂ ହି ନିଧିଃ ପରମକୋ ଭଵାନ୍ ।। ୭.୭୬.
କୁତୁହଳରେ, ମହାପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛି; କାରଣ ଆପଣ ଅନେକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭଣ୍ଡାର।
ଏଵଂ ବ୍ରୁଵତି କାକୁତ୍ସ୍ଥେ ମୁନିର୍ଵାକ୍ଯମଥାବ୍ରଵୀତ୍ । ଶୃଣୁ ରାମ ଯଥାଵୃତ୍ତଂ ପୁରା ତ୍ରେତାଯୁଗେ ଯୁଗେ ।। ୭.୭୬.
କାକୁତ୍ସ୍ଥ କହିଥିବା ବେଳେ, ମୁନି ଏହିପରି କଥା କହିଲେ: 'ରାମ, ତ୍ରେତାଯୁଗରେ ଯେଉଁ ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା, ତାହା ଶୁଣ।'
ରମଣୀଯପ୍ରଦେଶେ ଽସ୍ମିନ୍ ଵନେ ଯଦ୍ଦୃଷ୍ଟଵାନହମ୍ । ଆଶ୍ଚର୍ଯଂ ମେ ମହାବାହୋ ଦାନମାଶ୍ରିତ୍ଯ କେଵଲମ୍ ।। ୭.୭୬.
ଏହି ସୁନ୍ଦର ଜଙ୍ଗଲ ଅଞ୍ଚଳରେ, ମହାବଳୀ, ମୁଁ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଥିଲି, ଯାହା କେବଳ ଦାନର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥିଲା।
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯେ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ଶ୍ରୀମଦୁତ୍ତରକାଣ୍ଡେ ଷଟ୍ସପ୍ତତିତମଃ ସର୍ଗଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀମଦ୍ ରାମାୟଣର ଉତ୍ତରକାଣ୍ଡର ସତ୍ତରି ଶଷ୍ଠ ସର୍ଗ ଶେଷ ହେଲା, ଯାହା ପ୍ରାଚୀନ ଏବଂ ପୂଜ୍ୟ ମହାକବି ମହାର୍ଷି ଭାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ।
ପୁରା ତ୍ରେତାଯୁଗେ ରାମ ବଭୂଵ ବହୁଵିସ୍ତରମ୍ । ସମନ୍ତାଦ୍ଯୋଜନଶତଂ ଵିମୃଗଂ ପକ୍ଷିଵର୍ଜିତମ୍ ।। ୭.୭୭.
ପୁର୍ବେ ତ୍ରେତାଯୁଗରେ, ରାମ, ଏକ ବିଶାଳ ଜଙ୍ଗଲ ଥିଲା, ଚାରିପାଖରେ ଶତ ଯୋଜନ ଯାଏଁ, ଯେଉଁଠାରେ କୌଣସି ପଶୁ ଓ ପକ୍ଷୀ ନଥିଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ନିର୍ମାନୁଷେ ଽରଣ୍ଯେ କୁର୍ଵାଣସ୍ତପ ଉତ୍ତମମ୍ । ଅହମାକ୍ରମିତୁଂ ସୌମ୍ଯ ତଦରଣ୍ଯମୁପାଗମମ୍ ।। ୭.୭୭.
ସେ ଜଙ୍ଗଲଟି ମାନବ ଶୂନ୍ୟ ଥିଲା, ଏଠାରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତପସ୍ୟା କରୁଥିବାବେଳେ, ମୃଦୁଭାବୀ, ମୁଁ ସେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଯାଇଥିଲି।
ତସ୍ଯ ରୂପମରଣ୍ଯସ୍ଯ ନିର୍ଦେଷ୍ଟୁଂ ନ ଶଶାକ ହ । ଫଲମୂଲୈଃ ସୁଖାସ୍ଵାଦୈର୍ବହୁରୂପୈଶ୍ଚ ପାଦପୈଃ ।। ୭.୭୭.
ସେ ଅରଣ୍ୟର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ବର୍ଣ୍ନନା କରିବା ଅସମ୍ଭବ, ଏଠାରେ ମଧୁର ଫଳ ଓ ମୂଳ, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଗଛ ଥିଲେ।
ତସ୍ଯାରଣ୍ଯସ୍ଯ ମଧ୍ଯେ ତୁ ସରୋ ଯୋଜନମାଯତମ୍ । ହଂସକାରଣ୍ଡଵାକୀର୍ଣଂ ଚକ୍ରଵାକୋପଶୋଭିତମ୍ ।। ୭.୭୭.
ସେ ଅରଣ୍ୟର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଝିଅ ଥିଲା, ଯୋଜନ ଲମ୍ବା, ଯେଉଁଠାରେ ହଂସ ଓ କାରଣ୍ଡବ ପକ୍ଷୀ ଥିଲେ, ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା।
ପଦ୍ମୋତ୍ପଲସମାକୀର୍ଣଂ ସମତିକ୍ରାନ୍ତଶୈଵଲମ୍ । ତଦାଶ୍ଚର୍ଯମିଵାତ୍ଯର୍ଥଂ ସୁଖାସ୍ଵାଦମନୁତ୍ତମମ୍ ।। ୭.୭୭.
ଏହା ପଦ୍ମ ଓ ଉତ୍ପଳ ଦ୍ୱାରା ଭରିଥିଲା, ଶୈବଳ ରହିଥିଲା ନାହିଁ; ଏହି ଝିଅ ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଓ ଅପୂର୍ବ ଥିଲା।
ଅରଜସ୍କଂ ତଥା ଽକ୍ଷୋଭ୍ଯଂ ଶ୍ରୀମତ୍ପକ୍ଷିଗଣାଯୁତମ୍ । ସମୀପେ ତସ୍ଯ ସରସୋ ମହଦଦ୍ଭୁତମାଶ୍ରମମ୍ ।। ୭.୭୭.
ଏହା ଧୂଳି ଶୂନ୍ୟ, ଅସ୍ଥିର ନୁହେଁ, ଏବଂ ଶ୍ରୀମୟ ପକ୍ଷୀ ଦଳରେ ଭରିଥିଲା; ସେ ଝିଅ ପାଖରେ ଏକ ବଡ଼ ଅଦ୍ଭୁତ ଆଶ୍ରମ ଥିଲା।
ପୁରାଣଂ ପୁଣ୍ଯମତ୍ଯର୍ଥଂ ତପସ୍ଵିଜନଵର୍ଜିତମ୍ । ତତ୍ରାହମଵସଂ ରାତ୍ରିଂ ନୈଦାଘୀଂ ପୁରୁଷର୍ଷଭ ।। ୭.୭୭.
ସେ ଆଶ୍ରମ ପୁରାତନ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ଓ ତପସ୍ୱୀମାନେ ଛାଡିଦେଇଥିଲେ; ଏଠାରେ ମୁଁ ଶୀତ ଋତୁରେ ଏକ ରାତି ଅତିବାହିତ କରିଥିଲି, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ପ୍ରଭାତେ କାଲ୍ଯମୁତ୍ଥାଯ ସରସ୍ତଦୁପଚକ୍ରମେ । ଅଥାପଶ୍ଯଂ ଶଵଂ ତତ୍ର ସୁପୁଷ୍ଟମଜରଂ କ୍ଵଚିତ୍ ।। ୭.୭୭.
ପ୍ରଭାତେ, ଶୀଘ୍ର ଉଠି, ମୁଁ ସେ ଝିଅ ପାଖକୁ ଗଲି; ତାପରେ ମୁଁ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ଏକ ଭଲ ଗଠିତ, ବୟସ ନଥିବା ମୃତଦେହ ଦେଖିଲି।
ପଙ୍କିଭେଦେନ ପୁଷ୍ଟାଙ୍ଗଂ ସମାଶ୍ରିତସରୋଵରମ୍ । ତିଷ୍ଠନ୍ତଂ ପରଯା ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ତସ୍ମିଂସ୍ତୋଯାଶଯେ ନୃପ ।। ୭.୭୭.
ତାହାର ଅଙ୍ଗଗୁଡିକ ମାଟିରେ ଢାକା ଥିଲା, ଝିଅରେ ବିଶ୍ରାମ କରୁଥିଲା; ଏହି ଜଳାଶୟରେ ତାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରୀମୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ରାଜା।
ତମର୍ଥଂ ଚିନ୍ତଯାନୋ ଽହଂ ମୁହୂର୍ତଂ ତତ୍ର ରାଘଵ । ଉଷିତୋ ଽସ୍ମି ସରସ୍ତୀରେ କିନ୍ନ୍ଵିଦଂ ସ୍ଯାଦିତି ପ୍ରଭୋ ।। ୭.୭୭.
ସେ ଦୃଶ୍ୟ ଉପରେ ଚିନ୍ତା କରି, ରାଘବ, ମୁଁ ଝିଅ ତୀରେ କିଛି ସମୟ ରହିଲି, ଭାବିଲି—'ଏହା କଣ ହେବ?' ପ୍ରଭୁ।
ଅଥାପଶ୍ଯଂ ମୁହୂର୍ତେନ ଦିଵ୍ଯମଦ୍ଭୁତଦର୍ଶନମ୍ । ଵିମାନଂ ପରମୋଦାରଂ ହଂସଯୁକ୍ତଂ ମନୋଜଵମ୍ ।। ୭.୭୭.
ତାପରେ, କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ମୁଁ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲି: ଏକ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅକାଶ ରଥ, ମନର ତଳେ ଦୂତ, ହଂସମାନେ ଦ୍ୱାରା ଚଳିଥିଲା।
ଅତ୍ଯର୍ଥଂ ସ୍ଵର୍ଗିଣଂ ତ ଵିମାନେ ରଘୁନନ୍ଦନ । ଉପାସ୍ତେ ଽପ୍ସରସାଂ ଵୀର ସହସ୍ରଂ ଦିଵ୍ଯଭୂଷଣମ୍ ।। ୭.୭୭.
ରଘୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ, ସେ ରଥରେ, ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ, ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣ ପିନ୍ଧିଥିବା ଏକ ହଜାର ଅପ୍ସରାମାନେ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ।
ଗାଯନ୍ତି ଦିଵ୍ଯଗେଯାନି ଵାଦଯନ୍ତି ତଥା ଽପରାଃ । କ୍ଷ୍ଵେଲଯନ୍ତି ତଥା ଚାନ୍ଯା ନୃତ୍ଯନ୍ତି ଚ ତଥା ଽପରାଃ ।। ୭.୭୭.
କିଛି ଦିବ୍ୟ ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ଚଳାଇଥିଲେ, କିଛି ମଧୁର ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ।
ଅପରାଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରରଶ୍ମ୍ଯାଭୈର୍ହେମଦଣ୍ଡୈଶ୍ଚ ଚାମରୈଃ । ଦୋଧୂଯୁର୍ଵଦନଂ ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଡରୀକନିଭେକ୍ଷଣମ୍ ।। ୭.୭୭.
ଅନ୍ୟମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣ ଭଳି ହେବା ଦଣ୍ଡ ଓ ସୁନା ଚାମର ଦ୍ୱାରା, ତାହାର ପଦ୍ମ ଭଳି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ମୁହଁକୁ ହଲାଇ ଦେଉଥିଲେ।
ତତଃ ସିଂହାସନଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ମେରୁକୂଟମିଵାଂଶୁମାନ୍ । ପଶ୍ଯତୋ ମେ ତଦା ରାମ ଵିମାନାଦଵରୁହ୍ଯ ଚ । ତଂ ଶଵଂ ଭକ୍ଷଯାମାସ ସ ସ୍ଵର୍ଗୀ ରଘୁନନ୍ଦନ ।। ୭.୭୭.
ତାପରେ, ସିଂହାସନ ଛାଡି, ମେରୁ ପର୍ବତର ଶିଖରରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅବତରିବା ପରି, ମୋତେ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ରାମ, ସେ ରଥରୁ ଉତରି, ସେ ମୃତଦେହକୁ ଖାଇବା ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ତଥା ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଯଥାକାମଂ ମାଂସଂ ବହୁ ସୁପୀଵରମ୍ । ଅଵତୀର୍ଯ ସରଃ ସ୍ଵର୍ଗୀ ସଂସ୍ପ୍ରଷ୍ଟୁମୁପଚକ୍ରମେ ।। ୭.୭୭.
ଏପରି ଭଲ ମାଂସ ଯେତେ ଇଚ୍ଛା, ସେ ଖାଇଲା ପରେ, ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ବ୍ୟକ୍ତି ଝିଅରେ ନାହାଇବା ପାଇଁ ଉତରିଗଲେ।
ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ସ ସ୍ଵର୍ଗୀ ରଘୁପୁଙ୍ଗଵ । ଆରୋଢୁମୁପଚକ୍ରାମ ଵିମାନଵରମୁତ୍ତମମ୍ ।। ୭.୭୭.
ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଭଳି ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ସେ ସ୍ବର୍ଗୀୟ ବ୍ୟକ୍ତି, ରଘୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ, ଉତ୍ତମ ଦିବ୍ୟ ରଥକୁ ଆରୋହଣ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ତମହଂ ଦେଵସଙ୍କାଶମାରୋହନ୍ତମୁଦୀକ୍ଷ୍ଯ ଵୈ । ଅଥାହମବ୍ରୁଵଂ ଵାକ୍ଯଂ ସ୍ଵର୍ଗିଣଂ ପୁରୁଷର୍ଷଭ ।। ୭.୭୭.
ସେ ଦେବତା ସମାନ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ରଥ ଉପରେ ଚଢ଼ୁଥିବା ଦେଖି, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଏହି ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ କହିଲି, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ।
କୋ ଭଵାନ୍ଦେଵସଙ୍କାଶ ଆହାରଶ୍ଚ ଵିଗର୍ହିତଃ । ତ୍ଵଯେଦଂ ଭୁଜ୍ଯତେ ସୌମ୍ଯ କିମର୍ଥଂ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ।। ୭.୭୭.
ଦେବତା ଦେଖାଯାଉଥିବା ଆପଣ କିଏ? ଏବଂ ଏହି ଅପରିଚ୍ଛନ୍ନ ଖାଦ୍ୟ କାହିଁକି ଖାଉଛନ୍ତି? ଦୟାକରି ଏହାର କାରଣ କହନ୍ତୁ, ମୂଦ୍ର ମନୁଷ୍ୟ।
କସ୍ଯ ସ୍ଯାଦୀଦୃଶୋ ଭାଵ ଆହାରୋ ଦେଵସମ୍ମତଃ । ଆଶ୍ଚର୍ଯଂ ଵର୍ତତେ ସୌମ୍ଯ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ତତ୍ତ୍ଵତଃ ।। ୭.୭୭.
ଦେବମାନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଥିବା ଏପରି ଅବସ୍ଥା କାହା ପାଇଁ ହେବ? ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ, ମୂଦ୍ର ବ୍ୟକ୍ତି; ମୁଁ ଏହାର ସତ୍ୟ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ।
ନାହମୌପଯିକଂ ମନ୍ଯେ ତଵ ଭକ୍ଷ୍ଯମିଦଂ ଶଵମ୍ ।। ୭.୭୭.
ମୁଁ ଭାବୁନି ଏହି ମୃତଦେହ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତଃ ସ ନରେନ୍ଦ୍ର ନାକୀ କୌତୂହଲାତ୍ସୂନୃତଯା ଗିରା ଚ । ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚ ଵାକ୍ଯଂ ମମ ସର୍ଵମେତତ୍ସର୍ଵଂ ତଥା ଚାକଥଯନ୍ମମେତି ।। ୭.୭୭.
ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି, ରାଜା, ସେ ସ୍ବର୍ଗୀୟ ବ୍ୟକ୍ତି କୌତୁହଳ ଓ ମୂଦ୍ର ଶବ୍ଦରେ, ମୋର ସମସ୍ତ କଥା ଶୁଣି, ସଠିକ୍ ଭାବରେ ମୋତେ ସବୁ କଥା କହିଦେଲେ।
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯେ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ଶ୍ରୀମଦୁତ୍ତରକାଣ୍ଡେ ସପ୍ତସପ୍ତତିତମଃ ସର୍ଗଃ
ଏଭଳି ଆଦିକବି ଶ୍ରୀମଦ୍ ରାମାୟଣର ଉତ୍ତରକାଣ୍ଡର ସତ୍ତରି ସପ୍ତମ ସର୍ଗ ଶେଷ ହେଲା।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ଭାଷିତଂ ଵାକ୍ଯଂ ମମ ରାମ ଶୁଭାକ୍ଷରମ୍ । ପ୍ରାଞ୍ଜଲିଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚେଦଂ ସ ସ୍ଵର୍ଗୀ ରଘୁନନ୍ଦନ ।। ୭.୭୮.
ମୋର ଶୁଭ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ରାମ, ସେ ସ୍ବର୍ଗୀୟ ବ୍ୟକ୍ତି ହାତ ଜୋଡି ମୋତେ ଏଭଳି ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଶୃଣୁ ବ୍ରହ୍ମନ୍ପୁରା ଵୃତ୍ତଂ ମମୈତତ୍ସୁଖଦୁଃଖଯୋଃ । ଅନତିକ୍ରମଣୀଯଂ ହି ଯଥା ପୃଚ୍ଛସି ମାଂ ଦ୍ଵିଜ ।। ୭.୭୮.
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ଯେପରି ପଚାରିଛ, ମୋର ପୂର୍ବରୁ ଘଟିଥିବା ଖୁସି ଓ ଦୁଃଖର କଥା ଶୁଣ; ଏହା ଏକ ଅଟଳ ଘଟଣା।
ପୁରା ଵୈଦର୍ଭକୋ ରାଜା ପିତା ମମ ମହାଯଶାଃ । ସୁଦେଵ ଇତି ଵିଖ୍ଯାତସ୍ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ ।। ୭.୭୮.
ପୂର୍ବରୁ ମୋର ପିତା ବିଦର୍ଭର ମହାପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜା ଥିଲେ, ତିନି ଜଗତରେ 'ସୁଦେବ' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।