ସ ତାଂ ପଦ୍ମପଲାଶାକ୍ଷୀଂ ପୂର୍ଣଚନ୍ଦ୍ରନିଭାନନାମ୍ । ଵରୁଣୋ ଵରଯାମାସ ମୈଥୁନାଯାପ୍ସରୋଵରାମ୍ ।। ୭.୫୬.
ବରୁଣ ତାଙ୍କୁ, ପଦ୍ମପତ୍ର ନୟନ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ ମୁହଁ ଥିବା ଉର୍ବଶୀଙ୍କୁ, ସଂଯୋଗ ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କଲେ ।
ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ତତଃ ସା ତୁ ଵରୁଣଂ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିଃ ସ୍ଥିତା । ମିତ୍ରେଣାହଂ ଵୃତା ସାକ୍ଷାତ୍ପୂର୍ଵମେଵ ସୁରେଶ୍ଵର ।। ୭.୫୬.
ତେବେ ଉର୍ବଶୀ ହାତ ଯୋଡି ବରୁଣଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ହେ ସୁରେଶ୍ୱର, ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ମିତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବରାଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି ।'
ଵରୁଣସ୍ତ୍ଵବ୍ରଵୀଦ୍ଵାକ୍ଯଂ କନ୍ଦର୍ପଶରପୀଡିତଃ । ଇଦଂ ତେଜଃ ସମୁତ୍ସ୍ରକ୍ଷ୍ଯେ କୁମ୍ଭେ ଽସ୍ମିନ୍ଦେଵନିର୍ମିତେ ।। ୭.୫୬.
କାମଦେବଙ୍କର ଶରରେ ପୀଡିତ ଭାବରେ ବରୁଣ କହିଲେ, "ମୁଁ ଏହି ଦେବତାମାନେ ତିଆରି କରିଥିବା କୁମ୍ଭରେ ଏହି ତେଜକୁ ଛାଡ଼ିଦେବି।"
ଏଵମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ସୁଶ୍ରୋଣି ତ୍ଵଯ୍ଯହଂ ଵରଵର୍ଣିନି । କୃତକାମୋ ଭଵିଷ୍ଯାମି ଯଦି ନେଚ୍ଛସି ସଙ୍ଗମମ୍ ।। ୭.୫୬.
"ସୁନ୍ଦର କଟିବନ୍ଧା ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପବତୀ, ତୁମେ ଯଦି ଏକତ୍ର ହେବାକୁ ଚାହୁଁନାହାଁ, ତେବେ ମୁଁ ଏହି ଇଚ୍ଛାକୁ ଏଭଳି ତୁମ ଉପରେ ଛାଡ଼ି ନିଜ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଦେବି।"
ତସ୍ଯ ତଲ୍ଲୋକପାଲସ୍ଯ ଵରୁଣସ୍ଯ ସୁଭାଷିତମ୍ । ଉର୍ଵଶୀ ପରମପ୍ରୀତା ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାକ୍ଯମୁଵାଚ ହ ।। ୭.୫୬.
ଲୋକପାଳ ବରୁଣଙ୍କର ଏହି ଭଲ କଥାଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣି ଉର୍ବଶୀ ବହୁତ ଖୁସି ହେଲେ ଏବଂ ଏଭଳି କହିଲେ।
କାମମେତଦ୍ଭଵତ୍ଵେଵଂ ହୃଦଯଂ ମେ ତ୍ଵଯି ସ୍ଥିତମ୍ । ଭାଵଶ୍ଚାପ୍ଯଧିକସ୍ତୁଭ୍ଯଂ ଦେହୋ ମିତ୍ରସ୍ଯ ତୁ ପ୍ରଭୋ ।। ୭.୫୬.
"ଯେପରି ତୁମେ ଚାହ, ଏହିପରି ହେଉ। ମୋ ହୃଦୟ ତୁମ ପାଇଁ ଅଟୁଟ ଅଛି, ମୋର ଭଲପାଇବା ମଧ୍ୟ ତୁମ ପାଇଁ ଅଧିକ; କିନ୍ତୁ, ମୋ ଶରୀର ମିତ୍ରଙ୍କର।"
ଉର୍ଵଶ୍ଯା ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ରେତସ୍ତନ୍ମହଦଦ୍ଭୁତମ୍ । ଜ୍ଵଲଦଗ୍ନିଶିଖାପ୍ରଖ୍ଯଂ ତସ୍ମିନ୍କୁମ୍ଭେ ହ୍ଯପାସୃଜତ୍ ।। ୭.୫୬.
ଉର୍ବଶୀଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି ବରୁଣ ତାଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ବଡ଼ ତେଜ, ଯାହା ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିଶିଖା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ସେହି କୁମ୍ଭରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ଉର୍ଵଶୀ ତ୍ଵଗମତ୍ତତ୍ର ମିତ୍ରୋ ଵୈ ଯତ୍ର ଦେଵତା । ତାଂ ତୁ ମିତ୍ରଃ ସୁସଙ୍କ୍ରମ୍ଯ ଉର୍ଵଶୀମିଦମବ୍ରଵୀତ୍ ।। ୭.୫୬.
ସେଠାରୁ ଉର୍ବଶୀ ଚାଲିଗଲେ, ଏବଂ ଯେଉଁଠି ଦେବତାମାନେ ଥିଲେ, ସେଠାକୁ ମିତ୍ର ଯାଇ ଉର୍ବଶୀଙ୍କୁ ନିକଟରେ ଡାକି ଏହି କଥା କହିଲେ।
ମଯା ନିମନ୍ତ୍ରିତା ପୂର୍ଵଂ କସ୍ମାତ୍ତ୍ଵମଵସର୍ଜିତା । ପତିମନ୍ଯଂ ଵୃତଵତୀ ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ଦୁଷ୍ଟଚାରିଣୀ ।। ୭.୫୬.
"ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ତୁମକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲି, ତେବେ କାହିଁକି ତୁମେ ମୋତେ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ପତିକୁ ବାଛିଲ? ଏହିକାରଣରୁ ତୁମେ ଖରାପ ଚରିତ୍ରର।"
ଅନେନ ଦୁଷ୍କୃତେନ ତ୍ଵଂ ମତ୍କ୍ରୋଧକଲୁଷୀକୃତା । ମନୁଷ୍ଯଲୋକମାସ୍ଥାଯ କଞ୍ଚିତ୍କାଲଂ ନିଵତ୍ସ୍ଯସି ।। ୭.୫୬.
"ତୁମର ଏହି ଦୁଷ୍କର୍ମ ଓ ମୋର କ୍ରୋଧରେ ତୁମେ ଅପବିତ୍ର ହେଲ, ଏବେ ତୁମେ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ମନୁଷ୍ୟ ଲୋକରେ ରହିବ।"
ବୁଧସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋ ରାଜର୍ଷିଃ କାଶୀରାଜଃ ପୁରୂରଵାଃ । ତମଦ୍ଯ ଗଚ୍ଛ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧେ ସ ତେ ଭର୍ତା ଭଵିଷ୍ଯତି ।। ୭.୫୬.
"ଏବେ ତୁମେ ବୁଧଙ୍କ ପୁଅ, କାଶୀରାଜା ପୁରୁରବାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଅ, ସେ ତୁମର ପତି ହେବ।"
ତତଃ ସା ଶାପଦୋଷେଣ ପୁରୂରଵସମଭ୍ଯଗାତ୍ । ପ୍ରତିଯାତେ ପୁରୂରଵଂ ବୁଧସ୍ଯାତ୍ମଜମୌରସମ୍ ।। ୭.୫୬.
ତାପରେ, ଶାପର ପ୍ରଭାବରେ, ଉର୍ବଶୀ ବୁଧଙ୍କ ନିଜ ପୁଅ ପୁରୁରବାଙ୍କ ନିକଟକୁ ତାଙ୍କ ଫେରିଆସିବା ପରେ ଗଲେ।
ତସ୍ଯ ଜଜ୍ଞେ ତତଃ ଶ୍ରୀମାନାଯୁଃ ପୁତ୍ରୋ ମହାବଲଃ । ନହୁଷୋ ଯସ୍ଯ ପୁତ୍ରସ୍ତୁ ବଭୂଵେନ୍ଦ୍ରସମଦ୍ଯୁତିଃ ।। ୭.୫୬.
ତାଙ୍କ ଦୁହିଁଠାରୁ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆୟୁ ନାମକ ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ପୁଅ ନହୁଷ, ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତେଜ ଧାରଣ କରୁଥିଲେ।
ଵଜ୍ରମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ଵୃତ୍ରାଯ ଭ୍ରାନ୍ତେ ଽଥ ତ୍ରିଦିଵେଶ୍ଵରେ । ଶତଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଯେନେନ୍ଦ୍ରତ୍ଵଂ ପ୍ରଶାସିତମ୍ ।। ୭.୫୬.
ବଜ୍ର ଫିଙ୍ଗି ବୃତ୍ରକୁ ମାରିବା ପରେ, ସ୍ୱର୍ଗର ଦେବତାଧିପତି ଭ୍ରମିତ ହେଲେ; ସେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଏକ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଇନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ରାଜ କଲେ।
ସା ତେନ ଶାପେନ ଜଗାମ ଭୂମିଂ ତଦୋର୍ଵଶୀ ଚାରୁଦତୀ ସୁନେତ୍ରା । ବହୂନି ଵର୍ଷାଣ୍ଯଵସଚ୍ଚ ସୁଭ୍ରୂଃ ଶାପକ୍ଷଯାଦିନ୍ଦ୍ରସଦୋ ଯଯୌ ଚ ।। ୭.୫୬.
ସେଇ ଶାପରେ ଉର୍ବଶୀ ଭୂମିକୁ ଆସିଲେ; ସୁନ୍ଦର ଦାନ୍ତ ଓ ଆକର୍ଷକ ଦୃଷ୍ଟି ବିଶିଷ୍ଟ ଉର୍ବଶୀ ବହୁ ବର୍ଷ ମାନବ ଲୋକରେ ରହିଲେ, ଏବଂ ଶାପ ଶେଷ ହେବା ପରେ ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସଦନକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯେ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ଶ୍ରୀମଦୁତ୍ତରକାଣ୍ଡେ ଷଟ୍ପଞ୍ଚାଶଃ ସର୍ଗଃ
ଏହିପରି ମହାକବି ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ପବିତ୍ର ଓ ପ୍ରାଚୀନ ଶ୍ରୀମଦ୍ ରାମାୟଣର ଉତ୍ତରକାଣ୍ଡର ଛପନତମ ସର୍ଗ ଶେଷ ହେଲା।
ତାଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦିଵ୍ଯସଙ୍କାଶାଂ କଥାମଦ୍ଭୁତଦର୍ଶନାମ୍ । ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ପରମପ୍ରୀତୋ ରାଘଵଂ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍ ।। ୭.୫୭.
ସେଇ ଦିବ୍ୟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ କଥା ଶୁଣି ଲକ୍ଷ୍ମଣ ବହୁତ ଖୁସି ହେଇ ରାଘବଙ୍କୁ କହିଲେ।
ନିକ୍ଷିପ୍ତଦେହୌ କାକୁତ୍ସ୍ଥ କଥଂ ତୌ ଦ୍ଵିଜପାର୍ଥିଵୌ । ପୁନର୍ଦେହେନ ସଂଯୋଗଂ ଜଗ୍ମୁର୍ଦେଵସମ୍ମତୌ ।। ୭.୫୭.
"ହେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ, ସେଇ ଦୁଇଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ରାଜା ଦେହ ଛାଡ଼ିଦେଇଥିଲେ, କିପରି ଦେବତାମାନଙ୍କ କୃପାରେ ପୁଣି ଦେହ ସହିତ ଏକତ୍ର ହେଲେ?"
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଭାଷିତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାମଃ ସତ୍ଯପରାକ୍ରମଃ । ତାଂ କଥାଂ କଥଯାମାସ ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ।। ୭.୫୭.
ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସତ୍ୟବାନ୍ ଓ ପରାକ୍ରମୀ ରାମ ମହାତ୍ମା ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଯସ୍ତୁ କୁମ୍ଭୋ ରଘୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ତେଜଃପୂର୍ଣୋ ମହାତ୍ମନୋଃ । ତସ୍ମିଂସ୍ତେଜୋମଯୌ ଵିପ୍ରୌ ସମ୍ଭୂତାଵୃଷିସତ୍ତମୌ ।। ୭.୫୭.
"ହେ ରଘୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଇ କୁମ୍ଭ ଯେଉଁଥିରେ ଦୁଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ତେଜ ଥିଲା, ସେଠାରୁ ଦୁଇଜଣ ତେଜୋମୟ ଋଷି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ।"
ପୂର୍ଵଂ ସମଭଵତ୍ତତ୍ର ହ୍ଯଗସ୍ତ୍ଯୋ ଭଗଵାନୃଷିଃ । ନାହଂ ସୁତସ୍ତଵେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ମିତ୍ରଂ ତସ୍ମାଦପାକ୍ରମତ୍ ।। ୭.୫୭.
ପୂର୍ବରୁ ସେଠାରେ ପୂଜ୍ୟ ଋଷି ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ । ସେ କହିଲେ, 'ମୁଁ ତୁମର ପୁଅ ନୁହେଁ,' ବୋଲି ମିତ୍ରଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ ।
ତଦ୍ଧି ତେଜସ୍ତୁ ମିତ୍ରସ୍ଯ ଉର୍ଵସ୍ଯାଃ ପୂର୍ଵମାହିତମ୍ । ତସ୍ମିନ୍ସମଭଵତ୍କୁମ୍ଭେ ତତ୍ତେଜୋ ଯତ୍ର ଵାରୁଣମ୍ ।। ୭.୫୭.
ସେଠି ମିତ୍ର ଓ ଉର୍ବଶୀଙ୍କର ଶକ୍ତି ପ୍ରଥମେ ରଖାଯାଇଥିଲା; ସେହି କୁମ୍ଭରେ ବାରୁଣଙ୍କର ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଥିଲା ।
କସ୍ଯଚିତ୍ତ୍ଵଥ କାଲସ୍ଯ ମିତ୍ରାଵରୁଣସମ୍ଭଵଃ । ଵସିଷ୍ଠସ୍ତେଜସା ଯୁକ୍ତୋ ଜଜ୍ଞେ ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁଦୈଵତମ୍ ।। ୭.୫୭.
କିଛି ସମୟ ପରେ, ମିତ୍ର ଓ ବାରୁଣଙ୍କର ଏକତାରୁ, ବସିଷ୍ଠଙ୍କର ତେଜ ଯୋଗେ, ଦିବ୍ୟ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ ।
ତମିକ୍ଷ୍ଵାକୁର୍ମହାତେଜା ଜାତମାତ୍ରମନିନ୍ଦିତମ୍ । ଵଵ୍ରେ ପୁରୋଧସଂ ସୌମ୍ଯ ଵଂଶସ୍ଯାସ୍ଯ ଭଵାଯ ନଃ ।। ୭.୫୭.
ଏହି ମହାତେଜସ୍ବୀ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ, ଜନ୍ମରୁ ନିର୍ମଳ, ଜନ୍ମସାଥି ସେ ନିଜ ବଂଶର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ବାଛିଲେ ।
ଏଵଂ ତ୍ଵପୂର୍ଵଦେହସ୍ଯ ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ । କଥିତୋ ନିର୍ଗମଃ ସୌମ୍ଯ ନିମେଃ ଶୃଣୁ ଯଥା ଽଭଵତ୍ ।। ୭.୫୭.
ଏଭଳି ମହାତ୍ମା ବସିଷ୍ଠଙ୍କର ପୂର୍ବ ଦେହରୁ ବାହାରିବା କଥା ମୁଁ କହିଲି; ଏବେ ନିମିଙ୍କ ବିଷୟରେ କିପରି ହେଲା, ଶୁଣ ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିଦେହଂ ରାଜାନମୃଷଯଃ ସର୍ଵ ଏଵ ତେ । ତଂ ଚ ତେ ଯୋଜଯାମାସୁର୍ଯାଗଦୀକ୍ଷାଂ ମନୀଷିଣଃ ।। ୭.୫୭.
ବିଦେହ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ଏକଠା ହେଲେ ଓ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ ଦୀକ୍ଷା ଦେଲେ ।
ତଂ ଚ ଦେହଂ ନରେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ରକ୍ଷନ୍ତି ସ୍ମ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ । ଗନ୍ଧୈର୍ମାଲ୍ଯୈଶ୍ଚ ଵସ୍ତ୍ରୈଶ୍ଚ ପୌରଭୃତ୍ଯସମନ୍ଵିତାଃ ।। ୭.୫୭.
ସେ ରାଜାଙ୍କ ଦେହକୁ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ପୌର ଓ ଚାକରିଆମାନେ ମିଶି, ସୁଗନ୍ଧ, ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିଥିଲେ ।
ତତୋ ଯଜ୍ଞେ ସମାପ୍ତେ ତୁ ଭୃଗୁସ୍ତତ୍ରେଦମବ୍ରଵୀତ୍ । ଆନଯିଷ୍ଯାମି ତେ ଚେତସ୍ତୁଷ୍ଟୋ ଽସ୍ମି ତଵ ପାର୍ଥିଵ ।। ୭.୫୭.
ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତି ପରେ, ଭୃଗୁ ସେଠାରେ କହିଲେ, 'ମୁଁ ତୁମର ମନ ଫେରାଇ ଦେବି, ରାଜା, ମୁଁ ତୁମରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଇଛି ।'
ସୁପ୍ରୀତାଶ୍ଚ ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ନିମେଶ୍ଚେତସ୍ତଥାବ୍ରୁଵନ୍ । ଵରଂ ଵରଯ ରାଜର୍ଷେ କ୍ଵ ତେ ଚେତୋ ନିରୂପ୍ଯତାମ୍ ।। ୭.୫୭.
ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଖୁସି ହୋଇ, ନିମିଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ରାଜା ଋଷି, ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହିଁ, ତୁମର ମନ କେଉଁଠି ରହିବାକୁ ଚାହେଁ?'
ଏଵମୁକ୍ତଃ ସୁରୈଃ ସର୍ଵୈର୍ନିମେଶ୍ଚେତସ୍ତଦାବ୍ରଵୀତ୍ । ନେତ୍ରେଷୁ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ଵସେଯଂ ସୁରସତ୍ତମାଃ ।। ୭.୫୭.
ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଏପରି କଥାରେ, ନିମି ଉତ୍ତର ଦେଲେ, 'ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାମାନେ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଆଖିରେ ବସିବାକୁ ଚାହେଁ ।'