ତେଷାମେଵଂ ବ୍ରୁଵାଣାନାଂ ଵାନରାଣାଂ ଚ ରାକ୍ଷସାମ୍ । ହନୂମାନ୍ପ୍ରଵଣଃ ଭୂତ୍ଵା ରାଘଵଂ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍ ।। ୭.୪୦.
ଏଭଳି ବାନର ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ କହୁଥିବାବେଳେ, ହନୁମାନ ନମ୍ର ହୋଇ ରାଘବଙ୍କୁ କହିଲେ—
ସ୍ନେହୋ ମେ ପରମୋ ରାଜଂସ୍ତ୍ଵଯି ତିଷ୍ଠତୁ ନିତ୍ଯଦା । ଭକ୍ତିଶ୍ଚ ନିଯତା ଵୀର ଭାଵୋ ନାନ୍ଯତ୍ର ଗଚ୍ଛତୁ ।। ୭.୪୦.
ହେ ରାଜା, ମୋର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ନେହ ସଦା ତୁମ ପ୍ରତି ରହୁ। ହେ ବୀର, ମୋର ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ଓ ଭାବ କେବେ ଅନ୍ୟଠାରେ ଯାଉ ନାହିଁ।
ଵାଯଦ୍ରାମକଥା ଵୀର ଚରିଷ୍ଯତି ମହୀତଲେ । ତାଵଚ୍ଛରୀରେ ଵତ୍ସ୍ଯନ୍ତି ପ୍ରାଣା ମମ ନ ସଂଶଯଃ ।। ୭.୪୦.
ହେ ବୀର, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏ ଭୂମିରେ ରାମଙ୍କ କଥା ଚାଲିଥାଏ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋର ପ୍ରାଣ ମୋ ଦେହରେ ରହିବ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଯଚ୍ଚୈତଚ୍ଚରିତଂ ଦିଵ୍ଯଂ କଥା ତେ ରଘୁନନ୍ଦନ । ତନ୍ମଯାପ୍ସରସୋ ନାମ ଶ୍ରାଵଯେଯୁର୍ନରର୍ଷଭ ।। ୭.୪୦.
ହେ ରଘୁବଂଶର ଗର୍ବ, ତୁମ ଏହି ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟର କଥା ଅପ୍ସରାମାନେ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵାହଂ ତତୋ ଵୀର ତଵ ଚର୍ଯାମୃତଂ ପ୍ରଭୋ । ଉତ୍କଣ୍ଠାଂ ତାଂ ହରିଷ୍ଯାମି ମେଘଲେଖାମିଵାନିଲଃ ।। ୭.୪୦.
ଏପରେ, ହେ ବୀର, ମୁଁ ତୁମ କାର୍ଯ୍ୟର ଅମୃତ କଥା ଶୁଣି, ସେ ଆକାଂକ୍ଷାକୁ ବାତାସ ମେଘରେଖାକୁ ଯେପରି ହଟାଏ, ସେପରି ଦୂର କରିଦେବି।
ଏଵଂ ବ୍ରୁଵାଣଂ ରାମସ୍ତୁ ହନୂମନ୍ତଂ ଵରାସନାତ୍ । ଉତ୍ଥାଯ ସସ୍ଵଜେ ସ୍ନେହାଦ୍ଵାକ୍ଯମେତଦୁଵାଚ ହ ।। ୭.୪୦.
ହନୁମାନ ଏପରି କହୁଥିବାବେଳେ, ରାମ ତାଙ୍କର ଉତ୍ତମ ଆସନରୁ ଉଠି, ସ୍ନେହରେ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଏହି କଥା କହିଲେ—
ଏଵମେତତ୍କପିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭଵିତା ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ । ଚରିଷ୍ଯତି କଥା ଯାଵଦେଷା ଲୋକେ ଚ ମାମିକା । ତାଵତ୍ତେ ଭଵିତା କୀର୍ତିଃ ଶରୀରେ ଽପ୍ଯସଵସ୍ତଥା ।। ୭.୪୦.
ଏହିପରି ହେବ, ବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ମୋ କଥା ଲୋକରେ ଚାଲିଥାଏ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମର କୀର୍ତ୍ତି ଓ ଜୀବନ ରହିବ।
ଲୋକା ହି ଯାଵତ୍ସ୍ଥାସ୍ଯନ୍ତି ତାଵତ୍ସ୍ଥାସ୍ଯତି ମେ କଥା ।। ୭.୪୦.
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକ ଅଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋ କଥା ମଧ୍ୟ ରହିବ।
ଲୋକେ ଚ ମାମିକା । ଏକୈକସ୍ଯୋପକାରସ୍ଯ ପ୍ରାଣାନ୍ଦାସ୍ଯାମି ତେ କପେ । ନରଃ ପ୍ରତ୍ଯୁପକାରାଣାମାପସ୍ତ୍ଵାଯାତି ପାତ୍ରତାମ୍ ।। ୭.୪୦.
ଏହି ଲୋକରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉପକାର ପାଇଁ, ବାନର, ମୁଁ ତୁମକୁ ମୋ ପ୍ରାଣ ଦେଇଦେବି। ଯିଏ ଉପକାରକୁ ପ୍ରତିଦାନ କରେ, ସେ ତାହା ପାଇବାର ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ।
ତତୋ ଽସ୍ଯ ହାରଂ ଚନ୍ଦ୍ରାଭଂ ମୁଚ୍ଯ କଣ୍ଠାତ୍ସ ରାଘଵଃ । ଵୈଡୂର୍ଯତରଲଂ କଣ୍ଠେ ବବନ୍ଧ ଚ ହନୂମତଃ ।। ୭.୪୦.
ତାପରେ, ରାଘବ ତାଙ୍କ ଗଳାରୁ ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ହାର ଖୋଲି, ହନୁମାନଙ୍କ ଗଳାରେ ବୈଡୂର୍ୟ ମଣିର ହାର ପିନ୍ଧାଇଲେ।
ତେନୋରସି ନିବଦ୍ଧେନ ହାରେଣ ମହତା କପିଃ । ରରାଜ ହେମଶୈଲେନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରେଣାକ୍ରାନ୍ତମସ୍ତକଃ ।। ୭.୪୦.
ସେ ମହାନ ହାର ଛାତିରେ ପିନ୍ଧି, ବାନର ହେମଶୈଳ ପରି ଚମକୁଥିଲେ, ଯାହାର ଶିଖର ଉପରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଅଛି।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ରାଘଵସ୍ଯୈତଦୁତ୍ଥାଯୋତ୍ଥାଯ ଵାନରାଃ । ପ୍ରଣମ୍ଯ ଶିରସା ପାଦୌ ନିର୍ଜଗ୍ମୁସ୍ତେ ମହାବଲାଃ ।। ୭.୪୦.
ରାଘବଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନର ଉଠି, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ତାଙ୍କର ପାଦ ପ୍ରଣାମ କରି, ବିଦାୟ ନେଲେ।
ସୁଗ୍ରୀଵଃ ସ ଚ ରାମେଣ ନିରନ୍ତରମୁରୋଗତଃ । ଵିଭୀଷଣଶ୍ଚ ଧର୍ମାତ୍ମା ସର୍ଵେ ତେ ବାଷ୍ପଵିକ୍ଲଵାଃ ।। ୭.୪୦.
ସୁଗ୍ରୀବ, ଯିଏ ରାମଙ୍କ ସହ ସଦା ଅଟୁଟ ଥିଲେ, ଏବଂ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବିଭୀଷଣ—ସମସ୍ତେ ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ହୃଦୟରେ ଥିଲେ।
ସର୍ଵେ ଚ ତେ ବାଷ୍ପକଲାଃ ସାଶ୍ରୁନେତ୍ରା ଵିଚେତସଃ । ସମ୍ମୂଢା ଇଵ ଦୁଃଖେନ ତ୍ଯଜନ୍ତୋ ରାଘଵଂ ତଦା ।। ୭.୪୦.
ସମସ୍ତଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଅଶ୍ରୁରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମନ ଦୁଃଖରେ ଭ୍ରମିତ, ସେମାନେ ରାଘବଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଉଥିବାବେଳେ ମନେ ହେଉଥିଲା ଯେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି।
କୃତପ୍ରସାଦାସ୍ତେନୈଵଂ ରାଘଵେଣ ମହାତ୍ମନା । ଜଗ୍ମୁଃ ସ୍ଵଂ ସ୍ଵଂ ଗୃହଂ ସର୍ଵେ ଦେହୀ ଦେହମିଵ ତ୍ଯଜନ୍ ।। ୭.୪୦.
ମହାତ୍ମା ରାଘବଙ୍କ ଦୟା ପାଇ, ସମସ୍ତେ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ, ଯେପରି ଜୀବ ଦେହ ଛାଡ଼ି ଯାଏ।
ତତସ୍ତୁ ତେ ରାକ୍ଷସଋକ୍ଷଵାନରାଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ରାମଂ ରଘୁଵଂଶଵର୍ଧନମ୍ । ଵିଯୋଗଜାଶ୍ରୁପ୍ରତିପୂର୍ଣଲୋଚନାଃ ପ୍ରତିପ୍ରଯାତାସ୍ତୁ ଯଥା ନିଵାସିନଃ ।। ୭.୪୦.
ତାପରେ ସେ ରାକ୍ଷସ, ଭାଲୁ ଓ ବାନରମାନେ, ରଘୁବଂଶକୁ ବଢ଼ାଇଥିବା ରାମଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ବିୟୋଗର ଅଶ୍ରୁରେ ଚକ୍ଷୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ନିଜ ନିଜ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯେ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ଶ୍ରୀମଦୁତ୍ତରକାଣ୍ଡେ ଚତ୍ଵାରିଂଶଃ ସର୍ଗଃ
ଏହିପରି ମହାନ୍ ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ରାମାୟଣର ଉତ୍ତରକାଣ୍ଡର ଚାଳିସ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ଵିସୃଜ୍ଯ ଚ ମହାବାହୁର୍ଋକ୍ଷଵାନରରାକ୍ଷସାନ୍ । ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହିତୋ ରାମଃ ପ୍ରମୁମୋଦ ସୁଖଂ ସୁଖୀ ।। ୭.୪୧.
ମହାବାହୁ ରାମ ଭାଇମାନେ ସହିତ ଭାଲୁ, ବାନର ଓ ରାକ୍ଷସମାନେଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ଆନନ୍ଦରେ ଖୁସି ହେଲେ।
ଅଥାପରାହ୍ଣସମଯେ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ ରାଘଵଃ । ଶୁଶ୍ରାଵ ମଧୁରାଂ ଵାଣୀମନ୍ତରିକ୍ଷାତ୍ ପ୍ରଭାଷିତାମ୍ ।। ୭.୪୧.
ତାପରେ ବିକାଳବେଳେ ରାଘବ ଭାଇମାନେ ସହିତ ଆକାଶରୁ ମଧୁର କଥା ଶୁଣିଲେ।
ସୌମ୍ଯ ରାମ ନିରୀକ୍ଷସ୍ଵ ସୌମ୍ଯେନ ଵଦନେନ ମାମ୍ । କୁବେରଭଵନାତ୍ପ୍ରାପ୍ତଂ ଵିଦ୍ଧି ମାଂ ପୁଷ୍ପକଂ ପ୍ରଭୋ ।। ୭.୪୧.
ସାନ୍ତ ରାମ, ତୁମ ମୃଦୁ ମୁହଁରେ ଆମକୁ ଦେଖ; ମୁଁ କୁବେରଙ୍କ ଗୃହରୁ ଆସିଥିବା ପୁଷ୍ପକ ବୋଲି ଜାଣ।
ତଵ ଶାସନମାଜ୍ଞାଯ ଗତୋ ଽସ୍ମି ଭଵନଂ ପ୍ରତି । ଉପସ୍ଥାତୁଂ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ ଚ ମାଂ ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ ।। ୭.୪୧.
ତୁମ ଆଦେଶ ମାନି ମୁଁ ମହଲକୁ ଗଲି; ହେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ମୋତେ ତୁମ ପାଖକୁ ଯିବାକୁ କହିଲେ।
ନିର୍ଜିତସ୍ତ୍ଵଂ ନରେନ୍ଦ୍ରେଣ ରାଘଵେଣ ମହାତ୍ମନା । ନିହତ୍ଯ ଯୁଧି ଦୁର୍ଧର୍ଷଂ ରାଵଣଂ ରାକ୍ଷସେଶ୍ଵରମ୍ ।। ୭.୪୧.
ମହାତ୍ମା ରାଘବ ରାମ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁର୍ଜୟ ରାବଣ ରାକ୍ଷସପତିଙ୍କୁ ମାରି, ତୁମକୁ ଜିତିଛନ୍ତି।
ମମାପି ପରମା ପ୍ରୀତର୍ହତେ ତସ୍ମିନ୍ଦୁରାତ୍ମନି । ରାଵଣେ ସଗଣେ ଚୈଵ ସପୁତ୍ରେ ସହବାନ୍ଧଵେ ।। ୭.୪୧.
ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସେ ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣ, ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀ, ପୁଅ ଓ ବାନ୍ଧବମାନେ ନଶ୍ଟ ହେବାରେ ବହୁତ ଖୁସି ହେଲି।
ସ ତ୍ଵଂ ରାମେଣ ଲଙ୍କାଯାଂ ନିର୍ଜିତଃ ପରମାତ୍ମନା । ଵହ ସୌମ୍ଯ ତମେଵ ତ୍ଵମହମାଜ୍ଞାପଯାମି ତେ ।। ୭.୪୧.
ଏହିପରି ରାମ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆତ୍ମା ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଲଙ୍କାରେ ତୁମେ ଜିତିଗଲ; ଏବେ ମୃଦୁ ହୃଦୟ, ମୁଁ ତୁମକୁ ତାଙ୍କୁ ସେବା କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଉଛି।
ପରମୋ ହ୍ଯେଷ ମେ କାମୋ ଯତ୍ତ୍ଵଂ ରାଘଵନନ୍ଦନମ୍ । ଵହେର୍ଲୋକସ୍ଯ ସଂଯାନଂ ଗଚ୍ଛସ୍ଵ ଵିଗତଜ୍ଵରଃ ।। ୭.୪୧.
ମୋର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଇଚ୍ଛା ଏହି; ହେ ରାଘବବଂଶର ଆନନ୍ଦ, ତୁମେ ଜଗତର ଯାତ୍ରା ବହନ କର; ଚିନ୍ତା ଛାଡ଼ି ଯାଅ।
ସୋ ଽହଂ ଶାସନମାଜ୍ଞାଯ ଧନଦସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ । ତ୍ଵତ୍ସକାଶମନୁପ୍ରାପ୍ତୋ ନିର୍ଵିଶଙ୍କଃ ପ୍ରତୀକ୍ଷ ମାମ୍ ।। ୭.୪୧.
ଏହିପରି ମହାତ୍ମା ଧନର ଦେବତାଙ୍କ ଆଦେଶ ମାନି, ମୁଁ ଭୟ ଛାଡ଼ି ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛି; ମୋତେ ଅପେକ୍ଷା କର।
ଅଦୃଷ୍ଯଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ସର୍ଵେଷାଂ ଧନଦାଜ୍ଞଯା । ଚରାମ୍ଯହଂ ପ୍ରଭାଵେଣ ତଵାଜ୍ଞାଂ ପରିପାଲଯନ୍ ।। ୭.୪୧.
ଧନର ଦେବତାଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ, ମୁଁ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଚଳିଛି, ସଦା ତୁମ ଆଦେଶ ପାଳନ କରୁଛି।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଦା ରାମଃ ପୁଷ୍ପକେଣ ମହାବଲଃ । ଉଵାଚ ପୁଷ୍ପକଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିମାନଂ ପୁନରାଗତମ୍ ।। ୭.୪୧.
ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି, ବଳବାନ୍ ରାମ ପୁନି ଫେରିଥିବା ପୁଷ୍ପକ ବିମାନକୁ ଦେଖି କଥା କହିଲେ।
ଯଦ୍ଯେଵଂ ସ୍ଵାଗତଂ ତେ ଽସ୍ତୁ ଵିମାନଵର ପୁଷ୍ପକ । ଆନୁକୂଲ୍ଯାଦ୍ଧନେଶସ୍ଯ ଵୃତ୍ତଦୋଷୋ ନ ନୋ ଭଵେତ୍ ।। ୭.୪୧.
ଯଦି ଏହିପରି, ତେବେ ହେ ବିମାନମାନ୍ୟ ପୁଷ୍ପକ, ତୁମକୁ ସ୍ୱାଗତ; କୁବେରଙ୍କ କୃପାରେ ଆମର କୌଣସି ଦୋଷ ନ ହେଉ।
ଲାଜୈଶ୍ଚୈଵ ତଥା ପୁଷ୍ପୈର୍ଧୂପୈଶ୍ଚୈଵ ସୁଗନ୍ଧିଭିଃ । ପୂଜଯିତ୍ଵା ମହାବାହୂ ରାଘଵଃ ପୁଷ୍ପକଂ ତଦା ।। ୭.୪୧.
ତାପରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଘବ ଲାଜ, ଫୁଲ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଧୂପ ଦେଇ ପୁଷ୍ପକଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।