ତତସ୍ତ୍ରିଯୁଗ୍ମସ୍ତ୍ରିକକୁତ୍ऺିତ୍ରଧାମା ତ୍ରିଦଶାର୍ଚିତଃ । ଉଵାଚ ଦେଵତା ବ୍ରହ୍ମା ମାରୁତପ୍ରିଯକାମ୍ଯଯା ।। ୭.୩୬.
ତାପରେ, ତିନି ଶିଖର ଓ ତିନି ଯୁଗଳ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ସହିତ, ଦେବତାମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି, ସେ ବ୍ରହ୍ମା ବାୟୁଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଭୋ ମହେନ୍ଦ୍ରେଶଵରୁଣପ୍ରଜେଶ୍ଵରଧନେଶ୍ଵରାଃ । ଜାନତାମପି ଵଃ ସର୍ଵଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶ୍ରୂଯତାଂ ହିତମ୍ ।। ୭.୩୬.
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ବରୁଣ, ପ୍ରଜାପତି, ଧନର ଦେବତାମାନେ, ତୁମେ ସମସ୍ତେ ସବୁ କିଛି ଜାଣିଛ, ତଥାପି ମୁଁ କିଛି କହିବି; ଭଲ ପାଇବା ପାଇଁ ଶୁଣ।
ଅନେନ ଶିଶୁନା କାର୍ଯଂ କର୍ତଵ୍ଯଂ ଵୋ ଭଵିଷ୍ଯତି । ତଦ୍ଵଦଧ୍ଵଂ ଵରାନ୍ସର୍ଵେ ମାରୁତସ୍ଯାସ୍ଯ ତୁଷ୍ଟଯେ ।। ୭.୩୬.
ଏହି ଶିଶୁ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଏକ କାମ କରିବାକୁ ପଡିବ; ତେଣୁ, ସମସ୍ତେ ବାୟୁଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ବର ଦିଅ।
ତତଃ ସହସ୍ରନଯନଃ ପ୍ରୀତିଯୁକ୍ତଃ ଶୁଭାନନଃ । କୁଶେଶଯମଯୀଂ ମାଲାମୁତ୍କ୍ଷିପ୍ଯେଦଂ ଵଚୋ ଽବ୍ରଵୀତ୍ ।। ୭.୩୬.
ତାପରେ, ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା, ଆନନ୍ଦିତ ଓ ଶୁଭ ମୁହଁ ଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର, ପଦ୍ମରେ ତିଆରି ମାଳା ଉଠାଇ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ମତ୍କରୋତ୍ସୃଷ୍ଟଵଜ୍ରେଣ ହନୁରସ୍ଯ ଯଥା ହତଃ । ନାମ୍ନା ଵୈ କପିଶାର୍ଦୂଲୋ ଭଵିତା ହନୁମାନିତି ।। ୭.୩୬.
ମୋର ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ହନୁ ଆଘାତ ପାଇଥିଲା; ଏହି କାରଣରୁ ତାଙ୍କୁ 'ହନୁମାନ', ବନରାଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ଡାକାଯିବ।
ଅହମସ୍ଯ ପ୍ରଦାସ୍ଯାମି ପରମଂ ଵରମଦ୍ଭୁତମ୍ । ଇତଃ ପ୍ରଭୃତି ଵଜ୍ରସ୍ଯ ମମାଵଧ୍ଯୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ।। ୭.୩୬.
ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବର ଦେଉଛି: ଏଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ମୋର ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ କେବେ ମରାଯିବେ ନାହିଁ।
ମାର୍ତଣ୍ଡସ୍ତ୍ଵବ୍ରଵୀତ୍ତତ୍ର ଭଗଵାଂସ୍ତିମିରାପହଃ । ତେଜସୋ ଽସ୍ଯ ମଦୀଯସ୍ଯ ଦଦାମି ଶତିକାଂ କଲାମ୍ ।। ୭.୩୬.
ତାପରେ, ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରୁଥିବା ପୂଜ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ କହିଲେ: ମୁଁ ମୋର ତେଜର ଏକ ଅଂଶ ତାଙ୍କୁ ଦେଉଛି।
ଯଦା ତୁ ଶାସ୍ତ୍ରାଣ୍ଯଧ୍ଯେତୁଂ ଶକ୍ତିରସ୍ଯ ଭଵିଷ୍ଯତି । ତଦାସ୍ଯ ଶାସ୍ତ୍ରଂ ଦାସ୍ଯାମି ଯେନ ଵାଗ୍ଗ୍ମୀ ଭଵିଷ୍ଯତି ।। ୭.୩୬.
ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ଶାସ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ କରିବାର ଶକ୍ତି ହେବ, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଏମିତି ଜ୍ଞାନ ଦେଉଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେ ଚତୁର୍ ଭାଷଣ କରିପାରିବେ।
ନଚାସ୍ଯ ଭଵିତା କଶ୍ଚିତ୍ସଦୃଶଃ ଶାସ୍ତ୍ରଦର୍ଶନେ । ଵରୁଣଶ୍ଚ ଵରଂ ପ୍ରାଦାନ୍ନାସ୍ଯ ମୃତ୍ଯୁର୍ଭଵିଷ୍ଯତି । ଵର୍ଷାଯୁତଶତେନାପି ମତ୍ପାଶାଦୁଦକାଦପି ।। ୭.୩୬.
ଶାସ୍ତ୍ର ବୁଝିବାରେ ତାଙ୍କ ସମାନ କେହି ହେବେ ନାହିଁ; ବରୁଣ ଏହି ବର ଦେଲେ ଯେ, ଏକ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ମୋର ପାଶ କିମ୍ବା ଜଳ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହେବ ନାହିଁ।
ଯମୋ ଦଣ୍ଡାଦଵଧ୍ଯତ୍ଵମରୋଗତ୍ଵଂ ଚ ନିତ୍ଯଶଃ । ଵରଂ ଦଦାମି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଅଵିଷାଦଂ ଚ ସଂଯୁଗେ ।। ୭.୩୬.
ଯମ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଦଣ୍ଡରୁ ଅମର୍ୟାଦା ଓ ସଦା ରୋଗ ରହିତ ଥିବାର ବର ଦେଲେ; ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ କେବେ ମନ ଭଙ୍ଗ ହେବ ନାହିଁ।
ଗଦେଯଂ ମାମିକା ନୈନଂ ସଂଯୁଗେଷୁ ଵଧିଷ୍ଯତି । ଇତ୍ଯେଵଂ ଵରଦଃ ପ୍ରାହ ତଦା ହ୍ଯେକାକ୍ଷିପିଙ୍ଗଲଃ ।। ୭.୩୬.
ମୋର ଗଦା ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କୁ କେବେ ମାରିପାରିବ ନାହିଁ—ଏଭଳି ବରଦାତା, ଏକ ଚକ୍ଷୁ ଓ ପିଙ୍ଗଳ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଦେବତା କହିଲେ।
ମତ୍ତୋ ମଦାଯୁଧାନାଂ ଚ ନ ଵଧ୍ଯୋ ଽଯଂ ଭଵିଷ୍ଯତି । ଇତ୍ଯେଵଂ ଶଙ୍କରେଣାପି ଦତ୍ତୋ ଽସ୍ଯ ପରମୋ ଵରଃ ।। ୭.୩୬.
ମୋ ଓ ମୋର ମଦ ଅସ୍ତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ କେବେ ମରାଯିବେ ନାହିଁ—ଏଭଳି ଶଙ୍କର ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବର ଦେଲେ।
ସର୍ଵେଷାଂ ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡାନାମଵଧ୍ଯୋ ଽଯଂ ଭଵିଷ୍ଯତି । ଦୀର୍ଘାଯୁଶ୍ଚ ମହାତ୍ମା ଚ ଇତି ବ୍ରହ୍ମାବ୍ରଵୀଦ୍ଵଚଃ ।। ୭.୩୬.
ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ କେବେ କିଛି ହେବ ନାହିଁ; ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ଓ ମହାତ୍ମା ହେବେ—ଏଭଳି ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ।
ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈନଂ ବାଲସୂର୍ଯୋପମଂ ଶିଶୁମ୍ । ଶିଲ୍ପିନାଂ ପ୍ରଵରଃ ପ୍ରାଦାଦ୍ଵରମସ୍ଯ ମହାମତିଃ ।। ୭.୩୬.
ଏବଂ ଶିଶୁଟିକୁ ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦେଖି, କଳାକୃତିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ତାଙ୍କୁ ମହାବୁଦ୍ଧି ସହିତ ବର ଦେଲେ।
ମତ୍କୃତାନି ଚ ଶସ୍ତ୍ରାଣି ଯାନି ଦିଵ୍ଯାନି ସଂଯୁଗେ । ତୈରଵଧ୍ଯତ୍ଵମାପନ୍ନଶ୍ଚିରଜୀଵୀ ଭଵିଷ୍ଯତି ।। ୭.୩୬.
ମୁଁ ଯେଉଁ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ତିଆରି କରିଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ସେ ଅଜେୟ ରହିବେ ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ ଲାଭ କରିବେ।
ତତଃ ସୁରାଣାଂ ତୁ ଵରୈର୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହ୍ଯେନମଲଙ୍କୃତମ୍ । ଚତୁର୍ମୁଖସ୍ତୁଷ୍ଟମନା ଵାଯୁମାହ ଜଗଦ୍ଗୁରୁଃ ।। ୭.୩୬.
ତାପରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦିଆଯାଇଥିବା ବରରେ ଶୋଭିତ ହେଉଥିବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଚତୁର୍ମୁଖ ବିଶ୍ୱର ଗୁରୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୃଦୟରେ ବାୟୁଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଅମିତ୍ରାଣାଂ ଭଯକରୋ ମିତ୍ରାଣାମଭଯଙ୍କରଃ । ଅଜେଯୋ ଭଵିତା ପୁତ୍ରସ୍ତଵ ମାରୁତ ମାରୁତିଃ ।। ୭.୩୬.
ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ଭୟତା ଦାନ କରିବା ତୁମର ପୁଅ, ମାରୁତ, ମାରୁତି ଅଜେୟ ହେବ।
କାମରୂପଃ କାମଚାରୀ କାମଗଃ ପ୍ଲଵତାଂ ଵରଃ । ଭଵତ୍ଯଵ୍ଯାହତଗତିଃ କୀର୍ତିମାଂଶ୍ଚ ଭଵିଷ୍ଯତି ।। ୭.୩୬.
ସେ ଇଚ୍ଛାମତେ ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରିବେ, ଇଚ୍ଛାମତେ ଚଳିପାରିବେ, ଯେଉଁଠି ଚାହିଁବେ ସେଠି ଯାଇପାରିବେ, ଏବଂ ଲମ୍ପଟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେବେ। ତାଙ୍କର ଗତି କେହି ବାଧା ଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ ଏବଂ ସେ ପ୍ରଶଂସିତ ହେବେ।
ରାଵଣୋତ୍ସାଦନାର୍ଥାନି ରାମପ୍ରିଯକରଣି ଚ । ରୋମହର୍ଷକରାଣ୍ଯେଷ କର୍ତା କର୍ମାଣି ସଂଯୁଗେ ।। ୭.୩୬.
ସେ ରାବଣଙ୍କ ସଂହାର ଏବଂ ରାମଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଶୁଣିଲେ ଲୋକଙ୍କର ରୋମାଞ୍ଚ ହେବ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତମାମନ୍ତ୍ର୍ଯ ମାରୁତଂ ତ୍ଵମରୈଃ ସହ । ଯଥାଗତଂ ଯଯୁଃ ସର୍ଵେ ପିତାମହପୁରୋଗମାଃ ।। ୭.୩୬.
ଏଭଳି କହି ବାୟୁଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ଦେବମାନେ ସହିତ ସମସ୍ତେ, ପିତାମହଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ଯେପରି ଆସିଥିଲେ ସେପରି ଚାଲିଗଲେ।
ସୋ ଽପି ଗନ୍ଧଵହଃ ପୁତ୍ରଂ ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ଗୃହମାନଯତ୍ । ଅଞ୍ଜନାଯାସ୍ତମାଚଖ୍ଯୌ ଵରଦତ୍ତଂ ଵିନିର୍ଗତଃ ।। ୭.୩୬.
ତାପରେ ଗନ୍ଧବାହକ ବାୟୁ, ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ନେଇ ଘରକୁ ଆଣିଲେ ଏବଂ ଅଞ୍ଜନାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ବର ବିଷୟରେ କହିଲେ।
ପ୍ରାପ୍ଯ ରାମ ଵରାନେଷ ଵରଦାନସମନ୍ଵିତଃ । ବଲେନାତ୍ମନି ସଂସ୍ଥେନ ସୋ ଽପୂର୍ଯତ ଯଥା ଽର୍ଣଵଃ ।। ୭.୩୬.
ଏହି ବରଗୁଡ଼ିକ ରାମଙ୍କଠାରୁ ପାଇ ଏବଂ ବରଦାତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ସେ ନିଜ ଭିତରେ ଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ଯେପରି ସମୁଦ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥାଏ।
ତରସା ପୂର୍ଯମାଣୋ ଽପି ତଦା ଵାନରପୁଙ୍ଗଵଃ । ଆଶ୍ରମେଷୁ ମହର୍ଷୀଣାମପରାଧ୍ଯତି ନିର୍ଭଯଃ ।। ୭.୩୬.
ଏଭଳି ଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉଥିବା ସେ ବାନରମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନିର୍ଭୟ ଭାବରେ ମହାର୍ଷିମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଦୁଷ୍କର୍ମ କରୁଥିଲେ।
ସ୍ରୁଗ୍ଭାଣ୍ଡାନ୍ଯଗ୍ନିହୋତ୍ରଂ ଚ ଵଲ୍କଲାଜିନସଞ୍ଚଯାନ୍ । ଭଗ୍ନଵିଚ୍ଛିନ୍ନଵିଧ୍ଵସ୍ତାନ୍ସଂଶାନ୍ତାନାଂ କରୋତ୍ଯଯମ୍ ।। ୭.୩୬.
ସେ ମହାର୍ଷିମାନଙ୍କର ହୋମକୁଡ଼ି, ପାତ୍ର, ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ, ଛାଲ ଓ ଚର୍ମର ଗଛିଗୁଡ଼ିକୁ ଭାଙ୍ଗି ଓ ଛିଟିଯାଇ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଉଥିଲେ।
ଏଵଂଵିଧାନି କର୍ମାଣି ପ୍ରାଵର୍ତତ ମହାବଲଃ । ସର୍ଵେଷାଂ ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡାନାମଵଧ୍ଯଃ ଶମ୍ଭୁନା କୃତଃ ।। ୭.୩୬.
ଏଭଳି କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ମହାବଳୀ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ, କାରଣ ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡରୁ ଅଜେୟ ହୋଇଥିଲେ।
ଜାନନ୍ତ ଋଷଯସ୍ତଂ ଵୈ ସହନ୍ତେ ତସ୍ଯ ଶକ୍ତିତଃ ।। ୭.୩୬.
ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ଜାଣିଥିବାରୁ, ସେଉଁଠି ଯେତେପରି ସମ୍ଭବ ତେତେପରି ସହିଯାଉଥିଲେ।
ଯଥା କେସରିଣା ତ୍ଵେଷ ଵାଯୁନା ସୋ ଽଞ୍ଜନାସୁତଃ । ପ୍ରତିଷିଦ୍ଧୋ ଽପି ମର୍ଯାଦାଂ ଲଙ୍ଘଯତ୍ଯେଵ ଵାନରଃ ।। ୭.୩୬.
ଅଞ୍ଜନାଙ୍କ ପୁଅ, ସିଂହ ସଦୃଶ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ରୋକାଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ବାନର ସୀମା ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଥିଲେ।
ତତୋ ମହର୍ଷଯଃ କ୍ରୁଦ୍ଧା ଭୃଗ୍ଵଙ୍ଗିରସଵଂଶଜାଃ । ଶେପୁରେନଂ ରଘୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାତିକ୍ରୁଦ୍ଧାତିମନ୍ଯଵଃ ।। ୭.୩୬.
ତାପରେ ଭୃଗୁ ଓ ଅଙ୍ଗିରସ ଗୋତ୍ରର ମହାର୍ଷିମାନେ, ରଘୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅତିକ୍ରୋଧିତ ନ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ।
ବାଧସେ ଯତ୍ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ ବଲମସ୍ମାନ୍ପ୍ଲଵଙ୍ଗମ । ତଦ୍ଦୀର୍ଘକାଲଂ ଵେତ୍ତାସି ନାସ୍ମାକଂ ଶାପମୋହିତଃ । ଯଦା ତେ ସ୍ମାର୍ଯତେ କୀର୍ତିସ୍ତଦା ତେ ଵର୍ଧତେ ବଲମ୍ ।। ୭.୩୬.
ହେ ବାନର, ତୁମେ ଯେ ଆମକୁ ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ଭରସା କରି ଦୁଃଖ ଦେଉଛ, ତେଣୁ ଆମ ଶାପରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ତୁମ ଶକ୍ତିକୁ ଭୁଲିଯିବ। ଯେତେବେଳେ ତୁମର କୀର୍ତ୍ତି ସ୍ମରଣ ହେବ, ସେତେବେଳେ ତୁମର ଶକ୍ତି ବଢ଼ିଯିବ।
ତତସ୍ସ ହୃତତେଜୌଜା ମହର୍ଷିଵଚନୌଜସା । ଏଷୋଶ୍ରମାଣି ତାନ୍ଯେଵ ମୃଦୁଭାଵଂ ଗତୋ ଽଚରତ୍ ।। ୭.୩୬.
ତାପରେ ମହାର୍ଷିମାନଙ୍କର କଥା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ତେଜ ଓ ଉତ୍ସାହ କମିଯିବା ପରେ, ସେ ମୃଦୁ ଭାବ ଧାରଣ କରି ସେହି କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ କରିଲେ।