ଇଦଂ ରାଜ୍ଯମିମେ ପୁତ୍ରା ଇମେ ଦାରା ଇମେ ଵଯମ୍ । ବ୍ରହ୍ମନ୍କିଂ କୁର୍ମି କିଂ କାର୍ଯମାଜ୍ଞାପଯତୁ ନୋ ଭଵାନ୍ ।। ୭.୩୩.
ଏହି ରାଜ୍ୟ, ଏହି ପୁଅମାନେ, ଏହି ଜଣେ ଜଣେ ଜୀବନସାଥୀମାନେ ଏବଂ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏଠାରେ ଅଛୁ। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ କଣ କରିବି, କଣ କରିବା ଉଚିତ? ଆପଣଙ୍କ ଆଦେଶ ଆମକୁ ଦିଅ।
ତଂ ଧର୍ମେ ଽଗ୍ନିଷୁ ପୁତ୍ରେଷୁ ଶିଵଂ ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ପାର୍ଥିଵମ୍ । ପୁଲସ୍ତ୍ଯୋଵାଚ ରାଜାନଂ ହୈହଯାନାଂ ତଥା ଽର୍ଜୁନମ୍ ।। ୭.୩୩.
ଧର୍ମ, ଅଗ୍ନି ଓ ପୁଅମାନଙ୍କ ସୁସ୍ଥତା ବିଷୟରେ ପଚାରି, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ହୈହୟ ରାଜା ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ କହିଲେ।
ନରେନ୍ଦ୍ରାମ୍ବୁଜପତ୍ରାକ୍ଷ ପୂର୍ଣଚନ୍ଦ୍ରନିଭାନନ । ଅତୁଲଂ ତେ ବଲଂ ଯେନ ଦଶଗ୍ରୀଵସ୍ତ୍ଵଯା ଜିତଃ ।। ୭.୩୩.
ହେ ରାଜା, ତୁମେ ପଦ୍ମପତ୍ର ନୟନ, ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ ମୁହଁ ଥିବା, ତୁମର ଶକ୍ତି ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଦଶମୁଖୀଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲେ।
ଭଯାଦ୍ଯସ୍ଯୋପତିଷ୍ଠେତାଂ ନିଷ୍ପନ୍ଦୌ ସାଗରାନିଲୌ । ସୋ ଽଯଂ ମୃଧେ ତ୍ଵଯା ବଦ୍ଧଃ ପୌତ୍ରୋ ମେ ରଣଦୁର୍ଜଯଃ ।। ୭.୩୩.
ଯାହାଙ୍କ ଭୟରେ ସାଗର ଓ ପବନ ନିର୍ଜୀବ ହୋଇଯାଏ, ସେଇ ମୋ ପଉତା, ଯିଏ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ, ସେଉଁଠି ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବାନ୍ଧିଛ।
ପୁତ୍ରକସ୍ଯ ଯଶଃ ପୀତଂ ନାମ ଵିଶ୍ରାଵିତଂ ତ୍ଵଯା । ମଦ୍ଵାକ୍ଯାଦ୍ଯାଚ୍ଯମାନୋ ଽଦ୍ଯ ମୁଞ୍ଚ ଵତ୍ସଂ ଦଶାନନମ୍ ।। ୭.୩୩.
ମୋ ପଉତାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ଓ ନାମ ତୁମେ ପ୍ରସାର କରିଛ। ଏବେ, ମୋ ଅନୁରୋଧରେ, ମୋ ପୁଅ ଦଶାନନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ।
ପୁଲସ୍ତ୍ଯାଜ୍ଞାଂ ପ୍ରଗୃହ୍ଯୋଚେ ନ କିଞ୍ଚନ ଵଚୋ ଽର୍ଜୁନଃ । ମୁମୋଚ ଵୈ ପାର୍ଥିଵେନ୍ଦ୍ରୋ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରଂ ପ୍ରହୃଷ୍ଟଵତ୍ ।। ୭.୩୩.
ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଆଦେଶ ଗ୍ରହଣ କରି, ଅର୍ଜୁନ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ ଖୁସି ହୋଇ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ରାଜାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ସ ତଂ ପ୍ରମୁଚ୍ଯ ତ୍ରିଦଶାରିମର୍ଜୁନଃ ପ୍ରପୂଜ୍ଯ ଦିଵ୍ଯାଭରଣସ୍ରଗମ୍ବରୈଃ । ଅହିଂସକଂ ସଖ୍ଯମୁପେତ୍ଯ ସାଗ୍ନିକଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ତଂ ବ୍ରହ୍ମସୁତଂ ଗୃହଂ ଯଯୌ ।। ୭.୩୩.
ତିନିଠାରୁ ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ଗହନା, ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ। ଶାନ୍ତି ଓ ମିତ୍ରତା ସ୍ଥାପନ କରି, ଅଗ୍ନି ସାକ୍ଷୀ ରଖି, ସେ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ।
ପୁଲସ୍ତ୍ଯେନାପି ସନ୍ତ୍ଯକ୍ତୋ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ । ପରିଷ୍ଵକ୍ତଃ କୃତାତିଥ୍ଯୋ ଲଜ୍ଜମାନୋ ଵିନିର୍ଜିତଃ ।। ୭.୩୩.
ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ରାଜାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ସେ ଆଲିଙ୍ଗନ ଓ ଅତିଥି ସମ୍ମାନ ପାଇ, ଲଜ୍ଜିତ ଓ ପରାଜିତ ହୋଇ ଚାଲିଗଲେ।
ପିତାମହସୁତଶ୍ଚାପି ପୁଲସ୍ତ୍ଯୋ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵଃ । ମୋଚଯିତ୍ଵା ଦଶଗ୍ରୀଵଂ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ଜଗାମ ହ ।। ୭.୩୩.
ପିତାମହଙ୍କ ପଉତା ଏବଂ ମହାନ ମୁନି ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ଦଶମୁଖୀଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଇ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଏଵଂ ସ ରାଵଣଃ ପ୍ରାପ୍ତଃ କାର୍ତଵୀର୍ଯାତ୍ପ୍ରଧର୍ଷଣମ୍ । ପୁଲସ୍ତ୍ଯଵଚନାଚ୍ଚାପି ପୁନର୍ମୁକ୍ତୋ ମହାବଲଃ ।। ୭.୩୩.
ଏଭଳି ଭାବେ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟଙ୍କ ଠାରୁ ରାବଣ ଅପମାନ ଭୋଗିଲେ, ଏବଂ ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ କଥାରେ ପୁନି ମୁକ୍ତି ମିଳିଲା।
ଏଵଂ ବଲିଭ୍ଯୋ ବଲିନଃ ସନ୍ତି ରାଘଵନନ୍ଦନ । ନାଵଜ୍ଞା ହି ପରେ କାର୍ଯା ଯ ଇଚ୍ଛେତ୍ ପ୍ରିଯମାତ୍ମନଃ ।। ୭.୩୩.
ହେ ରଘୁବଂଶର ଅନନ୍ଦ, ଏଭଳି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ହରାଇପାରନ୍ତି। ନିଜ ସୁଖ ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକେ କେବେ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଉପେକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ତତଃ ସ ରାଜା ପିଶିତାଶନାନାଂ ସହସ୍ରବାହୋରୁପଲଭ୍ଯ ମୈତ୍ରୀମ୍ । ପୁନର୍ନୃପାଣାଂ କଦନଂ ଚକାର ଚଚାର ସର୍ଵାଂ ପୃଥିଵୀଂ ଚ ଦର୍ପାତ୍ ।। ୭.୩୩.
ତାପରେ ସେ ରାଜା, ସହସ୍ରବାହୁ ସହିତ ମିତ୍ରତା କରି, ପୁନି ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ ଏବଂ ଗର୍ବରେ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀରେ ଘୁଞ୍ଚିଲେ।
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯେ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ଶ୍ରୀମଦୁତ୍ତରକାଣ୍ଡେ ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶଃ ସର୍ଗଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀମଦ୍ ରାମାୟଣର ଉତ୍ତରକାଣ୍ଡର ତିରିଶିତମ ସର୍ଗ ଶେଷ ହେଲା।
ଅର୍ଜୁନେନ ଵିମୁକ୍ତସ୍ତୁ ରାଵଣୋ ରାକ୍ଷସାଧିପଃ । ଚଚାର ପୃଥିଵୀଂ ସର୍ଵାମନିର୍ଵିଣ୍ଣସ୍ତଥା କୃତଃ ।। ୭.୩୪.
ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ରାଜା ରାବଣ ପୁନି ପୃଥିବୀରେ ସମସ୍ତଠାରେ ଘୁଞ୍ଚିଲେ, ଏବଂ ପୂର୍ବବତ୍ ଅବିଚଳିତ ରହିଲେ।
ରାକ୍ଷସଂ ଵା ମନୁଷ୍ଯଂ ଵା ଶୃଣୁତେ ଽଯଂ ବଲାଧିକମ୍ । ରାଵଣସ୍ତଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଯୁଦ୍ଧେ ହ୍ଵଯତି ଦର୍ପିତଃ ।। ୭.୩୪.
ଯେତେବେଳେ ରାବଣ କୌଣସି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସ କିମ୍ବା ମଣିଷ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଥିଲେ, ସେ ଗର୍ବରେ ତାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଥିଲେ।
ତତଃ କଦାଚିତ୍କିଷ୍କିନ୍ଧାଂ ନଗରୀଂ ଵାଲିପାଲିତାମ୍ । ଗତ୍ଵା ହ୍ଵଯତି ଯୁଦ୍ଧାଯ ଵାଲିନଂ ହେମମାଲିନମ୍ ।। ୭.୩୪.
ତାପରେ ଗୋଟେ ସମୟରେ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା ବାଲି ରକ୍ଷିଥିବା କିଷ୍କିନ୍ଧା ନଗରକୁ ଯାଇ, ରାବଣ ତାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କଲେ।
ତତସ୍ତୁ ଵାନରାମାତ୍ଯସ୍ତାରସ୍ତାରାପିତା ପ୍ରଭୁଃ । ଉଵାଚ ଵାନରୋ ଵାକ୍ଯଂ ଯୁଦ୍ଧପ୍ରେପ୍ସୁମୁପାଗତମ୍ ।। ୭.୩୪.
ତାପରେ ବାନର ମନ୍ତ୍ରୀ ତାରା, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ବାଲିଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ।
ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ ଗତୋ ଵାଲୀ ଯସ୍ତେ ପ୍ରତିବଲୋ ଭଵେତ୍ । କୋ ଽନ୍ଯଃ ପ୍ରମୁଖତଃ ସ୍ଥାତୁଂ ତଵ ଶକ୍ତଃ ପ୍ଲଵଙ୍ଗମଃ ।। ୭.୩୪.
ହେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ରାଜା, ବାଲି ଯିଏ ତୁମ ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଚାଲିଗଲେ। ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଆଉ କିଏ ତୁମ ସାମ୍ନାରେ ଠିଆ ହୋଇପାରିବ?
ଚତୁର୍ଭ୍ଯୋ ଽପି ସମୁଦ୍ରେଭ୍ଯଃ ସନ୍ଧ୍ଯାମନ୍ଵାସ୍ଯ ରାଵଣ । ଇମଂ ମୁହୂର୍ତମାଯାତି ଵାଲୀ ତିଷ୍ଠ ମୁହୂର୍ତକମ୍ ।। ୭.୩୪.
ଚାରିଟି ସମୁଦ୍ର ପାଖରେ ସନ୍ଧ୍ୟା ପୂଜା କରିବା ପରେ, ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ବାଳୀ ଏଠାକୁ ଆସିବେ, ରାବଣ, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କର।
ଏତାନସ୍ଥିଚଯାନ୍ପଶ୍ଯ ଯ ଏତେ ଶଙ୍ଖପାଣ୍ଡୁରାଃ । ଯୁଦ୍ଧାର୍ଥିନାମିମେ ରାଜନ୍ଵାନରାଧିପତେଜସା ।। ୭.୩୪.
ଏହି ଧଳା ଶଂଖ ପରି ଅସ୍ଥିର ଢେରକୁ ଦେଖ, ରାଜା, ଏହା ସେମାନଙ୍କର ଅସ୍ଥି, ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ଚାହିଁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ବାନର ରାଜାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲେ।
ଯଦ୍ଵା ଽମୃତରସଃ ପୀତସ୍ତ୍ଵଯା ରାଵଣ ରାକ୍ଷସ । ତଦା ଵାଲିନମାସାଦ୍ଯ ତଦନ୍ତଂ ତଵ ଜୀଵିତମ୍ ।। ୭.୩୪.
ରାକ୍ଷସ ରାବଣ, ଯଦି ତୁମେ ଅମୃତ ପିଇଥିବା, ତେବେ ବାଳୀଙ୍କ ସାମ୍ନା କଲେ ତୁମ ଜୀବନର ଶେଷ ହେବ।
ପଶ୍ଯେଦାନୀଂ ଜଗଚ୍ଚିତ୍ରମିମଂ ଵିଶ୍ରଵସଃ ସୁତ । ଇଦଂ ମୁହୂର୍ତଂ ତିଷ୍ଠସ୍ଵ ଦୁର୍ଲଭଂ ତେ ଭଵିଷ୍ଯତି ।। ୭.୩୪.
ବିଶ୍ରବାସଙ୍କ ପୁଅ, ଏବେ ତୁମେ ଏହି ବିଶ୍ୱର ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିପାରିବ, କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କର, ଏହା ଶୀଘ୍ର ତୁମ ପାଇଁ ଅପହାର୍ଯ୍ୟ ହେଇଯିବ।
ଅଥଵା ତ୍ଵରସେ ମର୍ତୁଂ ଗଚ୍ଛ ଦକ୍ଷିଣସାଗରମ୍ । ଵାଲିନଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସେ ତତ୍ର ଭୂମିସ୍ଥମିଵ ପାଵକମ୍ ।। ୭.୩୪.
ନହେଲେ, ଯଦି ତୁମେ ମରିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ, ତେବେ ଦକ୍ଷିଣ ସାଗରକୁ ଯାଅ, ସେଠାରେ ତୁମେ ବାଳୀଙ୍କୁ ଭୂମି ଉପରେ ଅଗ୍ନି ପରି ଦେଖିପାରିବ।
ସ ତୁ ତାରଂ ଵିନିର୍ଭର୍ତ୍ସ୍ଯ ରାଵଣୋ ଲୋକରାଵଣଃ । ପୁଷ୍ପକଂ ତତ୍ସମାରୁହ୍ଯ ପ୍ରଯଯୌ ଦକ୍ଷିଣାର୍ଣଵମ୍ ।। ୭.୩୪.
ତାରାଙ୍କୁ ଡାଟିଦେଇ, ଲୋକଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥିବା ରାବଣ, ପୁଷ୍ପକ ରଥରେ ଚଢ଼ି ଦକ୍ଷିଣ ସାଗରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ତତ୍ର ହେମଗିରିପ୍ରଖ୍ଯଂ ତରୁଣାର୍କନିଭାନନମ୍ । ରାଵଣୋ ଵାଲିନଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସନ୍ଧ୍ଯୋପାସନତତ୍ପରମ୍ ।। ୭.୩୪.
ସେଠାରେ, ରାବଣ ବାଳୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯାଙ୍କ ମୁହଁ ଉଦୟାତ୍ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଜଳମଲ କରୁଥିଲା ଏବଂ ସୁନା ପାହାଡ଼ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ସେ ସନ୍ଧ୍ୟା ପୂଜାରେ ଲାଗିଥିଲେ।
ପୁଷ୍ପକାଦଵରୁହ୍ଯାଥ ରାଵଣୋ ଽଞ୍ଜନସନ୍ନିଭଃ । ଗ୍ରହୀତୁଂ ଵାଲିନଂ ତୂର୍ଣଂ ନିଃଶବ୍ଦପଦମାଵ୍ରଜତ୍ ।। ୭.୩୪.
ପୁଷ୍ପକରୁ ଅବତରି, କାଜଳ ପରି କଳା ରାବଣ ଚୁପଚାପ ଚାଲିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ବାଳୀଙ୍କୁ ଧରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି।
ଯଦୃଚ୍ଛଯା ତଦା ଦୃଷ୍ଟୋ ଵାଲିନାପି ସ ରାଵଣଃ । ପାପାଭିପ୍ରାଯଵାନ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚକାର ନ ତୁ ସମ୍ଭ୍ରମମ୍ ।। ୭.୩୪.
ସେଇ ସମୟରେ, ବାଳୀ ଅଚାନକ ରାବଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ମନରେ ଖରାପ ଭାବ ରଖିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଦେଖିଲେ ବେଳେ ବାଳୀ କିଛି ଭୟ କିମ୍ବା ଚିନ୍ତା କଲେ ନାହିଁ।
ଶଶମାଲକ୍ଷ୍ଯ ସିଂହୋ ଵା ପନ୍ନଗଂ ଗରୁଡୋ ଯଥା । ନ ଚିନ୍ତଯତି ତଂ ଵାଲୀ ରାଵଣଂ ପାପନିଶ୍ଚଯମ୍ ।। ୭.୩୪.
ଯେପରି ଏକ ସିଂହ ଖରଗୋଷକୁ ଗଣନା କରେନାହିଁ, କିମ୍ବା ଗରୁଡ଼ ସାପକୁ ଗଣେନାହିଁ, ସେପରି ବାଳୀ ମଧ୍ୟ ଖରାପ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିବା ରାବଣଙ୍କୁ ଗଣନା କଲେ ନାହିଁ।
ଜିଘୃକ୍ଷମାଣମାଯାନ୍ତଂ ରାଵଣଂ ପାପଚେତସମ୍ । କକ୍ଷାଵଲମ୍ବିନଂ କୃତ୍ଵା ଗମିଷ୍ଯେ ତ୍ରୀନ୍ମହାର୍ଣଵାନ୍ ।। ୭.୩୪.
ଖରାପ ମନ ଥିବା ରାବଣ ଆସୁଥିବାକୁ ଦେଖି ବାଳୀ ଭାବିଲେ, 'ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ବାହୁ ତଳେ ଧରି ସାରା ତିନିଟି ବଡ଼ ସମୁଦ୍ର ଚାରିପାଖ ଘୁଞ୍ଚିବି।'
ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯନ୍ତ୍ଯରିଂ ମମାଙ୍କସ୍ଥଂ ସ୍ରଂସଦୂରୁକରାମ୍ବରମ୍ । ଲମ୍ବମାନଂ ଦଶଗ୍ରୀଵଂ ଗରୁଡସ୍ଯେଵ ପନ୍ନଗମ୍ ।। ୭.୩୪.
ମୋ ଶତ୍ରୁ, ମୋ ବାହୁ ତଳେ ଧରାଯାଇ, ତାଙ୍କର ଧୋତି ଓ ଉପର ଚାଦର ଖସିଯିବ, ଗରୁଡ଼ ଯେପରି ସାପକୁ ଧରି ରଖେ, ସେପରି ରାବଣ ଲଟକିବାକୁ ଲୋକେ ଦେଖିବେ।