ଅହୋ ଦୁର୍ଵୃତ୍ତମାସ୍ଥାଯ ନାତ୍ମାନଂ ଵୈଜୁଗୁପ୍ସତେ । ସର୍ଵଥା ସଦୃଶସ୍ତାଵଦ୍ଵିକ୍ରମୋ ଽସ୍ଯ ଦୁରାତ୍ମନଃ ।। ୭.୨୪.
ହାୟ, ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଆଚରଣ ଅପନାଇ ସେ ନିଜ ଉପରେ କିଛି ଲଜ୍ଜା ଅନୁଭବ କରୁନାହିଁ; ଏହି ଦୁଷ୍ଟମନ୍ତିର ଏହିପରି ସାହସ।
ଇଦଂ ତ୍ଵସଦୃଶଂ କର୍ମ ପରଦାରାଭିମର୍ଶନମ୍ । ଯସ୍ମାଦେଷ ପରକ୍ଯାସୁ ରମତେ ରାକ୍ଷସାଧମଃ ।। ୭.୨୪.
କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟର ଜନାନୀଙ୍କୁ ଭୋଗ କରିବା ଏହି କାମ ଅପମାନଜନକ; କାରଣ, ଏହି ନିଚ ରାକ୍ଷସ ଅନ୍ୟର ଜନାନୀଙ୍କ ସହିତ ଆନନ୍ଦ ପାଉଛି।
ତସ୍ମାଦ୍ଵୈ ସ୍ତ୍ରୀକୃତେନୈଵ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯତେ ଦୁର୍ମତିର୍ଵଧମ୍ । ସତୀଭିର୍ଵରନାରୀଭିରେଵଂ ଵାକ୍ଯେ ଽଭ୍ଯୁଦୀରିତେ ।। ୭.୨୪.
ସେଠିଏଁ, ଯେଉଁ ଜନାନୀମାନେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅପମାନିତ ହେଲେ, ସେମାନଙ୍କ ହାତରେ ଏହି ଦୁଷ୍ଟମନ୍ତିର ମୃତ୍ୟୁ ହେବ; ଏହିପରି ଭଲ ଓ ସତୀ ଜନାନୀମାନେ କହିଥିଲେ।
ନେଦୁର୍ଦୁନ୍ଦୁଭଯଃ ଖସ୍ଥାଃ ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟିଃ ପପାତ ଚ । ଶପ୍ତଃ ସ୍ତ୍ରୀଭିଃ ସ ତୁ ସମଂ ହତୌଜା ଇଵ ନିଷ୍ପ୍ରଭଃ ।। ୭.୨୪.
ଆକାଶରେ ଡ଼଼ଙ୍ଗ ଧ୍ୱନି ହେଲାନାହିଁ, ମାଳାର ଫୁଲ ବର୍ଷା ହେଲାନାହିଁ; ଜନାନୀମାନେ ଶାପ ଦେବା ପରେ, ସେ ଶକ୍ତି ଓ ତେଜ ହରାଇ ଅନ୍ଧାର ହେଇଗଲା।
ପତିଵ୍ରତାଭିଃ ସାଧ୍ଵୀଭିର୍ବଭୂଵ ଵିମନା ଇଵ । ଏଵଂ ଵିଲପିତଂ ତାସାଂ ଶୃଣ୍ଵନ୍ରାକ୍ଷସପୁଙ୍ଗଵଃ । ପ୍ରଵିଵେଶ ପୁରୀଂ ଲଙ୍କାଂ ପୂଜ୍ଯମାନୋ ନିଶାଚରୈଃ ।। ୭.୨୪.
ସେ ସତୀ ନାରୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ପତିପ୍ରତିବା ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଦୁଃଖ ଦେଖି ରାକ୍ଷସମାନେ ମନମନେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ । ଏପରି ତାଙ୍କର କାନ୍ତି ଶୋକ ଶୁଣି, ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲାଙ୍କା ପୁରୀକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏବଂ ରାତିରେ ଚଳିଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ଘୋରା ରାକ୍ଷସୀ କାମରୂପିଣୀ । ସହସା ପତିତା ଭୂମୌ ଭଗିନୀ ରାଵଣସ୍ଯ ସା ।। ୭.୨୪.
ଏହି ସମୟରେ, ଏକ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସୀ, ଯେଉଁଠି ଚାହିଲେ ଯେଉଁ ରୂପ ନେଇପାରିଥିଲେ, ହଠାତ୍ ଭୂମିରେ ପଡିଗଲା । ସେ ରାବଣଙ୍କର ଭଉଣୀ ଥିଲେ ।
ତାଂ ସ୍ଵସାରଂ ସମୁତ୍ଥାପ୍ଯ ରାଵଣଃ ପରିସାନ୍ତ୍ଵଯନ୍ । ଅବ୍ରଵୀତ୍କିମିଦଂ ଭଦ୍ରେ ଵକ୍ତୁକାମା ଽସି ମେ ଦ୍ରୁତମ୍ ।। ୭.୨୪.
ରାବଣ ତାଙ୍କର ଭଉଣୀକୁ ଉଠାଇ, ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଇ କହିଲେ, "ଭଲ ଭଉଣୀ, ଏହା କଣ? ତୁମେ ଯାହା କହିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ଶୀଘ୍ର କହ ।"
ସା ବାଷ୍ପପରିରୁଦ୍ଧାକ୍ଷୀ ରକ୍ତାକ୍ଷୀ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍ । କୃତା ଽସ୍ମି ଵିଧଵା ରାଜଂସ୍ତ୍ଵଯା ବଲଵତା ବଲାତ୍ ।। ୭.୨୪.
ତାଙ୍କର ଆଖି ଅଶ୍ରୁରେ ଭରିଗଲା, ଲାଲ ହେଇଗଲା । ସେ କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମର ଶକ୍ତିରେ, ରାଜା, ବିଧବା ହୋଇଯାଇଛି ।"
ଏତେ ରାଜଂସ୍ତ୍ଵଯା ଵୀରା ଦୈତ୍ଯା ଵିନିହତା ରଣେ । କାଲକେଯା ଇତି ଖ୍ଯାତାଃ ସହସ୍ରାଣି ଚତୁର୍ଦଶ ।। ୭.୨୪.
ଓ ରାଜା, ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୈତ୍ୟମାନେ, କାଳକେୟା ନାମରେ ପରିଚିତ, ଚଉଦି ହଜାର ଜଣ, ସେମାନେ ତୁମ ହାତରେ ନିପାତିତ ହେଲେ।
ପ୍ରାଣେଭ୍ଯୋ ଽପି ଗରୀଯାନ୍ମେ ତତ୍ର ଭର୍ତା ମହାବଲଃ ।। ୭.୨୪.
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ମୋର ପତି ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ମୋର ପ୍ରାଣଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ଭାବୁଥିଲି।
ସୋ ଽପି ତ୍ଵଯା ହତସ୍ତାତ ରିପୁଣା ଭ୍ରାତୃଗୃଧ୍ନୁନା । ତ୍ଵଯା ଽସ୍ମି ନିହତା ରାଜନ୍ସ୍ଵଯମେଵ ହି ବନ୍ଧୁନା ।। ୭.୨୪.
ସେମାନେ ମଧ୍ୟ, ପିତା, ତୁମେ ମୋ ଶତ୍ରୁ ଭାବରେ, ଭାଇ ପ୍ରତି ଲୋଭ ରଖି, ତାଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ। ଏହିପରି, ରାଜା, ତୁମେ ମୋ ନିଜ ଆତ୍ମୀୟ ହୋଇ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ନଶ୍ଟ କରିଦେଲେ।
ରାଜନ୍ଵୈଧଵ୍ଯଶବ୍ଦଂ ଚ ଭୋକ୍ଷ୍ଯାମି ତ୍ଵତ୍କୃତେ ହ୍ଯହମ୍ । ନନୁ ନାମ ତ୍ଵଯା ରକ୍ଷ୍ଯୋ ଜାମାତା ସମରେଷ୍ଵପି । ସ ତ୍ଵଯା ନିହତୋ ଯୁଦ୍ଧେ ସ୍ଵଯମେଵ ନ ଲଜ୍ଜସେ ।। ୭.୨୪.
ରାଜା, ତୁମ ପାଇଁ ମୁଁ ବିଧବା ଭାବରେ ଜଣାଯିବି। ଯୁଦ୍ଧ ହେଉଛି ବୋଲି, ଜାମାତାକୁ ତୁମେ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ କି? ତଥାପି ତୁମେ ନିଜେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ, ଏବଂ ତୁମେ ଲଜ୍ଜା ମଧ୍ୟ ଅନୁଭବୁନାହା।
ଏଵମୁକ୍ତୋ ଦଶଗ୍ରୀଵୋ ଭଗିନ୍ଯା କ୍ରୋଶମାନଯା । ଅବ୍ରଵୀତ୍ସାନ୍ତ୍ଵଯିତ୍ଵା ତାଂ ସାମପୂର୍ଵମିଦଂ ଵଚଃ ।। ୭.୨୪.
ଏଭଳି କହିଲାପରେ, ଦଶମୁଖୀ ଭାଇ ଭଉଣୀଙ୍କର କନ୍ଦାକୁ ଶୁଣି, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରି, ମୃଦୁ ଭାବରେ କହିଲେ—
ଅଲଂ ଵତ୍ସେ ରୁଦିତ୍ଵା ତେ ନ ଭେତଵ୍ଯଂ ଚ ସର୍ଵଶଃ । ଦାନମାନପ୍ରସାଦୈସ୍ତ୍ଵାଂ ତୋଷଯିଷ୍ଯାମି ଯତ୍ନତଃ ।। ୭.୨୪.
ବେଟି, ଏତେ ଅଧିକ କାନ୍ଦିବା ଦରକାର ନାହିଁ। କିଛି ଭୟ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ। ଦାନ, ମାନ ଓ ସ୍ନେହ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବି।
ଯୁଦ୍ଧପ୍ରମତ୍ତୋ ଵ୍ଯାକ୍ଷିପ୍ତୋ ଜଯାକାଙ୍କ୍ଷୀ କ୍ଷିପଞ୍ଛରାନ୍ । ନାଵଗଚ୍ଛାମି ଯୁଦ୍ଧେଷୁ ସ୍ଵାନ୍ପରାନ୍ଵାପ୍ଯହଂ ଶୁଭେ ।। ୭.୨୪.
ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ବହୁତ ଉତ୍ସାହିତ ଓ ବିଚଳିତ ଥିଲି, ଜିତିବା ଆଶାରେ ତୀର ଛାଡ଼ୁଥିଲି। ସେଠାରେ ମୁଁ ନିଜ ଲୋକ ଓ ଶତ୍ରୁକୁ ଚିହ୍ନିପାରିଲିନି, ଶୁଭେ।
ଜାମାତରଂ ନ ଜାନେ ସ୍ମ ପ୍ରହରନ୍ଯୁଦ୍ଧଦୁର୍ମଦଃ । ତେନାସୌ ନିହତଃ ସଙ୍ଖ୍ଯେ ମଯା ଭର୍ତା ତଵ ସ୍ଵସଃ ।। ୭.୨୪.
ଯୁଦ୍ଧର ମତିଭ୍ରମରେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମୋ ଜାମାତା ବୋଲି ଜାଣିପାରିଲିନି। ଏହି ଭଳି ତୁମର ସ୍ୱାମୀ, ମୋ ହାତରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ଭଉଣୀ।
ଅସ୍ମିନ୍କାଲେ ତୁ ଯତ୍ପ୍ରାପ୍ତଂ ତତ୍କରିଷ୍ଯାମି ତେ ହିତମ୍ । ଭ୍ରାତୁରୈଶ୍ଵର୍ଯଯୁକ୍ତସ୍ଯ ଖରସ୍ଯ ଵସ ପାର୍ଶ୍ଵତଃ ।। ୭.୨୪.
ଏବେ ଏହି ସମୟରେ ଯେଉଁଟି ତୁମ ପାଇଁ ଭଲ, ସେହି କାମ ମୁଁ କରିବି। ତୁମର ଭାଇ ଖର ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ସମ୍ପଦଶାଳୀ, ତାଙ୍କ ପାଖରେ ରୁହ।
ଚତୁର୍ଦଶାନାଂ ଭ୍ରାତା ତେ ସହସ୍ରାଣାଂ ଭଵିଷ୍ଯତି । ପ୍ରଭୁଃ ପ୍ରଯାଣେ ଦାନେ ଚ ରାକ୍ଷସାନାଂ ମହାବଲଃ ।। ୭.୨୪.
ତୁମର ଏହି ଭାଇ ଖର, ଚଉଦ ହଜାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଉପରେ ଅଧିକାର କରିବେ, ଯାତ୍ରା ଓ ଦାନ ଦେବାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ନେତୃତ୍ୱ ଦେବେ।
ତତ୍ର ମାତୃଷ୍ଵସେଯସ୍ତେ ଭ୍ରାତା ଽଯଂ ଵୈ ଖରଃ ପ୍ରଭୁଃ । ଭଵିଷ୍ଯତି ତଵାଦେଶଂ ସଦା କୁର୍ଵନ୍ନିଶାଚରଃ ।। ୭.୨୪.
ସେଠାରେ ତୁମର ମାମାଘର ଭାଇ ଖର, ଏହି ରାକ୍ଷସ ତୁମର ଆଜ୍ଞାକୁ ସଦା ମାନିବେ।
ଶୀଘ୍ରଂ ଗଚ୍ଛତ୍ଵଯଂ ଵୀରୋ ଦଣ୍ଡକାନ୍ପରିରକ୍ଷିତୁମ୍ । ଦୂଷଣୋ ଽସ୍ଯ ବଲାଧ୍ଯକ୍ଷୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ମହାବଲଃ ।। ୭.୨୪.
ଏହି ବୀର ଖର ଶୀଘ୍ର ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଯିବେ। ତାଙ୍କର ସେନାପତି ଭାବେ ଦୂଷଣ, ଯିଏ ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ନିଯୁକ୍ତ ହେବେ।
ତତ୍ର ତେ ଵଚନଂ ଶୂରଃ କରିଷ୍ଯତି ସଦା ଖରଃ । ରକ୍ଷସାଂ କାମରୂପାଣାଂ ପ୍ରଭୁରେଷ ଭଵିଷ୍ଯତି ।। ୭.୨୪.
ସେଠାରେ, ଶୂର ବଳୀୟ ଖର ସଦା ତୁମର ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରିବେ। ଏହିଠାରେ ସେ ଇଚ୍ଛାମତେ ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରୁଥିବା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଅଧିପତି ହେବେ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଦଶଗ୍ରୀଵଃ ସୈନ୍ଯମସ୍ଯାଦିଦେଶ ହ । ଚତୁର୍ଦଶ ସହସ୍ରାଣି ରକ୍ଷସାଂ ଵୀର୍ଯଶାଲିନାମ୍ ।। ୭.୨୪.
ଏଭଳି କହି, ଦଶମୁଖୀ ତାଙ୍କର ସେନାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ—ଚଉଦ ହଜାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ।
ସ ତୈଃ ପରିଵୃତସ୍ସର୍ଵୈ ରାକ୍ଷସୈର୍ଘୋରଦର୍ଶନୈଃ । ଆଗଚ୍ଛତ ଖରଃ ଶୀଘ୍ରଂ ଦଣ୍ଡକାନକୁତୋଭଯଃ ।। ୭.୨୪.
ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା ସେଇ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଖର ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟର ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଗଲେ।
ସ ତତ୍ର କାରଯାମାସ ରାଜ୍ଯଂ ନିହତକଣ୍ଟକମ୍ । ସା ଚ ଶୂର୍ପଣଖା ତତ୍ର ନ୍ଯଵସଦ୍ଦଣ୍ଡକାଵନେ ।। ୭.୨୪.
ସେଠାରେ ସେ ଶତ୍ରୁମୁକ୍ତ ରାଜ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କଲେ। ଶୂର୍ପଣଖା ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ, ଦଣ୍ଡକାବନରେ, ବସିଲେ।
ସ ତୁ ଦତ୍ତ୍ଵା ଦଶଗ୍ରୀଵୋ ଵନଂ ଘୋରଂ ସ୍ଵରସ୍ଯ ତତ୍ । ଭଗିନୀଂ ଚ ସମାଶ୍ଵାସ୍ଯ ହୃଷ୍ଟଃ ସ୍ଵସ୍ଥତରୋ ଽଭଵତ୍ ।। ୭.୨୫.
ତାପରେ ଦଶମୁଖୀ ଭାଇ, ସେ ଭୟଙ୍କର ଅରଣ୍ୟ ଭଉଣୀଙ୍କୁ ଦେଇ, ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରି, ଆନନ୍ଦିତ ଓ ଶାନ୍ତ ହେଲେ।
ତତୋ ନିକୁମ୍ଭିଲା ନାମ ଲଙ୍କୋପଵନମୁତ୍ତମମ୍ । ତଦ୍ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରୋ ବଲଵାନ୍ପ୍ରଵିଵେଶ ସହାନୁଗଃ ।। ୭.୨୫.
ତାପରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସରାଜ ତାଙ୍କର ସାଥୀମାନେ ସହିତ ଲଙ୍କାର ଉତ୍ତମ ଉଦ୍ୟାନ 'ନିକୁମ୍ଭିଳା'କୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତତୋ ଯୂପଶତାକୀର୍ଣଂ ସୌମ୍ଯଚୈତ୍ଯୋପଶୋଭିତମ୍ । ଦଦର୍ଶ ଵିଷ୍ଠିତଂ ଯଜ୍ଞଂ ଶ୍ରିଯା ସମ୍ପ୍ରଜ୍ଵଲନ୍ନିଵ ।। ୭.୨୫.
ସେଠାରେ ସେ ଶତଶତ ଯଜ୍ଞସ୍ତମ୍ଭ ଓ ଶୁଭ୍ର ଦେଉଳରେ ଶୋଭିତ, ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଯଜ୍ଞ ଦେଖିଲେ।
ତତଃ କୃଷ୍ଣାଜିନଧରଂ କମଣ୍ଡଲୁଶିଖାଧ୍ଵଜମ୍ । ଦଦର୍ଶ ସ୍ଵସୁତଂ ତତ୍ର ମେଘନାଦଂ ଭଯାଵହମ୍ ।। ୭.୨୫.
ତାପରେ ସେ ନିଜ ପୁଅ ମେଘନାଦଙ୍କୁ, କଳା କୃଷ୍ଣମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧି, କମଣ୍ଡଳୁ ଓ ଚୂଡ଼ାଧାରଣ କରି, ଭୟଙ୍କର ରୂପରେ ଦେଖିଲେ।
ତଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଲଙ୍କେଶଃ ପରିଷ୍ଵଜ୍ଵାଥ ବାହୁଭିଃ । ଅବ୍ରଵୀତ୍କିମିଦଂ ଵତ୍ସ ଵର୍ତସେ ବ୍ରୂହି ତତ୍ତ୍ଵତଃ ।। ୭.୨୫.
ସେଠାକୁ ଯାଇ, ଲଙ୍କାର ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ ଏବଂ କହିଲେ, "ଏହି କଣ ହେଉଛି, ପୁଅ? ସତ୍ୟସତ୍ୟ କହ, କେମିତି ଅଛୁ କିମ୍ବା କଣ କରୁଛୁ?"
ଉଶନା ତ୍ଵବ୍ରଵୀତ୍ତତ୍ର ଯଜ୍ଞସମ୍ପତ୍ସମୃଦ୍ଧଯେ । ରାଵଣଂ ରାକ୍ଷସଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ମହାତପାଃ ।। ୭.୨୫.
ସେଠି ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମହାତପସ୍ବୀ ଉଶନା, ରାକ୍ଷସମାନ୍ୟ ରାବଣଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ ସଫଳତା ପାଇଁ କହିଲେ।