ନାରଦସ୍ତୁ ମହାତେଜା ଦେଵର୍ଷିରମିତପ୍ରଭଃ । ଅବ୍ରଵୀନ୍ମେଘପୃଷ୍ଠସ୍ଥୋ ରାଵଣଂ ପୁଷ୍ପକେ ସ୍ଥିତମ୍ ।। ୭.୨୦.
ନାରଦ, ଦେବମାନ୍ୟ ଏବଂ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଋଷି, ମେଘ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାଇ ଥିବାବେଳେ, ପୁଷ୍ପକ ରଥରେ ବସିଥିବା ରାବଣଙ୍କୁ କହିଲେ।
ରାକ୍ଷସାଧିପତେ ସୌମ୍ଯ ତିଷ୍ଠ ଵିଶ୍ରଵସଃ ସୁତ । ପ୍ରୀତୋ ଽସ୍ମ୍ଯଭିଜନୋପେତଵିକ୍ରମୈରୂର୍ଜିତୈସ୍ତଵ ।। ୭.୨୦.
ହେ ରାକ୍ଷସମାନ୍ୟ ମୃଦୁଭାବୀ, ବିଶ୍ରବାସଙ୍କ ପୁଅ, ଏଠାରେ ରୁହ। ତୁମର ଉତ୍ତମ ବଂଶ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କାର୍ଯ୍ୟଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଖୁସି ହେଲି।
ଵିଷ୍ଣୁନା ଦୈତ୍ଯଘାତୈଶ୍ଚ ଗନ୍ଧର୍ଵୋରଗଧର୍ଷଣୈଃ । ତ୍ଵଯା ସମଂ ଵିମର୍ଦୈଶ୍ଚ ଭୃଶଂ ହି ପରିତୋଷିତଃ ।। ୭.୨୦.
ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ, ଦୈତ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ବଧ କରିବା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ନାଗମାନେଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରିବା, ଏବଂ ଅନେକ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧା କରିଥିବା ପାଇଁ ମୁଁ ବହୁତ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ।
କିଂଚିଦ୍ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତାଵତ୍ତେ ଶ୍ରୋତଵ୍ଯଂ ଶ୍ରୋଷ୍ଯସେ ଯଦି । ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚାନନ୍ତରଂ କାର୍ଯଂ ତ୍ଵଯା ରାକ୍ଷସସତ୍ତମ । ତନ୍ମେ ନିଗଦତସ୍ତାତ ସମାଧିଂ ଶ୍ରଵଣେ କୁରୁ ।। ୭.୨୦.
ମୁଁ ଏବେ ତୁମକୁ କିଛି କହିବି, ଯଦି ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ଥାଏ, ତେବେ ଶୁଣ। ଶୁଣିବା ପରେ ତୁମେ ତାହା ଅନୁଯାୟୀ କାମ କରିବା ଦରକାର, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାକ୍ଷସ। ଏହିପାଇଁ, ପୁଅ, ମୋ କଥା ଶୁଣିବାରେ ମନ ଦେ।
କିମଯଂ ଵଧ୍ଯତେ ତାତ ତ୍ଵଯା ଽଵଧ୍ଯେନ ଦୈଵତୈଃ । ହତ ଏଵ ହ୍ଯଯଂ ଲୋକୋ ଯଦା ମୃତ୍ଯୁଵଶଂ ଗତଃ ।। ୭.୨୦.
ପୁଅ, ଏହି ଲୋକଟିଏ ଦେବତାମାନେଙ୍କର ସୁରକ୍ଷା ରେହିଛି, ତୁମେ କିପରି ତାଙ୍କୁ ମାରିପାରିବ? ଯେତେବେଳେ ଏହି ସଂସାର ମୃତ୍ୟୁର ଅଧୀନ ହୋଇଯାଇଛି, ସେତେବେଳେ ଏହା ଆଗରୁ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଯାଇଛି।
୍ତମ । ଦେଵଦାନଵଦୈତ୍ଯାନାଂ ଯକ୍ଷଗନ୍ଧର୍ଵରକ୍ଷସାମ୍ । ଅଵଧ୍ଯେନ ତ୍ଵଯା ଲୋକଃ କ୍ଲେଷ୍ଟୁଂ ଯୁକ୍ତୋ ନ ମାନୁଷଃ ।। ୭.୨୦.
ତୁମେ ଦେବତା, ଦାନବ, ଦେତ୍ୟ, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେଙ୍କୁ ହାନି କରିପାରିବା ଶକ୍ତି ରଖିଛ, ଏହି ଜଗତକୁ କଷ୍ଟ ଦେବାରେ ଯୋଗ୍ୟ ଅଟୁଟ ଅଛ, କିନ୍ତୁ ମାନବମାନେ ପାଇଁ ଏହି ଶକ୍ତି ନାହିଁ।
ନିତ୍ଯଂ ଶ୍ରେଯସି ସମ୍ମୂଢଂ ମହଦ୍ଭିର୍ଵ୍ଯସନୈର୍ଵୃତମ୍ । ହନ୍ଯାତ୍କସ୍ତାଦୃଶଂ ଲୋକଂ ଜରାଵ୍ଯାଧିଶତୈର୍ଯୁତମ୍ ।। ୭.୨୦.
ଯେଉଁ ସଂସାର ସଦା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାର୍ଗରେ ଭ୍ରମିତ, ବଡ଼ ବଡ଼ ଦୁଃଖରେ ଘେରାଇଥାଏ, ବୟସ ଓ ରୋଗରେ ଭରିଯାଇଛି, ସେମିତି ଜଗତକୁ କିଏ ଧ୍ୱଂସ କରିବାକୁ ଚାହିଁବ?
ତୈସ୍ତୈରନିଷ୍ଟୋପଗମୈରଜସ୍ରଂ ଯତ୍ର କୁତ୍ର କଃ । ମତିମାନ୍ମାନୁଷେ ଲୋକେ ଯୁଦ୍ଧେନ ପ୍ରଣଯୀ ଭଵେତ୍ ।। ୭.୨୦.
ଏହି ମାନବ ସଂସାର ସବୁଠାରେ ନିରନ୍ତର ଦୁଃଖରେ ଘେରାଇଥିବା ବେଳେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ କିଏ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିପାରିବ?
କ୍ଷୀଯମାଣଂ ଦୈଵହତଂ ଶ୍ରୁତ୍ପିପାସାଜରାଦିଭିଃ । ଵିଷାଦଶୋକସମ୍ମୂଢଂ ଲୋକଂ ତ୍ଵଂ କ୍ଷପଯସ୍ଵ ମା ।। ୭.୨୦.
ଏହି ସଂସାରଟି ଦୁର୍ଦ୍ଦୈବର ଆଘାତରେ, ଭୁକ୍, ତ୍ରୁଷ୍ଣା, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ଦୁଃଖ-ଶୋକର ଭ୍ରମରେ ଦୀରେ-ଦୀରେ ଶୀର୍ଣ୍ଣ ହେଉଛି । ଏହାକୁ ତୁମେ ନଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ ।
ପଶ୍ଯ ତାଵନ୍ମହାବାହୋ ରାକ୍ଷସେଶ୍ଵର ମାନୁଷମ୍ । ମୂଢମେଵଂ ଵିଚିତ୍ରାର୍ଥଂ ଯସ୍ଯ ନ ଜ୍ଞାଯତେ ଗତିଃ ।। ୭.୨୦.
ହେ ବଳଶାଳୀ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ନାୟକ, ଦେଖନ୍ତୁ, ଏହି ମାନବ ସମୁଦାୟ କେତେ ଭ୍ରମିତ ଓ ଅଜ୍ଞାନରେ ରହିଛି, ଏହାର ଗତି କେହି ବୁଝିପାରୁନାହାନ୍ତି ।
କ୍ଵଚିଦ୍ଵାଦିତ୍ରନୃତ୍ଯାଦି ସେଵ୍ଯତେ ମୁଦିତୈର୍ଜନୈଃ । ରୁଦ୍ଯତେ ଚାପରୈରାର୍ତୈର୍ଧାରାଶ୍ରୁନଯନାନନୈଃ ।। ୭.୨୦.
କେବେ କେବେ କିଛି ଲୋକ ସଙ୍ଗୀତ ଓ ନୃତ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି, ଆଉ କିଛି ଦୁଃଖିତ ଲୋକ ଚକୁଁରୁ ଅଶ୍ରୁ ଝରାଇ ହୁଏଁ ହୁଏଁ କାନ୍ଦନ୍ତି ।
ମାତାପିତୃସୁତସ୍ନେହୈର୍ଭାର୍ଯାବନ୍ଧୁମନୋରମୈଃ । ମୋହିତୋ ଽଯଂ ଜନୋ ଧ୍ଵସ୍ତଃ କ୍ଲେଶଂ ସ୍ଵଂ ନାଵବୁଧ୍ଯତେ ।। ୭.୨୦.
ମାଆ, ବାପା, ପୁଅ, ଜଣେ ଜୀବନସଂଗିନୀ, ବନ୍ଧୁ-ବାନ୍ଧବ ଓ ମନର ଆନନ୍ଦରେ ଏହି ଲୋକ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ ଅପନା ଦୁଃଖକୁ ବୁଝିପାରୁନାହାନ୍ତି, ଏଭଳି ମୋହରେ ସେମାନେ ନଷ୍ଟ ହେଉଛନ୍ତି ।
ଅଲମେନଂ ପରିକ୍ଲିଶ୍ଯ ଲୋକଂ ମୋହନିରାକୃତମ୍ । ଜିତ ଏଵ ତ୍ଵଯା ସୌମ୍ଯ ମର୍ତ୍ଯଲୋକୋ ନ ସଂଶଯଃ ।। ୭.୨୦.
ଏହି ଭୂମିକୁ ଅଧିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେବା ପାଇଁ ଆଉ ଦରକାର ନାହିଁ, ଏହା ମୋହରେ ବିମୋହିତ ହୋଇଯାଇଛି। ହେ ସାଉମ୍ୟ, ତୁମେ ମନୁଷ୍ୟ ଲୋକକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଜିତିଛ।
ଅଵଶ୍ଯମେଭିଃ ସର୍ଵୈଶ୍ଚ ଗନ୍ତଵ୍ଯଂ ଯମସାଦନମ୍ । ତନ୍ନିଗୃହ୍ଣୀଷ୍ଵ ପୌଲସ୍ତ୍ଯ ଯମଂ ପରପୁରଞ୍ଜଯ ।। ୭.୨୦.
ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଯମର ନଗରକୁ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ତେଣୁ, ହେ ପୌଲସ୍ତ୍ୟ, ଶତ୍ରୁ ଦଳକୁ ଜିତିବା ଯୋଗ୍ୟ, ଯମକୁ ଜିତିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର।
ତସ୍ମିଞ୍ଜିତେ ଜିତଂ ସର୍ଵଂ ଭଵତ୍ଯେଵ ନ ସଂଶଯଃ । ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ଲଙ୍କେଶୋ ଦୀପ୍ଯମାନଂ ସ୍ଵତେଜସା । ଅବ୍ରଵୀନ୍ନାରଦଂ ତତ୍ର ସମ୍ପ୍ରହସ୍ଯାଭିଵାଦ୍ଯ ଚ ।। ୭.୨୦.
ସେଉଁଠି ଯେତେବେଳେ ସେ ଜିତିଯିବ, ସମସ୍ତ କିଛି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଜିତିଯିବ। ଏପରି କହିବା ପରେ, ଲଙ୍କାପତି ନିଜ ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ, ହସି, ନାରଦଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ସେଠାରେ କହିଲେ।
ମହର୍ଷେ ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵଵିହାର ସମରପ୍ରିଯ । ଅହଂ ସମୁଦ୍ଯତୋ ଗନ୍ତୁଂ ଵିଜଯାର୍ଥଂ ରସାତଲମ୍ ।। ୭.୨୦.
ହେ ମହାର୍ଷି, ଦେବତା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ବିହାର କରନ୍ତି ଓ ଯୁଦ୍ଧକୁ ପ୍ରେମ କରନ୍ତି, ମୁଁ ବିଜୟ ପାଇଁ ଏବେ ରସାତଳକୁ ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।
ତତୋ ଲୋକତ୍ରଯଂ ଜିତ୍ଵା ସ୍ଥାପ୍ଯ ନାଗାନ୍ସୁରାନ୍ଵଶେ । ସମୁଦ୍ରମମୃତାର୍ଥଂ ଚ ମଥିଷ୍ଯାମି ରସାଲଯମ୍ ।। ୭.୨୦.
ତାପରେ, ତିନି ଲୋକକୁ ଜିତି, ନାଗମାନେ ଓ ଦେବତାମାନେ ମୋର ଅଧୀନରେ ଆସିଲେ, ମୁଁ ଅମୃତ ପାଇଁ ସମୁଦ୍ରକୁ ମଥିବି।
ଅଥାବ୍ରଵୀଦୃଶଗ୍ରୀଵଂ ନାରଦୋ ଭଗଵାନୃଷିଃ । କ୍ଵ ଖଲ୍ଵିଦାନୀଂ ମାର୍ଗେଣ ତ୍ଵଯା ହ୍ଯନ୍ଯେନ ଗମ୍ଯତେ ।। ୭.୨୦.
ତାପରେ, ଭଗବାନ ନାରଦ ଦଶମୁଖୀଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, 'ତୁମେ ଏବେ କେଉଁ ପଥରେ ଯାଉଛ?'
ଅଯଂ ଖଲୁ ସୁଦୁର୍ଗମ୍ଯଃ ପ୍ରେତରାଜପୁରଂ ପ୍ରତି । ମାର୍ଗୋ ଗଚ୍ଛତି ଦୁର୍ଧର୍ଷୋ ଯମସ୍ଯାମିତ୍ରକର୍ଶନ ।। ୭.୨୦.
ଏହି ପଥ ମୃତ୍ୟୁର ରାଜାଙ୍କ ନଗରକୁ ଯିବା ପାଇଁ ବହୁତ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଜୟ, ହେ ଶତ୍ରୁ ଦଳକୁ ଦମନ କରୁଥିବା।
ସ ତୁ ଶାରଦମେଘାଭଂ ହାସଂ ମୁକ୍ତ୍ଵା ଦଶାନନଃ । ଉଵାଚ କୃତମିତ୍ଯେଵ ଵଚନଂ ଚେଦମବ୍ରଵୀତ୍ ।। ୭.୨୦.
ତାପରେ ଦଶମୁଖୀ ଶରଦ୍ ମେଘ ପରି ହସି, 'ହେବାକୁ ଥିଲା ହୋଇଗଲା' ବୋଲି କହି, ଏହି କଥା କହିଲେ।
ତସ୍ମାଦେଵମହଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଵୈଵସ୍ଵତଵଧୋଦ୍ଯତଃ । ଗଚ୍ଛାମି ଦକ୍ଷିଣାମାଶାଂ ଯତ୍ର ସୂର୍ଯାତ୍ମଜୋ ନୃପଃ ।। ୭.୨୦.
ସେଇପାଇଁ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ଏବେ ବୈବସ୍ବତଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଚିନ୍ତା କରୁଛି। ମୁଁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯାଉଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର ରାଜା ଅଛନ୍ତି।
ମଯା ହି ଭଗଵନ୍କ୍ରୋଧାତ୍ପ୍ରତିଜ୍ଞାତଂ ରଣାର୍ଥିନା । ଅଵଜେଷ୍ଯାମି ଚତୁରୋ ଲୋକପାଲାନିତି ପ୍ରଭୋ ।। ୭.୨୦.
ହେ ପ୍ରଭୁ, କ୍ରୋଧରେ ଓ ଯୁଦ୍ଧ ଆଶାରେ, ମୁଁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଛି ଯେ, ଚାରି ଦିଗର ରକ୍ଷକମାନେ ମୋର ଅଧୀନକୁ ଆସିବେ।
ତଦିହ ପ୍ରସ୍ଥିତୋ ଽହଂ ଵୈ ପ୍ରେତରାଜପୁରଂ ପ୍ରତି । ପ୍ରାଣିସଙ୍କ୍ଲେଶକର୍ତାରଂ ଯୋଜଯିଷ୍ଯାମି ମୃତ୍ଯୁନା ।। ୭.୨୦.
ସେଇପାଇଁ, ମୁଁ ଏଠାରୁ ଚାଲିଛି ମୃତ୍ୟୁର ରାଜାଙ୍କ ନଗରକୁ, ଯେଉଁଠାରେ ଜୀବମାନେ ଯାହାଠାରୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ପାଆନ୍ତି, ସେଠାରେ ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁ ଦେଇବି।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଦଶଗ୍ରୀଵୋ ମୁନିଂ ତମଭିଵାଦ୍ଯ ଚ । ପ୍ରଯଯୌ ଦକ୍ଷିଣାମାଶାଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟଃ ସହ ମନ୍ତ୍ରିଭିଃ ।। ୭.୨୦.
ଏପରି କହି, ଦଶମୁଖୀ ମୁନିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ଚାଲିଗଲେ।
ନାରଦସ୍ତୁ ମହାତେଜା ମୁହୂର୍ତଂ ଧ୍ଯାନମାସ୍ଥିତଃ । ଚିନ୍ତଯାମାସ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରୋ ଵିଧୂମ ଇଵ ପାଵକଃ ।। ୭.୨୦.
କିନ୍ତୁ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ନାରଦ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ଧ୍ୟାନରେ ବ୍ୟସ୍ତ ହେଲେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଧୂମ ନଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
ଯେନ ଲୋକାସ୍ତ୍ରଯଃ ସେନ୍ଦ୍ରାଃ କ୍ଲିଶ୍ଯନ୍ତେ ସଚରାଚରାଃ । କ୍ଷୀଣେ ଚାଯୁଷି ଧର୍ମେଣ ସ କାଲୋ ଜେଷ୍ଯତେ କଥମ୍ ।। ୭.୨୦.
ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ତିନି ଲୋକ, ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛନ୍ତି, ସେଠି ଆୟୁ ଶେଷ ହେଲେ, କିପରି ଧର୍ମ ଓ କାଳ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଜିତିଯିବେ?
ସ୍ଵଦତ୍ତକୃତସାକ୍ଷୀ ଯୋ ଦ୍ଵିତୀଯ ଇଵ ପାଵକଃ । ଲବ୍ଧସଞ୍ଜ୍ଞା ଵିଜେଷ୍ଯନ୍ତେ ଲୋକା ଯସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ।। ୭.୨୦.
ଯିଏ ନିଜ ଦାନର ସାକ୍ଷୀ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଗ୍ନି ପରି, ଯାହାର ଆଜ୍ଞାରେ ଏହି ତିନି ଲୋକ ଅଧୀନ ହୁଏ, ସେ ମହାତ୍ମା କିପରି ଜିତାଯିବେ?
ଯସ୍ଯ ନିତ୍ଯଂ ତ୍ରଯୋ ଲୋକା ଵିଦ୍ରଵନ୍ତି ଭଯାର୍ଦିତାଃ । ତଂ କଥଂ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରୋ ଽସୌ ସ୍ଵଯମେଵ ଗମିଷ୍ଯତି ।। ୭.୨୦.
ଯାହାଙ୍କୁ ଦେଖି ତିନି ଲୋକ ସଦା ଭୟରେ ପଳାଇଯାନ୍ତି, ସେଇ ରାକ୍ଷସପତି କିପରି ନିଜେ ଯିବେ?
ଯୋ ଵିଧାତା ଚ ଧାତା ଚ ସୁକୃତଂ ଦୁଷ୍କୃତଂ ତଥା । ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ଵିଜିତଂ ଯେନ ତଂ କଥଂ ଵିଜଯିଷ୍ଯତେ ।। ୭.୨୦.
ଯିଏ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ପାଳକ, ସୁକୃତ ଓ ଦୁଷ୍କୃତ ଦୁହିଁର, ଯିଏ ତିନି ଲୋକକୁ ଜିତିଛନ୍ତି, ସେ କିପରି ପରାଜିତ ହେବେ?
ଅପରଂ କିନ୍ତୁ କୃତ୍ଵାଯଂ ଵିଧାନଂ ସଂଵିଧାସ୍ଯତି । କୌତୂହଲସମୁତ୍ପନ୍ନୋ ଯାସ୍ଯାମି ଯମସାଦନମ୍ ।। ୭.୨୦.
ତଥାପି, ଅନ୍ୟ କିଛି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ସେ ଏହି ଫଳ ଦେଖାଇବେ। ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଜନ୍ମିଛି, ମୁଁ ଯମର ନିବାସକୁ ଯିବି।