ଅହଂ ତୁ ହିମଵତ୍ପୃଷ୍ଠଂ ଗତୋ ଧର୍ମମୁପାସିତୁମ୍ । ରୌଦ୍ରଂ ଵ୍ରତ୍ତଂ ସମାସ୍ଥାଯ ନିଯତୋ ନିଯତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ।। ୭.୧୩.
କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ହିମାଳୟ ପର୍ବତ ଶିଖରକୁ ଗଲି, କଠିନ ବ୍ରତ ଧାରଣ କରି, ନିୟମିତ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରିଥିଲି।
ତତ୍ର ଦେଵୋ ମଯା ଦୃଷ୍ଟଃ ସହ ଦେଵ୍ଯା ମଯା ପ୍ରଭୁଃ । ସଵ୍ଯଂ ଚକ୍ଷୁର୍ମଯା ଦୈଵାତ୍ତତ୍ର ଦେଵ୍ଯାଂ ନିପାତିତମ୍ ।। ୭.୧୩.
ସେଠାରେ ମୁଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଦେବୀ ସହିତ ଦେଖିଥିଲି; ଦେବତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ, ମୋ ବାମ ଚକ୍ଷୁ ଦେବୀଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିଥିଲା।
କା ନ୍ଵିଯଂ ସ୍ଯାଦିତି ଶୁଭା ନ ଖଲ୍ଵନ୍ଯେନ ହେତୁନା । ରୂପଂ ହ୍ଯନୁପମଂ କୃତ୍ଵା ରୁଦ୍ରାଣୀ ତତ୍ର ତିଷ୍ଠତି ।। ୭.୧୩.
ମୁଁ ଚିନ୍ତା କରିଲି, 'ଏହି ସୁନ୍ଦରୀ କିଏ ହେବେ?' — ନିଶ୍ଚୟ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାରଣ ନଥିଲା; ଏଠି ରୁଦ୍ରାଣୀ ଅପୂର୍ବ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଦଢ଼ି ଥିଲେ।
ଦେଵ୍ଯା ଦିଵ୍ଯପ୍ରଭାଵେଣ ଦଗ୍ଧଂ ସଵ୍ଯଂ ମମେକ୍ଷଣମ୍ । ରେଣୁଧ୍ଵସ୍ତମିଵ ଜ୍ଯୋତିଃ ପିଙ୍ଗୁଲତ୍ଵମୁପାଗତମ୍ ।। ୭.୧୩.
ସେ ଦେବୀଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ତେଜରେ, ମୋର ବାମ ଚକ୍ଷୁ ଜଳିଗଲା, ଧୂଳି ଢାକିଥିବା ଆଲୋକ ଭଳି ହଳଦିଆ ହେଇଗଲା।
ତତୋ ଽହମନ୍ଯଦ୍ଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ଗତ୍ଵା ତସ୍ଯ ଗିରେସ୍ତଟମ୍ । ତୂଷ୍ଣୀଂ ଵର୍ଷଶତାନ୍ଯଷ୍ଟୌ ସମାଧାରଂ ମହାଵ୍ରତମ୍ ।। ୭.୧୩.
ତାପରେ ମୁଁ ସେ ପାହାଡ଼ର ଅନ୍ୟ ଏକ ବିସ୍ତୃତ ଢାଳରେ ଗଲି, ଶାନ୍ତ ଭାବେ ଆଠଶେ ବର୍ଷ ଦୀର୍ଘ ମହାବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲି।
ସମାପ୍ତେ ନିଯମେ ତସ୍ମିଂସ୍ତତ୍ର ଦେଵୋ ମହେଶ୍ଵରଃ । ପ୍ରୀତଃ ପ୍ରୀତେନ ମନସା ପ୍ରାହ ଵାକ୍ଯମିଦଂ ପ୍ରଭୁଃ ।। ୭.୧୩.
ସେ ବ୍ରତ ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ, ସେଠାରେ ମହାଦେବ ମହେଶ୍ୱର, ଖୁସି ହୋଇ, ଆନନ୍ଦିତ ମନେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ପୈଙ୍ଗଲ୍ଯଂ ଯଦଵାପ୍ତଂ ହି ଦେଵ୍ଯା ରୂପନିରୀକ୍ଷଣାତ୍ । ପ୍ରୀତୋ ଽସ୍ମି ତଵ ଧର୍ମଜ୍ଞ ତପସା ନେନ ସୁଵ୍ରତ ।। ୭.୧୩.
ଦେବୀଙ୍କ ରୂପ ଦେଖି ତୁମେ ଯେ ପିଙ୍ଗଳ ଦୃଷ୍ଟି ପାଇଛ, ଏହି ତୁମର ତପସ୍ୟା ଦେଖି ମୁଁ ଖୁସି ହେଲି, ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଥିବା ମନେ।
ମଯା ଚୈତଦ୍ଵ୍ରତଂ ଚୀର୍ଣଂ ତ୍ଵଯା ଚୈଵ ଧନାଧିପ । ତୃତୀଯଃ ପୁରୁଷୋ ନାସ୍ତି ଯଶ୍ଚରେଵ୍ରତମୀଦୃଶମ୍ ।। ୭.୧୩.
ଏହି ବ୍ରତ ମୁଁ ଓ ତୁମେ, ଧନର ଅଧିପତି, ଉଭୟେ କରିଛୁ; ଏପରି ବ୍ରତ କେହି ତୃତୀୟ ବ୍ୟକ୍ତି କରିନାହାନ୍ତି।
ଵ୍ରତଂ ସୁନିଶ୍ଚଯଂ ହ୍ଯେତନ୍ମଯା ହ୍ଯୁତ୍ପାଦିତଂ ପୁରା । ତତ୍ସଖିତ୍ଵଂ ମଯା ସୌମ୍ଯ ରୋଚଯସ୍ଵ ଧନେଶ୍ଵର ।। ୭.୧୩.
ଏହି ଦୃଢ଼ ବ୍ରତ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ମୁଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଥିଲି; ତେଣୁ, ଧନେଶ୍ୱର, ମୋ ସହ ମିତ୍ରତା ଗ୍ରହଣ କର।
ତପସା ନିର୍ଜିତଶ୍ଚୈଵ ସଖା ଭଵ ମମାନଘ । ଦେଵ୍ଯା ଦଗ୍ଧଂ ପ୍ରଭାଵେଣ ଯଚ୍ଚ ସଵ୍ଯଂ ତଵେକ୍ଷଣମ୍ ।। ୭.୧୩.
ତୁମର ତପସ୍ୟାରେ ମୁଁ ବଶୀଭୂତ ହୋଇଛି, ନିର୍ମଳ ମନେ, ମୋ ସହ ମିତ୍ର ହେଉ; ଏବଂ ଦେବୀଙ୍କ ତେଜରେ ତୁମର ବାମ ଚକ୍ଷୁ ଯେ ଜଳିଗଲା—
ଏକାକ୍ଷିପିଙ୍ଗଲେତ୍ଯେଵ ନାମ ସ୍ଥାସ୍ଯତି ଶାଶ୍ଵତମ୍ । ଏଵଂ ତେନ ସଖିତ୍ଵଂ ଚ ପ୍ରାପ୍ଯାନୁଜ୍ଞାଂ ଚ ଶଙ୍କରାତ୍ ।। ୭.୧୩.
'ଏକାକ୍ଷିପିଙ୍ଗଳ' ବୋଲି ତୁମ ନାମ ସଦା ସ୍ଥାୟୀ ହେବ। ଏଭଳି ଭାବେ ଶଙ୍କରଙ୍କଠାରୁ ମିତ୍ରତା ଓ ଅନୁମତି ପାଇଲି।
ଆଗତ୍ଯ ଚ ଶ୍ରୁତୋ ଽଯଂ ମେ ତଵ ପାପଵିନିଶ୍ଚଯଃ ।। ୭.୧୩.
ପୁନଃ ଫେରି ଆସି, ମୁଁ ତୁମର ପାପ ପ୍ରତି ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଲି।
ତଦଧର୍ମିଷ୍ଠସଂଯୋଗାନ୍ନିଵର୍ତ କୁଲଦୂଷଣାତ୍ । ଚିନ୍ତ୍ଯତେ ହି ଵଧୋପାଯଃ ସର୍ଷିସଙ୍ଘୈଃ ସୁରୈସ୍ତଵ ।। ୭.୧୩.
ତେଣୁ, ଏହି ଅଧର୍ମିକ ସଂଯୋଗ ଓ ଗୋତ୍ର ଅପମାନରୁ ଦୂରେଇଯାଅ; କାରଣ, ଦେବତାମାନେ ଓ ଋଷିମାନେ ତୁମ ନାଶ ପାଇଁ ବିଚାର କରୁଛନ୍ତି।
ଏଵମୁକ୍ତୋ ଦଶଗ୍ରୀଵଃ କ୍ରୁଦ୍ଧସଂରକ୍ତଲୋଚନଃ । ହସ୍ତୌ ଦନ୍ତାଂଶ୍ଚ ସମ୍ପୀଡ୍ଯ ଵାକ୍ଯମେତଦୁଵାଚ ହ ।। ୭.୧୩.
ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ଦଶମୁଖୀ ରାବଣ କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ, ହାତ ଓ ଦାନ୍ତ ଚେପି, ଏହି କଥା କହିଲା।
ଵିଜ୍ଞାତଂ ତେ ମଯା ଦୂତ ଵାକ୍ଯଂ ଯସ୍ଯ ପ୍ରଭାଷସେ । ନୈତତ୍ତ୍ଵମସି ନୈଵାସୌ ଭ୍ରାତ୍ରା ଯେନାସି ଚୋଦିତଃ ।। ୭.୧୩.
ଦୂତ, ତୁମେ ଯେ କଥା କହୁଛ, ମୁଁ ବୁଝିପାରିଛି; ତୁମେ ସେ ଲୋକ ନୁହଁ, ନାହିଁ ମୋ ଭାଇ ତୁମକୁ ପଠାଇଛି।
ହିତଂ ନୈଷ ମମୈତଦ୍ଧି ବ୍ରଵୀତି ଧନରକ୍ଷକଃ । ମହେଶ୍ଵରସଖିତ୍ଵଂ ତୁ ମୂଢ ଶ୍ରାଵଯତେ କିଲ ।। ୭.୧୩.
ଧନରକ୍ଷକ ଯେ କଥା କହୁଛି, ଏହା ମୋ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ନୁହେଁ; ମୂଢ଼, ସେ କେବଳ ମହାଦେବ ସହ ମିତ୍ରତା ଦେଖାଉଛି।
ନ ଚେଦଂ କ୍ଷମଣୀଯଂ ମେ ଯଦେତଦ୍ଭାଷିତଂ ତ୍ଵଯା । ଯଦେତାଵନ୍ମଯା କାଲଂ ଦୂତ ତସ୍ଯ ତୁ ମର୍ଷିତମ୍ ।। ୭.୧୩.
ତୁମେ ଯେ କଥା କହିଛ, ମୋ ପାଇଁ ଏହା ସହିବାଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ; ତଥାପି, ଦୂତ, ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ସହିଛି।
ନ ହନ୍ତଵ୍ଯୋ ଗୁରୁର୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠୋ ମଯା ଽଯମିତି ମନ୍ଯତେ । ତସ୍ଯ ତ୍ଵିଦାନୀଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମେ ଵାକ୍ଯମେଷା କୃତା ମତିଃ ।। ୭.୧୩.
ସେ ଭାବେ, 'ସେ ମୋ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ, ଗୁରୁ, ତେଣୁ ମୁଁ ହତ୍ୟା କରିବି ନାହିଁ' ଭାବୁଛି; କିନ୍ତୁ ଏବେ ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ମୋ ମନ ନିଶ୍ଚୟ କରିଛି।
ତ୍ରୀଁଲ୍ଲୋକାନପି ଜେଷ୍ଯାମି ବାହୁଵୀର୍ଯମୁପାଶ୍ରିତଃ ।। ୭.୧୩.
ମୋର ବାହୁବଳରେ ଭରସା କରି, ମୁଁ ତିନି ଲୋକକୁ ମଧ୍ୟ ଜିତି ନେବି।
ଏତନ୍ମୁହୂର୍ତମେଵାହଂ ତସ୍ଯୈକସ୍ଯ ତୁ ଵୈ କୃତେ । ଚତୁରୋ ଲୋକପାଲାଂସ୍ତାନ୍ନଯିଷ୍ଯାମି ଯମକ୍ଷଯମ୍ ।। ୭.୧୩.
ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, କେବଳ ତାଙ୍କ ପାଇଁ, ମୁଁ ଚାରି ଲୋକପାଳଙ୍କୁ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇଦେବି।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ଲଙ୍କେଶୋ ଦୂତଂ ଖଡ୍ଗେନ ଜଘ୍ନିଵାନ୍ । ଦଦୌ ଭକ୍ଷଯିତୁଂ ହ୍ଯେନଂ ରାକ୍ଷସାନାଂ ଦୁରାତ୍ମନାମ୍ ।। ୭.୧୩.
ଏଭଳି କହି ଲଙ୍କାପତି ଦୂତକୁ ତାଲୱାରରେ ଆଘାତ କଲେ ଏବଂ ତାକୁ ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସମାନେ ଖାଇବା ପାଇଁ ଦେଇଦେଲେ।
ଏଵଂ କୃତସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନୋ ରଥମାରୁହ୍ଯ ରାଵଣଃ । ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଵିଜଯାକାଙ୍କ୍ଷୀ ଯଯୌ ଯତ୍ର ଧନେଶ୍ଵରଃ ।। ୭.୧୩.
ଏପରି ଦୂତକୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ରାବଣ ତାଙ୍କର ରଥରେ ଚଢି, ତିନି ଲୋକର ଜୟ ଆଶା କରି, ଧନର ଦେବତାଠାରେ ଯାଇଲେ।
ତତସ୍ତୁ ସଚିଵୈଃ ସାର୍ଧଂ ଷଡ୍ଭିର୍ନିତ୍ଯଂ ବଲୋଦ୍ଧତୈଃ । ମହୋଦରପ୍ରହସ୍ତାଭ୍ଯାଂ ମାରୀଚଶୁକସାରଣୈଃ ।। ୭.୧୪.
ତାପରେ ସେ ନିତ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଛଅ ମନ୍ତ୍ରୀ—ମହୋଦର, ପ୍ରହସ୍ତ, ମାରୀଚ, ଶୁକ, ସାରଣ—ସହିତ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ଧୂମ୍ରାକ୍ଷେଣ ଚ ଵୀରେଣ ନିତ୍ଯଂ ସମରଗୃଧ୍ନୁନା । ଵୃତଃ ସଂପ୍ରଯଯୌ ଶ୍ରୀମାନ୍କ୍ରୋଧାଲ୍ଲୋକାନ୍ଦହନ୍ନିଵ ।। ୭.୧୪.
ଏବଂ ସେ ସାହସୀ ଧୂମ୍ରାକ୍ଷ ସହିତ, ଯିଏ ସଦା ଯୁଦ୍ଧକୁ ଆଗ୍ରହ କରେ, ରାବଣ କ୍ରୋଧରେ ଦେହାଲି ହୋଇ, ଲୋକମାନେ ଜଣେଇବା ପାଇଁ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ପୁରାଣି ସ ନଦୀଃ ଶୈଲାନ୍ଵନାନ୍ଯୁପଵନାନି ଚ । ଅତିକ୍ରମ୍ଯ ମୁହୂର୍ତେନ କୈଲାସଂ ଗିରିମାଗମତ୍ ।। ୭.୧୪.
ସେ ପୁରୁଣା ସହର, ନଦୀ, ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ଉପବନଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଅତିକ୍ରମ କରି, କୈଳାଶ ପାହାଡ଼କୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ସନ୍ନିଵିଷ୍ଟଂ ଗିରୌ ତସ୍ମିନ୍ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରଂ ନିଶମ୍ଯ ତୁ । ଯୁଦ୍ଧେ ଽତ୍ଯର୍ଥକୃତୋତ୍ସାହଂ ଦୁରାତ୍ମାନଂ ସମନ୍ତ୍ରିଣମ୍ ।। ୭.୧୪.
ସେଇ ପାହାଡ଼ରେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ରାଜା ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ ଶିବିର କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣିଲେ।
ଯକ୍ଷା ନ ଶେକୁଃ ସଂସ୍ଥାତୁଂ ପ୍ରମୁଖେ ତସ୍ଯ ରକ୍ଷସଃ । ରାଜ୍ଞୋ ଭ୍ରାତେତି ଵିଜ୍ଞାଯ ଗତା ଯତ୍ର ଧନେଶ୍ଵରଃ ।। ୭.୧୪.
ସେଇ ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଯକ୍ଷମାନେ ଟିକି ରହିପାରିଲେ ନାହିଁ; ସେ ରାଜାଙ୍କ ଭାଇ ବୋଲି ଜାଣି ଧନର ଦେବତାଠାରେ ଚାଲିଗଲେ।
ତେ ଗତ୍ଵା ସର୍ଵମାଚଖ୍ଯୁର୍ଭ୍ରାତୁସ୍ତସ୍ଯ ଚିକୀର୍ଷିତମ୍ । ଅନୁଜ୍ଞାତା ଯଯୁର୍ହଷ୍ଟା ଯୁଦ୍ଧାଯ ଧନଦେନ ତେ ।। ୭.୧୪.
ସେମାନେ ଯାଇ ସମସ୍ତ କଥା ତାଙ୍କର ଭାଇ କ'ଣ କରିବେ ଭାବୁଛନ୍ତି ତାହା ଖବର ଦେଲେ; ଧନଦାଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ ଖୁସିରେ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଯାଇଲେ।
ତତୋ ବଲାନାଂ ସଙ୍କ୍ଷୋଭୋ ଵ୍ଯଵର୍ଧତ ମହୋଦଧେଃ । ତସ୍ଯ ନୈର୍ଋତରାଜସ୍ଯ ଶୈଲଂ ସଞ୍ଚାଲଯନ୍ନିଵ ।। ୭.୧୪.
ତାପରେ ସେଠାରେ ସେନାମାନଙ୍କର ଉତ୍ତେଜନା ବଡ଼ ସମୁଦ୍ର ପରି ବଢ଼ିଗଲା, ମନେ ହେଉଥିଲା ନିଶାଚରରାଜଙ୍କ ପାଇଁ ପାହାଡ଼କୁ ହଲାଇ ଦେଉଛି।
ତତୋ ଯୁଦ୍ଧଂ ସମଭଵଦ୍ଯକ୍ଷରାକ୍ଷସସଙ୍କୁଲମ୍ । ଵ୍ଯଥିତାଶ୍ଚାଭଵଂସ୍ତତ୍ର ସଚିଵା ରାକ୍ଷସସ୍ଯ ତେ ।। ୭.୧୪.
ତାପରେ ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଭରିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ସେଠାରେ ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଅତି ଅସ୍ଥିର ହୋଇପଡ଼ିଲେ।