ଅଦିତିଶ୍ଚ ଦିତିଶ୍ଚୈଵ ଭଗିନ୍ଯୌ ସହିତେ ହି ତେ । ଭାର୍ଯେ ପରମରୂପିଣ୍ଯୌ କଶ୍ଯପସ୍ଯ ପ୍ରଜାପତେଃ ।। ୭.୧୧.
ଅଦିତି ଓ ଦିତି, ଏହି ଦୁଇଜଣୀ ଭଉଣୀ, ଦୁହେଁ କାଶ୍ୟପ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କର ଅତି ସୁନ୍ଦର ଭାର୍ଯ୍ୟା।
ଅଦିତିର୍ଜନଯାମାସ ଦେଵାଂସ୍ତ୍ରିଭୁଵନେଶ୍ଵରାନ୍ । ଦିତିସ୍ତ୍ଵଜନଯତ୍ପୁତ୍ରାନ୍କଶ୍ଯପସ୍ଯାତ୍ମସମ୍ଭଵାନ୍ ।। ୭.୧୧.
ଅଦିତି ତିନି ଭୁବନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ଦିତି ତ କାଶ୍ୟପଙ୍କ ନିଜ ସନ୍ତାନମାନେଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଦୈତ୍ଯାନାଂ କିଲ ଧର୍ମଜ୍ଞ ପୁରୀଯଂ ସଵନାର୍ଣଵା । ସପର୍ଵତା ମହୀ ଵୀର ତେ ଽଭଵନ୍ପ୍ରଭଵିଷ୍ଣଵଃ ।। ୭.୧୧.
ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଥିବା ମହାବୀର, କୁହାଯାଏ ଯେ, ଏହି ପୃଥିବୀ, ସମୁଦ୍ର ଓ ପାହାଡ଼ ସହିତ, କେବଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଶାସନ କରୁଥିଲେ।
ନିହତ୍ଯ ତାଂସ୍ତୁ ସମରେ ଵିଷ୍ଣୁନା ପ୍ରଭଵିଷ୍ଣୁନା । ଦେଵାନାଂ ଵଶମାନୀତଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯମିଦମଵ୍ଯଯମ୍ ।। ୭.୧୧.
କିନ୍ତୁ, ବଳବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଯେତେବେଳେ ସେଇ ଦୈତ୍ୟମାନେଂକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ କଲେ, ଏହି ଅବିନାଶୀ ତିନି ଲୋକ ଦେବତାମାନେଂକର ଅଧୀନକୁ ଆସିଗଲା।
ନୈତଦେକୋ ଭଵାନେଵ କରିଷ୍ଯତି ଵିପର୍ଯଯମ୍ । ସୁରାସୁରୈରାଚରିତଂ ତତ୍କୁରୁଷ୍ଵ ଵଚୋ ମମ ।। ୭.୧୧.
ତୁମେ ଏକାକି ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ବଦଳାଇପାରିବେ ନାହିଁ; ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ଯାହା କରିଛନ୍ତି, ମୋର କଥା ଶୁଣି ତାହିଁକୁ ଅନୁସର।
ଏଵମୁକ୍ତୋ ଦଶଗ୍ରୀଵଃ ପ୍ରହୃଷ୍ଟେନାନ୍ତରାତ୍ମନା । ଚିନ୍ତଯିତ୍ଵା ମୁହୂର୍ତଂ ଵୈ ବାଢମିତ୍ଯେଵ ସୋ ଽବ୍ରଵୀତ୍ ।। ୭.୧୧.
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଦଶମୁଖୀ ରାବଣ ମନରେ ଖୁସି ହେଇ, କିଛି ଖଣ୍ଡ ଭାବି, 'ଠିକ୍ ଅଛି' ବୋଲି କହିଲେ।
ସ ତୁ ତେନୈଵ ହର୍ଷେଣ ତସ୍ମିନ୍ନହନି ଵୀର୍ଯଵାନ୍ । ଵନଂ ଗତୋ ଦଶଗ୍ରୀଵଃ ସହ ତୈଃ କ୍ଷଣଦାଚରୈଃ ।। ୭.୧୧.
ସେଇ ଖୁସିରେ, ସେଇ ଦିନେ ଶୂରବୀର ଦଶମୁଖୀ ରାବଣ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ରାତିରେ ଚଳା ରାକ୍ଷସମାନେଂକ ସହିତ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେ।
ତ୍ରିକୂଟସ୍ଥଃ ସ ତୁ ତଦା ଦଶଗ୍ରୀଵୋ ନିଶାଚରଃ । ପ୍ରେଷଯାମାସ ଦୌତ୍ଯେନ ପ୍ରହସ୍ତଂ ଵାକ୍ଯକୋଵିଦମ୍ ।। ୭.୧୧.
ତାପରେ, ତ୍ରିକୂଟ ପାହାଡ଼ରେ ରହୁଥିବା ଦଶମୁଖୀ ରାକ୍ଷସ ରାବଣ, ଅତି ଚତୁର ବକ୍ତା ପ୍ରହସ୍ତଙ୍କୁ ଦୂତିଆ କାମରେ ପଠାଇଲେ।
ପ୍ରହସ୍ତ ଶୀଘ୍ରଂ ଗଚ୍ଛ ତ୍ଵଂ ବ୍ରୂହି ନୈର୍ଋତପୁଙ୍ଗଵମ୍ । ଵଚସା ମମ ଵିତ୍ତେଶଂ ସାମପୂର୍ଵମିଦଂ ଵଚଃ ।। ୭.୧୧.
'ପ୍ରହସ୍ତ, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଯାଅ, ନୈରୃତମାନେଂକ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ କୁହ, ମୋର ଏହି କଥା ଧନର ଦେବତା କୁବେରଙ୍କୁ ମୃଦୁ ଭାବରେ ଅଗ୍ରେ କହ।'
ଇଯଂ ଲଙ୍କା ପୁରୀ ରାଜନ୍ରାକ୍ଷସାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍ । ତ୍ଵଯା ନିଵେଶିତା ସୌମ୍ଯ ନୈତଦ୍ଯୁକ୍ତଂ ତଵାନଘ ।। ୭.୧୧.
'ହେ ରାଜା, ଏହି ଲଙ୍କା ପୁରୀ ମହାତ୍ମା ରାକ୍ଷସମାନେଂକର, ତୁମେ ଏହାକୁ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ, ମୃଦୁସ୍ୱଭାବୀ; ଏହା ତୁମ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ, ହେ ନିର୍ମଳ।'
ତଦ୍ଭଵାନ୍ଯଦି ନୋ ହ୍ଯଦ୍ଯ ଦଦ୍ଯାଦତୁଲଵିକ୍ରମ । କୃତା ଭଵେନ୍ମମ ପ୍ରୀତିର୍ଧୁର୍ମଶ୍ଚୈଵାନୁପାଲିତଃ ।। ୭.୧୧.
'ଏହିପରି, ଅଦ୍ଭୁତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ଯଦି ଆଜି ଆମକୁ ଏହା ଦେଉଛ, ତେବେ ମୋର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେବ ଏବଂ ଧର୍ମ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷିତ ହେବ।'
ସ ତୁ ଗତ୍ଵା ପୁରୀଂ ଲଙ୍କାଂ ଧନଦେନ ସୁରକ୍ଷିତାମ୍ । ଅବ୍ରଵୀତ୍ପରମୋଦାରଂ ଵିତ୍ତପାଲମିଦଂ ଵଚଃ ।। ୭.୧୧.
ପ୍ରହସ୍ତ ଲଙ୍କା ପୁରୀକୁ ଗଲେ, ଯାହା କୁବେରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭଲଭାବରେ ରକ୍ଷିତ, ଏବଂ ସେ ଅତି ଦାନଶୀଳ ଧନର ରକ୍ଷକଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ପ୍ରେଷିତୋ ଽହଂ ତଵ ଭ୍ରାତ୍ରା ଦଶଗ୍ରୀଵେଣ ସୁଵ୍ରତ । ତ୍ଵତ୍ସମୀପଂ ମହାବାହୋ ସର୍ଵଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂ ଵର ।। ୭.୧୧.
'ମୁଁ ତୁମର ଭାଇ ଦଶମୁଖୀ ଦ୍ୱାରା ଏଠାକୁ ପଠାଯାଇଛି, ହେ ଦୃଢ଼ବ୍ରତ, ହେ ମହାବାହୁ, ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନେଂକ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ।'
ତଚ୍ଛ୍ରୂଯତାଂ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦ । ଵଚନଂ ମମ ଵିତ୍ତେଶ ଯଦ୍ବ୍ରଵୀତି ଦଶାନନଃ ।। ୭.୧୧.
'ହେ ମହାପ୍ରଜ୍ଞ, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଏବେ ମୋର କଥା ଶୁଣ, ଯାହା ଦଶମୁଖୀ ରାବଣ କହିଛନ୍ତି ଏବଂ ମୁଁ ଧନର ଦେବତାଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ତୁମକୁ କୁହୁଛି।'
ଇଯଂ କିଲ ପୁରୀ ରମ୍ଯା ସୁମାଲିପ୍ରମୁଖୈଃ ପୁରା । ଭୁକ୍ତପୂର୍ଵା ଵିଶାଲାକ୍ଷ ରାକ୍ଷସୈର୍ଭୀମଵିକ୍ରମୈଃ ।। ୭.୧୧.
'ଏହି ଆକର୍ଷକ ପୁରୀ, ହେ ବିଶାଳ ନୟନ, ପୂର୍ବେ ସୁମାଳି ଓ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରାକ୍ଷସମାନେଂକ ଦ୍ୱାରା ଉପଭୋଗ କରାଯାଇଥିଲା।'
ତେନ ଵିଜ୍ଞାପ୍ଯତେ ସୋ ଽଯଂ ସାମ୍ପ୍ରତଂ ଵିଶ୍ରଵାତ୍ମଜ । ତଦେଷା ଦୀଯତାଂ ତାତ ଯାଚତସ୍ତସ୍ଯ ସାମତଃ ।। ୭.୧୧.
'ଏବେ ବିଶ୍ରବାସଙ୍କ ପୁତ୍ର ମୋ ମାଧ୍ୟମରେ ତୁମକୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛନ୍ତି; ତେଣୁ, ହେ ପିତା, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଏହି ପୁରୀ ଦୟାକରି ଦିଅ।'
ପ୍ରହସ୍ତାଦଭିସଂଶ୍ରୁତ୍ଯ ଦେଵୋ ଵୈଶ୍ରଵଣୋ ଵଚଃ । ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ପ୍ରହସ୍ତଂ ତଂ ଵାକ୍ଯଂ ଵାକ୍ଯଵିଶାରଦଃ ।। ୭.୧୧.
ପ୍ରହସ୍ତଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଶବ୍ଦରେ ପାରଦର୍ଶୀ ଧନର ଦେବତା ବୈଶ୍ରବଣ ପ୍ରହସ୍ତଙ୍କୁ ଏହିପରି କଥା ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଦତ୍ତା ମମେଯଂ ପିତ୍ରା ତୁ ଲଙ୍କା ଶୂନ୍ଯା ନିଶାଚରୈଃ । ନିଵାସିତେ ଚ ମେ ଯକ୍ଷୈର୍ଦାନମାନାଦିଭିର୍ଗୁଣୈଃ ।। ୭.୧୧.
'ଏହି ଲଙ୍କା, ଯାହା ଏକ ସମୟରେ ରାତିରେ ଚଳା ରାକ୍ଷସମାନେଂକୁ ଶୂନ୍ୟ ଥିଲା, ମୋ ପିତା ମୋତେ ଦେଇଥିଲେ; ଏଠାରେ ମୁଁ ଦାନ, ସମ୍ମାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ଯକ୍ଷମାନେଂକୁ ବସାଇଛି।'
ବ୍ରୂହି ଗଚ୍ଛ ଦଶଗ୍ରୀଵଂ ପୁରଂ ରାଜ୍ଯଂ ଚ ଯନ୍ମମ । ତଵାପ୍ଯେତନ୍ମହାବାହୋ ଭୁଙ୍କ୍ଷ୍ଵ ରାଜ୍ଯମକଣ୍ଟକମ୍ ।। ୭.୧୧.
'ଯାଅ, ଦଶମୁଖୀଙ୍କୁ କୁହ, ମୋର ଏହି ପୁରୀ ଓ ରାଜ୍ୟ, ହେ ମହାବାହୁ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଏହି ରାଜ୍ୟକୁ କଷ୍ଟ ଛଡ଼ା ଉପଭୋଗ କର।'
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଧନାଧ୍ଯକ୍ଷୋ ଜଗାମ ପିତୁରନ୍ତିକମ୍ ।। ୭.୧୧.
ଏପରି କହି, ଧନର ଦେବତା କୁବେର ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଅଭିଵାଦ୍ଯ ଗୁରୁଂ ପ୍ରାହ ରାଵଣସ୍ଯ ଯଦୀପ୍ସିତମ୍ । ଏଷ ତାତ ଦଶଗ୍ରୀଵୋ ଦୂତଂ ପ୍ରେଷିତଵାନ୍ମମ ।। ୭.୧୧.
ଗୁରୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ସେ ରାବଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ବିଷୟରେ କହିଲେ: "ପିତାଜୀ, ଏହି ଦଶମୁଖୀ ମୋତେ ତାଙ୍କର ଦୂତ ବନାଇ ପଠାଇଛନ୍ତି।"
ଦୀଯତାଂ ନଗରୀ ଲଙ୍କା ପୂର୍ଵଂ ରକ୍ଷୋଗଣୋଷିତା । ମଯାତ୍ର ଯଦନୁଷ୍ଠେଯଂ ତନ୍ମମାଚକ୍ଷ୍ଵ ସୁଵ୍ରତ ।। ୭.୧୧.
"ଏହି ଲଙ୍କା ନଗର, ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ରାକ୍ଷସମାନେ ବସିଥିଲେ, ମୋତେ ଦିଅ। ଏଠାରେ ମୋତେ କଣ କରିବାକୁ ହେବ, ଏହା କହିଦିଅ, ଓ ଶୁଭ୍ରଚରିତ।"
ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିସ୍ତ୍ଵେଵମୁକ୍ତୋ ଽସୌ ଵିଶ୍ରଵା ମୁନିପୁଙ୍ଗଵଃ । ପ୍ରାଞ୍ଜଲିଂ ଧନଦଂ ପ୍ରାହ ଶୃଣୁ ପୁତ୍ର ଵଚୋ ମମ ।। ୭.୧୧.
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ମହାମୁନି ବିଶ୍ରବା ତାଙ୍କର ହାତ ଜୋଡି ଧନଦକୁ କହିଲେ: "ମୁଁ କହୁଥିବା କଥା ଶୁଣ, ପୁଅ।"
ଦଶଗ୍ରୀଵୋ ମହାବାହୁରୁକ୍ତଵାନ୍ମମ ସନ୍ନିଧୌ । ମଯା ନିର୍ଭର୍ତ୍ସିତଶ୍ଚାସୀଦ୍ବହୁଶୋକ୍ତଃ ସୁଦୁର୍ମତିଃ ।। ୭.୧୧.
ଦଶମୁଖୀ ରାବଣ ମୋର ସାମ୍ନାରେ କଥା କହିଥିଲେ, ଏବଂ ସେ ଦୁଷ୍ଟମନା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ମୁଁ ବହୁବାର ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଭାବରେ ତିରସ୍କାର କରିଥିଲି।
ସ କ୍ରୋଧେନ ମଯା ଚୋକ୍ତୋ ଧ୍ଵଂସତେ ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ । ଶ୍ରେଯୋ ଽଭିଯୁକ୍ତଂ ଧର୍ମ୍ଯଂ ଚ ଶୃଣୁ ପୁତ୍ର ଵଚୋ ମମ ।। ୭.୧୧.
ମୁଁ କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କୁ କହିଥିଲି, ପୁନିପୁନି ସତର୍କ କରିଥିଲି; ମୋର କଥା ଶୁଣ, ପୁଅ, ଏହି କଥା ତୋର ଭଲ ପାଇଁ ଏବଂ ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ।
ଵରପ୍ରଦାନସମ୍ମୂଢୋ ମାନ୍ଯା ଽମାନ୍ଯାନ୍ ସ ଦୁର୍ମତିଃ । ନ ଵେତ୍ତି ମମ ଶାପାଚ୍ଚ ପ୍ରକୃତିଂ ଦାରୁଣାଂ ଗତଃ ।। ୭.୧୧.
ବରଦାନର ମାୟାରେ ପଡ଼ି, ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଅମୂଲ୍ୟକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଉଛି ଏବଂ ଯୋଗ୍ୟଙ୍କୁ ଅସମ୍ମାନ କରୁଛି; ମୋର ଶାପରେ, ସେ ନିଜର ଦୁଷ୍ଟ ସ୍ୱଭାବକୁ ଜାଣିପାରୁନାହିଁ।
ତସ୍ମାଦ୍ଗଚ୍ଛ ମହାବାହୋ କୈଲାସଂ ଧରଣୀଧରମ୍ । ନିଵେଶଯ ନିଵାସାର୍ଥଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଲଙ୍କାଂ ସହାନୁଗଃ ।। ୭.୧୧.
ସେଠିପାଇଁ, ମହାବାହୁ, ତୁମେ ତୁମର ସହଚରମାନେ ସହିତ ଲଙ୍କାକୁ ଛାଡ଼ି, ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୈଳାସ ପର୍ବତକୁ ଯାଅ ଏବଂ ସେଠାରେ ନିବାସ କର।
ତତ୍ର ମନ୍ଦାକିନୀ ରମ୍ଯା ନଦୀନାମୁତ୍ତମା ନଦୀ । କାଞ୍ଚନୈଃ ସୂର୍ଯସଙ୍କାଶୈଃ ପଙ୍କଜୈଃ ସଂଵୃତୋଦକା ।। ୭.୧୧.
ସେଠାରେ ମନୋହର ମନ୍ଦାକିନୀ ନଦୀ ବହେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଠାର ଜଳ ସୁନା ପରି ତେଜସ୍ବୀ କମଳ ଫୁଲରେ ଢାକା।
କୁମୁଦୈରୁତ୍ପଲୈଶ୍ଚୈଵ ତଥା ଽନ୍ଯୈଶ୍ଚ ସୁଗନ୍ଧିଭିଃ ।। ୭.୧୧.
ସେଠାରେ ଧଳା କୁମୁଦ, ନୀଳ ଉତ୍ପଳ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ ମଧ୍ୟ ରହିଛି।
ତତ୍ର ଦେଵାଃ ସଗନ୍ଧର୍ଵାଃ ସାପ୍ସରୋରଗକିଂନରାଃ । ଵିହାରଶୀଲାଃ ସତତଂ ରମନ୍ତେ ସର୍ଵଦା ଽ ଽଶ୍ରିତାଃ ।। ୭.୧୧.
ସେଠାରେ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରା, ନାଗ ଓ କିମ୍ନରମାନେ ସବୁବେଳେ ଖେଳ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ରହନ୍ତି।