ଇକ୍ଷ୍ଵାକୋସ୍ତୁ ସୁତଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ କୁକ୍ଷିରିତ୍ଯେଵ ଵିଶ୍ରୁତଃ। କୁକ୍ଷେରଥାତ୍ମଜଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଵିକୁକ୍ଷିରୁଦପଦ୍ଯତ
ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁଙ୍କ ପୁଅ କୁକ୍ଷି ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ; କୁକ୍ଷିଙ୍କ ପୁଅ ବିକୁକ୍ଷି ଜନ୍ମିଲେ, ଯିଁଁ ମହାଶ୍ରୀମାନ ଥିଲେ।
ଵିକୁକ୍ଷେସ୍ତୁ ମହାତେଜା ବାଣଃ ପୁତ୍ରଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍। ବାଣସ୍ଯ ତୁ ମହାତେଜା ଅନରଣ୍ଯଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ବିକୁକ୍ଷିଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ତେଜସ୍ବୀ ବାଣ ନାମକ ପୁଅ ମିଳିଲେ; ବାଣଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ତେଜସ୍ବୀ ଅନରଣ୍ୟ ନାମକ ପୁଅ ମିଳିଲେ।
ଅନରଣ୍ଯାତ୍ ପୃଥୁର୍ଜଜ୍ଞେ ତ୍ରିଶଙ୍କୁସ୍ତୁ ପୃଥୋରପି। ତ୍ରିଶଙ୍କୋରଭଵତ୍ ପୁତ୍ରୋ ଧୁନ୍ଧୁମାରୋ ମହାଯଶାଃ
ଅନରଣ୍ୟଙ୍କୁ ପୃଥୁ ଜନ୍ମିଲେ; ପୃଥୁଙ୍କୁ ତ୍ରିଶଙ୍କୁ ଜନ୍ମିଲେ; ତ୍ରିଶଙ୍କୁଙ୍କ ପୁଅ ଧୁନ୍ଧୁମାର, ଯିଁଁ ମହାଖ୍ୟାତି ଥିଲେ।
ଧୁନ୍ଧୁମାରାନ୍ମହାତେଜା ଯୁଵନାଶ୍ଵୋ ମହାରଥଃ। ଯୁଵନାଶ୍ଵସୁତଶ୍ଚାସୀନ୍ମାନ୍ଧାତା ପୃଥିଵୀପତିଃ
ଧୁନ୍ଧୁମାରଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ମହାରଥୀ ଯୁବନାଶ୍ୱ ଜନ୍ମିଲେ; ଯୁବନାଶ୍ୱଙ୍କ ପୁଅ ମାନ୍ଧାତା, ପୃଥିବୀର ରାଜା ଥିଲେ।
ମାନ୍ଧାତୁସ୍ତୁ ସୁତଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ସୁସନ୍ଧିରୁଦପଦ୍ଯତ। ସୁସନ୍ଧେରପି ପୁତ୍ରୌ ଦ୍ଵୌ ଧ୍ରୁଵସନ୍ଧିଃ ପ୍ରସେନଜିତ୍
ମାନ୍ଧାତାଙ୍କୁ ଶ୍ରୀମାନ ସୁସନ୍ଧି ଜନ୍ମିଲେ; ସୁସନ୍ଧିଙ୍କ ଦୁଇଟି ପୁଅ ଥିଲେ — ଧ୍ରୁବସନ୍ଧି ଓ ପ୍ରସେନଜିତ।
ଯଶସ୍ଵୀ ଧ୍ରୁଵସନ୍ଧେସ୍ତୁ ଭରତୋ ନାମ ନାମତଃ। ଭରତାତ୍ ତୁ ମହାତେଜା ଅସିତୋ ନାମ ଜାଯତ
ଧ୍ରୁବସନ୍ଧିଙ୍କୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଭରତ ଜନ୍ମିଲେ; ଭରତଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସିତ ଜନ୍ମିଲେ।
ଯସ୍ଯୈତେ ପ୍ରତିରାଜାନ ଉଦପଦ୍ଯନ୍ତ ଶତ୍ରଵଃ। ହୈହଯାସ୍ତାଲଜଙ୍ଘାଶ୍ଚ ଶୂରାଶ୍ଚ ଶଶବିନ୍ଦଵଃ
ତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏହି ବିପକ୍ଷ ରାଜାମାନେ ଶତ୍ରୁ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ — ହୈହୟ, ତାଳଜଙ୍ଘ, ଓ ଶୂର ଶଶବିନ୍ଦୁମାନେ।
ତାଂଶ୍ଚ ସ ପ୍ରତିଯୁଧ୍ଯନ୍ ଵୈ ଯୁଦ୍ଧେ ରାଜା ପ୍ରଵାସିତଃ। ହିମଵନ୍ତମୁପାଗମ୍ଯ ଭାର୍ଯାଭ୍ଯାଂ ସହିତସ୍ତଦା
ସେ ରାଜା ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରି, ପ୍ରବାସିତ ହେଲେ; ତାପରେ ଭାର୍ଯ୍ୟମାନେ ସହିତ ହିମାଳୟକୁ ଗଲେ।
ଅସିତୋଽଲ୍ପବଲୋ ରାଜା କାଲଧର୍ମମୁପେଯିଵାନ୍। ଦ୍ଵେ ଚାସ୍ଯ ଭାର୍ଯେ ଗର୍ଭିଣ୍ଯୌ ବଭୂଵତୁରିତି ଶ୍ରୁତିଃ
ଅସିତ ରାଜା, ଅଳ୍ପ ଶକ୍ତି ଥିବା, ତାଙ୍କର ନିୟତି ମୃତ୍ୟୁକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ; କୁହାଯାଏ ଯେ ତାଙ୍କ ଦୁଇ ଭାର୍ଯ୍ୟ ଗର୍ଭବତୀ ହେଲେ।
ଏକା ଗର୍ଭଵିନାଶାର୍ଥଂ ସପତ୍ନ୍ଯୈ ସଗରଂ ଦଦୌ। ତତଃ ଶୈଲଵରେ ରମ୍ଯେ ବଭୂଵାଭିରତୋ ମୁନିଃ
ଗର୍ଭ ନଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଭାର୍ଯ୍ୟ ସଗରକୁ ଅନ୍ୟ ଭାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଲେ; ତାପରେ ଶୈଳର ରମ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ମୁନି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
ଭାର୍ଗଵଶ୍ଚ୍ଯଵନୋ ନାମ ହିମଵନ୍ତମୁପାଶ୍ରିତଃ। ତତ୍ର ଚୈକା ମହାଭାଗା ଭାର୍ଗଵଂ ଦେଵଵର୍ଚସମ୍
ଭାର୍ଗବ ଚ୍ୟବନ ନାମକ ମୁନି ହିମାଳୟରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ; ସେଠାରେ ଏକ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ନାରୀ, ଦେବତାଙ୍କ ପରି ତେଜସ୍ବୀ, ଭାର୍ଗବଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ଵଵନ୍ଦେ ପଦ୍ମପତ୍ରାକ୍ଷୀ କାଂକ୍ଷନ୍ତୀ ସୁତମୁତ୍ତମମ୍। ତମୃଷିଂ ସାଭ୍ଯୁପାଗମ୍ଯ କାଲିନ୍ଦୀ ଚାଭ୍ଯଵାଦଯତ୍
ପଦ୍ମପତ୍ର ନୟନ ଥିବା, ଉତ୍ତମ ପୁଅ ଆଶା କରୁଥିବା ସେ, ମୁନିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ; ମୁନିଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଇ କାଳିନ୍ଦୀ ନମସ୍କାର କଲେ।
ସ ତାମଭ୍ଯଵଦଦ୍ ଵିପ୍ରଃ ପୁତ୍ରେପ୍ସୁଂ ପୁତ୍ରଜନ୍ମନି। ତଵ କୁକ୍ଷୌ ମହାଭାଗେ ସୁପୁତ୍ରଃ ସୁମହାବଲଃ
ମୁନି ସେମାନେ, ପୁଅ ଆଶା କରୁଥିବା ସମୟରେ, ମହାଭାଗ୍ୟବତୀଙ୍କୁ କହିଲେ — 'ତୁମର ଗର୍ଭରେ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ଜନ୍ମିବ।'
ମହାଵୀର୍ଯୋ ମହାତେଜା ଅଚିରାତ୍ ସଂଜନିଷ୍ଯତି। ଗରେଣ ସହିତଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ମା ଶୁଚଃ କମଲେକ୍ଷଣେ
'ମହାବୀର ଓ ତେଜସ୍ବୀ ପୁଅ ଶୀଘ୍ର ଜନ୍ମିବ; ଗର୍ଭ ସହିତ ଶ୍ରୀମାନ, କମଳନୟନୀ, ଦୁଃଖ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ।'
ଚ୍ଯଵନଂ ଚ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ରାଜପୁତ୍ରୀ ପତିଵ୍ରତା। ପତ୍ଯା ଵିରହିତା ତସ୍ମାତ୍ ପୁତ୍ରଂ ଦେଵୀ ଵ୍ଯଜାଯତ
ଚ୍ୟବନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ରାଜପୁତ୍ରୀ ନାରୀ, ପତିପ୍ରତିବ୍ରତା ଥିଲେ, ପତିଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଏକ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ସପତ୍ନ୍ଯା ତୁ ଗରସ୍ତସ୍ଯୈ ଦତ୍ତୋ ଗର୍ଭଜିଘାଂସଯା। ସହ ତେନ ଗରେଣୈଵ ସଂଜାତଃ ସଗରୋଽଭଵତ୍
ସାପତ୍ନୀ ପ୍ରତି ଇର୍ଷ୍ୟାବଶତାରେ ଗର୍ଭକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଔଷଧ ଦିଆଯାଇଥିଲା; ତଥାପି ସେ ଔଷଧ ସହିତ ସଗର ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କଲେ।
ସଗରସ୍ଯାସମଞ୍ଜସ୍ତୁ ଅସମଞ୍ଜାଦଥାଂଶୁମାନ୍। ଦିଲୀପୋଂଽଶୁମତଃ ପୁତ୍ରୋ ଦିଲୀପସ୍ଯ ଭଗୀରଥଃ
ସଗରଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଅସମଞ୍ଜ; ଅସମଞ୍ଜଙ୍କୁ ଅଂଶୁମାନ ଜନ୍ମିଲେ। ଦିଲୀପ ଅଂଶୁମାନଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ, ଦିଲୀପଙ୍କୁ ଭାଗୀରଥ ଜନ୍ମିଲେ।
ଭଗୀରଥାତ୍ କକୁତ୍ସ୍ଥଶ୍ଚ କକୁତ୍ସ୍ଥାଚ୍ଚ ରଘୁସ୍ତଥା। ରଘୋସ୍ତୁ ପୁତ୍ରସ୍ତେଜସ୍ଵୀ ପ୍ରଵୃଦ୍ଧଃ ପୁରୁଷାଦକଃ
ଭାଗୀରଥଙ୍କୁ କକୁତ୍ସ୍ଥ ଜନ୍ମିଲେ, କକୁତ୍ସ୍ଥଙ୍କୁ ରଘୁ ଜନ୍ମିଲେ। ରଘୁଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପ୍ରବୃଦ୍ଧ, ମନୁଷ୍ୟ ଭକ୍ଷକ, ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ।
କଲ୍ମାଷପାଦୋଽପ୍ଯଭଵତ୍ ତସ୍ମାଜ୍ଜାତସ୍ତୁ ଶଙ୍ଖଣଃ। ସୁଦର୍ଶନଃ ଶଙ୍ଖଣସ୍ଯ ଅଗ୍ନିଵର୍ଣଃ ସୁଦର୍ଶନାତ୍
ପ୍ରବୃଦ୍ଧଙ୍କୁ କଳ୍ମାଷପାଦ ଜନ୍ମିଲେ; କଳ୍ମାଷପାଦଙ୍କୁ ଶଂଖନ ଜନ୍ମିଲେ। ଶଂଖନଙ୍କ ପୁଅ ସୁଦର୍ଶନ, ସୁଦର୍ଶନଙ୍କୁ ଅଗ୍ନିବର୍ଣ୍ଣ ଜନ୍ମିଲେ।
ଶୀଘ୍ରଗସ୍ତ୍ଵଗ୍ନିଵର୍ଣସ୍ଯ ଶୀଘ୍ରଗସ୍ଯ ମରୁଃ ସୁତଃ। ମରୋଃ ପ୍ରଶୁଶ୍ରୁକସ୍ତ୍ଵାସୀଦମ୍ବରୀଷଃ ପ୍ରଶୁଶ୍ରୁକାତ୍
ଅଗ୍ନିବର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପୁଅ ଶୀଘ୍ରଗ; ଶୀଘ୍ରଗଙ୍କୁ ମରୁ ଜନ୍ମିଲେ। ମରୁଙ୍କୁ ପ୍ରଶୁଶ୍ରୁକ ଜନ୍ମିଲେ, ପ୍ରଶୁଶ୍ରୁକଙ୍କୁ ଅମ୍ବରୀଷ ଜନ୍ମିଲେ।
ଅମ୍ବରୀଷସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋଽଭୂନ୍ନହୁଷଶ୍ଚ ମହୀପତିଃ। ନହୁଷସ୍ଯ ଯଯାତିସ୍ତୁ ନାଭାଗସ୍ତୁ ଯଯାତିଜଃ
ଅମ୍ବରୀଷଙ୍କ ପୁଅ ନହୁଷ, ଏହି ରାଜା। ନହୁଷଙ୍କୁ ଯୟାତି ଜନ୍ମିଲେ, ଯୟାତିଙ୍କୁ ନାଭାଗ ଜନ୍ମିଲେ।
ନାଭାଗସ୍ଯ ବଭୂଵାଜ ଅଜାଦ୍ ଦଶରଥୋଽଭଵତ୍। ଅସ୍ମାଦ୍ ଦଶରଥାଜ୍ଜାତୌ ଭ୍ରାତରୌ ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ
ନାଭାଗଙ୍କୁ ଅଜ ଜନ୍ମିଲେ, ଅଜଙ୍କୁ ଦଶରଥ ଜନ୍ମିଲେ। ଦଶରଥଙ୍କୁ ଦୁଇ ଭାଇ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଜନ୍ମିଲେ।
ଆଦିଵଂଶଵିଶୁଦ୍ଧାନାଂ ରାଜ୍ଞାଂ ପରମଧର୍ମିଣାମ୍। ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁକୁଲଜାତାନାଂ ଵୀରାଣାଂ ସତ୍ଯଵାଦିନାମ୍
ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ଓ ପବିତ୍ର ରାଜବଂଶର ରାଜାମାନେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମବାନ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ କୁଳରେ ଜନ୍ମିଥିବା, ଶୂର ଓ ସତ୍ୟବାଦୀ।
ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣଯୋରର୍ଥେ ତ୍ଵତ୍ସୁତେ ଵରଯେ ନୃପ। ସଦୃଶାଭ୍ଯାଂ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଦୃଶେ ଦାତୁମର୍ହସି
ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ, ରାଜା, ମୁଁ ତୁମ ପୁଅକୁ ଚାହୁଁଛି; ତୁମେ ତାଙ୍କ ସମାନ ଓ ଯୋଗ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।
thumb|ଏକସପ୍ତତିତମଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ ବାଲକାଣ୍ଡେ ଏକସପ୍ତତିତମଃ ସର୍ଗଃ ॥୧-
ଶ୍ରୀମଦ୍ ଵାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ବାଳକାଣ୍ଡର ଏକସପ୍ତତିତମ ସର୍ଗ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ଏଵଂ ବ୍ରୁଵାଣଂ ଜନକଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ କୃତାଞ୍ଜଲିଃ। ଶ୍ରୋତୁମର୍ହସି ଭଦ୍ରଂ ତେ କୁଲଂ ନଃ ପରିକୀର୍ତିତମ୍
ଏପରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ପରେ, ଜନକ ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ: 'ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ତୁମେ ଆମର କୁଳବୃତ୍ତାନ୍ତ ଶୁଣିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।'
ପ୍ରଦାନେ ହି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁଲଂ ନିରଵଶେଷତଃ। ଵକ୍ତଵ୍ଯଂ କୁଲଜାତେନ ତନ୍ନିବୋଧ ମହାମତେ
ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୁଅକୁ ଦେବାବେଳେ, ଜନ୍ମସ୍ଥାନର ଲୋକ ଦ୍ୱାରା କୁଳବୃତ୍ତାନ୍ତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିବା ଆବଶ୍ୟକ; ଏହା ଶୁଣ, ବିବେକୀ।
ରାଜାଭୂତ୍ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତଃ ସ୍ଵେନ କର୍ମଣା। ନିମିଃ ପରମଧର୍ମାତ୍ମା ସର୍ଵସତ୍ତ୍ଵଵତାଂ ଵରଃ
ତିନି ଲୋକରେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ନାମ ନିମି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମବାନ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋ ମିଥିର୍ନାମ ଜନକୋ ମିଥିପୁତ୍ରକଃ। ପ୍ରଥମୋ ଜନକୋ ରାଜା ଜନକାଦପ୍ଯୁଦାଵସୁଃ
ନିମିଙ୍କ ପୁଅ ମିଥି, ମିଥିଙ୍କୁ ଜନକ ଜନ୍ମିଲେ। ପ୍ରଥମ ଜନକ ରାଜା, ଜନକଙ୍କୁ ଉଦାବସୁ ଜନ୍ମିଲେ।
ଉଦାଵସୋସ୍ତୁ ଧର୍ମାତ୍ମା ଜାତୋ ଵୈ ନନ୍ଦିଵର୍ଧନଃ। ନନ୍ଦିଵର୍ଧସୁତଃ ଶୂରଃ ସୁକେତୁର୍ନାମ ନାମତଃ
ଉଦାବସୁଙ୍କୁ ଧର୍ମବାନ ନନ୍ଦିବର୍ଧନ ଜନ୍ମିଲେ; ନନ୍ଦିବର୍ଧନଙ୍କ ପୁଅ ଶୂର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୁକେତୁ।