ରାଧେଯୋ ବହୁମାଯୀ ଚ ଲୋକପାଲୋ ଽଥ ଧାର୍ମିକଃ । ଯମଲାର୍ଜୁନୌ ଚ ହାର୍ଦିକ୍ଯଃ ଶୁମ୍ଭଶ୍ଚୈଵ ନିଶୁମ୍ଭକଃ ।। ୭.୬.
ବହୁ ମାୟା ଜାଣିଥିବା ରାଧେୟ, ଧର୍ମିକ ଲୋକପାଳ, ଯମଲାର୍ଜୁନ, ହାର୍ଦିକ୍ୟ, ଏବଂ ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭ ମଧ୍ୟ—
ଅସୁରା ଦାନଵାଶ୍ଚୈଵ ସତ୍ତ୍ଵଵନ୍ତୋ ମହାବଲାଃ । ସର୍ଵେ ସମରମାସାଦ୍ଯ ନ ଶ୍ରୂଯନ୍ତେ ଽପରାଜିତାଃ ।। ୭.୬.
ଏହି ଅସୁର ଓ ଦାନବମାନେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଦୃଢ଼ ସ୍ୱଭାବର, ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ ଏବଂ କେହି ଅପରାଜିତ ରହିନଥିଲେ।
ସର୍ଵୈଃ କ୍ରତୁଶତୈରିଷ୍ଟଂ ସର୍ଵେ ମାଯାଵିଦସ୍ତଥା । ସର୍ଵେ ସର୍ଵାସ୍ତ୍ରକୁଶଲାଃ ସର୍ଵେ ଶତ୍ରୁଭଯଙ୍କରାଃ ।। ୭.୬.
ସମସ୍ତେ ଶତଶଃ ଯଜ୍ଞ କରିଛନ୍ତି, ସମସ୍ତେ ମାୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସମସ୍ତେ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଦକ୍ଷ, ଏବଂ ସମସ୍ତେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥିବା।
ନାରାଯଣେନ ନିହତାଃ ଶତଶୋ ଽଥ ସହସ୍ରଶଃ । ଏତଜ୍ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତୁ ସର୍ଵେଷାଂ କ୍ଷମଂ କର୍ତୁମିହାର୍ହଥ ।। ୭.୬.
ନାରାୟଣ ଏମାନେଙ୍କୁ ଶତେ ଶତେ, ହଜାରେ ହଜାରେ ମାରିଛନ୍ତି; ଏହି କଥା ଜାଣି, ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଯାହା ଉଚିତ, ତାହା କରିବା ଉଚିତ।
ତତଃ ସୁମାଲୀ ମାଲୀ ଚ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମାଲ୍ଯଵତୋ ଵଚଃ । ଊଚତୁର୍ଭ୍ରାତରଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ଭଗାଂଶାଵିଵ ଵାସଵମ୍ ।। ୭.୬.
ତାପରେ ସୁମାଳୀ ଓ ମାଳୀ, ମାଲ୍ୟବାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଭଗ ଓ ଅଂଶ ଯେପରି ବାସବଙ୍କୁ କହନ୍ତି, ସେପରି ତାଙ୍କର ବଡ଼ ଭାଇଙ୍କୁ କହିଲେ।
ସ୍ଵଧୀତଂ ଦତ୍ତମିଷ୍ଟଂ ଚାପ୍ଯୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ପରିପାଲିତମ୍ । ଆଯୁର୍ନିରାମଯଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ ସୁଧର୍ମଃ ପ୍ରାପିତଃ ପଥି ।। ୭.୬.
ଆମେ ପଢ଼ିଛୁ, ଦାନ କରିଛୁ, ଯଜ୍ଞ କରିଛୁ ଏବଂ ରାଜ୍ୟକୁ ରକ୍ଷା କରିଛୁ; ଆମେ ନିରୋଗ ଆୟୁଷ୍ୟ ଲାଭ କରିଛୁ ଏବଂ ଭଲ ଧର୍ମରେ ଚାଲିଛୁ।
ଦେଵସାଗରମକ୍ଷୋଭ୍ଯଂ ଶସ୍ତ୍ରୈଃ ସମଵଗାହ୍ଯ ଚ । ଜିତା ଦ୍ଵିଷୋ ହ୍ଯପ୍ରତିମାସ୍ତନ୍ନୋ ମୃତ୍ଯୁକୃତଂ ଭଯମ୍ ।। ୭.୬.
ଦେବତାମାନେଙ୍କ ଅପାର ସାଗରକୁ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅତିକ୍ରମ କରି, ଅପରିମିତ ଶତ୍ରୁମାନେଙ୍କୁ ଜିତିଛୁ; ଏବେ ମୃତ୍ୟୁର ଭୟ ଆମ ପାଖରେ ଆସିଛି।
ନାରାଯଣଶ୍ଚ ରୁଦ୍ରଶ୍ଚ ଶକ୍ରଶ୍ଚାପି ଯମସ୍ତଥା । ଅସ୍ମାକଂ ପ୍ରମୁଖେ ସ୍ଥାତୁଂ ସର୍ଵେ ବିଭ୍ଯତି ସର୍ଵଦା ।। ୭.୬.
ନାରାୟଣ, ରୁଦ୍ର, ଶକ୍ର ଏବଂ ଯମ—ସମସ୍ତେ ସଦା ଆମ ସାମ୍ନାରେ ଦଢ଼ିବାକୁ ଭୟ କରନ୍ତି।
ଵିଷ୍ଣୋର୍ଦେଵସ୍ଯ ନାସ୍ତ୍ଯେଵ କାରଣଂ ରାକ୍ଷସେଶ୍ଵର । ଦେଵାନାମେଵ ଦୋଷେଣ ଵିଷ୍ଣୋଃ ପ୍ରଚଲିତଂ ମନଃ ।। ୭.୬.
ହେ ରାକ୍ଷସନାୟକ, ବିଷ୍ଣୁ ଦେବଙ୍କ ପାଖରେ କୌଣସି କାରଣ ନାହିଁ; ଦେବତାମାନେଙ୍କ ଦୋଷରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମନ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଛି।
ତସ୍ମାଦଦ୍ଯ ସମୁଦ୍ଯୁକ୍ତାଃ ସର୍ଵସୈନ୍ଯସମାଵୃତାଃ । ଦେଵାନେଵ ଜିଘାଂସାମ ଏଭ୍ଯୋ ଦୋଷଃ ସମୁତ୍ଥିତଃ ।। ୭.୬.
ତେଣୁ, ଆଜି ସମସ୍ତ ସେନା ସହିତ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ, ଆମେ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା; ଏହି ବିପଦ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।
ଏଵଂ ସମ୍ମନ୍ତ୍ର୍ଯ ବଲିନଃ ସର୍ଵେ ସୈନ୍ଯସମାଵୃତାଃ । ଉଦ୍ଯୋଗଂ ଘୋଷଯିତ୍ଵା ତୁ ସର୍ଵେ ନୈର୍ଋତପୁଙ୍ଗଵାଃ ୭.୬.
ଏପରି ଆଲୋଚନା କରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରବଳ ନିଶାଚରମାନେ ସେନା ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ତୟାରି ଘୋଷଣା କଲେ।
ଇତି ତେ ରାମ ସମ୍ମନ୍ତ୍ର୍ଯ ସର୍ଵୋଦ୍ଯୋଗେନ ରାକ୍ଷସାଃ । ଯୁଦ୍ଧାଯ ନିର୍ଯଯୁଃ ସର୍ଵେ ମହାକାଯା ମହାବଲାଃ ।। ୭.୬.
ଏପରି ଆଲୋଚନା କରି, ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସ, ବିଶାଳ ଦେହ ଓ ଅପାର ଶକ୍ତି ସହିତ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତୟାରିରେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ବାହାରିଲେ।
ସ୍ଯନ୍ଦନୈର୍ଵାରଣୈଶ୍ଚୈଵ ହଯୈଶ୍ଚ ଗିରିସନ୍ନିଭୈଃ । ଖରୈର୍ଗୋଭୀ ରଥୋଷ୍ଟ୍ରୈଶ୍ଚ ଶିଂଶୁମାରୈର୍ଭୁଜଙ୍ଗମୈଃ ।। ୭.୬.
ସେମାନେ ରଥ, ହାତୀ, ପାହାଡ଼ ସମାନ ଘୋଡ଼ା, ଗଧା, ବଳଦ, ଯୁଦ୍ଧଉଠ, ମଗର, ଓ ସର୍ପ ଉପରେ ଚଢ଼ି ଯାତ୍ରା କଲେ।
ମକରୈଃ କଚ୍ଛପୈର୍ମୀନୈର୍ଵିହଙ୍ଗୈର୍ଗରୁଡୋପମୈଃ । ସିଂହୈର୍ଵ୍ଯାଘ୍ରୈର୍ଵରାହୈଶ୍ଚ ସୃମରୈଶ୍ଚମରୈରପି ।। ୭.୬.
ମକର, କଚ୍ଛପ, ମାଛ, ଗରୁଡ଼ ସମାନ ପକ୍ଷୀ, ସିଂହ, ବାଘ, ବନ୍ଦର, ମୃଗ ଓ ଚମରୀ ଉପରେ ଚଢ଼ି ଯାତ୍ରା କଲେ।
ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଲଙ୍କାଂ ଗତାଃ ସର୍ଵେ ରାକ୍ଷସା ବଲଗର୍ଵିତାଃ । ପ୍ରଯାତା ଦେଵଲୋକାଯ ଯୋଦ୍ଧୁଂ ଦୈଵତଶତ୍ରଵଃ ।। ୭.୬.
ଲଙ୍କାକୁ ଛାଡ଼ି, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିରେ ଗର୍ବିତ ରାକ୍ଷସମାନେ ଦେବତାମାନେଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଦେବଲୋକକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ଲଙ୍କାଵିପର୍ଯଯଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯାନି ଲଙ୍କାଲଯାନ୍ଯଥ । ଭୂତାନି ଭଯଦର୍ଶୀନି ଵିମନସ୍କାନି ସର୍ଵଶଃ ।। ୭.୬.
ଲଙ୍କାର ଉଲଟାପାଲଟି ଦେଖି, ଲଙ୍କାରେ ବସୁଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଭୟଭୀତ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଗଲେ।
ରଥୋତ୍ତମୈରୁହ୍ଯମାନାଃ ଶତଶୋ ଽଥ ସହସ୍ରଶଃ ।। ୭.୬.
ସେମାନେ ଶତେ ଶତେ, ହଜାରେ ହଜାରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରଥରେ ବସି ଚାଲିଗଲେ।
ପ୍ରଯାତା ରାକ୍ଷସାସ୍ତୂର୍ଣଂ ଦେଵଲୋକଂ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ । ରକ୍ଷସାମେଵ ମାର୍ଗେଣ ଦୈଵତାନ୍ଯପଚକ୍ରମୁଃ ।। ୭.୬.
ରାକ୍ଷସମାନେ ବଡ଼ ଉତ୍ସାହରେ ଦେବଲୋକକୁ ଯିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ପଥରୁ ଅଟଳି ହଟିଗଲେ।
ଭୌମାଶ୍ଚୈଵାନ୍ତରିକ୍ଷାଶ୍ଚ କାଲାଜ୍ଞପ୍ତା ଭଯାଵହାଃ । ଉତ୍ପାତା ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରାଣାମଭାଵାଯ ସମୁତ୍ଥିତାଃ ।। ୭.୬.
ଭୂମିରେ ଓ ଆକାଶରେ, ସମୟଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଭୟଙ୍କର ଅପଶକୁନ ଦେଖାଦେଲା, ଯାହା ରାକ୍ଷସ ରାଜାମାନଙ୍କର ବିନାଶ ପାଇଁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା।
ଅସ୍ଥୀନି ମେଘା ଵଵୃଷୁରୁଷ୍ଣଂ ଶୋଣିତମେଵ ଚ । ଵେଲାଂ ସମୁଦ୍ରାଶ୍ଚୋତ୍କ୍ରାନ୍ତାଶ୍ଚେଲୁଶ୍ଚାପ୍ଯଥ ଭୂଧରାଃ ।। ୭.୬.
ମେଘମାନେ ହାଡ଼ ଓ ତାତି ରକ୍ତ ବର୍ଷା କଲେ; ସମୁଦ୍ରମାନେ ତାଙ୍କର କୂଳ ଛାଡ଼ି ଯାଇଲେ, ପାହାଡ଼ମାନେ ମଧ୍ୟ ହଲିଗଲେ।
ଅଟ୍ଟହାସାନ୍ଵିମୁଞ୍ଚନ୍ତୋ ଘନନାଦସମସ୍ଵନାଃ । ଵାଶ୍ଯନ୍ତ୍ଯଶ୍ଚ ଶିଵାସ୍ତତ୍ର ଦାରୁଣଂ ଘୋରଦର୍ଶନାଃ ।। ୭.୬.
ସେଠାରେ ଭୟଙ୍କର ଓ ଦାରୁଣ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଶିବମାନେ ବିଜୁଳି ମେଘର ଗର୍ଜନ ସମାନ ହସିଲେ ଓ ଭୟଭୀତ କରୁଥିବା ଭାବରେ କାନ୍ଦିଲେ।
ସମ୍ପତନ୍ତ୍ଯଥ ଭୂତାନି ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ଚ ଯଥାକ୍ରମମ୍ । ଗୃଧ୍ରଚକ୍ରଂ ମହଚ୍ଚାତ୍ର ଜ୍ଵଲନୋଦ୍ଗାରିଭିର୍ମୁଖୈଃ ।। ୭.୬.
ତାପରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଭୂତମାନେ ପରିସରରେ ଉଡ଼ୁଥିବା ଦେଖାଗଲେ, ଏବଂ ଅଗ୍ନି ଝାଡ଼ୁଥିବା ବଡ଼ ଗୃଧ୍ରମାନେ ଚକ୍ରାକାରେ ଘୂରୁଥିଲେ।
ରାକ୍ଷସାନାମୁପରି ଖେ ଭ୍ରମତେ ଽଲାତଚକ୍ରଵତ୍ । କପୋତା ରକ୍ତପାଦାଶ୍ଚ ଶାରିକା ଵିଦ୍ରୁତା ଯଯୁଃ ୭.୬.
ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆକାଶରେ ଅଗ୍ନିର ଚକ୍ର ଘୂରୁଥିଲା; ଲାଲ ଚରଣ ଥିବା ପାଇଁ ପରିବା ଓ ଶାରିକା ପକ୍ଷୀମାନେ ଭୟରେ ଚିତିକି ଉଡ଼ିଗଲେ।
ଉତ୍ପାତାଂସ୍ତାନନାଦୃତ୍ଯ ରାକ୍ଷସା ବଲଗର୍ଵିତାଃ । ଯାନ୍ତ୍ଯେଵ ନ ନିଵର୍ତ୍ତନ୍ତେ ମୃତ୍ଯୁପାଶାଵପାଶିତାଃ ।। ୭.୬.
ଏମିତି ଅପଶକୁନକୁ ଅବହେଳା କରି, ଶକ୍ତିର ଗର୍ବରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଚାଲିଲେ, ମୃତ୍ୟୁର ଫାନ୍ଦରେ ପଡ଼ି ଫେରିଲେ ନାହିଁ।
ମାଲ୍ଯଵାଂଶ୍ଚ ସୁମାଲୀ ଚ ମାଲୀ ଚ ସୁମହାବଲାଃ । ଆସନ୍ପୁରଃସରାସ୍ତେଷାଂ କ୍ରତୂନାମିଵ ପାଵକାଃ ।। ୭.୬.
ମାଲ୍ୟବାନ, ସୁମାଳି ଓ ମାଳି—ଏହି ତିନିଜଣ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆଗୁଆ ହୋଇ ଯାଉଥିଲେ, ଯେପରି ଯଜ୍ଞରେ ଅଗ୍ନି ଆଗୁଆ ହୁଏ।
ମାଲ୍ଯଵନ୍ତଂ ଚ ତେ ସର୍ଵେ ମାଲ୍ଯଵନ୍ତମିଵାଚଲମ୍ । ନିଶାଚରା ହ୍ଯାଶ୍ରଯନ୍ତି ଧାତାରମିଵ ଦେଵତାଃ ।। ୭.୬.
ସମସ୍ତ ନିଶାଚରମାନେ ମାଲ୍ୟବାନଙ୍କୁ ପାହାଡ଼ର ଭଳି ଘେରି ରହିଲେ, ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି।
ତଦ୍ବଲଂ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ମହାଭ୍ରଘନନାଦିତମ୍ । ଜଯେପ୍ସଯା ଦେଵଲୋକଂ ଯଯୌ ମାଲିଵଶେ ସ୍ଥିତମ୍ ।। ୭.୬.
ରାକ୍ଷସ ରାଜାମାନଙ୍କର ସେ ସେନା ବଡ଼ ମେଘର ଗର୍ଜନ ସମାନ ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲା, ଜୟ ଲାଗି ଦେବଲୋକକୁ ମାଳିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଗଲା।
ରାକ୍ଷସାନାଂ ସମୁଦ୍ଯୋଗଂ ତଂ ତୁ ନାରାଯଣଃ ପ୍ରଭୁଃ । ଦେଵଦୂତାଦୁପଶ୍ରୁତ୍ଯ ଚକ୍ରେ ଯୁଦ୍ଧେ ତଦା ମନଃ ।। ୭.୬.
ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଏହି ପ୍ରସ୍ତୁତି ବିଷୟରେ ଦେବଦୂତଙ୍କ ଠାରୁ ଶୁଣି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନାରାୟଣ ମନରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ।
ସ ସଜ୍ଜାଯୁଧତୂଣୀରୋ ଵୈନତେଯୋପରି ସ୍ଥିତଃ । ଆସଜ୍ଜ୍ଯ କଵଚଂ ଦିଵ୍ଯଂ ସହସ୍ରାର୍କସମଦ୍ଯୁତି ।। ୭.୬.
ତିନି, ଧନୁଷ ଓ ତୁଣୀର ସହିତ ସଜ୍ଜ ହୋଇ, ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ଦଢ଼ି ଦିବ୍ୟ କବଚ ପିନ୍ଧିଲେ, ଯାହାର ତେଜ ହଜାର ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ।
ଆବଧ୍ଯ ଶରସମ୍ପୂର୍ଣେ ଇଷୁଧୀ ଵିମଲେ ତଦା । ଶ୍ରୋଣିସୂତ୍ରଂ ଚ ଖଡ୍ଗଂ ଚ ଵିମଲଂ କମଲେକ୍ଷଣଃ ୭.୬.
ତା’ପରେ, କମଳନୟନ, ସେ ତୀରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୁଇଟି ସ୍ୱଚ୍ଛ ତୁଣୀର ବାନ୍ଧିଲେ, ଏବଂ ତାଳପଟି ଓ ତଳୱାର ପିନ୍ଧିଲେ।