ସୁକେଶତନଯା ଦେଵ ଵରଦାନବଲୋଦ୍ଧତାଃ । ବାଧନ୍ତେ ଽସ୍ମାନ୍ସମୁଦ୍ଦୃପ୍ତା ଘୋରରୂପାଃ ପଦେ ପଦେ ।। ୭.୬.
ହେ ଦେବତା, ସୁକେଶଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ଦାନର ଶକ୍ତିରେ ଗର୍ବିତ ହୋଇ, ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ପ୍ରତି ପଦକ୍ଷେପରେ ଆମକୁ ଦୁଃଖ ଦେଉଛନ୍ତି ।
ରାକ୍ଷସୈରଭିଭୂତାଃ ସ୍ମ ନ ଶକ୍ତାଃ ସ୍ମ ପ୍ରଜାପତେ । ସ୍ଵେଷୁ ସଦ୍ମସୁ ସଂସ୍ଥାତୁଂ ଭଯାତ୍ତେଷାଂ ଦୁରାତ୍ମନାମ୍ ।। ୭.୬.
ହେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ରାକ୍ଷସମାନେ ଆମକୁ ଅଧିକ୍ରମ କରିଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟତାର ଭୟରେ ଆମେ ନିଜ ଘରେ ରହିପାରୁନଥିଲୁ ।
ତଦସ୍ମାକଂ ହିତାର୍ଥାଯ ଜହି ତାଂଶ୍ଚ ତ୍ରିଲୋଚନ । ରାକ୍ଷସାନ୍ହୁଙ୍କୃତେନୈଵ ଦହ ପ୍ରଦହତାଂ ଵର ।। ୭.୬.
ଏହିପରି, ହେ ତ୍ରିନୟନ, ଆମ ଭଲ ପାଇଁ ସେଇ ରାକ୍ଷସମାନେକୁ ତୁମ ହୁଁକାର ମାତ୍ରରେ ନଷ୍ଟ କର । ଦାହନ କରୁଥିବା ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେକୁ ଦହିଦେ ।
ଇତ୍ଯେଵଂ ତ୍ରିଦଶୈରୁକ୍ତୋ ନିଶମ୍ଯାନ୍ଧକସୂଦନଃ । ଶିରଃ କରଂ ଚ ଧୁନ୍ଵାନ ଇଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍ ।। ୭.୬.
ଏପରି ତ୍ରିଦଶମାନେ କହିବା ପରେ, ଅନ୍ଧକ ନାଶକ ଦେବତା ମୁଣ୍ଡ ଓ ହାତ ନଡ଼ାଇ, ଏହି କଥା କହିଲେ ।
ଅଵଧ୍ଯା ମମ ତେ ଦେଵାଃ ସୁକେଶତନଯା ରଣେ । ମନ୍ତ୍ରଂ ତୁ ଵଃ ପ୍ରଦାସ୍ଯାମି ଯସ୍ତାନ୍ଵୈ ନିହନିଷ୍ଯତି ।। ୭.୬.
ହେ ଦେବମାନେ, ସୁକେଶଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋ ପାଇଁ ଅଜୟ । କିନ୍ତୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏମିତି ଏକ ମନ୍ତ୍ର ଦେବି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ନଷ୍ଟ ହେବେ ।
ଯୋ ଽସୌ ଚକ୍ରଗଦାପାଣିଃ ପୀତଵାସା ଜନାର୍ଦନଃ । ହରିର୍ନାରାଯଣଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଶରଣଂ ତଂ ପ୍ରପଦ୍ଯଥ ।। ୭.୬.
ଯିଏ ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଧାରଣ କରନ୍ତି, ପିତାମ୍ବର ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ହରି, ନାରାୟଣ, ଶ୍ରୀମାନ—ସେଠିକୁ ଆଶ୍ରୟ ନିଅ ।
ହରାଦଵାପ୍ଯ ତେ ମନ୍ତ୍ରଂ କାମାରିମଭିଵାଦ୍ଯ ଚ । ନାରାଯଣାଲଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ତସ୍ମୈ ସର୍ଵଂ ନ୍ଯଵେଦଯନ୍ ।। ୭.୬.
ହରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ଏବଂ ମନ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କରି, ସେମାନେ ନାରାୟଣଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯାଇ, ସମସ୍ତ କଥା ତାଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ ।
ତତୋ ନାରାଯଣେନୋକ୍ତା ଦେଵା ଇନ୍ଦ୍ରପୁରୋଗମାଃ । ସୁରାରୀଂସ୍ତାନ୍ହନିଷ୍ଯାମି ସୁରା ଭଵତ ଵିଜ୍ଵରାଃ ।। ୭.୬.
ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଗ୍ରଣୀତ୍ୱରେ ଥିବା ଦେବମାନେଙ୍କୁ ନାରାୟଣ କହିଲେ—'ମୁଁ ସେଇ ସୁରଶତ୍ରୁମାନେକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେବି, ହେ ଦେବମାନେ, ଚିନ୍ତା ଛାଡ଼ ।'
ଦେଵାନାଂ ଭଯଭୀତାନାଂ ହରିଣା ରାକ୍ଷସର୍ଷଭୌ । ପ୍ରତିଜ୍ଞାତୋ ଵଧୋ ଽସ୍ମାକଂ ଚିନ୍ତ୍ଯତାଂ ଯଦିହ କ୍ଷମମ୍ ।। ୭.୬.
ଦେବତାମାନେ ଭୟରେ ଅତି ଆତଙ୍କିତ ହେଉଥିବାବେଳେ, ହରି ଆମ ପ୍ରଧାନ ରାକ୍ଷସମାନେଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଥିଲେ; ଏହି କଥା ଆମ ପାଇଁ ଉଚିତ କି ନୁହେଁ, ଭଲଭାବେ ଭାବନ୍ତୁ।
ହିରଣ୍ଯକଶିପୋର୍ମୃତ୍ଯୁରନ୍ଯେଷାଂ ଚ ସୁରଦ୍ଵିଷାମ୍ । ନମୁଚିଃ କାଲନେମିଶ୍ଚ ସଂହ୍ରାଦୋ ଵୀରସତ୍ତମଃ ।। ୭.୬.
ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦେବତା-ଶତ୍ରୁମାନେ—ନମୁଚି, କାଳନେମି, ସଂହ୍ରାଦ ଏହି ପ୍ରମୁଖ ବୀରମାନେ—
ରାଧେଯୋ ବହୁମାଯୀ ଚ ଲୋକପାଲୋ ଽଥ ଧାର୍ମିକଃ । ଯମଲାର୍ଜୁନୌ ଚ ହାର୍ଦିକ୍ଯଃ ଶୁମ୍ଭଶ୍ଚୈଵ ନିଶୁମ୍ଭକଃ ।। ୭.୬.
ବହୁ ମାୟା ଜାଣିଥିବା ରାଧେୟ, ଧର୍ମିକ ଲୋକପାଳ, ଯମଲାର୍ଜୁନ, ହାର୍ଦିକ୍ୟ, ଏବଂ ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭ ମଧ୍ୟ—
ଅସୁରା ଦାନଵାଶ୍ଚୈଵ ସତ୍ତ୍ଵଵନ୍ତୋ ମହାବଲାଃ । ସର୍ଵେ ସମରମାସାଦ୍ଯ ନ ଶ୍ରୂଯନ୍ତେ ଽପରାଜିତାଃ ।। ୭.୬.
ଏହି ଅସୁର ଓ ଦାନବମାନେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଦୃଢ଼ ସ୍ୱଭାବର, ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ ଏବଂ କେହି ଅପରାଜିତ ରହିନଥିଲେ।
ସର୍ଵୈଃ କ୍ରତୁଶତୈରିଷ୍ଟଂ ସର୍ଵେ ମାଯାଵିଦସ୍ତଥା । ସର୍ଵେ ସର୍ଵାସ୍ତ୍ରକୁଶଲାଃ ସର୍ଵେ ଶତ୍ରୁଭଯଙ୍କରାଃ ।। ୭.୬.
ସମସ୍ତେ ଶତଶଃ ଯଜ୍ଞ କରିଛନ୍ତି, ସମସ୍ତେ ମାୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସମସ୍ତେ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଦକ୍ଷ, ଏବଂ ସମସ୍ତେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥିବା।
ନାରାଯଣେନ ନିହତାଃ ଶତଶୋ ଽଥ ସହସ୍ରଶଃ । ଏତଜ୍ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତୁ ସର୍ଵେଷାଂ କ୍ଷମଂ କର୍ତୁମିହାର୍ହଥ ।। ୭.୬.
ନାରାୟଣ ଏମାନେଙ୍କୁ ଶତେ ଶତେ, ହଜାରେ ହଜାରେ ମାରିଛନ୍ତି; ଏହି କଥା ଜାଣି, ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଯାହା ଉଚିତ, ତାହା କରିବା ଉଚିତ।
ତତଃ ସୁମାଲୀ ମାଲୀ ଚ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମାଲ୍ଯଵତୋ ଵଚଃ । ଊଚତୁର୍ଭ୍ରାତରଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ଭଗାଂଶାଵିଵ ଵାସଵମ୍ ।। ୭.୬.
ତାପରେ ସୁମାଳୀ ଓ ମାଳୀ, ମାଲ୍ୟବାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଭଗ ଓ ଅଂଶ ଯେପରି ବାସବଙ୍କୁ କହନ୍ତି, ସେପରି ତାଙ୍କର ବଡ଼ ଭାଇଙ୍କୁ କହିଲେ।
ସ୍ଵଧୀତଂ ଦତ୍ତମିଷ୍ଟଂ ଚାପ୍ଯୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ପରିପାଲିତମ୍ । ଆଯୁର୍ନିରାମଯଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ ସୁଧର୍ମଃ ପ୍ରାପିତଃ ପଥି ।। ୭.୬.
ଆମେ ପଢ଼ିଛୁ, ଦାନ କରିଛୁ, ଯଜ୍ଞ କରିଛୁ ଏବଂ ରାଜ୍ୟକୁ ରକ୍ଷା କରିଛୁ; ଆମେ ନିରୋଗ ଆୟୁଷ୍ୟ ଲାଭ କରିଛୁ ଏବଂ ଭଲ ଧର୍ମରେ ଚାଲିଛୁ।
ଦେଵସାଗରମକ୍ଷୋଭ୍ଯଂ ଶସ୍ତ୍ରୈଃ ସମଵଗାହ୍ଯ ଚ । ଜିତା ଦ୍ଵିଷୋ ହ୍ଯପ୍ରତିମାସ୍ତନ୍ନୋ ମୃତ୍ଯୁକୃତଂ ଭଯମ୍ ।। ୭.୬.
ଦେବତାମାନେଙ୍କ ଅପାର ସାଗରକୁ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅତିକ୍ରମ କରି, ଅପରିମିତ ଶତ୍ରୁମାନେଙ୍କୁ ଜିତିଛୁ; ଏବେ ମୃତ୍ୟୁର ଭୟ ଆମ ପାଖରେ ଆସିଛି।
ନାରାଯଣଶ୍ଚ ରୁଦ୍ରଶ୍ଚ ଶକ୍ରଶ୍ଚାପି ଯମସ୍ତଥା । ଅସ୍ମାକଂ ପ୍ରମୁଖେ ସ୍ଥାତୁଂ ସର୍ଵେ ବିଭ୍ଯତି ସର୍ଵଦା ।। ୭.୬.
ନାରାୟଣ, ରୁଦ୍ର, ଶକ୍ର ଏବଂ ଯମ—ସମସ୍ତେ ସଦା ଆମ ସାମ୍ନାରେ ଦଢ଼ିବାକୁ ଭୟ କରନ୍ତି।
ଵିଷ୍ଣୋର୍ଦେଵସ୍ଯ ନାସ୍ତ୍ଯେଵ କାରଣଂ ରାକ୍ଷସେଶ୍ଵର । ଦେଵାନାମେଵ ଦୋଷେଣ ଵିଷ୍ଣୋଃ ପ୍ରଚଲିତଂ ମନଃ ।। ୭.୬.
ହେ ରାକ୍ଷସନାୟକ, ବିଷ୍ଣୁ ଦେବଙ୍କ ପାଖରେ କୌଣସି କାରଣ ନାହିଁ; ଦେବତାମାନେଙ୍କ ଦୋଷରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମନ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଛି।
ତସ୍ମାଦଦ୍ଯ ସମୁଦ୍ଯୁକ୍ତାଃ ସର୍ଵସୈନ୍ଯସମାଵୃତାଃ । ଦେଵାନେଵ ଜିଘାଂସାମ ଏଭ୍ଯୋ ଦୋଷଃ ସମୁତ୍ଥିତଃ ।। ୭.୬.
ତେଣୁ, ଆଜି ସମସ୍ତ ସେନା ସହିତ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ, ଆମେ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା; ଏହି ବିପଦ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।
ଏଵଂ ସମ୍ମନ୍ତ୍ର୍ଯ ବଲିନଃ ସର୍ଵେ ସୈନ୍ଯସମାଵୃତାଃ । ଉଦ୍ଯୋଗଂ ଘୋଷଯିତ୍ଵା ତୁ ସର୍ଵେ ନୈର୍ଋତପୁଙ୍ଗଵାଃ ୭.୬.
ଏପରି ଆଲୋଚନା କରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରବଳ ନିଶାଚରମାନେ ସେନା ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ତୟାରି ଘୋଷଣା କଲେ।
ଇତି ତେ ରାମ ସମ୍ମନ୍ତ୍ର୍ଯ ସର୍ଵୋଦ୍ଯୋଗେନ ରାକ୍ଷସାଃ । ଯୁଦ୍ଧାଯ ନିର୍ଯଯୁଃ ସର୍ଵେ ମହାକାଯା ମହାବଲାଃ ।। ୭.୬.
ଏପରି ଆଲୋଚନା କରି, ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସ, ବିଶାଳ ଦେହ ଓ ଅପାର ଶକ୍ତି ସହିତ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତୟାରିରେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ବାହାରିଲେ।
ସ୍ଯନ୍ଦନୈର୍ଵାରଣୈଶ୍ଚୈଵ ହଯୈଶ୍ଚ ଗିରିସନ୍ନିଭୈଃ । ଖରୈର୍ଗୋଭୀ ରଥୋଷ୍ଟ୍ରୈଶ୍ଚ ଶିଂଶୁମାରୈର୍ଭୁଜଙ୍ଗମୈଃ ।। ୭.୬.
ସେମାନେ ରଥ, ହାତୀ, ପାହାଡ଼ ସମାନ ଘୋଡ଼ା, ଗଧା, ବଳଦ, ଯୁଦ୍ଧଉଠ, ମଗର, ଓ ସର୍ପ ଉପରେ ଚଢ଼ି ଯାତ୍ରା କଲେ।
ମକରୈଃ କଚ୍ଛପୈର୍ମୀନୈର୍ଵିହଙ୍ଗୈର୍ଗରୁଡୋପମୈଃ । ସିଂହୈର୍ଵ୍ଯାଘ୍ରୈର୍ଵରାହୈଶ୍ଚ ସୃମରୈଶ୍ଚମରୈରପି ।। ୭.୬.
ମକର, କଚ୍ଛପ, ମାଛ, ଗରୁଡ଼ ସମାନ ପକ୍ଷୀ, ସିଂହ, ବାଘ, ବନ୍ଦର, ମୃଗ ଓ ଚମରୀ ଉପରେ ଚଢ଼ି ଯାତ୍ରା କଲେ।
ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଲଙ୍କାଂ ଗତାଃ ସର୍ଵେ ରାକ୍ଷସା ବଲଗର୍ଵିତାଃ । ପ୍ରଯାତା ଦେଵଲୋକାଯ ଯୋଦ୍ଧୁଂ ଦୈଵତଶତ୍ରଵଃ ।। ୭.୬.
ଲଙ୍କାକୁ ଛାଡ଼ି, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିରେ ଗର୍ବିତ ରାକ୍ଷସମାନେ ଦେବତାମାନେଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଦେବଲୋକକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ଲଙ୍କାଵିପର୍ଯଯଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯାନି ଲଙ୍କାଲଯାନ୍ଯଥ । ଭୂତାନି ଭଯଦର୍ଶୀନି ଵିମନସ୍କାନି ସର୍ଵଶଃ ।। ୭.୬.
ଲଙ୍କାର ଉଲଟାପାଲଟି ଦେଖି, ଲଙ୍କାରେ ବସୁଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଭୟଭୀତ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଗଲେ।
ରଥୋତ୍ତମୈରୁହ୍ଯମାନାଃ ଶତଶୋ ଽଥ ସହସ୍ରଶଃ ।। ୭.୬.
ସେମାନେ ଶତେ ଶତେ, ହଜାରେ ହଜାରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରଥରେ ବସି ଚାଲିଗଲେ।
ପ୍ରଯାତା ରାକ୍ଷସାସ୍ତୂର୍ଣଂ ଦେଵଲୋକଂ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ । ରକ୍ଷସାମେଵ ମାର୍ଗେଣ ଦୈଵତାନ୍ଯପଚକ୍ରମୁଃ ।। ୭.୬.
ରାକ୍ଷସମାନେ ବଡ଼ ଉତ୍ସାହରେ ଦେବଲୋକକୁ ଯିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ପଥରୁ ଅଟଳି ହଟିଗଲେ।
ଭୌମାଶ୍ଚୈଵାନ୍ତରିକ୍ଷାଶ୍ଚ କାଲାଜ୍ଞପ୍ତା ଭଯାଵହାଃ । ଉତ୍ପାତା ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରାଣାମଭାଵାଯ ସମୁତ୍ଥିତାଃ ।। ୭.୬.
ଭୂମିରେ ଓ ଆକାଶରେ, ସମୟଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଭୟଙ୍କର ଅପଶକୁନ ଦେଖାଦେଲା, ଯାହା ରାକ୍ଷସ ରାଜାମାନଙ୍କର ବିନାଶ ପାଇଁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା।
ଅସ୍ଥୀନି ମେଘା ଵଵୃଷୁରୁଷ୍ଣଂ ଶୋଣିତମେଵ ଚ । ଵେଲାଂ ସମୁଦ୍ରାଶ୍ଚୋତ୍କ୍ରାନ୍ତାଶ୍ଚେଲୁଶ୍ଚାପ୍ଯଥ ଭୂଧରାଃ ।। ୭.୬.
ମେଘମାନେ ହାଡ଼ ଓ ତାତି ରକ୍ତ ବର୍ଷା କଲେ; ସମୁଦ୍ରମାନେ ତାଙ୍କର କୂଳ ଛାଡ଼ି ଯାଇଲେ, ପାହାଡ଼ମାନେ ମଧ୍ୟ ହଲିଗଲେ।