ଲଙ୍କା ନାମ ପୁରୀ ଦୁର୍ଗା ତ୍ରିକୂଟଶିଖରେ ସ୍ଥିତା । ତତ୍ର ସ୍ଥିତାଃ ପ୍ରବାଧନ୍ତେ ସର୍ଵାନ୍ନଃ କ୍ଷଣଦାଚରାଃ ।। ୭.୬.
ତ୍ରିକୂଟ ପର୍ବତ ଶିଖର ଉପରେ ଥିବା ଲଙ୍କା ନାମକ ଏକ ଦୁର୍ଗ ସହର ଅଛି । ସେଠାରେ ବସୁଥିବା ରାତିରେ ଚଳାଉଥିବା ଦେଉଳ ମାନେ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଦେଉଛନ୍ତି ।
ସ ତ୍ଵମସ୍ମଦ୍ଧିତାର୍ଥାଯ ଜହି ତାନ୍ମଧୁସୂଦନ । ଶରଣଂ ତ୍ଵାଂ ଵଯଂ ପ୍ରାପ୍ତା ଗତିର୍ଭଵ ସୁରେଶ୍ଵର ।। ୭.୬.
ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ, ମଧୁସୂଦନ, ଆମ ଭଲ ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କର । ଆମେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛୁ—ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାଥ, ଆମର ଆଶ୍ରୟ ହେଉ ।
ଚକ୍ରକୃତ୍ତାସ୍ଯକମଲାନ୍ନିଵେଦଯ ଯମାଯ ଵୈ । ଭଯେଷ୍ଵଭଯଦୋ ଽସ୍ମାକଂ ନାନ୍ଯୋ ଽସ୍ତି ଭଵତା ଵିନା ।। ୭.୬.
ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା କଟାଯାଇଥିବା କମଳ ମୁହଁଗୁଡ଼ିକୁ ଯମଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କର । ଭୟର ସମୟରେ ଆମକୁ ନିଜେ ନିର୍ଭୟତା ଦେଉଛ, ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି ଆଉ କେହି ନାହାନ୍ତି ।
ରାକ୍ଷସାନ୍ସମରେ ଦୁଷ୍ଟାନ୍ସାନୁବନ୍ଧାନ୍ମଦୋଦ୍ଧତାନ୍ । ନୁଦଂ ତ୍ଵଂ ନୋ ଭଯଂ ଦେଵ ନୀହାରମିଵ ଭାସ୍କରଃ ।। ୭.୬.
ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ କୁହୁଡ଼ିକୁ ଦୂର କରେ, ସେପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଷ୍ଟ, ଅହଂକାରୀ ଓ ସହଯୋଗୀ ରାକ୍ଷସମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଆମକୁ ଭୟ ଦେଉଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଦୂର କର, ହେ ଦେବତା ।
ଇତ୍ଯେଵଂ ଦୈଵତୈରୁକ୍ତୋ ଦେଵଦେଵୋ ଜନାର୍ଦନଃ । ଅଭଯଂ ଭଯଦୋ ଽରୀଣାଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଦେଵାନୁଵାଚ ହ ।। ୭.୬.
ଏପରି ଭାବେ ଦେବତାମାନେ କହିବା ପରେ, ଦେବମାନଙ୍କ ଦେବ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଭୟଭିତ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଭୟତା ଦେଇ, ପୁଣି ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ ।
ସୁକେଶଂ ରାକ୍ଷସଂ ଜାନେ ଈଶାନଵରଦର୍ପିତମ୍ । ତାଂଶ୍ଚାସ୍ଯ ତନଯାଞ୍ଜାନେ ଯେଷାଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଃ ସ ମାଲ୍ଯଵାନ୍ ।। ୭.୬.
ମୁଁ ଇଶାନଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ଗର୍ବିତ ଥିବା ସୁକେଶ ନାମକ ରାକ୍ଷସକୁ ଜାଣେ । ସେଙ୍କର ପୁଅମାନେ ମଧ୍ୟ, ଯାହାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମାଲ୍ୟବାନ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼, ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଜାଣେ ।
ତାନହଂ ସମତିକ୍ରାନ୍ତମର୍ଯାଦାନ୍ରାକ୍ଷସାଧମାନ୍ । ନିହନିଷ୍ଯାମି ସଙ୍କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ସୁରା ଭଵତ ଵିଜ୍ଵରାଃ ।। ୭.୬.
ଯେଉଁ ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସମାନେ ସୀମା ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଛନ୍ତି, ମୁଁ କ୍ରୋଧରେ ସେମାନଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେବି । ହେ ଦେବମାନେ, ତୁମେ ଚିନ୍ତା ଛାଡ଼ ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତାସ୍ତେ ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ଵିଷ୍ଣୁନା ପ୍ରଭଵିଷ୍ଣୁନା । ଯଥାଵାସଂ ଯଯୁର୍ହୃଷ୍ଟାଃ ପ୍ରଶଂସନ୍ତୋ ଜନାର୍ଦନମ୍ ।। ୭.୬.
ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଏପରି ଉତ୍ତର ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ନିଜ ନିଜ ଗୃହକୁ ଚାଲିଗଲେ ।
ଵିବୁଧାନାଂ ସମୁଦ୍ଯୋଗଂ ମାଲ୍ଯଵାଂସ୍ତୁ ନିଶାଚରଃ । ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୌ ଭ୍ରାତରୌ ଵୀରାଵିଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍ ।। ୭.୬.
ଦେବତାମାନଙ୍କ ଉଦ୍ୟମ ବିଷୟରେ ଶୁଣି, ନିଶାଚର ମାଲ୍ୟବାନ ତାଙ୍କର ଦୁଇଜଣ ବୀର ଭାଇଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ ।
ଅମରା ଋଷଯଶ୍ଚୈଵ ସଙ୍ଗମ୍ଯ କିଲ ଶକରମ୍ । ଅସ୍ମଦ୍ଵଧଂ ପରୀପ୍ସନ୍ତ ଇଦଂ ଵଚନମବ୍ରୁଵନ୍ ।। ୭.୬.
ଅମର ଓ ଋଷିମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ମିଶି, ଆମ ନାଶ ଚାହିଁ, ଏହି କଥା କହିଥିଲେ ।
ସୁକେଶତନଯା ଦେଵ ଵରଦାନବଲୋଦ୍ଧତାଃ । ବାଧନ୍ତେ ଽସ୍ମାନ୍ସମୁଦ୍ଦୃପ୍ତା ଘୋରରୂପାଃ ପଦେ ପଦେ ।। ୭.୬.
ହେ ଦେବତା, ସୁକେଶଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ଦାନର ଶକ୍ତିରେ ଗର୍ବିତ ହୋଇ, ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ପ୍ରତି ପଦକ୍ଷେପରେ ଆମକୁ ଦୁଃଖ ଦେଉଛନ୍ତି ।
ରାକ୍ଷସୈରଭିଭୂତାଃ ସ୍ମ ନ ଶକ୍ତାଃ ସ୍ମ ପ୍ରଜାପତେ । ସ୍ଵେଷୁ ସଦ୍ମସୁ ସଂସ୍ଥାତୁଂ ଭଯାତ୍ତେଷାଂ ଦୁରାତ୍ମନାମ୍ ।। ୭.୬.
ହେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ରାକ୍ଷସମାନେ ଆମକୁ ଅଧିକ୍ରମ କରିଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟତାର ଭୟରେ ଆମେ ନିଜ ଘରେ ରହିପାରୁନଥିଲୁ ।
ତଦସ୍ମାକଂ ହିତାର୍ଥାଯ ଜହି ତାଂଶ୍ଚ ତ୍ରିଲୋଚନ । ରାକ୍ଷସାନ୍ହୁଙ୍କୃତେନୈଵ ଦହ ପ୍ରଦହତାଂ ଵର ।। ୭.୬.
ଏହିପରି, ହେ ତ୍ରିନୟନ, ଆମ ଭଲ ପାଇଁ ସେଇ ରାକ୍ଷସମାନେକୁ ତୁମ ହୁଁକାର ମାତ୍ରରେ ନଷ୍ଟ କର । ଦାହନ କରୁଥିବା ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେକୁ ଦହିଦେ ।
ଇତ୍ଯେଵଂ ତ୍ରିଦଶୈରୁକ୍ତୋ ନିଶମ୍ଯାନ୍ଧକସୂଦନଃ । ଶିରଃ କରଂ ଚ ଧୁନ୍ଵାନ ଇଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍ ।। ୭.୬.
ଏପରି ତ୍ରିଦଶମାନେ କହିବା ପରେ, ଅନ୍ଧକ ନାଶକ ଦେବତା ମୁଣ୍ଡ ଓ ହାତ ନଡ଼ାଇ, ଏହି କଥା କହିଲେ ।
ଅଵଧ୍ଯା ମମ ତେ ଦେଵାଃ ସୁକେଶତନଯା ରଣେ । ମନ୍ତ୍ରଂ ତୁ ଵଃ ପ୍ରଦାସ୍ଯାମି ଯସ୍ତାନ୍ଵୈ ନିହନିଷ୍ଯତି ।। ୭.୬.
ହେ ଦେବମାନେ, ସୁକେଶଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋ ପାଇଁ ଅଜୟ । କିନ୍ତୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏମିତି ଏକ ମନ୍ତ୍ର ଦେବି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ନଷ୍ଟ ହେବେ ।
ଯୋ ଽସୌ ଚକ୍ରଗଦାପାଣିଃ ପୀତଵାସା ଜନାର୍ଦନଃ । ହରିର୍ନାରାଯଣଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଶରଣଂ ତଂ ପ୍ରପଦ୍ଯଥ ।। ୭.୬.
ଯିଏ ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଧାରଣ କରନ୍ତି, ପିତାମ୍ବର ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ହରି, ନାରାୟଣ, ଶ୍ରୀମାନ—ସେଠିକୁ ଆଶ୍ରୟ ନିଅ ।
ହରାଦଵାପ୍ଯ ତେ ମନ୍ତ୍ରଂ କାମାରିମଭିଵାଦ୍ଯ ଚ । ନାରାଯଣାଲଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ତସ୍ମୈ ସର୍ଵଂ ନ୍ଯଵେଦଯନ୍ ।। ୭.୬.
ହରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ଏବଂ ମନ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କରି, ସେମାନେ ନାରାୟଣଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯାଇ, ସମସ୍ତ କଥା ତାଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ ।
ତତୋ ନାରାଯଣେନୋକ୍ତା ଦେଵା ଇନ୍ଦ୍ରପୁରୋଗମାଃ । ସୁରାରୀଂସ୍ତାନ୍ହନିଷ୍ଯାମି ସୁରା ଭଵତ ଵିଜ୍ଵରାଃ ।। ୭.୬.
ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଗ୍ରଣୀତ୍ୱରେ ଥିବା ଦେବମାନେଙ୍କୁ ନାରାୟଣ କହିଲେ—'ମୁଁ ସେଇ ସୁରଶତ୍ରୁମାନେକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେବି, ହେ ଦେବମାନେ, ଚିନ୍ତା ଛାଡ଼ ।'
ଦେଵାନାଂ ଭଯଭୀତାନାଂ ହରିଣା ରାକ୍ଷସର୍ଷଭୌ । ପ୍ରତିଜ୍ଞାତୋ ଵଧୋ ଽସ୍ମାକଂ ଚିନ୍ତ୍ଯତାଂ ଯଦିହ କ୍ଷମମ୍ ।। ୭.୬.
ଦେବତାମାନେ ଭୟରେ ଅତି ଆତଙ୍କିତ ହେଉଥିବାବେଳେ, ହରି ଆମ ପ୍ରଧାନ ରାକ୍ଷସମାନେଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଥିଲେ; ଏହି କଥା ଆମ ପାଇଁ ଉଚିତ କି ନୁହେଁ, ଭଲଭାବେ ଭାବନ୍ତୁ।
ହିରଣ୍ଯକଶିପୋର୍ମୃତ୍ଯୁରନ୍ଯେଷାଂ ଚ ସୁରଦ୍ଵିଷାମ୍ । ନମୁଚିଃ କାଲନେମିଶ୍ଚ ସଂହ୍ରାଦୋ ଵୀରସତ୍ତମଃ ।। ୭.୬.
ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦେବତା-ଶତ୍ରୁମାନେ—ନମୁଚି, କାଳନେମି, ସଂହ୍ରାଦ ଏହି ପ୍ରମୁଖ ବୀରମାନେ—
ରାଧେଯୋ ବହୁମାଯୀ ଚ ଲୋକପାଲୋ ଽଥ ଧାର୍ମିକଃ । ଯମଲାର୍ଜୁନୌ ଚ ହାର୍ଦିକ୍ଯଃ ଶୁମ୍ଭଶ୍ଚୈଵ ନିଶୁମ୍ଭକଃ ।। ୭.୬.
ବହୁ ମାୟା ଜାଣିଥିବା ରାଧେୟ, ଧର୍ମିକ ଲୋକପାଳ, ଯମଲାର୍ଜୁନ, ହାର୍ଦିକ୍ୟ, ଏବଂ ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭ ମଧ୍ୟ—
ଅସୁରା ଦାନଵାଶ୍ଚୈଵ ସତ୍ତ୍ଵଵନ୍ତୋ ମହାବଲାଃ । ସର୍ଵେ ସମରମାସାଦ୍ଯ ନ ଶ୍ରୂଯନ୍ତେ ଽପରାଜିତାଃ ।। ୭.୬.
ଏହି ଅସୁର ଓ ଦାନବମାନେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଦୃଢ଼ ସ୍ୱଭାବର, ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ ଏବଂ କେହି ଅପରାଜିତ ରହିନଥିଲେ।
ସର୍ଵୈଃ କ୍ରତୁଶତୈରିଷ୍ଟଂ ସର୍ଵେ ମାଯାଵିଦସ୍ତଥା । ସର୍ଵେ ସର୍ଵାସ୍ତ୍ରକୁଶଲାଃ ସର୍ଵେ ଶତ୍ରୁଭଯଙ୍କରାଃ ।। ୭.୬.
ସମସ୍ତେ ଶତଶଃ ଯଜ୍ଞ କରିଛନ୍ତି, ସମସ୍ତେ ମାୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସମସ୍ତେ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଦକ୍ଷ, ଏବଂ ସମସ୍ତେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥିବା।
ନାରାଯଣେନ ନିହତାଃ ଶତଶୋ ଽଥ ସହସ୍ରଶଃ । ଏତଜ୍ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତୁ ସର୍ଵେଷାଂ କ୍ଷମଂ କର୍ତୁମିହାର୍ହଥ ।। ୭.୬.
ନାରାୟଣ ଏମାନେଙ୍କୁ ଶତେ ଶତେ, ହଜାରେ ହଜାରେ ମାରିଛନ୍ତି; ଏହି କଥା ଜାଣି, ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଯାହା ଉଚିତ, ତାହା କରିବା ଉଚିତ।
ତତଃ ସୁମାଲୀ ମାଲୀ ଚ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମାଲ୍ଯଵତୋ ଵଚଃ । ଊଚତୁର୍ଭ୍ରାତରଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ଭଗାଂଶାଵିଵ ଵାସଵମ୍ ।। ୭.୬.
ତାପରେ ସୁମାଳୀ ଓ ମାଳୀ, ମାଲ୍ୟବାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଭଗ ଓ ଅଂଶ ଯେପରି ବାସବଙ୍କୁ କହନ୍ତି, ସେପରି ତାଙ୍କର ବଡ଼ ଭାଇଙ୍କୁ କହିଲେ।
ସ୍ଵଧୀତଂ ଦତ୍ତମିଷ୍ଟଂ ଚାପ୍ଯୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ପରିପାଲିତମ୍ । ଆଯୁର୍ନିରାମଯଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ ସୁଧର୍ମଃ ପ୍ରାପିତଃ ପଥି ।। ୭.୬.
ଆମେ ପଢ଼ିଛୁ, ଦାନ କରିଛୁ, ଯଜ୍ଞ କରିଛୁ ଏବଂ ରାଜ୍ୟକୁ ରକ୍ଷା କରିଛୁ; ଆମେ ନିରୋଗ ଆୟୁଷ୍ୟ ଲାଭ କରିଛୁ ଏବଂ ଭଲ ଧର୍ମରେ ଚାଲିଛୁ।
ଦେଵସାଗରମକ୍ଷୋଭ୍ଯଂ ଶସ୍ତ୍ରୈଃ ସମଵଗାହ୍ଯ ଚ । ଜିତା ଦ୍ଵିଷୋ ହ୍ଯପ୍ରତିମାସ୍ତନ୍ନୋ ମୃତ୍ଯୁକୃତଂ ଭଯମ୍ ।। ୭.୬.
ଦେବତାମାନେଙ୍କ ଅପାର ସାଗରକୁ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅତିକ୍ରମ କରି, ଅପରିମିତ ଶତ୍ରୁମାନେଙ୍କୁ ଜିତିଛୁ; ଏବେ ମୃତ୍ୟୁର ଭୟ ଆମ ପାଖରେ ଆସିଛି।
ନାରାଯଣଶ୍ଚ ରୁଦ୍ରଶ୍ଚ ଶକ୍ରଶ୍ଚାପି ଯମସ୍ତଥା । ଅସ୍ମାକଂ ପ୍ରମୁଖେ ସ୍ଥାତୁଂ ସର୍ଵେ ବିଭ୍ଯତି ସର୍ଵଦା ।। ୭.୬.
ନାରାୟଣ, ରୁଦ୍ର, ଶକ୍ର ଏବଂ ଯମ—ସମସ୍ତେ ସଦା ଆମ ସାମ୍ନାରେ ଦଢ଼ିବାକୁ ଭୟ କରନ୍ତି।
ଵିଷ୍ଣୋର୍ଦେଵସ୍ଯ ନାସ୍ତ୍ଯେଵ କାରଣଂ ରାକ୍ଷସେଶ୍ଵର । ଦେଵାନାମେଵ ଦୋଷେଣ ଵିଷ୍ଣୋଃ ପ୍ରଚଲିତଂ ମନଃ ।। ୭.୬.
ହେ ରାକ୍ଷସନାୟକ, ବିଷ୍ଣୁ ଦେବଙ୍କ ପାଖରେ କୌଣସି କାରଣ ନାହିଁ; ଦେବତାମାନେଙ୍କ ଦୋଷରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମନ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଛି।
ତସ୍ମାଦଦ୍ଯ ସମୁଦ୍ଯୁକ୍ତାଃ ସର୍ଵସୈନ୍ଯସମାଵୃତାଃ । ଦେଵାନେଵ ଜିଘାଂସାମ ଏଭ୍ଯୋ ଦୋଷଃ ସମୁତ୍ଥିତଃ ।। ୭.୬.
ତେଣୁ, ଆଜି ସମସ୍ତ ସେନା ସହିତ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ, ଆମେ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା; ଏହି ବିପଦ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।