ଶରଣ୍ଯାନ୍ଯଶରଣ୍ଯାନି ହ୍ଯାଶ୍ରମାଣି କୃତାନି ନଃ । ସ୍ଵର୍ଗାଚ୍ଚ ଦେଵାନ୍ପ୍ରଚ୍ଯାଵ୍ଯ ସ୍ଵର୍ଗେ କ୍ରୀଡନ୍ତି ଦେଵଵତ୍ ।। ୭.୬.
ଆମ ଆଶ୍ରମଗୁଡିକ, ଯେଉଁଠି ଆଶ୍ରୟ ମିଳୁଥିଲା, ଏବେ ଅସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇଯାଇଛି; ସେମାନେ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ହଟାଇ, ନିଜେ ଦେବତାମାନେ ପରି ସ୍ୱର୍ଗରେ ଖେଳୁଛନ୍ତି।
ଅହଂ ଵିଷ୍ଣୁରହଂ ରୁଦ୍ରୋ ବ୍ରହ୍ମାହଂ ଦେଵରାଡହମ୍ । ଅହଂ ଯମଶ୍ଚ ଵରୁଣଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରୋ ଽହଂ ରଵିରପ୍ଯହମ୍ ।। ୭.୬.
ସେମାନେ କହୁଛନ୍ତି: 'ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁ, ମୁଁ ରୁଦ୍ର, ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମା, ମୁଁ ଦେବତାମାନେର ରାଜା; ମୁଁ ଯମ ଓ ବରୁଣ, ମୁଁ ଚନ୍ଦ୍ର, ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ।'
ଇତି ମାଲୀ ସୁମାଲୀ ଚ ମାଲ୍ଯଵାଂଶ୍ଚୈଵ ରାକ୍ଷସାଃ । ବାଧନ୍ତେ ସମରୋଦ୍ଧର୍ଷା ଯେ ଚ ତେଷାଂ ପୁରଃସରାଃ । ତନ୍ନୋ ଦେଵ ଭଯାର୍ତାନାମଭଯଂ ଦାତୁମର୍ହସି ।। ୭.୬.
ଏଭଳି ମାଳୀ, ସୁମାଳୀ ଓ ମାଲ୍ୟବାନ୍ ଏହି ରାକ୍ଷସମାନେ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଅଗ୍ରଣୀ ସହଚରମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅହଂକାରରେ ଆମକୁ ଅତ୍ୟାଚାର କରୁଛନ୍ତି; ହେ ଦେବ, ଆମେ ଭୟରେ ଅତିଦୁଃଖିତ, ଆପଣ ଆମକୁ ନିର୍ଭୟତା ଦିଅନ୍ତୁ।
ଅଶିଵଂ ଵପୁରାସ୍ଥାଯ ଜହି ଵୈ ଦେଵକଣ୍ଟକାନ୍ ।। ୭.୬.
ଅଶୁଭ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଦେବତାମାନେଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ନଶ୍ୱନ୍ତ କରନ୍ତୁ।
ଧନ୍ତେ ସମରୋଦ୍ଧର୍ଷା ଯେ ଚ ତେଷାଂ ପୁରଃସରାଃ । ଇତ୍ଯୁକ୍ତସ୍ତୁ ସୁରୈଃ ସର୍ଵୈଃ କପର୍ଦୀ ନୀଲଲୋହିତଃ । ସୁକେଶଂ ପ୍ରତି ସାପେକ୍ଷଃ ପ୍ରାହ ଦେଵଗଣାନ୍ପ୍ରଭୁଃ ।। ୭.୬.
ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅହଂକାରରେ ଅଗ୍ରଣୀ, ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା କହିଲେ; ତାପରେ ଜଟାଧାରୀ, ନୀଳ ଓ ଲାଲ ରଙ୍ଗର ପ୍ରଭୁ, ସୁକେଶଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୟାଦୃଷ୍ଟି ରଖି, ଦେବଗଣଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଅହଂ ତାନ୍ନ ହନିଷ୍ଯାମି ମଯାଵଧ୍ଯା ହି ତେ ସୁରାଃ । କିଂ ତୁ ମନ୍ତ୍ରଂ ପ୍ରଦାସ୍ଯାମି ଯୋ ଵୈ ତାନ୍ନିହନିଷ୍ଯତି ।। ୭.୬.
ମୁଁ ସେମାନେକୁ ମାରିବି ନାହିଁ; ହେ ଦେବତାମାନେ, ସେମାନେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ମରିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏମିତି ମନ୍ତ୍ର ଦେବି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ନଶ୍ଟ ହେବେ।
ଏତମେଵ ସମୁଦ୍ଯୋଗଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ମହର୍ଷଯଃ । ଗଚ୍ଛଧ୍ଵଂ ଶରଣଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ହନିଷ୍ଯତି ସ ତାନ୍ପ୍ରଭୁଃ ।। ୭.୬.
ଏହି ନିଶ୍ଚୟ ନେଇ, ହେ ମହାଋଷିମାନେ, ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶରଣକୁ ଯାଅ; ସେ ପ୍ରଭୁ ସେମାନେକୁ ବଧ କରିବେ।
ତତସ୍ତୁ ଜଯଶବ୍ଦେନ ପ୍ରତିନନ୍ଦ୍ଯ ମହେଶ୍ଵରମ୍ । ଵିଷ୍ଣୋଃ ସମୀପମାଜଗ୍ମୁର୍ନିଶାଚରଭଯାର୍ଦିତାଃ ।। ୭.୬.
ତାପରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ 'ଜୟ' ଧ୍ୱନି ଦେଇ, ସେମାନେ ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେଙ୍କ ଭୟରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଧରଂ ଦେଵଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ବହୁମାନ୍ଯ ଚ । ଊଚୁଃ ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତଵଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ସୁକେଶତନଯାନ୍ପ୍ରତି ।। ୭.୬.
ଶଂଖ ଓ ଚକ୍ର ଧାରଣ କରୁଥିବା ଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ବହୁତ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ସେମାନେ ସୁକେଶଙ୍କ ପୁଅମାନେ ବିଷୟରେ ଭୟ ଓ ଉତ୍କଣ୍ଠାରେ କଥା କହିଲେ।
ସୁକେଶତନଯୈର୍ଦେଵ ତ୍ରିଭିସ୍ତ୍ରେତାଗ୍ନିସନ୍ନିଭୈଃ । ଆକ୍ରମ୍ଯ ଵରଦାନେନ ସ୍ଥାନାନ୍ଯପହୃତାନି ନଃ ।। ୭.୬.
ସୁକେଶଙ୍କ ତିନି ପୁଅ, ଯେଉଁମାନେ ତ୍ରେତାଯୁଗର ଅଗ୍ନି ପରି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ଆଶୀର୍ବାଦ ଦ୍ୱାରା ଆମର ସ୍ଥାନ ଦଖଳ କରିନେଇଛନ୍ତି।
ଲଙ୍କା ନାମ ପୁରୀ ଦୁର୍ଗା ତ୍ରିକୂଟଶିଖରେ ସ୍ଥିତା । ତତ୍ର ସ୍ଥିତାଃ ପ୍ରବାଧନ୍ତେ ସର୍ଵାନ୍ନଃ କ୍ଷଣଦାଚରାଃ ।। ୭.୬.
ତ୍ରିକୂଟ ପର୍ବତ ଶିଖର ଉପରେ ଥିବା ଲଙ୍କା ନାମକ ଏକ ଦୁର୍ଗ ସହର ଅଛି । ସେଠାରେ ବସୁଥିବା ରାତିରେ ଚଳାଉଥିବା ଦେଉଳ ମାନେ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଦେଉଛନ୍ତି ।
ସ ତ୍ଵମସ୍ମଦ୍ଧିତାର୍ଥାଯ ଜହି ତାନ୍ମଧୁସୂଦନ । ଶରଣଂ ତ୍ଵାଂ ଵଯଂ ପ୍ରାପ୍ତା ଗତିର୍ଭଵ ସୁରେଶ୍ଵର ।। ୭.୬.
ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ, ମଧୁସୂଦନ, ଆମ ଭଲ ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କର । ଆମେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛୁ—ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାଥ, ଆମର ଆଶ୍ରୟ ହେଉ ।
ଚକ୍ରକୃତ୍ତାସ୍ଯକମଲାନ୍ନିଵେଦଯ ଯମାଯ ଵୈ । ଭଯେଷ୍ଵଭଯଦୋ ଽସ୍ମାକଂ ନାନ୍ଯୋ ଽସ୍ତି ଭଵତା ଵିନା ।। ୭.୬.
ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା କଟାଯାଇଥିବା କମଳ ମୁହଁଗୁଡ଼ିକୁ ଯମଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କର । ଭୟର ସମୟରେ ଆମକୁ ନିଜେ ନିର୍ଭୟତା ଦେଉଛ, ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି ଆଉ କେହି ନାହାନ୍ତି ।
ରାକ୍ଷସାନ୍ସମରେ ଦୁଷ୍ଟାନ୍ସାନୁବନ୍ଧାନ୍ମଦୋଦ୍ଧତାନ୍ । ନୁଦଂ ତ୍ଵଂ ନୋ ଭଯଂ ଦେଵ ନୀହାରମିଵ ଭାସ୍କରଃ ।। ୭.୬.
ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ କୁହୁଡ଼ିକୁ ଦୂର କରେ, ସେପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଷ୍ଟ, ଅହଂକାରୀ ଓ ସହଯୋଗୀ ରାକ୍ଷସମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଆମକୁ ଭୟ ଦେଉଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଦୂର କର, ହେ ଦେବତା ।
ଇତ୍ଯେଵଂ ଦୈଵତୈରୁକ୍ତୋ ଦେଵଦେଵୋ ଜନାର୍ଦନଃ । ଅଭଯଂ ଭଯଦୋ ଽରୀଣାଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଦେଵାନୁଵାଚ ହ ।। ୭.୬.
ଏପରି ଭାବେ ଦେବତାମାନେ କହିବା ପରେ, ଦେବମାନଙ୍କ ଦେବ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଭୟଭିତ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଭୟତା ଦେଇ, ପୁଣି ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ ।
ସୁକେଶଂ ରାକ୍ଷସଂ ଜାନେ ଈଶାନଵରଦର୍ପିତମ୍ । ତାଂଶ୍ଚାସ୍ଯ ତନଯାଞ୍ଜାନେ ଯେଷାଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଃ ସ ମାଲ୍ଯଵାନ୍ ।। ୭.୬.
ମୁଁ ଇଶାନଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ଗର୍ବିତ ଥିବା ସୁକେଶ ନାମକ ରାକ୍ଷସକୁ ଜାଣେ । ସେଙ୍କର ପୁଅମାନେ ମଧ୍ୟ, ଯାହାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମାଲ୍ୟବାନ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼, ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଜାଣେ ।
ତାନହଂ ସମତିକ୍ରାନ୍ତମର୍ଯାଦାନ୍ରାକ୍ଷସାଧମାନ୍ । ନିହନିଷ୍ଯାମି ସଙ୍କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ସୁରା ଭଵତ ଵିଜ୍ଵରାଃ ।। ୭.୬.
ଯେଉଁ ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସମାନେ ସୀମା ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଛନ୍ତି, ମୁଁ କ୍ରୋଧରେ ସେମାନଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେବି । ହେ ଦେବମାନେ, ତୁମେ ଚିନ୍ତା ଛାଡ଼ ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତାସ୍ତେ ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ଵିଷ୍ଣୁନା ପ୍ରଭଵିଷ୍ଣୁନା । ଯଥାଵାସଂ ଯଯୁର୍ହୃଷ୍ଟାଃ ପ୍ରଶଂସନ୍ତୋ ଜନାର୍ଦନମ୍ ।। ୭.୬.
ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଏପରି ଉତ୍ତର ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ନିଜ ନିଜ ଗୃହକୁ ଚାଲିଗଲେ ।
ଵିବୁଧାନାଂ ସମୁଦ୍ଯୋଗଂ ମାଲ୍ଯଵାଂସ୍ତୁ ନିଶାଚରଃ । ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୌ ଭ୍ରାତରୌ ଵୀରାଵିଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍ ।। ୭.୬.
ଦେବତାମାନଙ୍କ ଉଦ୍ୟମ ବିଷୟରେ ଶୁଣି, ନିଶାଚର ମାଲ୍ୟବାନ ତାଙ୍କର ଦୁଇଜଣ ବୀର ଭାଇଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ ।
ଅମରା ଋଷଯଶ୍ଚୈଵ ସଙ୍ଗମ୍ଯ କିଲ ଶକରମ୍ । ଅସ୍ମଦ୍ଵଧଂ ପରୀପ୍ସନ୍ତ ଇଦଂ ଵଚନମବ୍ରୁଵନ୍ ।। ୭.୬.
ଅମର ଓ ଋଷିମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ମିଶି, ଆମ ନାଶ ଚାହିଁ, ଏହି କଥା କହିଥିଲେ ।
ସୁକେଶତନଯା ଦେଵ ଵରଦାନବଲୋଦ୍ଧତାଃ । ବାଧନ୍ତେ ଽସ୍ମାନ୍ସମୁଦ୍ଦୃପ୍ତା ଘୋରରୂପାଃ ପଦେ ପଦେ ।। ୭.୬.
ହେ ଦେବତା, ସୁକେଶଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ଦାନର ଶକ୍ତିରେ ଗର୍ବିତ ହୋଇ, ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ପ୍ରତି ପଦକ୍ଷେପରେ ଆମକୁ ଦୁଃଖ ଦେଉଛନ୍ତି ।
ରାକ୍ଷସୈରଭିଭୂତାଃ ସ୍ମ ନ ଶକ୍ତାଃ ସ୍ମ ପ୍ରଜାପତେ । ସ୍ଵେଷୁ ସଦ୍ମସୁ ସଂସ୍ଥାତୁଂ ଭଯାତ୍ତେଷାଂ ଦୁରାତ୍ମନାମ୍ ।। ୭.୬.
ହେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ରାକ୍ଷସମାନେ ଆମକୁ ଅଧିକ୍ରମ କରିଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟତାର ଭୟରେ ଆମେ ନିଜ ଘରେ ରହିପାରୁନଥିଲୁ ।
ତଦସ୍ମାକଂ ହିତାର୍ଥାଯ ଜହି ତାଂଶ୍ଚ ତ୍ରିଲୋଚନ । ରାକ୍ଷସାନ୍ହୁଙ୍କୃତେନୈଵ ଦହ ପ୍ରଦହତାଂ ଵର ।। ୭.୬.
ଏହିପରି, ହେ ତ୍ରିନୟନ, ଆମ ଭଲ ପାଇଁ ସେଇ ରାକ୍ଷସମାନେକୁ ତୁମ ହୁଁକାର ମାତ୍ରରେ ନଷ୍ଟ କର । ଦାହନ କରୁଥିବା ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେକୁ ଦହିଦେ ।
ଇତ୍ଯେଵଂ ତ୍ରିଦଶୈରୁକ୍ତୋ ନିଶମ୍ଯାନ୍ଧକସୂଦନଃ । ଶିରଃ କରଂ ଚ ଧୁନ୍ଵାନ ଇଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍ ।। ୭.୬.
ଏପରି ତ୍ରିଦଶମାନେ କହିବା ପରେ, ଅନ୍ଧକ ନାଶକ ଦେବତା ମୁଣ୍ଡ ଓ ହାତ ନଡ଼ାଇ, ଏହି କଥା କହିଲେ ।
ଅଵଧ୍ଯା ମମ ତେ ଦେଵାଃ ସୁକେଶତନଯା ରଣେ । ମନ୍ତ୍ରଂ ତୁ ଵଃ ପ୍ରଦାସ୍ଯାମି ଯସ୍ତାନ୍ଵୈ ନିହନିଷ୍ଯତି ।। ୭.୬.
ହେ ଦେବମାନେ, ସୁକେଶଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋ ପାଇଁ ଅଜୟ । କିନ୍ତୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏମିତି ଏକ ମନ୍ତ୍ର ଦେବି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ନଷ୍ଟ ହେବେ ।
ଯୋ ଽସୌ ଚକ୍ରଗଦାପାଣିଃ ପୀତଵାସା ଜନାର୍ଦନଃ । ହରିର୍ନାରାଯଣଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଶରଣଂ ତଂ ପ୍ରପଦ୍ଯଥ ।। ୭.୬.
ଯିଏ ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଧାରଣ କରନ୍ତି, ପିତାମ୍ବର ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ହରି, ନାରାୟଣ, ଶ୍ରୀମାନ—ସେଠିକୁ ଆଶ୍ରୟ ନିଅ ।
ହରାଦଵାପ୍ଯ ତେ ମନ୍ତ୍ରଂ କାମାରିମଭିଵାଦ୍ଯ ଚ । ନାରାଯଣାଲଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ତସ୍ମୈ ସର୍ଵଂ ନ୍ଯଵେଦଯନ୍ ।। ୭.୬.
ହରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ଏବଂ ମନ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କରି, ସେମାନେ ନାରାୟଣଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯାଇ, ସମସ୍ତ କଥା ତାଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ ।
ତତୋ ନାରାଯଣେନୋକ୍ତା ଦେଵା ଇନ୍ଦ୍ରପୁରୋଗମାଃ । ସୁରାରୀଂସ୍ତାନ୍ହନିଷ୍ଯାମି ସୁରା ଭଵତ ଵିଜ୍ଵରାଃ ।। ୭.୬.
ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଗ୍ରଣୀତ୍ୱରେ ଥିବା ଦେବମାନେଙ୍କୁ ନାରାୟଣ କହିଲେ—'ମୁଁ ସେଇ ସୁରଶତ୍ରୁମାନେକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେବି, ହେ ଦେବମାନେ, ଚିନ୍ତା ଛାଡ଼ ।'
ଦେଵାନାଂ ଭଯଭୀତାନାଂ ହରିଣା ରାକ୍ଷସର୍ଷଭୌ । ପ୍ରତିଜ୍ଞାତୋ ଵଧୋ ଽସ୍ମାକଂ ଚିନ୍ତ୍ଯତାଂ ଯଦିହ କ୍ଷମମ୍ ।। ୭.୬.
ଦେବତାମାନେ ଭୟରେ ଅତି ଆତଙ୍କିତ ହେଉଥିବାବେଳେ, ହରି ଆମ ପ୍ରଧାନ ରାକ୍ଷସମାନେଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଥିଲେ; ଏହି କଥା ଆମ ପାଇଁ ଉଚିତ କି ନୁହେଁ, ଭଲଭାବେ ଭାବନ୍ତୁ।
ହିରଣ୍ଯକଶିପୋର୍ମୃତ୍ଯୁରନ୍ଯେଷାଂ ଚ ସୁରଦ୍ଵିଷାମ୍ । ନମୁଚିଃ କାଲନେମିଶ୍ଚ ସଂହ୍ରାଦୋ ଵୀରସତ୍ତମଃ ।। ୭.୬.
ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦେବତା-ଶତ୍ରୁମାନେ—ନମୁଚି, କାଳନେମି, ସଂହ୍ରାଦ ଏହି ପ୍ରମୁଖ ବୀରମାନେ—