ଜଗଦ୍ଭ୍ରମନ୍ତୋ ଽନିଲଵଦ୍ଦୁରାସଦା ରଣେଷୁ ମୃତ୍ଯୁପ୍ରତିମାନତେଜସଃ । ଵରପ୍ରଦାନାଦତିଗର୍ଵିତା ଭୃଶଂ କ୍ରତୁକ୍ରିଯାଣାଂ ପ୍ରଶମଙ୍କରାଃ ସଦା ।। ୭.୫.
ସେମାନେ ପବନ ପରି ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ଘୁରୁଥିଲେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ ଓ ତାଙ୍କର ତେଜ ମୃତ୍ୟୁ ସମାନ ଥିଲା; ଦେବତାମାନେ ଦିଆଥିବା ଆଶୀର୍ବାଦରୁ ବହୁତ ଗର୍ବିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ସବୁବେଳେ ଯଜ୍ଞ ଓ ଧର୍ମକାର୍ଯ୍ୟକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଥିଲେ।
ତୈର୍ଵଧ୍ଯମାନା ଦେଵାଶ୍ଚ ଋଷଯଶ୍ଚ ତପୋଧନାଃ । ଭଯାର୍ତାଃ ଶରଣଂ ଜଗ୍ମୁର୍ଦେଵଦେଵଂ ମହେଶ୍ଵରମ୍ ।। ୭.୬.
ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ ହୋଇ, ଦେବତାମାନେ ଓ ତପସ୍ବୀ ଋଷିମାନେ ଭୟରେ ଭରିଯାଇ, ସମସ୍ତଙ୍କର ଶରଣ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଗଲେ।
ଜଗତ୍ସୃଷ୍ଟ୍ଯନ୍ତକର୍ତାରମଜମଵ୍ଯକ୍ତରୂପିଣମ୍ । ଆଧାରଂ ସର୍ଵଲୋକାନାମାରାଧ୍ଯଂ ପରମଂ ଗୁରୁମ୍ ।। ୭.୬.
ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ସଂହାରକ, ଅଜନ୍ମା ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ରୂପୀ, ସମସ୍ତ ଲୋକର ଆଧାର ଓ ପୂଜ୍ୟ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ତେ ସମେତ୍ଯ ତୁ କାମାରିଂ ତ୍ରିପୁରାରିଂ ତ୍ରିଲୋଚନମ୍ । ଊଚୁଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲଯୋ ଦେଵା ଭଯଗଦ୍ଗଦଭାଷିଣଃ ।। ୭.୬.
ସେମାନେ ସମେତ ହୋଇ, କାମର ଶତ୍ରୁ, ତ୍ରିପୁର ନାଶକ, ତିନି ଆଖି ଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ହାତ ଜୋଡି ଭୟରେ କମ୍ପିତ କଣ୍ଠରେ କଥା କହିଲେ।
ସୁକେଶପୁତ୍ରୈର୍ଭଗଵନ୍ପିତାମହଵରୋଦ୍ଧତୈଃ । ପ୍ରଜାଧ୍ଯକ୍ଷ ପ୍ରଜାଃ ସର୍ଵା ବାଧ୍ଯନ୍ତେ ରିପୁବାଧନୈଃ ।। ୭.୬.
ହେ ପ୍ରଭୁ, ହେ ପ୍ରଜାଙ୍କ ରକ୍ଷକ, ସୁକେଶଙ୍କ ପୁଅମାନେ ପିତାମହଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ଗର୍ବିତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁତାରେ ଅତ୍ୟାଚାର କରୁଛନ୍ତି।
ଶରଣ୍ଯାନ୍ଯଶରଣ୍ଯାନି ହ୍ଯାଶ୍ରମାଣି କୃତାନି ନଃ । ସ୍ଵର୍ଗାଚ୍ଚ ଦେଵାନ୍ପ୍ରଚ୍ଯାଵ୍ଯ ସ୍ଵର୍ଗେ କ୍ରୀଡନ୍ତି ଦେଵଵତ୍ ।। ୭.୬.
ଆମ ଆଶ୍ରମଗୁଡିକ, ଯେଉଁଠି ଆଶ୍ରୟ ମିଳୁଥିଲା, ଏବେ ଅସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇଯାଇଛି; ସେମାନେ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ହଟାଇ, ନିଜେ ଦେବତାମାନେ ପରି ସ୍ୱର୍ଗରେ ଖେଳୁଛନ୍ତି।
ଅହଂ ଵିଷ୍ଣୁରହଂ ରୁଦ୍ରୋ ବ୍ରହ୍ମାହଂ ଦେଵରାଡହମ୍ । ଅହଂ ଯମଶ୍ଚ ଵରୁଣଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରୋ ଽହଂ ରଵିରପ୍ଯହମ୍ ।। ୭.୬.
ସେମାନେ କହୁଛନ୍ତି: 'ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁ, ମୁଁ ରୁଦ୍ର, ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମା, ମୁଁ ଦେବତାମାନେର ରାଜା; ମୁଁ ଯମ ଓ ବରୁଣ, ମୁଁ ଚନ୍ଦ୍ର, ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ।'
ଇତି ମାଲୀ ସୁମାଲୀ ଚ ମାଲ୍ଯଵାଂଶ୍ଚୈଵ ରାକ୍ଷସାଃ । ବାଧନ୍ତେ ସମରୋଦ୍ଧର୍ଷା ଯେ ଚ ତେଷାଂ ପୁରଃସରାଃ । ତନ୍ନୋ ଦେଵ ଭଯାର୍ତାନାମଭଯଂ ଦାତୁମର୍ହସି ।। ୭.୬.
ଏଭଳି ମାଳୀ, ସୁମାଳୀ ଓ ମାଲ୍ୟବାନ୍ ଏହି ରାକ୍ଷସମାନେ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଅଗ୍ରଣୀ ସହଚରମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅହଂକାରରେ ଆମକୁ ଅତ୍ୟାଚାର କରୁଛନ୍ତି; ହେ ଦେବ, ଆମେ ଭୟରେ ଅତିଦୁଃଖିତ, ଆପଣ ଆମକୁ ନିର୍ଭୟତା ଦିଅନ୍ତୁ।
ଅଶିଵଂ ଵପୁରାସ୍ଥାଯ ଜହି ଵୈ ଦେଵକଣ୍ଟକାନ୍ ।। ୭.୬.
ଅଶୁଭ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଦେବତାମାନେଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ନଶ୍ୱନ୍ତ କରନ୍ତୁ।
ଧନ୍ତେ ସମରୋଦ୍ଧର୍ଷା ଯେ ଚ ତେଷାଂ ପୁରଃସରାଃ । ଇତ୍ଯୁକ୍ତସ୍ତୁ ସୁରୈଃ ସର୍ଵୈଃ କପର୍ଦୀ ନୀଲଲୋହିତଃ । ସୁକେଶଂ ପ୍ରତି ସାପେକ୍ଷଃ ପ୍ରାହ ଦେଵଗଣାନ୍ପ୍ରଭୁଃ ।। ୭.୬.
ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅହଂକାରରେ ଅଗ୍ରଣୀ, ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା କହିଲେ; ତାପରେ ଜଟାଧାରୀ, ନୀଳ ଓ ଲାଲ ରଙ୍ଗର ପ୍ରଭୁ, ସୁକେଶଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୟାଦୃଷ୍ଟି ରଖି, ଦେବଗଣଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଅହଂ ତାନ୍ନ ହନିଷ୍ଯାମି ମଯାଵଧ୍ଯା ହି ତେ ସୁରାଃ । କିଂ ତୁ ମନ୍ତ୍ରଂ ପ୍ରଦାସ୍ଯାମି ଯୋ ଵୈ ତାନ୍ନିହନିଷ୍ଯତି ।। ୭.୬.
ମୁଁ ସେମାନେକୁ ମାରିବି ନାହିଁ; ହେ ଦେବତାମାନେ, ସେମାନେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ମରିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏମିତି ମନ୍ତ୍ର ଦେବି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ନଶ୍ଟ ହେବେ।
ଏତମେଵ ସମୁଦ୍ଯୋଗଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ମହର୍ଷଯଃ । ଗଚ୍ଛଧ୍ଵଂ ଶରଣଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ହନିଷ୍ଯତି ସ ତାନ୍ପ୍ରଭୁଃ ।। ୭.୬.
ଏହି ନିଶ୍ଚୟ ନେଇ, ହେ ମହାଋଷିମାନେ, ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶରଣକୁ ଯାଅ; ସେ ପ୍ରଭୁ ସେମାନେକୁ ବଧ କରିବେ।
ତତସ୍ତୁ ଜଯଶବ୍ଦେନ ପ୍ରତିନନ୍ଦ୍ଯ ମହେଶ୍ଵରମ୍ । ଵିଷ୍ଣୋଃ ସମୀପମାଜଗ୍ମୁର୍ନିଶାଚରଭଯାର୍ଦିତାଃ ।। ୭.୬.
ତାପରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ 'ଜୟ' ଧ୍ୱନି ଦେଇ, ସେମାନେ ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେଙ୍କ ଭୟରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଧରଂ ଦେଵଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ବହୁମାନ୍ଯ ଚ । ଊଚୁଃ ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତଵଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ସୁକେଶତନଯାନ୍ପ୍ରତି ।। ୭.୬.
ଶଂଖ ଓ ଚକ୍ର ଧାରଣ କରୁଥିବା ଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ବହୁତ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ସେମାନେ ସୁକେଶଙ୍କ ପୁଅମାନେ ବିଷୟରେ ଭୟ ଓ ଉତ୍କଣ୍ଠାରେ କଥା କହିଲେ।
ସୁକେଶତନଯୈର୍ଦେଵ ତ୍ରିଭିସ୍ତ୍ରେତାଗ୍ନିସନ୍ନିଭୈଃ । ଆକ୍ରମ୍ଯ ଵରଦାନେନ ସ୍ଥାନାନ୍ଯପହୃତାନି ନଃ ।। ୭.୬.
ସୁକେଶଙ୍କ ତିନି ପୁଅ, ଯେଉଁମାନେ ତ୍ରେତାଯୁଗର ଅଗ୍ନି ପରି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ଆଶୀର୍ବାଦ ଦ୍ୱାରା ଆମର ସ୍ଥାନ ଦଖଳ କରିନେଇଛନ୍ତି।
ଲଙ୍କା ନାମ ପୁରୀ ଦୁର୍ଗା ତ୍ରିକୂଟଶିଖରେ ସ୍ଥିତା । ତତ୍ର ସ୍ଥିତାଃ ପ୍ରବାଧନ୍ତେ ସର୍ଵାନ୍ନଃ କ୍ଷଣଦାଚରାଃ ।। ୭.୬.
ତ୍ରିକୂଟ ପର୍ବତ ଶିଖର ଉପରେ ଥିବା ଲଙ୍କା ନାମକ ଏକ ଦୁର୍ଗ ସହର ଅଛି । ସେଠାରେ ବସୁଥିବା ରାତିରେ ଚଳାଉଥିବା ଦେଉଳ ମାନେ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଦେଉଛନ୍ତି ।
ସ ତ୍ଵମସ୍ମଦ୍ଧିତାର୍ଥାଯ ଜହି ତାନ୍ମଧୁସୂଦନ । ଶରଣଂ ତ୍ଵାଂ ଵଯଂ ପ୍ରାପ୍ତା ଗତିର୍ଭଵ ସୁରେଶ୍ଵର ।। ୭.୬.
ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ, ମଧୁସୂଦନ, ଆମ ଭଲ ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କର । ଆମେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛୁ—ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାଥ, ଆମର ଆଶ୍ରୟ ହେଉ ।
ଚକ୍ରକୃତ୍ତାସ୍ଯକମଲାନ୍ନିଵେଦଯ ଯମାଯ ଵୈ । ଭଯେଷ୍ଵଭଯଦୋ ଽସ୍ମାକଂ ନାନ୍ଯୋ ଽସ୍ତି ଭଵତା ଵିନା ।। ୭.୬.
ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା କଟାଯାଇଥିବା କମଳ ମୁହଁଗୁଡ଼ିକୁ ଯମଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କର । ଭୟର ସମୟରେ ଆମକୁ ନିଜେ ନିର୍ଭୟତା ଦେଉଛ, ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି ଆଉ କେହି ନାହାନ୍ତି ।
ରାକ୍ଷସାନ୍ସମରେ ଦୁଷ୍ଟାନ୍ସାନୁବନ୍ଧାନ୍ମଦୋଦ୍ଧତାନ୍ । ନୁଦଂ ତ୍ଵଂ ନୋ ଭଯଂ ଦେଵ ନୀହାରମିଵ ଭାସ୍କରଃ ।। ୭.୬.
ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ କୁହୁଡ଼ିକୁ ଦୂର କରେ, ସେପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଷ୍ଟ, ଅହଂକାରୀ ଓ ସହଯୋଗୀ ରାକ୍ଷସମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଆମକୁ ଭୟ ଦେଉଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଦୂର କର, ହେ ଦେବତା ।
ଇତ୍ଯେଵଂ ଦୈଵତୈରୁକ୍ତୋ ଦେଵଦେଵୋ ଜନାର୍ଦନଃ । ଅଭଯଂ ଭଯଦୋ ଽରୀଣାଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଦେଵାନୁଵାଚ ହ ।। ୭.୬.
ଏପରି ଭାବେ ଦେବତାମାନେ କହିବା ପରେ, ଦେବମାନଙ୍କ ଦେବ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଭୟଭିତ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଭୟତା ଦେଇ, ପୁଣି ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ ।
ସୁକେଶଂ ରାକ୍ଷସଂ ଜାନେ ଈଶାନଵରଦର୍ପିତମ୍ । ତାଂଶ୍ଚାସ୍ଯ ତନଯାଞ୍ଜାନେ ଯେଷାଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଃ ସ ମାଲ୍ଯଵାନ୍ ।। ୭.୬.
ମୁଁ ଇଶାନଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ଗର୍ବିତ ଥିବା ସୁକେଶ ନାମକ ରାକ୍ଷସକୁ ଜାଣେ । ସେଙ୍କର ପୁଅମାନେ ମଧ୍ୟ, ଯାହାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମାଲ୍ୟବାନ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼, ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଜାଣେ ।
ତାନହଂ ସମତିକ୍ରାନ୍ତମର୍ଯାଦାନ୍ରାକ୍ଷସାଧମାନ୍ । ନିହନିଷ୍ଯାମି ସଙ୍କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ସୁରା ଭଵତ ଵିଜ୍ଵରାଃ ।। ୭.୬.
ଯେଉଁ ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସମାନେ ସୀମା ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଛନ୍ତି, ମୁଁ କ୍ରୋଧରେ ସେମାନଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେବି । ହେ ଦେବମାନେ, ତୁମେ ଚିନ୍ତା ଛାଡ଼ ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତାସ୍ତେ ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ଵିଷ୍ଣୁନା ପ୍ରଭଵିଷ୍ଣୁନା । ଯଥାଵାସଂ ଯଯୁର୍ହୃଷ୍ଟାଃ ପ୍ରଶଂସନ୍ତୋ ଜନାର୍ଦନମ୍ ।। ୭.୬.
ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଏପରି ଉତ୍ତର ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ନିଜ ନିଜ ଗୃହକୁ ଚାଲିଗଲେ ।
ଵିବୁଧାନାଂ ସମୁଦ୍ଯୋଗଂ ମାଲ୍ଯଵାଂସ୍ତୁ ନିଶାଚରଃ । ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୌ ଭ୍ରାତରୌ ଵୀରାଵିଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍ ।। ୭.୬.
ଦେବତାମାନଙ୍କ ଉଦ୍ୟମ ବିଷୟରେ ଶୁଣି, ନିଶାଚର ମାଲ୍ୟବାନ ତାଙ୍କର ଦୁଇଜଣ ବୀର ଭାଇଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ ।
ଅମରା ଋଷଯଶ୍ଚୈଵ ସଙ୍ଗମ୍ଯ କିଲ ଶକରମ୍ । ଅସ୍ମଦ୍ଵଧଂ ପରୀପ୍ସନ୍ତ ଇଦଂ ଵଚନମବ୍ରୁଵନ୍ ।। ୭.୬.
ଅମର ଓ ଋଷିମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ମିଶି, ଆମ ନାଶ ଚାହିଁ, ଏହି କଥା କହିଥିଲେ ।
ସୁକେଶତନଯା ଦେଵ ଵରଦାନବଲୋଦ୍ଧତାଃ । ବାଧନ୍ତେ ଽସ୍ମାନ୍ସମୁଦ୍ଦୃପ୍ତା ଘୋରରୂପାଃ ପଦେ ପଦେ ।। ୭.୬.
ହେ ଦେବତା, ସୁକେଶଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ଦାନର ଶକ୍ତିରେ ଗର୍ବିତ ହୋଇ, ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ପ୍ରତି ପଦକ୍ଷେପରେ ଆମକୁ ଦୁଃଖ ଦେଉଛନ୍ତି ।
ରାକ୍ଷସୈରଭିଭୂତାଃ ସ୍ମ ନ ଶକ୍ତାଃ ସ୍ମ ପ୍ରଜାପତେ । ସ୍ଵେଷୁ ସଦ୍ମସୁ ସଂସ୍ଥାତୁଂ ଭଯାତ୍ତେଷାଂ ଦୁରାତ୍ମନାମ୍ ।। ୭.୬.
ହେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ରାକ୍ଷସମାନେ ଆମକୁ ଅଧିକ୍ରମ କରିଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟତାର ଭୟରେ ଆମେ ନିଜ ଘରେ ରହିପାରୁନଥିଲୁ ।
ତଦସ୍ମାକଂ ହିତାର୍ଥାଯ ଜହି ତାଂଶ୍ଚ ତ୍ରିଲୋଚନ । ରାକ୍ଷସାନ୍ହୁଙ୍କୃତେନୈଵ ଦହ ପ୍ରଦହତାଂ ଵର ।। ୭.୬.
ଏହିପରି, ହେ ତ୍ରିନୟନ, ଆମ ଭଲ ପାଇଁ ସେଇ ରାକ୍ଷସମାନେକୁ ତୁମ ହୁଁକାର ମାତ୍ରରେ ନଷ୍ଟ କର । ଦାହନ କରୁଥିବା ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେକୁ ଦହିଦେ ।
ଇତ୍ଯେଵଂ ତ୍ରିଦଶୈରୁକ୍ତୋ ନିଶମ୍ଯାନ୍ଧକସୂଦନଃ । ଶିରଃ କରଂ ଚ ଧୁନ୍ଵାନ ଇଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍ ।। ୭.୬.
ଏପରି ତ୍ରିଦଶମାନେ କହିବା ପରେ, ଅନ୍ଧକ ନାଶକ ଦେବତା ମୁଣ୍ଡ ଓ ହାତ ନଡ଼ାଇ, ଏହି କଥା କହିଲେ ।
ଅଵଧ୍ଯା ମମ ତେ ଦେଵାଃ ସୁକେଶତନଯା ରଣେ । ମନ୍ତ୍ରଂ ତୁ ଵଃ ପ୍ରଦାସ୍ଯାମି ଯସ୍ତାନ୍ଵୈ ନିହନିଷ୍ଯତି ।। ୭.୬.
ହେ ଦେବମାନେ, ସୁକେଶଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋ ପାଇଁ ଅଜୟ । କିନ୍ତୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏମିତି ଏକ ମନ୍ତ୍ର ଦେବି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ନଷ୍ଟ ହେବେ ।