ଏତସ୍ମିନ୍ନେଵ କାଲେ ତୁ ଯଥାକାମଂ ଚ ରାଘଵ । ନର୍ମଦା ନାମ ଗନ୍ଧର୍ଵୀ ବଭୂଵ ରଘୁନନ୍ଦନ ।। ୭.୫.
ଏହି ସମୟରେ, ହେ ରାଘବ, ନର୍ମଦା ନାମକ ଏକ ଗନ୍ଧର୍ବୀ ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ହେ ରଘୁବଂଶର ଗର୍ବ।
ତସ୍ଯାଃ କାନ୍ଯାତ୍ରଯଂ ହ୍ଯାସୀତ୍ ଧୀଶ୍ରୀକିର୍ତିସମଦ୍ଯୁତି । ଜ୍ଯେଷ୍ଠକ୍ରମେଣ ସା ତେଷାଂ ରାକ୍ଷସାନାମରାକ୍ଷସୀ ।। ୭.୫.
ତାଙ୍କର ତିନିଜଣୀ ଝିଅ ଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ବୁଦ୍ଧି, ଶ୍ରୀ ଓ କୀର୍ତ୍ତିରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବଡ଼ ଝିଅ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ରାକ୍ଷସୀ ହେଲେ।
କନ୍ଯାସ୍ତାଃ ପ୍ରଦଦୌ ହୃଷ୍ଟା ପୂର୍ଣଚନ୍ଦ୍ରନିଭାନନାଃ । ତ୍ରଯାଣାଂ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ତିସ୍ରୋ ଗନ୍ଧର୍ଵକନ୍ଯକାଃ ।। ୭.୫.
ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ମୁହଁ ଥିବା ସେଇ ତିନି ଗନ୍ଧର୍ବ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ମାଆ ଆନନ୍ଦରେ ତିନି ଜଣ ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ।
ଦତ୍ତା ମାତ୍ରା ମହାଭାଗା ନକ୍ଷତ୍ରେ ଭଗଦୈଵତେ । କୁତଦାରାସ୍ତୁ ତେ ରାମ ସୁକେଶତନଯାସ୍ତଦା ।। ୭.୫.
ଶୁଭ ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ଦେବତାଙ୍କ କୃପାରେ ମାଆ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ସେମାନେ, ହେ ରାମ, ସୁକେଶଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କର ଘରଣୀ ହେଲେ।
ଚିକ୍ରୀଡୁଃ ସହ ଭାର୍ଯାଭିରପ୍ସରୋଭିରିଵାମରାଃ । ତତୋ ମାଲ୍ଯଵତୋ ଭାର୍ଯା ସୁନ୍ଦରୀ ନାମ ସୁନ୍ଦରୀ ।। ୭.୫.
ସେମାନେ ତାଙ୍କ ଘରଣୀମାନେ ସହିତ ଦେବତାମାନେ ଅପ୍ସରାମାନେ ସହିତ ଯେପରି ଖେଳନ୍ତି, ସେପରି ଖେଳିଲେ; ତାପରେ ମାଲ୍ୟବତଙ୍କ ଘରଣୀ ସୁନ୍ଦରୀ ନାମକ ଏକ ଅତି ସୁନ୍ଦର ନାରୀ ଥିଲେ।
ସ ତସ୍ଯାଂ ଜନଯାମାସ ଯଦପତ୍ଯଂ ନିବୋଧ ତତ୍ । ଵଜ୍ରମୁଷ୍ଟିର୍ଵିରୂପାକ୍ଷୋଦୁର୍ମୁଖଶ୍ଚୈଵ ରାକ୍ଷସଃ ।। ୭.୫.
ସେ ତାଙ୍କୁ ଯେଉଁ ସନ୍ତାନ ଦେଲେ, ତାହା ଶୁଣ: ବଜ୍ରମୁଷ୍ଟି, ବିରୂପାକ୍ଷ ଓ ଦୁର୍ମୁଖ ନାମକ ରାକ୍ଷସ।
ସୁପ୍ତଘ୍ନୋ ଯଜ୍ଞକୋପଶ୍ଚ ମତ୍ତୋନ୍ମତ୍ତୌ ତଥୈଵ ଚ । ଅନଲା ଚାଭଵତ୍କନ୍ଯା ସୁନ୍ଦର୍ଯାଂ ରାମ ସୁନ୍ଦରୀ ।। ୭.୫.
ସୁପ୍ତଘ୍ନ, ଯଜ୍ଞକୋପ ଏବଂ ମଦ ଓ ମତ୍ତ ନାମକ ଦୁଇଜଣ; ଏବଂ ସୁନ୍ଦରୀଙ୍କୁ ଏକ ଝିଅ ଜନ୍ମିଲେ, ତାହାର ନାମ ଅନଳା, ହେ ରାମ।
ସୁମାଲିନୋ ଽପି ଭାର୍ଯାସୀତ୍ପୂର୍ଣଚଦ୍ରନିଭାନନା । ନାମ୍ନା କେତୁମତୀ ରାମ ପ୍ରାଣେଭ୍ଯୋ ଽପି ଗରୀଯସୀ ।। ୭.୫.
ସୁମାଳିଙ୍କ ଘରଣୀ ଥିଲେ କେତୁମତୀ, ଯାହାଙ୍କ ମୁହଁ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ହେ ରାମ, ଏବଂ ସେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରାଣଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ଥିଲେ।
ସୁମାଲୀ ଜନଯାମାସ ଯଦପତ୍ଯଂ ନିଶାଚରଃ । କେତୁମତ୍ଯାଂ ମହାରାଜ ତନ୍ନିବୋଧାନୁପୂର୍ଵଶଃ ।। ୭.୫.
ନିଶାଚର ସୁମାଳି କେତୁମତୀଙ୍କୁ ଯେଉଁ ସନ୍ତାନ ଦେଲେ, ହେ ମହାରାଜ, ସେମାନଙ୍କ ନାମ ଏକ ପରେ ଏକ ଶୁଣ।
ପ୍ରହସ୍ତୋ ଽକମ୍ପନଶ୍ଚୈଵ ଵିକଟଃ କାଲକାର୍ମୁଖଃ । ଧୂମ୍ରାକ୍ଷଶ୍ଚୈଵ ଦଣ୍ଡଶ୍ଚ ସୁପାର୍ଶ୍ଵଶ୍ଚ ମହାବଲଃ ।। ୭.୫.
ପ୍ରହସ୍ତ, ଅକମ୍ପନ, ବିକଟ, କାଳକାର୍ମୁକ, ଧୂମ୍ରାକ୍ଷ, ଦଣ୍ଡ ଏବଂ ମହାବଳୀ ସୁପାର୍ଶ୍ୱ।
ସଂହ୍ରାଦିଃ ପ୍ରଘସଶ୍ଚୈଵ ଭାସକର୍ଣଶ୍ଚ ରାକ୍ଷସଃ । ରାକା ପୁଷ୍ପୋତ୍କଟା ଚୈଵ କୈକସୀ ଚ ଶୁଚିସ୍ମିତା ୭.୫.
ସଂହ୍ରାଦି, ପ୍ରଘାସ ଏବଂ ଭାସକର୍ଣ୍ଣ ନାମକ ରାକ୍ଷସ; ଏହା ସହ ରାକା, ପୁଷ୍ପୋତ୍କଟା ଏବଂ ଶୁଚିହାସ୍ୟ ବଳି କୈକସୀ।
ମାଲେସ୍ତୁ ଵସୁଧା ନାମ ଗନ୍ଧର୍ଵୀ ରୂପଶାଲିନୀ । ଭାର୍ଯାସୀତ୍ପଦ୍ମପତ୍ରାକ୍ଷୀ ସ୍ଵକ୍ଷୀ ଯକ୍ଷୀଵରୋପମା ।। ୭.୫.
ମାଲିଙ୍କ ଘରଣୀ ଥିଲେ ବସୁଧା ନାମକ ଏକ ଗନ୍ଧର୍ବୀ, ଅତି ସୁନ୍ଦର ରୂପ ଓ ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି ଆଖି, ତାଙ୍କର ନିଜ ଭଉଣୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯକ୍ଷୀମାନେ ସହିତ ତୁଳନୀୟ।
ସୁମାଲେରନୁଜସ୍ତସ୍ଯାଂ ଜନଯାମାସ ଯତ୍ ପ୍ରଭୋ । ଅପତ୍ଯଂ କଥ୍ଯମାନଂ ତୁ ମଯା ତ୍ଵଂ ଶୃଣୁ ରାଘଵ ।। ୭.୫.
ସୁମାଳୀଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ ତାଙ୍କ ସହ ଯେଉଁ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି, ହେ ରାଘବ, ଆପଣ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ଅନିଲଶ୍ଚାନଲଶ୍ଚୈଵ ହରଃ ସମ୍ପାତିରେଵ ଚ । ଏତେ ଵିଭୀଷଣାମାତ୍ଯା ମାଲେଯାସ୍ତୁ ନିଶାଚରଃ ।। ୭.୫.
ଅନିଳ, ଅନଳ, ହର ଓ ସମ୍ପାତି—ଏହେମାନେ ମାଲେୟ, ଯେଉଁମାନେ ବିଭୀଷଣଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ, ଏମିତି ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ।
ତତସ୍ତୁ ତେ ରାକ୍ଷସପୁଙ୍ଗଵାସ୍ତ୍ରଯୋ ନିଶାଚରୈଃ ପୁତ୍ରଶତୈଶ୍ଚ ସଂଵୃତାଃ । ସୁରାନ୍ସହେନ୍ଦ୍ରାନୃଷିନାଗଯକ୍ଷାନ୍ବବାଧିରେ ତାନ୍ବହୁଵୀର୍ଯଦର୍ପିତାଃ ।। ୭.୫.
ତାପରେ ସେ ତିନି ଜଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାକ୍ଷସ, ଅନେକ ରାକ୍ଷସ ପୁଅମାନେ ସହିତ, ଦେବତାମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଋଷି, ନାଗ ଓ ଯକ୍ଷମାନେଙ୍କୁ ଅତି ବଳ ଓ ଗର୍ବରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ କରି ଦମନ କରିଥିଲେ।
ଜଗଦ୍ଭ୍ରମନ୍ତୋ ଽନିଲଵଦ୍ଦୁରାସଦା ରଣେଷୁ ମୃତ୍ଯୁପ୍ରତିମାନତେଜସଃ । ଵରପ୍ରଦାନାଦତିଗର୍ଵିତା ଭୃଶଂ କ୍ରତୁକ୍ରିଯାଣାଂ ପ୍ରଶମଙ୍କରାଃ ସଦା ।। ୭.୫.
ସେମାନେ ପବନ ପରି ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ଘୁରୁଥିଲେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ ଓ ତାଙ୍କର ତେଜ ମୃତ୍ୟୁ ସମାନ ଥିଲା; ଦେବତାମାନେ ଦିଆଥିବା ଆଶୀର୍ବାଦରୁ ବହୁତ ଗର୍ବିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ସବୁବେଳେ ଯଜ୍ଞ ଓ ଧର୍ମକାର୍ଯ୍ୟକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଥିଲେ।
ତୈର୍ଵଧ୍ଯମାନା ଦେଵାଶ୍ଚ ଋଷଯଶ୍ଚ ତପୋଧନାଃ । ଭଯାର୍ତାଃ ଶରଣଂ ଜଗ୍ମୁର୍ଦେଵଦେଵଂ ମହେଶ୍ଵରମ୍ ।। ୭.୬.
ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ ହୋଇ, ଦେବତାମାନେ ଓ ତପସ୍ବୀ ଋଷିମାନେ ଭୟରେ ଭରିଯାଇ, ସମସ୍ତଙ୍କର ଶରଣ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଗଲେ।
ଜଗତ୍ସୃଷ୍ଟ୍ଯନ୍ତକର୍ତାରମଜମଵ୍ଯକ୍ତରୂପିଣମ୍ । ଆଧାରଂ ସର୍ଵଲୋକାନାମାରାଧ୍ଯଂ ପରମଂ ଗୁରୁମ୍ ।। ୭.୬.
ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ସଂହାରକ, ଅଜନ୍ମା ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ରୂପୀ, ସମସ୍ତ ଲୋକର ଆଧାର ଓ ପୂଜ୍ୟ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ତେ ସମେତ୍ଯ ତୁ କାମାରିଂ ତ୍ରିପୁରାରିଂ ତ୍ରିଲୋଚନମ୍ । ଊଚୁଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲଯୋ ଦେଵା ଭଯଗଦ୍ଗଦଭାଷିଣଃ ।। ୭.୬.
ସେମାନେ ସମେତ ହୋଇ, କାମର ଶତ୍ରୁ, ତ୍ରିପୁର ନାଶକ, ତିନି ଆଖି ଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ହାତ ଜୋଡି ଭୟରେ କମ୍ପିତ କଣ୍ଠରେ କଥା କହିଲେ।
ସୁକେଶପୁତ୍ରୈର୍ଭଗଵନ୍ପିତାମହଵରୋଦ୍ଧତୈଃ । ପ୍ରଜାଧ୍ଯକ୍ଷ ପ୍ରଜାଃ ସର୍ଵା ବାଧ୍ଯନ୍ତେ ରିପୁବାଧନୈଃ ।। ୭.୬.
ହେ ପ୍ରଭୁ, ହେ ପ୍ରଜାଙ୍କ ରକ୍ଷକ, ସୁକେଶଙ୍କ ପୁଅମାନେ ପିତାମହଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ଗର୍ବିତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁତାରେ ଅତ୍ୟାଚାର କରୁଛନ୍ତି।
ଶରଣ୍ଯାନ୍ଯଶରଣ୍ଯାନି ହ୍ଯାଶ୍ରମାଣି କୃତାନି ନଃ । ସ୍ଵର୍ଗାଚ୍ଚ ଦେଵାନ୍ପ୍ରଚ୍ଯାଵ୍ଯ ସ୍ଵର୍ଗେ କ୍ରୀଡନ୍ତି ଦେଵଵତ୍ ।। ୭.୬.
ଆମ ଆଶ୍ରମଗୁଡିକ, ଯେଉଁଠି ଆଶ୍ରୟ ମିଳୁଥିଲା, ଏବେ ଅସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇଯାଇଛି; ସେମାନେ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ହଟାଇ, ନିଜେ ଦେବତାମାନେ ପରି ସ୍ୱର୍ଗରେ ଖେଳୁଛନ୍ତି।
ଅହଂ ଵିଷ୍ଣୁରହଂ ରୁଦ୍ରୋ ବ୍ରହ୍ମାହଂ ଦେଵରାଡହମ୍ । ଅହଂ ଯମଶ୍ଚ ଵରୁଣଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରୋ ଽହଂ ରଵିରପ୍ଯହମ୍ ।। ୭.୬.
ସେମାନେ କହୁଛନ୍ତି: 'ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁ, ମୁଁ ରୁଦ୍ର, ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମା, ମୁଁ ଦେବତାମାନେର ରାଜା; ମୁଁ ଯମ ଓ ବରୁଣ, ମୁଁ ଚନ୍ଦ୍ର, ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ।'
ଇତି ମାଲୀ ସୁମାଲୀ ଚ ମାଲ୍ଯଵାଂଶ୍ଚୈଵ ରାକ୍ଷସାଃ । ବାଧନ୍ତେ ସମରୋଦ୍ଧର୍ଷା ଯେ ଚ ତେଷାଂ ପୁରଃସରାଃ । ତନ୍ନୋ ଦେଵ ଭଯାର୍ତାନାମଭଯଂ ଦାତୁମର୍ହସି ।। ୭.୬.
ଏଭଳି ମାଳୀ, ସୁମାଳୀ ଓ ମାଲ୍ୟବାନ୍ ଏହି ରାକ୍ଷସମାନେ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଅଗ୍ରଣୀ ସହଚରମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅହଂକାରରେ ଆମକୁ ଅତ୍ୟାଚାର କରୁଛନ୍ତି; ହେ ଦେବ, ଆମେ ଭୟରେ ଅତିଦୁଃଖିତ, ଆପଣ ଆମକୁ ନିର୍ଭୟତା ଦିଅନ୍ତୁ।
ଅଶିଵଂ ଵପୁରାସ୍ଥାଯ ଜହି ଵୈ ଦେଵକଣ୍ଟକାନ୍ ।। ୭.୬.
ଅଶୁଭ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଦେବତାମାନେଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ନଶ୍ୱନ୍ତ କରନ୍ତୁ।
ଧନ୍ତେ ସମରୋଦ୍ଧର୍ଷା ଯେ ଚ ତେଷାଂ ପୁରଃସରାଃ । ଇତ୍ଯୁକ୍ତସ୍ତୁ ସୁରୈଃ ସର୍ଵୈଃ କପର୍ଦୀ ନୀଲଲୋହିତଃ । ସୁକେଶଂ ପ୍ରତି ସାପେକ୍ଷଃ ପ୍ରାହ ଦେଵଗଣାନ୍ପ୍ରଭୁଃ ।। ୭.୬.
ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅହଂକାରରେ ଅଗ୍ରଣୀ, ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା କହିଲେ; ତାପରେ ଜଟାଧାରୀ, ନୀଳ ଓ ଲାଲ ରଙ୍ଗର ପ୍ରଭୁ, ସୁକେଶଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୟାଦୃଷ୍ଟି ରଖି, ଦେବଗଣଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଅହଂ ତାନ୍ନ ହନିଷ୍ଯାମି ମଯାଵଧ୍ଯା ହି ତେ ସୁରାଃ । କିଂ ତୁ ମନ୍ତ୍ରଂ ପ୍ରଦାସ୍ଯାମି ଯୋ ଵୈ ତାନ୍ନିହନିଷ୍ଯତି ।। ୭.୬.
ମୁଁ ସେମାନେକୁ ମାରିବି ନାହିଁ; ହେ ଦେବତାମାନେ, ସେମାନେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ମରିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏମିତି ମନ୍ତ୍ର ଦେବି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ନଶ୍ଟ ହେବେ।
ଏତମେଵ ସମୁଦ୍ଯୋଗଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ମହର୍ଷଯଃ । ଗଚ୍ଛଧ୍ଵଂ ଶରଣଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ହନିଷ୍ଯତି ସ ତାନ୍ପ୍ରଭୁଃ ।। ୭.୬.
ଏହି ନିଶ୍ଚୟ ନେଇ, ହେ ମହାଋଷିମାନେ, ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶରଣକୁ ଯାଅ; ସେ ପ୍ରଭୁ ସେମାନେକୁ ବଧ କରିବେ।
ତତସ୍ତୁ ଜଯଶବ୍ଦେନ ପ୍ରତିନନ୍ଦ୍ଯ ମହେଶ୍ଵରମ୍ । ଵିଷ୍ଣୋଃ ସମୀପମାଜଗ୍ମୁର୍ନିଶାଚରଭଯାର୍ଦିତାଃ ।। ୭.୬.
ତାପରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ 'ଜୟ' ଧ୍ୱନି ଦେଇ, ସେମାନେ ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେଙ୍କ ଭୟରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଧରଂ ଦେଵଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ବହୁମାନ୍ଯ ଚ । ଊଚୁଃ ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତଵଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ସୁକେଶତନଯାନ୍ପ୍ରତି ।। ୭.୬.
ଶଂଖ ଓ ଚକ୍ର ଧାରଣ କରୁଥିବା ଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ବହୁତ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ସେମାନେ ସୁକେଶଙ୍କ ପୁଅମାନେ ବିଷୟରେ ଭୟ ଓ ଉତ୍କଣ୍ଠାରେ କଥା କହିଲେ।
ସୁକେଶତନଯୈର୍ଦେଵ ତ୍ରିଭିସ୍ତ୍ରେତାଗ୍ନିସନ୍ନିଭୈଃ । ଆକ୍ରମ୍ଯ ଵରଦାନେନ ସ୍ଥାନାନ୍ଯପହୃତାନି ନଃ ।। ୭.୬.
ସୁକେଶଙ୍କ ତିନି ପୁଅ, ଯେଉଁମାନେ ତ୍ରେତାଯୁଗର ଅଗ୍ନି ପରି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ଆଶୀର୍ବାଦ ଦ୍ୱାରା ଆମର ସ୍ଥାନ ଦଖଳ କରିନେଇଛନ୍ତି।