ସୁକେଶଂ ଧାର୍ମିକଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵରଲବ୍ଧଂ ଚ ରାକ୍ଷସମ୍ । ଗ୍ରାମଣୀର୍ନାମ ଗନ୍ଧର୍ଵୋ ଵିଶ୍ଵାଵସୁସମପ୍ରଭଃ ।। ୭.୫.
ଧର୍ମିକ ଏବଂ ଆଶୀର୍ବାଦ ପ୍ରାପ୍ତ ରାକ୍ଷସ ସୁକେଶଙ୍କୁ ଦେଖି, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ଉଜ୍ୱଳ, ଗ୍ରାମଣୀ ନାମକ ଗନ୍ଧର୍ବ ଦେଖାଦେଲେ।
ତସ୍ଯ ଦେଵଵତୀ ନାମ ଦ୍ଵିତୀଯା ଶ୍ରୀରିଵାତ୍ମଜା । ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଖ୍ଯାତା ରୂପଯୌଵନଶାଲିନୀ । ତାଂ ସୁକେଶାଯ ଧର୍ମେଣ ଦଦୌ ରକ୍ଷଃଶ୍ରିଯଂ ଯଥା ।। ୭.୫.
ତାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ କନ୍ୟା ଥିଲେ ଦେବବତୀ, ଯିଏ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପରି ଉଜ୍ୱଳ, ତିନି ଲୋକରେ ରୂପ ଓ ଯୌବନରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ସେ ଦେବବତୀକୁ ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ସୁକେଶଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ, ଯେପରି ରାକ୍ଷସମାନେ ଧନ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଵରଦାନକୃତୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ସା ତଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ପତିଂ ପ୍ରିଯମ୍ । ଆସୀଦ୍ଦେଵଵତୀ ତୁଷ୍ଟା ଧନଂ ପ୍ରାପ୍ଯେଵ ନିର୍ଧନଃ ।। ୭.୫.
ଆଶୀର୍ବାଦର ଶକ୍ତି ଥିବା ପ୍ରିୟ ସ୍ୱାମୀକୁ ପାଇ, ଦେବବତୀ ଖୁସି ହେଲେ, ଯେପରି ଗରିବ ଲୋକେ ଧନ ଲାଭ କରି ତୃପ୍ତି ମାନେ।
ସ ତଯା ସହ ସଂଯୁକ୍ତୋ ରରାଜ ରଜନୀଚରଃ । ଅଞ୍ଜନାଦଭିନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତଃ କରେଣ୍ଵେଵ ମହାଗଜଃ ।। ୭.୫.
ସେ ଦୁହେଁ ଏକାଠି ହେବା ପରେ, ସେ ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ରାକ୍ଷସ ଏମିତି ଉଜ୍ୱଳ ହେଲେ, ଯେପରି କଳା ଜଙ୍ଗଲରୁ ବଡ଼ ହାତୀ ବାହାରୁଥାଏ।
ଦେଵଵତ୍ଯାଂ ସୁକେଶସ୍ତୁ ଜନଯାମାସ ରାଘଵ ।। ୭.୫.
ଦେବବତୀଠାରୁ ସୁକେଶ ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ହେ ରାଘବ।
ତ୍ରୀନ୍ ପୁତ୍ରାନ୍ ଜନଯାମାସ ତ୍ରେତାଗ୍ନିସମଵିଗ୍ରହାନ୍ । ମାଲ୍ଯଵନ୍ତଂ ସୁମାଲିଂ ଚ ମାଲିଂ ଚ ବଲିନାଂ ଵରମ୍ । ତ୍ରୀଂସ୍ତ୍ରିନେତ୍ରସମାନ୍ପୁତ୍ରାନ୍ରାକ୍ଷସାନ୍ରାକ୍ଷସାଧିପଃ ।। ୭.୫.
ସେ ତିନି ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ତ୍ରେତାଯୁଗର ଅଗ୍ନି ପରି ଦେହ ଥିଲା: ମାଲ୍ୟବନ୍ତ, ସୁମାଳି ଓ ମାଳି, ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ; ସେ ତିନି ପୁଅ, ସୁକେଶଙ୍କ ପୁଅ ଏବଂ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତ୍ରିନେତ୍ର ଦେବତା ପରି ଥିଲେ।
ତ୍ରଯୋ ଲୋକା ଇଵାଵ୍ଯଗ୍ରାଃ ସ୍ଥିତାସ୍ତ୍ରଯ ଇଵାଗ୍ନଯଃ । ତ୍ରଯୋ ମନ୍ତ୍ରା ଇଵାତ୍ଯୁଗ୍ରାସ୍ତ୍ରଯୋ ଘୋରା ଇଵାମଯାଃ ।। ୭.୫.
ସେମାନେ ତିନି ଲୋକର ଭଳି ଅଡ଼ିକି ଦଢ଼ ହୋଇ ଦଉଁଥିଲେ, ତିନିଟି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିର ଭଳି, ତିନିଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମନ୍ତ୍ରର ଭଳି ଏବଂ ତିନିଟି ଭୟଙ୍କର ରୋଗର ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ତ୍ରଯଃ ସୁକେଶସ୍ଯ ସୁତାସ୍ତ୍ରେତାଗ୍ନିସମତେଜସଃ । ଵିଵୃଦ୍ଧିମଗମଂସ୍ତତ୍ର ଵ୍ଯାଧଯୋପେକ୍ଷିତା ଇଵ ।। ୭.୫.
ସୁକେଶଙ୍କର ତିନି ପୁଅ, ଯେଉଁମାନେ ତ୍ରେତାଅଗ୍ନି ସମାନ ତେଜସ୍ୱୀ, ସେଠାରେ ଅନ୍ୟମାନେ ଅବହେଳା କରିଥିବା ରୋଗ ଭଳି ଦିନେଦିନେ ବଢ଼ିଲେ।
ଵରପ୍ରାପ୍ତିଂ ପିତୁସ୍ତେ ତୁ ଜ୍ଞାତ୍ଵେଶ୍ଵରତପୋବଲାତ୍ । ତପସ୍ତପ୍ତୁଂ ଗତା ମେରୁଂ ଭ୍ରାତରଃ କୃତନିଶ୍ଚଯାଃ ।। ୭.୫.
ପିତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଶକ୍ତିରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ବର ଜାଣି, ସେଇ ଭାଇମାନେ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ ନେଇ ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଗଲେ।
ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ନିଯମାନ୍ଘୋରାନ୍ରାକ୍ଷସା ନୃପସତ୍ତମ । ଵିଚେରୁସ୍ତେ ତପୋ ଘୋରଂ ସର୍ଵଭୂତଭଯାଵହମ୍ ।। ୭.୫.
ମହାରାଜ, ସେଇ ରାକ୍ଷସମାନେ କଠିନ ନିୟମ ଧରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥିବା ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ସତ୍ଯାର୍ଜଵଶମୋପେତୈସ୍ତପୋଭିରତିଦୁଷ୍କରୈଃ । ସନ୍ତାପଯନ୍ତସ୍ତ୍ରୀଲ୍ଲୋଁକାନ୍ସଦେଵାସୁରମାନୁଷାନ୍ ।। ୭.୫.
ସତ୍ୟ, ସରଳତା ଓ ଆତ୍ମନିୟନ୍ତ୍ରଣ ସହିତ ସେମାନେ ଅତି କଠିନ ତପସ୍ୟା କରି, ଦେବତା, ଅସୁର ଓ ମଣିଷମାନେ ସହିତ ତିନି ଲୋକକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଲେ।
ତତୋ ଵିଭୁଶ୍ଚତୁର୍ଵକ୍ତ୍ରୋ ଵିମାନଵରମାସ୍ଥିତଃ । ସୁକେଶପୁତ୍ରାନାମନ୍ତ୍ର୍ଯ ଵରଦୋ ଽସ୍ମୀତ୍ଯଭାଷତ ।। ୭.୫.
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ଚାରିମୁହଁ ବ୍ରହ୍ମା, ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିମାନରେ ବସି, ସୁକେଶଙ୍କର ପୁଅମାନୋକୁ କହିଲେ, 'ମୁଁ ବର ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ'।
ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଵରଦଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସେନ୍ଦ୍ରୈର୍ଦେଵଗଣୈର୍ଵୃତମ୍ । ଊଚୁଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲଯଃ ସର୍ଵେ ଵେପମାନା ଇଵ ଦ୍ରୁମାଃ ।। ୭.୫.
ବରଦାତା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବମଣ୍ଡଳୀ ସହିତ ଦେଖି, ସମସ୍ତେ ହାତ ଜୋଡି, ବାତାସରେ ଗଛ ଭଳି କମ୍ପିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ କହିଲେ।
ତପସାରାଧିତୋ ଦେଵ ଯଦି ନୋ ଦିଶସେ ଵରମ୍ । ଅଜେଯାଃ ଶତ୍ରୁହନ୍ତାରସ୍ତଥୈଵ ଚିରଜୀଵିନଃ ।। ୭.୫.
ସେମାନେ କହିଲେ, 'ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ତୁମକୁ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ କରିଛୁ, ଯଦି ଆମକୁ ବର ଦେଉଛ, ତେବେ ଆମେ ଅଜୟ, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେବାକୁ ଦିଅ।'
ପ୍ରଭଵିଷ୍ଣ୍ଵୋ ଭଵାମେତି ପରସ୍ପରମନୁଵ୍ରତାଃ ।। ୭.୫.
'ଆମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।'
ଏଵଂ ଭଵିଷ୍ଯତୀତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସୁକେଶତନଯାନ୍ଵିଭୁଃ । ସ ଯଯୌ ବ୍ରହ୍ମଲୋକାଯ ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣଵତ୍ସଲଃ ।। ୭.୫.
ବିଭୁତିମାନ୍ ବ୍ରହ୍ମା, 'ଏହିପରି ହେବ' ବୋଲି ସୁକେଶଙ୍କର ପୁଅମାନୋକୁ ବର ଦେଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନୋପରେ ଆସକ୍ତ ବ୍ରହ୍ମା, ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଵରଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ତୁ ତେ ସର୍ଵେ ରାମ ରାତ୍ରିଞ୍ଚରାସ୍ତଦା । ସୁରାସୁରାନ୍ପ୍ରବାଧନ୍ତେ ଵରଦାନସୁନିର୍ଭଯାଃ ।। ୭.୫.
ହେ ରାମ, ବର ପାଇବା ପରେ ସେଇ ସମସ୍ତ ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ବର ଶକ୍ତିରେ ନିର୍ଭୟ ହୋଇ, ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନୋକୁ ଉତ୍ପୀଡ଼ନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ତୈର୍ଵଧ୍ଯମାନାସ୍ତ୍ରିଦଶାଃ ସର୍ଷିସଙ୍ଘାଃ ସଚାରଣାଃ । ତ୍ରାତାରଂ ନାଧିଗଚ୍ଛନ୍ତି ନିରଯସ୍ଥା ଯଥା ନରାଃ ।। ୭.୫.
ସେମାନେ ଆକ୍ରମଣ କରିବାରୁ, ଦେବତାମାନେ ଋଷି ଓ ଚାରଣମାନେ ସହିତ, କାହା ପାଖରେ ରକ୍ଷା ପାଇଲେ ନାହିଁ, ଯେପରି ନରମାନେ ନରକରେ କାହା ପାଖରେ ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ।
ଅଥ ତେ ଵିଶ୍ଵକର୍ମାଣଂ ଶିଲ୍ପିନାଂ ଵରମଵ୍ଯଯମ୍ । ଊଚୁଃ ସମେତ୍ଯ ସଂହୃଷ୍ଟା ରାକ୍ଷସା ରଘୁସତ୍ତମ ।। ୭.୫.
ତାପରେ ସେଇ ଖୁସି ହୋଇଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ, ସମେତି ହୋଇ, ଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଅବିନାଶୀ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ କହିଲେ।
ଓଜସ୍ତେଜୋବଲଵତାଂ ମହତାମାତ୍ମତେଜସା । ଗୃହକର୍ତା ଭଵାନେଵ ଦେଵାନାଂ ହୃଦଯେପ୍ସିତମ୍ ।। ୭.୫.
ତୁମେ ଶକ୍ତି, ତେଜ ଓ ବଳରେ ସମସ୍ତଙ୍କଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମର ନିଜ ତେଜରେ ଦେବତାମାନୋର ହୃଦୟରେ ଯେଉଁ ଘର ସବୁଠାରୁ ଆକାଂକ୍ଷିତ, ସେଠିପାଇଁ ତୁମେ ଘର ବନାଉଥିବା।
ଅସ୍ମାକମପି ତାଵତ୍ତ୍ଵଂ ଗୃହଂ କୁରୁ ମହାମତେ । ହିମଵନ୍ତମପାଶ୍ରିତ୍ଯ ମେରୁମନ୍ଦରମେଵ ଵା । ମହେଶ୍ଵରଗୃହପ୍ରଖ୍ଯଂ ଗୃହଂ ନଃ କ୍ରିଯତାଂ ମହତ୍ ।। ୭.୫.
ହେ ମହାମତି, ଆମ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏକ ଘର ତୁମେ ତିଆରି କର, ହିମବନ୍ତ କିମ୍ବା ମେରୁ କିମ୍ବା ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ଉପରେ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଘର ସମାନ ଏକ ବଡ଼ ମହଳ ଆମ ପାଇଁ ତିଆରି କର।
ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ତତସ୍ତେଷାଂ ରାକ୍ଷସାନାଂ ମହାଭୁଜଃ । ନିଵାସଂ କଥଯାମାସ ଶକ୍ରସ୍ଯେଵାମରାଵତୀମ୍ ।। ୭.୫.
ତାପରେ ବିଶ୍ୱକର୍ମା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଧାରଣ କରି, ସେଇ ରାକ୍ଷସମାନୋକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅମରାବତୀ ସହିତ ସମାନ ଏକ ନିବାସ ବିଷୟରେ କହିଲେ।
ଦକ୍ଷିଣସ୍ଯୋଦଧେସ୍ତୀରେ ତ୍ରିକୂଟୋ ନାମ ପର୍ଵତଃ । ସୁଵେଲ ଇତି ଚାପ୍ଯନ୍ଯୋ ଦ୍ଵିତୀଯସ୍ତତ୍ର ସତ୍ତମାଃ ।। ୭.୫.
ଦକ୍ଷିଣ ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ଏକ ପର୍ବତ ଅଛି, ତାହାର ନାମ ତ୍ରିକୂଟ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଏକ ପର୍ବତ ଅଛି, ତାହାର ନାମ ସୁବେଳ, ହେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଶିଖରେ ତସ୍ଯ ଶୈଲସ୍ଯ ମଧ୍ଯମେ ଽମ୍ବୁଦସନ୍ନିଭେ । ଶକୁନୈରପି ଦୁଷ୍ପ୍ରାପେ ଟଙ୍କଚ୍ଛିନ୍ନଚତୁର୍ଦିଶି ।। ୭.୫.
ସେଇ ପର୍ବତର ମଧ୍ୟ ଶିଖରରେ, ମେଘ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଯିଏଁ ପହଞ୍ଚିପାରିବେ ନାହିଁ, ଚାରିଦିଗ ଧାର କଟାଯାଇଥିବା ଏକ ସ୍ଥାନ ଅଛି।
ତ୍ରିଂଶଦ୍ଯୋଜନକ୍ସ୍ତୀର୍ଣା ଶତଯୋଜନମାଯତା । ସ୍ଵର୍ଣପ୍ରାକାରସଂଵୀତା ହେମତୋରଣସଂଵୃତା ।। ୭.୫.
ତିରିଶି ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା ଏବଂ ଶତ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା, ସୁନାର ଦେଵାଳି ଓ ସୁନାର ତୋରଣ ଦ୍ୱାରରେ ଘେରାଯାଇଥିବା—
ମଯା ଲଙ୍କେତି ନଗରୀ ଶକ୍ରାଜ୍ଞପ୍ତେନ ନିର୍ମିତା । ତସ୍ଯାଂ ଵସତ ଦୁର୍ଧର୍ଷା ଯୂଯଂ ରାକ୍ଷସପୁଙ୍ଗଵାଃ ।। ୭.୫.
ମୋତେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଲଙ୍କା ନାମକ ଏହି ସହର ତିଆରି କରାଯାଇଛି; ଏଠାରେ ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସମାନେ ନିର୍ଭୟ ଭାବରେ ବସିପାରିବେ।
ଅମରାଵତୀଂ ସମାସାଦ୍ଯ ସେନ୍ଦ୍ରା ଇଵ ଦିଵୌକସଃ । ଲଙ୍କାଦୁର୍ଗଂ ସମାସାଦ୍ଯ ରାକ୍ଷସୈର୍ବହୁଭିର୍ଵୃତାଃ ।। ୭.୫.
ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଅମରାବତୀରେ ବସନ୍ତି, ସେପରି ତୁମେ ଅନେକ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଘେରାଏ ଲଙ୍କା ଦୁର୍ଗରେ ବସିପାରିବ।
ଭଵିଷ୍ଯଥ ଦୁରାଧର୍ଷାଃ ଶତ୍ରୂଣାଂ ଶତ୍ରୁସୂଦନାଃ ।। ୭.୫.
ତୁମେ ଶତ୍ରୁମାନେ ପାଇଁ ଅଜୟ ଏବଂ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ହେବ।
ଵିଶ୍ଵକର୍ମଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତତସ୍ତେ ରାକ୍ଷସୋତ୍ତମାଃ । ସହସ୍ରାନୁଚରା ଭୂତ୍ଵା ଗତ୍ଵା ତାମଵସନ୍ପୁରୀମ୍ ।। ୭.୫.
ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାକ୍ଷସମାନେ ହଜାର ହଜାର ସଙ୍ଗୀ ସହିତ ସେହି ସହରକୁ ଯାଇ ବସିଲେ।
ଦୃଢପ୍ରାକାରପରିଖାଂ ହୈମୈର୍ଗୃହଶତୈର୍ଵୃତାମ୍ । ଲଙ୍କାମଵାପ୍ଯ ତେ ହୃଷ୍ଟା ନ୍ଯଵସନ୍ରଜନୀଚରାଃ ।। ୭.୫.
ମଜବୁତ ଦେଵାଳି ଓ ଖାଲି ଏବଂ ସୁନାର ଘର ଶତ ଶତ ଥିବା ଲଙ୍କାକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେଇ ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଥିଲେ।