କେନଚିତ୍ତ୍ଵଥ କାଲେନ ରାମ ସାଲକଟଙ୍କଟା । ଵିଦ୍ଯୁତ୍କେଶାଦ୍ଗର୍ଭମାପ ଘନରାଜିରିଵାର୍ଣଵାତ୍ ।। ୭.୪.
କିଛି ସମୟ ପରେ, ହେ ରାମ, ସାଳକଟଙ୍କଟା ବିଦ୍ୟୁତ୍କେଶଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗର୍ଭବତୀ ହେଲେ, ଯେପରି ବାତାସରେ ମେଘରେ ଧାରା ଆସେ।
ତତଃ ସା ରାକ୍ଷସୀ ଗର୍ଭଂ ଘନଗର୍ଭସମପ୍ରଭମ୍ । ପ୍ରସୂତା ମନ୍ଦରଂ ଗତ୍ଵା ଗଙ୍ଗା ଗର୍ଭମିଵାଗ୍ନିଜମ୍ ।। ୭.୪.
ସେ ରାକ୍ଷସୀ ମେଘରେ ଧାରା ଭରିଥିବା ପରି ଉଜ୍ୱଳ ଗର୍ଭକୁ ନେଇ ମନ୍ଦର ପାହାଡ଼କୁ ଗଲେ ଏବଂ ଗଙ୍ଗା ଯେପରି ଅଗ୍ନିର ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ, ସେଠାରେ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ସମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ତୁ ସା ଗର୍ଭଂ ଵିଦ୍ଯୁତ୍କେଶରତାର୍ଥିନୀ । ରେମେ ତୁ ସାର୍ଧଂ ପତିନା ଵିସ୍ମୃତ୍ଯ ସୁତମାତ୍ମଜମ୍ ।। ୭.୪.
ବିଦ୍ୟୁତ୍କେଶ ସହ ମିଳନ ଆଶାରେ ସେ ଗର୍ଭକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ଏବଂ ନିଜ ପୁଅକୁ ଭୁଲି, ପତି ସହ ଆନନ୍ଦରେ ରହିଲେ।
ଉତ୍ସୃଷ୍ଟସ୍ତୁ ତଦା ଗର୍ଭୋ ଘନଶବ୍ଦସମସ୍ଵନଃ । ତଯୋତ୍ସୃଷ୍ଟଃ ସ ତୁ ଶିଶୁଃ ଶରଦର୍କସମଦ୍ଯୁତିଃ । ନିଧାଯାସ୍ଯେ ସ୍ଵଯଂ ମୁଷ୍ଟିଂ ରୁରୋଦ ଶନକୈସ୍ତଦା ।। ୭.୪.
ସେତେବେଳେ ଛାଡ଼ିଦିଆଯାଇଥିବା ଶିଶୁଟିଏ ମେଘର ଗର୍ଜନ ପରି ଜୋରରେ କାନ୍ଦୁଥିଲା, ଶରଦ୍ ରବି ପରି ଉଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଏବଂ ନିଜ ମୁଠି ମୁଁହରେ ରଖି ଆଲସିଆ ଭାବେ କାନ୍ଦିବାକୁ ଲାଗିଲା।
ତତୋ ଵୃଷଭମାସ୍ଥାଯ ପାର୍ଵତ୍ଯା ସହିତଃ ଶିଵଃ । ଵାଯୁମାର୍ଗେଣ ଗଚ୍ଛନ୍ଵୈ ଶୁଶ୍ରାଵ ରୁଦିତସ୍ଵନମ୍ ।। ୭.୪.
ତାପରେ ଶିବ ଉମାଙ୍କ ସହ ବୃଷଭ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ବାୟୁ ପଥରେ ଯାଉଥିବାବେଳେ, ସେ ଶିଶୁର କାନ୍ଦିବା ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଲେ।
ଅପଶ୍ଯଦୁମଯା ସାର୍ଧଂ ରୁଦନ୍ତଂ ରାକ୍ଷସାତ୍ମଜମ୍ । କାରୁଣ୍ଯଭାଵାତ୍ପାର୍ଵତ୍ଯା ଭଵସ୍ତ୍ରିପୁରସୂଦନଃ ।। ୭.୪.
ଉମାଙ୍କ ସହ ଭବ, ତିନିପୁର ନାଶକ, ଦୟାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଆଗ୍ରହରେ, ରାକ୍ଷସ ପୁଅଟିଏ କାନ୍ଦୁଥିବାକୁ ଦେଖିଲେ।
ତଂ ରାକ୍ଷସାତ୍ମଜଂ ଚକ୍ରେ ମାତୁରେଵ ଵଯଃସମମ୍ । ଅମରଂ ଚୈଵ ତଂ କୃତ୍ଵା ମହାଦେଵୋ ଽକ୍ଷରୋ ଽଵ୍ଯଯଃ ।। ୭.୪.
ମହାଦେବ, ଅକ୍ଷୟ ଓ ଅବିନାଶୀ, ସେ ରାକ୍ଷସ ପୁଅଟିଏକୁ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କ ସମାନ ବୟସ୍ କରିଦେଲେ ଏବଂ ଅମରତ୍ୱ ଦେଇଦେଲେ।
ପୁରମାକାଶଗଂ ପ୍ରାଦାତ୍ପାର୍ଵତ୍ଯାଃ ପ୍ରିଯକାମ୍ଯଯା । ଉମଯାପି ଵରୋ ଦତ୍ତୋ ରାକ୍ଷସାନାଂ ନୃପାତ୍ମଜ ।। ୭.୪.
ପାର୍ବତୀଙ୍କ ପ୍ରେମରେ, ଶିବ ସେ ଶିଶୁଟିଏକୁ ଆକାଶରେ ଏକ ସହର ଦେଇଦେଲେ; ଉମା ମଧ୍ୟ ରାକ୍ଷସମାନେ ପାଇଁ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ, ହେ ରାଜପୁତ୍ର।
ସଦ୍ଯୋପଲବ୍ଧିର୍ଗର୍ଭସ୍ଯ ପ୍ରସୂତିଃ ସଦ୍ଯ ଏଵ ଚ । ସଦ୍ଯ ଏଵ ଵଯଃପ୍ରାପ୍ତିର୍ମାତୁରେଵ ଵଯସ୍ସମମ୍ ।। ୭.୪.
ସେ ଶିଶୁଟିଏ ସହଜରେ ଜନ୍ମ ନେଲା, ତୁରନ୍ତ ବଡ଼ ହେଲା ଏବଂ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କ ସମାନ ବୟସ୍ ପ୍ରାପ୍ତ କଲା।
ତତଃ ସୁକେଶୋ ଵରଦାନଗର୍ଵିତଃ ଶ୍ରିଯଂ ପ୍ରଭୋଃ ପ୍ରାପ୍ଯ ହରସ୍ଯ ପାର୍ଶ୍ଵତଃ । ଚଚାର ସର୍ଵତ୍ର ମହାନ୍ମହାମତିଃ ଖଗଂ ପୁରଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ପୁରନ୍ଦରୋ ଯଥା ।। ୭.୪.
ତାପରେ ଆଶୀର୍ବାଦର ଗର୍ବରେ ଅଭିମାନୀ ସୁକେଶ, ହରଙ୍କ ପାଖରେ ଶ୍ରୀ ଲାଭ କରି, ସେଠାରେ ବସିଲେ; ସେ ବଡ଼ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତଠାରେ ଚାଲିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ଯେପରି ପୁରନ୍ଦର ଅମରାବତୀ ଲାଭ କରିଥିଲେ।
ସୁକେଶଂ ଧାର୍ମିକଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵରଲବ୍ଧଂ ଚ ରାକ୍ଷସମ୍ । ଗ୍ରାମଣୀର୍ନାମ ଗନ୍ଧର୍ଵୋ ଵିଶ୍ଵାଵସୁସମପ୍ରଭଃ ।। ୭.୫.
ଧର୍ମିକ ଏବଂ ଆଶୀର୍ବାଦ ପ୍ରାପ୍ତ ରାକ୍ଷସ ସୁକେଶଙ୍କୁ ଦେଖି, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ଉଜ୍ୱଳ, ଗ୍ରାମଣୀ ନାମକ ଗନ୍ଧର୍ବ ଦେଖାଦେଲେ।
ତସ୍ଯ ଦେଵଵତୀ ନାମ ଦ୍ଵିତୀଯା ଶ୍ରୀରିଵାତ୍ମଜା । ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଖ୍ଯାତା ରୂପଯୌଵନଶାଲିନୀ । ତାଂ ସୁକେଶାଯ ଧର୍ମେଣ ଦଦୌ ରକ୍ଷଃଶ୍ରିଯଂ ଯଥା ।। ୭.୫.
ତାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ କନ୍ୟା ଥିଲେ ଦେବବତୀ, ଯିଏ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପରି ଉଜ୍ୱଳ, ତିନି ଲୋକରେ ରୂପ ଓ ଯୌବନରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ସେ ଦେବବତୀକୁ ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ସୁକେଶଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ, ଯେପରି ରାକ୍ଷସମାନେ ଧନ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଵରଦାନକୃତୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ସା ତଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ପତିଂ ପ୍ରିଯମ୍ । ଆସୀଦ୍ଦେଵଵତୀ ତୁଷ୍ଟା ଧନଂ ପ୍ରାପ୍ଯେଵ ନିର୍ଧନଃ ।। ୭.୫.
ଆଶୀର୍ବାଦର ଶକ୍ତି ଥିବା ପ୍ରିୟ ସ୍ୱାମୀକୁ ପାଇ, ଦେବବତୀ ଖୁସି ହେଲେ, ଯେପରି ଗରିବ ଲୋକେ ଧନ ଲାଭ କରି ତୃପ୍ତି ମାନେ।
ସ ତଯା ସହ ସଂଯୁକ୍ତୋ ରରାଜ ରଜନୀଚରଃ । ଅଞ୍ଜନାଦଭିନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତଃ କରେଣ୍ଵେଵ ମହାଗଜଃ ।। ୭.୫.
ସେ ଦୁହେଁ ଏକାଠି ହେବା ପରେ, ସେ ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ରାକ୍ଷସ ଏମିତି ଉଜ୍ୱଳ ହେଲେ, ଯେପରି କଳା ଜଙ୍ଗଲରୁ ବଡ଼ ହାତୀ ବାହାରୁଥାଏ।
ଦେଵଵତ୍ଯାଂ ସୁକେଶସ୍ତୁ ଜନଯାମାସ ରାଘଵ ।। ୭.୫.
ଦେବବତୀଠାରୁ ସୁକେଶ ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ହେ ରାଘବ।
ତ୍ରୀନ୍ ପୁତ୍ରାନ୍ ଜନଯାମାସ ତ୍ରେତାଗ୍ନିସମଵିଗ୍ରହାନ୍ । ମାଲ୍ଯଵନ୍ତଂ ସୁମାଲିଂ ଚ ମାଲିଂ ଚ ବଲିନାଂ ଵରମ୍ । ତ୍ରୀଂସ୍ତ୍ରିନେତ୍ରସମାନ୍ପୁତ୍ରାନ୍ରାକ୍ଷସାନ୍ରାକ୍ଷସାଧିପଃ ।। ୭.୫.
ସେ ତିନି ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ତ୍ରେତାଯୁଗର ଅଗ୍ନି ପରି ଦେହ ଥିଲା: ମାଲ୍ୟବନ୍ତ, ସୁମାଳି ଓ ମାଳି, ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ; ସେ ତିନି ପୁଅ, ସୁକେଶଙ୍କ ପୁଅ ଏବଂ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତ୍ରିନେତ୍ର ଦେବତା ପରି ଥିଲେ।
ତ୍ରଯୋ ଲୋକା ଇଵାଵ୍ଯଗ୍ରାଃ ସ୍ଥିତାସ୍ତ୍ରଯ ଇଵାଗ୍ନଯଃ । ତ୍ରଯୋ ମନ୍ତ୍ରା ଇଵାତ୍ଯୁଗ୍ରାସ୍ତ୍ରଯୋ ଘୋରା ଇଵାମଯାଃ ।। ୭.୫.
ସେମାନେ ତିନି ଲୋକର ଭଳି ଅଡ଼ିକି ଦଢ଼ ହୋଇ ଦଉଁଥିଲେ, ତିନିଟି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିର ଭଳି, ତିନିଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମନ୍ତ୍ରର ଭଳି ଏବଂ ତିନିଟି ଭୟଙ୍କର ରୋଗର ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ତ୍ରଯଃ ସୁକେଶସ୍ଯ ସୁତାସ୍ତ୍ରେତାଗ୍ନିସମତେଜସଃ । ଵିଵୃଦ୍ଧିମଗମଂସ୍ତତ୍ର ଵ୍ଯାଧଯୋପେକ୍ଷିତା ଇଵ ।। ୭.୫.
ସୁକେଶଙ୍କର ତିନି ପୁଅ, ଯେଉଁମାନେ ତ୍ରେତାଅଗ୍ନି ସମାନ ତେଜସ୍ୱୀ, ସେଠାରେ ଅନ୍ୟମାନେ ଅବହେଳା କରିଥିବା ରୋଗ ଭଳି ଦିନେଦିନେ ବଢ଼ିଲେ।
ଵରପ୍ରାପ୍ତିଂ ପିତୁସ୍ତେ ତୁ ଜ୍ଞାତ୍ଵେଶ୍ଵରତପୋବଲାତ୍ । ତପସ୍ତପ୍ତୁଂ ଗତା ମେରୁଂ ଭ୍ରାତରଃ କୃତନିଶ୍ଚଯାଃ ।। ୭.୫.
ପିତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଶକ୍ତିରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ବର ଜାଣି, ସେଇ ଭାଇମାନେ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ ନେଇ ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଗଲେ।
ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ନିଯମାନ୍ଘୋରାନ୍ରାକ୍ଷସା ନୃପସତ୍ତମ । ଵିଚେରୁସ୍ତେ ତପୋ ଘୋରଂ ସର୍ଵଭୂତଭଯାଵହମ୍ ।। ୭.୫.
ମହାରାଜ, ସେଇ ରାକ୍ଷସମାନେ କଠିନ ନିୟମ ଧରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥିବା ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ସତ୍ଯାର୍ଜଵଶମୋପେତୈସ୍ତପୋଭିରତିଦୁଷ୍କରୈଃ । ସନ୍ତାପଯନ୍ତସ୍ତ୍ରୀଲ୍ଲୋଁକାନ୍ସଦେଵାସୁରମାନୁଷାନ୍ ।। ୭.୫.
ସତ୍ୟ, ସରଳତା ଓ ଆତ୍ମନିୟନ୍ତ୍ରଣ ସହିତ ସେମାନେ ଅତି କଠିନ ତପସ୍ୟା କରି, ଦେବତା, ଅସୁର ଓ ମଣିଷମାନେ ସହିତ ତିନି ଲୋକକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଲେ।
ତତୋ ଵିଭୁଶ୍ଚତୁର୍ଵକ୍ତ୍ରୋ ଵିମାନଵରମାସ୍ଥିତଃ । ସୁକେଶପୁତ୍ରାନାମନ୍ତ୍ର୍ଯ ଵରଦୋ ଽସ୍ମୀତ୍ଯଭାଷତ ।। ୭.୫.
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ଚାରିମୁହଁ ବ୍ରହ୍ମା, ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିମାନରେ ବସି, ସୁକେଶଙ୍କର ପୁଅମାନୋକୁ କହିଲେ, 'ମୁଁ ବର ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ'।
ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଵରଦଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସେନ୍ଦ୍ରୈର୍ଦେଵଗଣୈର୍ଵୃତମ୍ । ଊଚୁଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲଯଃ ସର୍ଵେ ଵେପମାନା ଇଵ ଦ୍ରୁମାଃ ।। ୭.୫.
ବରଦାତା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବମଣ୍ଡଳୀ ସହିତ ଦେଖି, ସମସ୍ତେ ହାତ ଜୋଡି, ବାତାସରେ ଗଛ ଭଳି କମ୍ପିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ କହିଲେ।
ତପସାରାଧିତୋ ଦେଵ ଯଦି ନୋ ଦିଶସେ ଵରମ୍ । ଅଜେଯାଃ ଶତ୍ରୁହନ୍ତାରସ୍ତଥୈଵ ଚିରଜୀଵିନଃ ।। ୭.୫.
ସେମାନେ କହିଲେ, 'ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ତୁମକୁ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ କରିଛୁ, ଯଦି ଆମକୁ ବର ଦେଉଛ, ତେବେ ଆମେ ଅଜୟ, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେବାକୁ ଦିଅ।'
ପ୍ରଭଵିଷ୍ଣ୍ଵୋ ଭଵାମେତି ପରସ୍ପରମନୁଵ୍ରତାଃ ।। ୭.୫.
'ଆମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।'
ଏଵଂ ଭଵିଷ୍ଯତୀତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସୁକେଶତନଯାନ୍ଵିଭୁଃ । ସ ଯଯୌ ବ୍ରହ୍ମଲୋକାଯ ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣଵତ୍ସଲଃ ।। ୭.୫.
ବିଭୁତିମାନ୍ ବ୍ରହ୍ମା, 'ଏହିପରି ହେବ' ବୋଲି ସୁକେଶଙ୍କର ପୁଅମାନୋକୁ ବର ଦେଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନୋପରେ ଆସକ୍ତ ବ୍ରହ୍ମା, ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଵରଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ତୁ ତେ ସର୍ଵେ ରାମ ରାତ୍ରିଞ୍ଚରାସ୍ତଦା । ସୁରାସୁରାନ୍ପ୍ରବାଧନ୍ତେ ଵରଦାନସୁନିର୍ଭଯାଃ ।। ୭.୫.
ହେ ରାମ, ବର ପାଇବା ପରେ ସେଇ ସମସ୍ତ ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ବର ଶକ୍ତିରେ ନିର୍ଭୟ ହୋଇ, ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନୋକୁ ଉତ୍ପୀଡ଼ନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ତୈର୍ଵଧ୍ଯମାନାସ୍ତ୍ରିଦଶାଃ ସର୍ଷିସଙ୍ଘାଃ ସଚାରଣାଃ । ତ୍ରାତାରଂ ନାଧିଗଚ୍ଛନ୍ତି ନିରଯସ୍ଥା ଯଥା ନରାଃ ।। ୭.୫.
ସେମାନେ ଆକ୍ରମଣ କରିବାରୁ, ଦେବତାମାନେ ଋଷି ଓ ଚାରଣମାନେ ସହିତ, କାହା ପାଖରେ ରକ୍ଷା ପାଇଲେ ନାହିଁ, ଯେପରି ନରମାନେ ନରକରେ କାହା ପାଖରେ ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ।
ଅଥ ତେ ଵିଶ୍ଵକର୍ମାଣଂ ଶିଲ୍ପିନାଂ ଵରମଵ୍ଯଯମ୍ । ଊଚୁଃ ସମେତ୍ଯ ସଂହୃଷ୍ଟା ରାକ୍ଷସା ରଘୁସତ୍ତମ ।। ୭.୫.
ତାପରେ ସେଇ ଖୁସି ହୋଇଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ, ସମେତି ହୋଇ, ଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଅବିନାଶୀ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ କହିଲେ।
ଓଜସ୍ତେଜୋବଲଵତାଂ ମହତାମାତ୍ମତେଜସା । ଗୃହକର୍ତା ଭଵାନେଵ ଦେଵାନାଂ ହୃଦଯେପ୍ସିତମ୍ ।। ୭.୫.
ତୁମେ ଶକ୍ତି, ତେଜ ଓ ବଳରେ ସମସ୍ତଙ୍କଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମର ନିଜ ତେଜରେ ଦେବତାମାନୋର ହୃଦୟରେ ଯେଉଁ ଘର ସବୁଠାରୁ ଆକାଂକ୍ଷିତ, ସେଠିପାଇଁ ତୁମେ ଘର ବନାଉଥିବା।