ରକ୍ଷାମେତି ଚ ଯୈରୁକ୍ତଂ ରାକ୍ଷସାସ୍ତେ ଭଵନ୍ତୁ ଵଃ । ଜକ୍ଷାମ ଇତି ଯୈରୁକ୍ତଂ ଯକ୍ଷା ଏଵ ଭଵନ୍ତୁ ଵଃ ।। ୭.୪.
'ଯେମାନେ କହିଲେ, "ଆମେ ରକ୍ଷା କରିବା," ସେମାନେ ରାକ୍ଷସ ହେବେ; ଯେମାନେ କହିଲେ, "ଆମେ ଖାଇବା," ସେମାନେ ଯକ୍ଷ ହେବେ।'
ତତ୍ର ହେତିଃ ପ୍ରହେତିଶ୍ଚ ଭ୍ରାତରୌ ରାକ୍ଷସାଧିପୌ । ମଧୁକୈଟଭସଙ୍କାଶୌ ବଭୂଵତୁରରିନ୍ଦମୌ ।। ୭.୪.
ସେଠାରେ ହେତି ଏବଂ ପ୍ରହେତି, ଦୁଇ ଭାଇ ଏବଂ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଅଧିପତି, ମଧୁ କୈଟଭଙ୍କ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ ଏବଂ ଦେବମାନେର ଶତ୍ରୁ ହେଇଗଲେ।
ପ୍ରହେତିର୍ଧାର୍ମିକସ୍ତତ୍ର ତପୋଵନଗତସ୍ତଦା । ହେତିର୍ଦାରକ୍ରିଯାର୍ଥେ ତୁ ପରଂ ଯତ୍ନମଥାକରୋତ୍ ।। ୭.୪.
ପ୍ରହେତି ଧର୍ମିକ ଥିଲେ ଏବଂ ସେ ସମୟରେ ତପୋବନରେ ବସିଥିଲେ; ହେତି ତାଙ୍କର ପୁଅ ପାଇଁ ବହୁତ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ସ କାଲଭଗିନୀଂ କନ୍ଯାଂ ଭଯାଂ ନାମ ଭଯାଵହାମ୍ । ଉଦାଵହଦମେଯାତ୍ମା ସ୍ଵଯମେଵ ମହାମତିଃ ।। ୭.୪.
ସେ ନିଜ ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିବା ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ ହେତି, କାଳଭାଗିନୀଙ୍କର କନ୍ୟା ଭୟା ନାମକ ଭୟ ଦେଇଥିବା ଜନେ ଝିଅକୁ ବିବାହ କଲେ।
ସ ତସ୍ଯାଂ ଜନଯାମାସ ହେତୀ ରାକ୍ଷସପୁଙ୍ଗଵଃ । ପୁତ୍ରଂ ପୁତ୍ରଵତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଵିଦ୍ଯୁତ୍କେଶ ଇତି ଶ୍ରୁତମ୍ ।। ୭.୪.
ହେତି, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ, ଭୟାଙ୍କୁ ଦେଖି ପୁଅ ଜନ୍ମ କଲେ—ସେ ପୁଅ ସବୁଠୁ ଉତ୍ତମ, ଯାହାକୁ ଭିଦ୍ୟୁତ୍କେଶ ବୋଲି ଶୁଣାଯାଏ।
ଵିଦ୍ଯୁତ୍କେଶୋ ହେତିପୁତ୍ରଃ ସ ଦୀପ୍ତାର୍କସମପ୍ରଭଃ । ଵ୍ଯଵର୍ଧତ ମହାତେଜାସ୍ତୋଯମଧ୍ଯ ଇଵାମ୍ବୁଦଃ ।। ୭.୪.
ଭିଦ୍ୟୁତ୍କେଶ, ହେତିଙ୍କର ପୁଅ, ତୀବ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିଲେ; ସେ ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ମେଘ ଯେପରି ବଢ଼ିଯାଏ, ଏପରି ଶକ୍ତି ଏବଂ ତେଜରେ ବଢ଼ିଗଲେ।
ସ ଯଦା ଯୌଵନଂ ଭଦ୍ରମନୁପ୍ରାପ୍ତୋ ନିଶାଚରଃ । ତତୋ ଦାରକ୍ରିଯାଂ ତସ୍ଯ କର୍ତୁଂ ଵ୍ଯଵସିତଃ ପିତା ।। ୭.୪.
ଯେତେବେଳେ ସେ ନିଶାଚର ଯୁବା ହେଲେ, ତାଙ୍କର ପିତା ତାଙ୍କର ବିବାହ କରିବାକୁ ଠାନିଲେ।
ସନ୍ଧ୍ଯାଯାସ୍ତନଯାଂ ସୋ ଽଥ ସନ୍ଧ୍ଯାତୁଲ୍ଯାଂ ପ୍ରଭାଵତଃ । ଵରଯାମାସ ପୁତ୍ରାର୍ଥଂ ହେତୀ ରାକ୍ଷସପୁଙ୍ଗଵଃ ।। ୭.୪.
ତେଣୁ ହେତି, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ପାଇଁ ସନ୍ଧ୍ୟାଙ୍କର କନ୍ୟା, ଶକ୍ତିରେ ସନ୍ଧ୍ୟା ପରି, ବିବାହ ପାଇଁ ଚୟନ କଲେ।
ଅଵଶ୍ଯମେଵ ଦାତଵ୍ଯା ପରସ୍ମୈ ସେତି ସନ୍ଧ୍ଯଯା । ଚିନ୍ତଯିତ୍ଵା ସୁତା ଦତ୍ତା ଵିଦ୍ଯୁତ୍କେଶାଯ ରାଘଵ ।। ୭.୪.
ସନ୍ଧ୍ୟା ଭାବିଲେ, 'ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ଝିଅକୁ ଅନ୍ୟଜଣଙ୍କୁ ଦେବାକୁ ପଡିବ।' ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କରି ସନ୍ଧ୍ୟା ତାଙ୍କର ଝିଅକୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍କେଶଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ, ହେ ରାଘବ।
ସନ୍ଧ୍ଯାଯାସ୍ତନଯାଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଵିଦ୍ଯୁତ୍କେଶୋ ନିଶାଚରଃ । ରମତେ ସ୍ମ ତଯା ସାର୍ଧଂ ପୌଲୋମ୍ଯା ମଘଵାନିଵ ।। ୭.୪.
ସନ୍ଧ୍ୟାଙ୍କ ଝିଅକୁ ପାଇ ବିଦ୍ୟୁତ୍କେଶ ନିଶାଚର ତାଙ୍କ ସହ ଖୁସିରେ ରହିଲେ, ଯେପରି ମଘବାନ୍ ପୌଳୋମୀ ସହ ସୁଖ ପାଆନ୍ତି।
କେନଚିତ୍ତ୍ଵଥ କାଲେନ ରାମ ସାଲକଟଙ୍କଟା । ଵିଦ୍ଯୁତ୍କେଶାଦ୍ଗର୍ଭମାପ ଘନରାଜିରିଵାର୍ଣଵାତ୍ ।। ୭.୪.
କିଛି ସମୟ ପରେ, ହେ ରାମ, ସାଳକଟଙ୍କଟା ବିଦ୍ୟୁତ୍କେଶଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗର୍ଭବତୀ ହେଲେ, ଯେପରି ବାତାସରେ ମେଘରେ ଧାରା ଆସେ।
ତତଃ ସା ରାକ୍ଷସୀ ଗର୍ଭଂ ଘନଗର୍ଭସମପ୍ରଭମ୍ । ପ୍ରସୂତା ମନ୍ଦରଂ ଗତ୍ଵା ଗଙ୍ଗା ଗର୍ଭମିଵାଗ୍ନିଜମ୍ ।। ୭.୪.
ସେ ରାକ୍ଷସୀ ମେଘରେ ଧାରା ଭରିଥିବା ପରି ଉଜ୍ୱଳ ଗର୍ଭକୁ ନେଇ ମନ୍ଦର ପାହାଡ଼କୁ ଗଲେ ଏବଂ ଗଙ୍ଗା ଯେପରି ଅଗ୍ନିର ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ, ସେଠାରେ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ସମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ତୁ ସା ଗର୍ଭଂ ଵିଦ୍ଯୁତ୍କେଶରତାର୍ଥିନୀ । ରେମେ ତୁ ସାର୍ଧଂ ପତିନା ଵିସ୍ମୃତ୍ଯ ସୁତମାତ୍ମଜମ୍ ।। ୭.୪.
ବିଦ୍ୟୁତ୍କେଶ ସହ ମିଳନ ଆଶାରେ ସେ ଗର୍ଭକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ଏବଂ ନିଜ ପୁଅକୁ ଭୁଲି, ପତି ସହ ଆନନ୍ଦରେ ରହିଲେ।
ଉତ୍ସୃଷ୍ଟସ୍ତୁ ତଦା ଗର୍ଭୋ ଘନଶବ୍ଦସମସ୍ଵନଃ । ତଯୋତ୍ସୃଷ୍ଟଃ ସ ତୁ ଶିଶୁଃ ଶରଦର୍କସମଦ୍ଯୁତିଃ । ନିଧାଯାସ୍ଯେ ସ୍ଵଯଂ ମୁଷ୍ଟିଂ ରୁରୋଦ ଶନକୈସ୍ତଦା ।। ୭.୪.
ସେତେବେଳେ ଛାଡ଼ିଦିଆଯାଇଥିବା ଶିଶୁଟିଏ ମେଘର ଗର୍ଜନ ପରି ଜୋରରେ କାନ୍ଦୁଥିଲା, ଶରଦ୍ ରବି ପରି ଉଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଏବଂ ନିଜ ମୁଠି ମୁଁହରେ ରଖି ଆଲସିଆ ଭାବେ କାନ୍ଦିବାକୁ ଲାଗିଲା।
ତତୋ ଵୃଷଭମାସ୍ଥାଯ ପାର୍ଵତ୍ଯା ସହିତଃ ଶିଵଃ । ଵାଯୁମାର୍ଗେଣ ଗଚ୍ଛନ୍ଵୈ ଶୁଶ୍ରାଵ ରୁଦିତସ୍ଵନମ୍ ।। ୭.୪.
ତାପରେ ଶିବ ଉମାଙ୍କ ସହ ବୃଷଭ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ବାୟୁ ପଥରେ ଯାଉଥିବାବେଳେ, ସେ ଶିଶୁର କାନ୍ଦିବା ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଲେ।
ଅପଶ୍ଯଦୁମଯା ସାର୍ଧଂ ରୁଦନ୍ତଂ ରାକ୍ଷସାତ୍ମଜମ୍ । କାରୁଣ୍ଯଭାଵାତ୍ପାର୍ଵତ୍ଯା ଭଵସ୍ତ୍ରିପୁରସୂଦନଃ ।। ୭.୪.
ଉମାଙ୍କ ସହ ଭବ, ତିନିପୁର ନାଶକ, ଦୟାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଆଗ୍ରହରେ, ରାକ୍ଷସ ପୁଅଟିଏ କାନ୍ଦୁଥିବାକୁ ଦେଖିଲେ।
ତଂ ରାକ୍ଷସାତ୍ମଜଂ ଚକ୍ରେ ମାତୁରେଵ ଵଯଃସମମ୍ । ଅମରଂ ଚୈଵ ତଂ କୃତ୍ଵା ମହାଦେଵୋ ଽକ୍ଷରୋ ଽଵ୍ଯଯଃ ।। ୭.୪.
ମହାଦେବ, ଅକ୍ଷୟ ଓ ଅବିନାଶୀ, ସେ ରାକ୍ଷସ ପୁଅଟିଏକୁ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କ ସମାନ ବୟସ୍ କରିଦେଲେ ଏବଂ ଅମରତ୍ୱ ଦେଇଦେଲେ।
ପୁରମାକାଶଗଂ ପ୍ରାଦାତ୍ପାର୍ଵତ୍ଯାଃ ପ୍ରିଯକାମ୍ଯଯା । ଉମଯାପି ଵରୋ ଦତ୍ତୋ ରାକ୍ଷସାନାଂ ନୃପାତ୍ମଜ ।। ୭.୪.
ପାର୍ବତୀଙ୍କ ପ୍ରେମରେ, ଶିବ ସେ ଶିଶୁଟିଏକୁ ଆକାଶରେ ଏକ ସହର ଦେଇଦେଲେ; ଉମା ମଧ୍ୟ ରାକ୍ଷସମାନେ ପାଇଁ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ, ହେ ରାଜପୁତ୍ର।
ସଦ୍ଯୋପଲବ୍ଧିର୍ଗର୍ଭସ୍ଯ ପ୍ରସୂତିଃ ସଦ୍ଯ ଏଵ ଚ । ସଦ୍ଯ ଏଵ ଵଯଃପ୍ରାପ୍ତିର୍ମାତୁରେଵ ଵଯସ୍ସମମ୍ ।। ୭.୪.
ସେ ଶିଶୁଟିଏ ସହଜରେ ଜନ୍ମ ନେଲା, ତୁରନ୍ତ ବଡ଼ ହେଲା ଏବଂ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କ ସମାନ ବୟସ୍ ପ୍ରାପ୍ତ କଲା।
ତତଃ ସୁକେଶୋ ଵରଦାନଗର୍ଵିତଃ ଶ୍ରିଯଂ ପ୍ରଭୋଃ ପ୍ରାପ୍ଯ ହରସ୍ଯ ପାର୍ଶ୍ଵତଃ । ଚଚାର ସର୍ଵତ୍ର ମହାନ୍ମହାମତିଃ ଖଗଂ ପୁରଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ପୁରନ୍ଦରୋ ଯଥା ।। ୭.୪.
ତାପରେ ଆଶୀର୍ବାଦର ଗର୍ବରେ ଅଭିମାନୀ ସୁକେଶ, ହରଙ୍କ ପାଖରେ ଶ୍ରୀ ଲାଭ କରି, ସେଠାରେ ବସିଲେ; ସେ ବଡ଼ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତଠାରେ ଚାଲିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ଯେପରି ପୁରନ୍ଦର ଅମରାବତୀ ଲାଭ କରିଥିଲେ।
ସୁକେଶଂ ଧାର୍ମିକଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵରଲବ୍ଧଂ ଚ ରାକ୍ଷସମ୍ । ଗ୍ରାମଣୀର୍ନାମ ଗନ୍ଧର୍ଵୋ ଵିଶ୍ଵାଵସୁସମପ୍ରଭଃ ।। ୭.୫.
ଧର୍ମିକ ଏବଂ ଆଶୀର୍ବାଦ ପ୍ରାପ୍ତ ରାକ୍ଷସ ସୁକେଶଙ୍କୁ ଦେଖି, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ଉଜ୍ୱଳ, ଗ୍ରାମଣୀ ନାମକ ଗନ୍ଧର୍ବ ଦେଖାଦେଲେ।
ତସ୍ଯ ଦେଵଵତୀ ନାମ ଦ୍ଵିତୀଯା ଶ୍ରୀରିଵାତ୍ମଜା । ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଖ୍ଯାତା ରୂପଯୌଵନଶାଲିନୀ । ତାଂ ସୁକେଶାଯ ଧର୍ମେଣ ଦଦୌ ରକ୍ଷଃଶ୍ରିଯଂ ଯଥା ।। ୭.୫.
ତାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ କନ୍ୟା ଥିଲେ ଦେବବତୀ, ଯିଏ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପରି ଉଜ୍ୱଳ, ତିନି ଲୋକରେ ରୂପ ଓ ଯୌବନରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ସେ ଦେବବତୀକୁ ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ସୁକେଶଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ, ଯେପରି ରାକ୍ଷସମାନେ ଧନ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଵରଦାନକୃତୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ସା ତଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ପତିଂ ପ୍ରିଯମ୍ । ଆସୀଦ୍ଦେଵଵତୀ ତୁଷ୍ଟା ଧନଂ ପ୍ରାପ୍ଯେଵ ନିର୍ଧନଃ ।। ୭.୫.
ଆଶୀର୍ବାଦର ଶକ୍ତି ଥିବା ପ୍ରିୟ ସ୍ୱାମୀକୁ ପାଇ, ଦେବବତୀ ଖୁସି ହେଲେ, ଯେପରି ଗରିବ ଲୋକେ ଧନ ଲାଭ କରି ତୃପ୍ତି ମାନେ।
ସ ତଯା ସହ ସଂଯୁକ୍ତୋ ରରାଜ ରଜନୀଚରଃ । ଅଞ୍ଜନାଦଭିନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତଃ କରେଣ୍ଵେଵ ମହାଗଜଃ ।। ୭.୫.
ସେ ଦୁହେଁ ଏକାଠି ହେବା ପରେ, ସେ ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ରାକ୍ଷସ ଏମିତି ଉଜ୍ୱଳ ହେଲେ, ଯେପରି କଳା ଜଙ୍ଗଲରୁ ବଡ଼ ହାତୀ ବାହାରୁଥାଏ।
ଦେଵଵତ୍ଯାଂ ସୁକେଶସ୍ତୁ ଜନଯାମାସ ରାଘଵ ।। ୭.୫.
ଦେବବତୀଠାରୁ ସୁକେଶ ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ହେ ରାଘବ।
ତ୍ରୀନ୍ ପୁତ୍ରାନ୍ ଜନଯାମାସ ତ୍ରେତାଗ୍ନିସମଵିଗ୍ରହାନ୍ । ମାଲ୍ଯଵନ୍ତଂ ସୁମାଲିଂ ଚ ମାଲିଂ ଚ ବଲିନାଂ ଵରମ୍ । ତ୍ରୀଂସ୍ତ୍ରିନେତ୍ରସମାନ୍ପୁତ୍ରାନ୍ରାକ୍ଷସାନ୍ରାକ୍ଷସାଧିପଃ ।। ୭.୫.
ସେ ତିନି ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ତ୍ରେତାଯୁଗର ଅଗ୍ନି ପରି ଦେହ ଥିଲା: ମାଲ୍ୟବନ୍ତ, ସୁମାଳି ଓ ମାଳି, ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ; ସେ ତିନି ପୁଅ, ସୁକେଶଙ୍କ ପୁଅ ଏବଂ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତ୍ରିନେତ୍ର ଦେବତା ପରି ଥିଲେ।
ତ୍ରଯୋ ଲୋକା ଇଵାଵ୍ଯଗ୍ରାଃ ସ୍ଥିତାସ୍ତ୍ରଯ ଇଵାଗ୍ନଯଃ । ତ୍ରଯୋ ମନ୍ତ୍ରା ଇଵାତ୍ଯୁଗ୍ରାସ୍ତ୍ରଯୋ ଘୋରା ଇଵାମଯାଃ ।। ୭.୫.
ସେମାନେ ତିନି ଲୋକର ଭଳି ଅଡ଼ିକି ଦଢ଼ ହୋଇ ଦଉଁଥିଲେ, ତିନିଟି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିର ଭଳି, ତିନିଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମନ୍ତ୍ରର ଭଳି ଏବଂ ତିନିଟି ଭୟଙ୍କର ରୋଗର ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ତ୍ରଯଃ ସୁକେଶସ୍ଯ ସୁତାସ୍ତ୍ରେତାଗ୍ନିସମତେଜସଃ । ଵିଵୃଦ୍ଧିମଗମଂସ୍ତତ୍ର ଵ୍ଯାଧଯୋପେକ୍ଷିତା ଇଵ ।। ୭.୫.
ସୁକେଶଙ୍କର ତିନି ପୁଅ, ଯେଉଁମାନେ ତ୍ରେତାଅଗ୍ନି ସମାନ ତେଜସ୍ୱୀ, ସେଠାରେ ଅନ୍ୟମାନେ ଅବହେଳା କରିଥିବା ରୋଗ ଭଳି ଦିନେଦିନେ ବଢ଼ିଲେ।
ଵରପ୍ରାପ୍ତିଂ ପିତୁସ୍ତେ ତୁ ଜ୍ଞାତ୍ଵେଶ୍ଵରତପୋବଲାତ୍ । ତପସ୍ତପ୍ତୁଂ ଗତା ମେରୁଂ ଭ୍ରାତରଃ କୃତନିଶ୍ଚଯାଃ ।। ୭.୫.
ପିତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଶକ୍ତିରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ବର ଜାଣି, ସେଇ ଭାଇମାନେ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ ନେଇ ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଗଲେ।
ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ନିଯମାନ୍ଘୋରାନ୍ରାକ୍ଷସା ନୃପସତ୍ତମ । ଵିଚେରୁସ୍ତେ ତପୋ ଘୋରଂ ସର୍ଵଭୂତଭଯାଵହମ୍ ।। ୭.୫.
ମହାରାଜ, ସେଇ ରାକ୍ଷସମାନେ କଠିନ ନିୟମ ଧରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥିବା ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।