ଲଭତେ ମନୁଜୋ ଲୋକେ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାମାଭିଷେଚନମ୍। ମହୀଂ ଵିଜଯତେ ରାଜା ରିପୂଂଶ୍ଚାପ୍ଯଧିତିଷ୍ଠତି
ଯେଉଁ ମଣିଷ ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ଶୁଣନ୍ତି, ସେ ଏହି ଜଗତରେ ଶାସନ ପାଆନ୍ତି; ରାଜା ହେଲେ ପୃଥିବୀ ଜିତିବେ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଦମନ କରିବେ।
ରାଘଵେଣ ଯଥା ମାତା ସୁମିତ୍ରା ଲକ୍ଷ୍ମଣେନ ଚ। ଭରତେନ ଚ କୈକେଯୀ ଜୀଵପୁତ୍ରାସ୍ତଥା ସ୍ତ୍ରିଯଃ
ଯେପରି ସୁମିତ୍ରା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ କୈକେୟୀ ଭରତ ଉପରେ ଆନନ୍ଦିତ ଥିଲେ, ଏଭଳି ମାଆମାନେ ଜୀବିତ ପୁଅ ଦେଖି ଖୁସି ହେବେ।
ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ସଦାନନ୍ଦାଃ ପୁତ୍ରପୌତ୍ରସମନ୍ଵିତାଃ। ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାମାଯଣମିଦଂ ଦୀର୍ଘମାଯୁଶ୍ଚ ଵିନ୍ଦତି
ସେମାନେ ସଦା ଆନନ୍ଦରେ ରହିବେ, ପୁଅ-ନାତି ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିବେ; ଏହି ରାମାୟଣ ଶୁଣିଲେ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ମିଳେ।
ରାମସ୍ଯ ଵିଜଯଂ ଚେମଂ ସର୍ଵମକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମଣଃ। ଶୃଣୋତି ଯ ଇଦଂ କାଵ୍ଯଂ ପୁରା ଵାଲ୍ମୀକିନା କୃତମ୍
ଯେଉଁଠି ମଣିଷ ରାମଙ୍କ ନିର୍ମଳ କର୍ମ ଓ ବିଜୟର ଏହି କଥା, ପୁରାତନ ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ରଚିତ କବିତା ଶୁଣନ୍ତି—
ଶ୍ରଦ୍ଦଧାନୋ ଜିତକ୍ରୋଧୋ ଦୁର୍ଗାଣ୍ଯତିତରତ୍ଯସୌ। ସମାଗମ୍ଯ ପ୍ରଵାସାନ୍ତେ ରମନ୍ତେ ସହ ବାନ୍ଧଵୈଃ
ଯିଏ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଭରିତ ଓ କ୍ରୋଧକୁ ଜିତିପାରେ, ସେ ସମସ୍ତ କଷ୍ଟକୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ ଏବଂ ପ୍ରବାସ ଶେଷରେ ନିଜ ପରିବାର ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ ଆନନ୍ଦରେ ରହେ।
ଶୃଣ୍ଵନ୍ତି ଯ ଇଦଂ କାଵ୍ଯଂ ପୁରା ଵାଲ୍ମୀକିନା କୃତମ୍। ତେ ପ୍ରାର୍ଥିତାନ୍ ଵରାନ୍ ସର୍ଵାନ୍ ପ୍ରାପ୍ନୁଵନ୍ତୀହ ରାଘଵାତ୍
ଯେମାନେ ପୁରାତନ କବି ଵାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ରଚିତ ଏହି କାବ୍ୟକୁ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଏଠାରେ ରାଘବଙ୍କ ଠାରୁ ନିଜେଇଚ୍ଛିତ ସମସ୍ତ ଵର ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
ଶ୍ରଵଣେନ ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ପ୍ରୀଯନ୍ତେ ସମ୍ପ୍ରଶୃଣ୍ଵତାମ୍। ଵିନାଯକାଶ୍ଚ ଶାମ୍ଯନ୍ତି ଗୃହେ ତିଷ୍ଠନ୍ତି ଯସ୍ଯ ଵୈ
ଏହି କାବ୍ୟକୁ ଭଲଭାବେ ଶୁଣିଲେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ବାଧାବିପଦ ଦୂରିଯାଏ ଓ ଗୃହରେ ଶ୍ରୀସମୃଦ୍ଧି ବସିଥାଏ।
ଵିଜଯେତ ମହୀଂ ରାଜା ପ୍ରଵାସୀ ସ୍ଵସ୍ତିମାନ୍ ଭଵେତ୍। ସ୍ତ୍ରିଯୋ ରଜସ୍ଵଲାଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପୁତ୍ରାନ୍ ସୂଯୁରନୁତ୍ତମାନ୍
ଏହି କାବ୍ୟ ଶୁଣିଲେ ରାଜା ଭୂମିକୁ ଜିତିପାରେ, ପ୍ରବାସୀ ସୁସ୍ଥ ଫେରିଆସେ, ଏବଂ ମହିଳାମାନେ ମାସିକ ଅବସ୍ଥାରେ ଏହା ଶୁଣିଲେ ଉତ୍ତମ ପୁଅ ପାଆନ୍ତି।
ପୂଜଯଂଶ୍ଚ ପଠଂଶ୍ଚୈନମିତିହାସଂ ପୁରାତନମ୍। ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯେତ ଦୀର୍ଘମାଯୁରଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ଏହି ପୁରାତନ ଇତିହାସକୁ ସମ୍ମାନ ଓ ପାଠ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ଲାଭ ହୁଏ।
ପ୍ରଣମ୍ଯ ଶିରସା ନିତ୍ଯଂ ଶ୍ରୋତଵ୍ଯଂ କ୍ଷତ୍ରିଯୈର୍ଦ୍ଵିଜାତ୍। ଐଶ୍ଵର୍ଯଂ ପୁତ୍ରଲାଭଶ୍ଚ ଭଵିଷ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ
ପ୍ରତିଦିନ ମନୋୟୋଗରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଏହି କାବ୍ୟ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଶୁଣିବା ଉଚିତ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ନିଶ୍ଚୟ ଧନ-ଏଶ୍ୱର୍ୟ ଓ ପୁଅ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।
ରାମାଯଣମିଦଂ କୃତ୍ସ୍ନଂ ଶୃଣ୍ଵତଃ ପଠତଃ ସଦା। ପ୍ରୀଯତେ ସତତଂ ରାମଃ ସ ହି ଵିଷ୍ଣୁଃ ସନାତନଃ
ଯିଏ ସଦା ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାମାୟଣକୁ ଶୁଣନ୍ତି କିମ୍ବା ପାଠ କରନ୍ତି, ରାମ ସେମାନେ ଉପରେ ସଦା ପ୍ରସନ୍ନ ରହନ୍ତି, କାରଣ ସେ ସନାତନ ବିଷ୍ଣୁ।
ଆଦିଦେଵୋ ମହାବାହୁର୍ହରିର୍ନାରାଯଣଃ ପ୍ରଭୁଃ। ସାକ୍ଷାଦ୍ ରାମୋ ରଘୁଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ଶେଷୋ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଉଚ୍ଯତେ
ଏହି ଆଦିଦେବ, ବଳଶାଳୀ ହରି, ନାରାୟଣ ପ୍ରଭୁ ନିଜେ ରାମ ଅଟୁଟ ରଘୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବଂ ଶେଷ ହେଉଛନ୍ତି ଲକ୍ଷ୍ମଣ।
ଏଵମେତତ୍ ପୁରାଵୃତ୍ତମାଖ୍ଯାନଂ ଭଦ୍ରମସ୍ତୁ ଵଃ। ପ୍ରଵ୍ଯାହରତ ଵିସ୍ରବ୍ଧଂ ବଲଂ ଵିଷ୍ଣୋଃ ପ୍ରଵର୍ଧତାମ୍
ଏହିପରି ପୁରାତନ ଗଳ୍ପ ତୁମମାନେ ପାଇଁ କୁଶଳ ହେଉ। ନିର୍ଭୟ ଭାବେ ଏହାକୁ ପ୍ରଚାର କର, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଶକ୍ତି ବଢ଼ୁ।
ଦେଵାଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ତୁଷ୍ଯନ୍ତି ଗ୍ରହଣାଚ୍ଛ୍ରଵଣାତ୍ ତଥା। ରାମାଯଣସ୍ଯ ଶ୍ରଵଣେ ତୃପ୍ଯନ୍ତି ପିତରଃ ସଦା
ଏହି କାବ୍ୟକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଓ ଶୁଣିବା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦେବତା ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି; ରାମାୟଣ ଶୁଣିଲେ ପିତୃପୁରୁଷମାନେ ସଦା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି।
ଭକ୍ତ୍ଯା ରାମସ୍ଯ ଯେ ଚେମାଂ ସଂହିତାମୃଷିଣା କୃତାମ୍। ଯେ ଲିଖନ୍ତୀହ ଚ ନରାସ୍ତେଷାଂ ଵାସସ୍ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପେ
ଯେମାନେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ରାମଙ୍କ ପ୍ରତି ଏହି ଋଷି ରଚିତ ସଂହିତାକୁ ଲେଖନ୍ତି କିମ୍ବା ନକଲ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ବାସ ସ୍ୱର୍ଗରେ ହୁଏ।
କୁଟୁମ୍ବଵୃଦ୍ଧିଂ ଧନଧାନ୍ଯଵୃଦ୍ଧିଂ ସ୍ତ୍ରିଯଶ୍ଚ ମୁଖ୍ଯାଃ ସୁଖମୁତ୍ତମଂ ଚ। ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶୁଭଂ କାଵ୍ଯମିଦଂ ମହାର୍ଥଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ସର୍ଵାଂ ଭୁଵି ଚାର୍ଥସିଦ୍ଧିମ୍
ଏହି ଶୁଭ ଓ ମହାର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ କାବ୍ୟକୁ ଶୁଣିଲେ ପରିବାର ବୃଦ୍ଧି, ଧନ-ଧାନ୍ୟର ସମୃଦ୍ଧି, ଉତ୍ତମ ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଖ ଏବଂ ଭୂମିରେ ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ୟର ସିଦ୍ଧି ମିଳେ।
ଆଯୁଷ୍ଯମାରୋଗ୍ଯକରଂ ଯଶସ୍ଯଂ ସୌଭ୍ରାତୃକଂ ବୁଦ୍ଧିକରଂ ଶୁଭଂ ଚ। ଶ୍ରୋତଵ୍ଯମେତନ୍ନିଯମେନ ସଦ୍ଭି- ରାଖ୍ଯାନମୋଜସ୍କରମୃଦ୍ଧିକାମୈଃ
ଏହି ଆଖ୍ୟାନ ଆୟୁଷ୍ୟ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, କୀର୍ତ୍ତି, ଭାଇଚାରା, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଶୁଭ ଦେଇଥାଏ। ଯେଉଁମାନେ ଶକ୍ତି ଓ ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ନିୟମିତ ଭାବେ ଏହି କଥାକୁ ଶୁଣିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରାପ୍ତରାଜ୍ଯସ୍ଯ ରାମସ୍ଯ ରାକ୍ଷସାନାଂ ଵଧେ କୃତେ । ଆଜଗ୍ମୁର୍ଋଷଯଃ ସର୍ଵେ ରାଘଵଂ ପ୍ରତିନନ୍ଦିତୁମ୍ ।। ୭.୧.
ରାମଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ଲାଭ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ନଶ୍ଟ ହେବା ପରେ, ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ରାଘବଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ କରିବାକୁ ଆସିଲେ।
କୌଶିକୋ ଽଥ ଯଵକ୍ରୀତୋ ଗାର୍ଗ୍ଯୋ ଗାଲଵ ଏଵ ଚ । କଣ୍ଵୋ ମେଧାତିଥେଃ ପୁତ୍ରଃ ପୂର୍ଵସ୍ଯାଂ ଦିଶି ଯେ ଶ୍ରିତାଃ ।। ୭.୧.
ତାପରେ କୌଶିକ, ଯବକୃତ, ଗାର୍ଗ୍ୟ, ଗାଳବ ଏବଂ ମେଧାତିଥିଙ୍କ ପୁଅ କଣ୍ବ ଓ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ବସୁଥିବା ଅନ୍ୟମାନେ ଆସିଲେ।
ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯାତ୍ରେଯୋ ଽଥ ଭଗଵାନ୍ନମୁଚିଃ ପ୍ରମୁଚିସ୍ତଥା । ଆଜଗ୍ମୁସ୍ତେ ସହାଗସ୍ତ୍ଯା ଯେ ଶ୍ରିତା ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦିଶମ୍ ।। ୭.୧.
ପୁନି, ଭଗବାନ ସ୍ୱସ୍ତ୍ୟାତ୍ରେୟ, ନାମୁଚି, ପ୍ରମୁଚି ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ସହିତ ବସୁଥିବା ଅନ୍ୟମାନେ ଆସିଲେ।
ନୃଷଦ୍ଗୁଃ କଵଷୋ ଧୌମ୍ଯୋ ରୌଦ୍ରେଯଶ୍ଚ ମହାନୃଷିଃ । ତେ ଽପ୍ଯାଜଗ୍ମୁଃ ସଶିଷ୍ଯା ଵୈ ଯେ ଶ୍ରିତାଃ ପଶ୍ଚିମାଂ ଦିଶମ୍ ।। ୭.୧.
ନୃଷଦ୍ଗୁ, କବଷ, ଧୌମ୍ୟ ଓ ମହାନ ଋଷି ରୌଦ୍ରେୟ, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟମାନେ ସହିତ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ବସୁଥିବା ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ।
ଵସିଷ୍ଠଃ କଶ୍ଯପୋ ଽଥାତ୍ରିର୍ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରଃ ସଗୌତମଃ । ଜମଦଗ୍ନିର୍ଭରଦ୍ଵାଜସ୍ତେ ଽପି ସପ୍ତର୍ଷଯସ୍ତଥା ।। ୭.୧.
ବଶିଷ୍ଠ, କଶ୍ୟପ, ଅତ୍ରି, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ଗୌତମ, ଜମଦଗ୍ନି ଓ ଭୃଗୁଙ୍କ ପୁଅ ଭୃଗୁ ଏହି ସପ୍ତ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ।
ଉଦୀଚ୍ଯାଂ ଦିଶି ସପ୍ତୈତେ ନିତ୍ଯମେଵ ନିଵାସିନଃ ।। ୭.୧.
ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଏହି ସାତଜଣ ସଦା ବସବାସ କରନ୍ତି।
ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ତେ ମହାତ୍ମାନୋ ରାଘଵସ୍ଯ ନିଵେଶନମ୍ । ଵିଷ୍ଟିତାଃ ପ୍ରତିହାରାର୍ଥଂ ହୁତାଶନସମପ୍ରଭାଃ । ଵେଦଵେଦାଙ୍ଗଵିଦୁଷୋ ନାନାଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦାଃ ।। ୭.୧.
ସେଇ ମହାନ ଆତ୍ମାମାନେ, ଅଗ୍ନି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗର ଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ, ରାଘବଙ୍କ ଗୃହକୁ ପହଞ୍ଚି, ଦ୍ୱାରରେ ଦଢ଼ି ହୋଇ ଦଉଁଥିଲେ।
ଦ୍ଵାଃସ୍ଥଂ ପ୍ରୋଵାଚ ଧର୍ମାତ୍ମା ଅଗସ୍ତ୍ଯୋ ମୁନିସତ୍ତମଃ । ନିଵେଦ୍ଯତାଂ ଦାଶରଥେର୍ଋଷୀନସ୍ମାନ୍ସମାଗତାନ୍ ।। ୭.୧.
ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ମହାନ ଋଷି ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଦ୍ୱାରପାଳକୁ କହିଲେ, 'ଦଶରଥଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ କୁହ, ଆମେ ଋଷିମାନେ ଏଠାରେ ଆସିଛୁ।'
ପ୍ରତୀହାରସ୍ତତସ୍ତୂର୍ଣମଗସ୍ତ୍ଯଵଚନାଦ୍ଦ୍ରୁତମ୍ । ସମୀପଂ ରାଘଵସ୍ଯାଶୁ ପ୍ରଵିଵେଶ ମହାତ୍ମନଃ ।। ୭.୧.
ତାପରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଦ୍ୱାରପାଳ ତୁରନ୍ତ ମହାତ୍ମା ରାଘବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ନଯେଙ୍ଗିତଜ୍ଞଃ ସଦ୍ଵୃତ୍ତୋ ଦକ୍ଷୋ ଧୈର୍ଯସମନ୍ଵିତଃ । ସ ରାମଂ ଦୃଶ୍ଯ ସହସା ପୂର୍ଣଚନ୍ଦ୍ରସମପ୍ରଭମ୍ ।। ୭.୧.
ନୀତି ଓ ଚଳନାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଶିଷ୍ଟ ଓ ଦକ୍ଷ, ଧୈର୍ୟଯୁକ୍ତ ସେ ଦ୍ୱାରପାଳ ହଠାତ୍ ଦେଖିଲେ, ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରାମଙ୍କୁ।
ଅଗସ୍ତ୍ଯଂ କଥଯାମାସ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତମୃଷିଭିଃ ସହ ।। ୭.୧.
ସେ ରାମଙ୍କୁ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ସୂଚନା ଦେଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରାପ୍ତାନ୍ମୁନୀଂସ୍ତାଂସ୍ତୁ ବାଲସୂର୍ଯସମପ୍ରଭାନ୍ । ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ତତୋ ଦ୍ଵାସ୍ସ୍ଥଂ ପ୍ରଵେଶଯ ଯଥାସୁଖମ୍ ।। ୭.୧.
ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସେଇ ଋଷିମାନେ ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ରାମ ତାପରେ ଦ୍ୱାରପାଳକୁ କହିଲେ, 'ସେମାନେ ଯେପରି ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ଭିତରକୁ ଆଣ।'
ତାନ୍ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତାନ୍ ମୁନୀନ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରତ୍ଯୁତ୍ଥାଯ କୃତାଞ୍ଜଲିଃ । ପାଦ୍ଯାର୍ଘ୍ଯାଦିଭିରାନର୍ଚ ଗାଂ ନିଵେଦ୍ଯ ଚ ସାଦରମ୍ ।। ୭.୧.
ସେଇ ଋଷିମାନେ ଆସିଥିବାକୁ ଦେଖି, ରାମ ଉଠି ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କଲେ, ପାଦ୍ୟ ଓ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ, ଏବଂ ଆଦର ସହିତ ଗାଈ ଦାନ କଲେ।