ସଖ୍ଯଂ ଚ ରାମଃ ସୁଗ୍ରୀଵେ ପ୍ରଭାଵଂ ଚାନିଲାତ୍ମଜେ। ଵାନରାଣାଂ ଚ ତତ୍ କର୍ମ ହ୍ଯାଚଚକ୍ଷେଽଥ ମନ୍ତ୍ରିଣାମ୍
ରାମ ମନ୍ତ୍ରୀମାନୋଁକୁ ସୁଗ୍ରୀବ ସହ ତାଙ୍କ ସଖ୍ୟତା, ବାୟୁପୁତ୍ରଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ଏବଂ ବନରମାନୋଁର କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ କହିଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚ ଵିସ୍ମଯଂ ଜଗ୍ମୁରଯୋଧ୍ଯାପୁରଵାସିନଃ। ଵାନରାଣାଂ ଚ ତତ୍ କର୍ମ ରାକ୍ଷସାନାଂ ଚ ତଦ୍ ବଲମ୍। ଵିଭୀଷଣସ୍ଯ ସଂଯୋଗମାଚଚକ୍ଷେଽଥ ମନ୍ତ୍ରିଣାମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି ଅୟୋଧ୍ୟାବାସୀମାନେ ବନରମାନୋଁର କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ରାକ୍ଷସମାନୋଁର ଶକ୍ତି ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ିଲେ, ଏବଂ ରାମ ମନ୍ତ୍ରୀମାନୋଁକୁ ବିଭୀଷଣଙ୍କ ସଂଯୋଗ ବିଷୟରେ କହିଲେ।
ଦ୍ଯୁତିମାନେତଦାଖ୍ଯାଯ ରାମୋ ଵାନରସଂଯୁତଃ। ହୃଷ୍ଟପୁଷ୍ଟଜନାକୀର୍ଣାମଯୋଧ୍ଯାଂ ପ୍ରଵିଵେଶ ସଃ
ରାମ ତାଙ୍କର ମହିମା କଥା କହି, ବାନରମାନେ ସହିତ ଆନନ୍ଦ ଓ ସମୃଦ୍ଧିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲୋକେ ଭରିଥିବା ଅୟୋଧ୍ୟାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତତୋ ହ୍ଯଭ୍ଯୁଚ୍ଛ୍ରଯନ୍ ପୌରାଃ ପତାକାଶ୍ଚ ଗୃହେ ଗୃହେ। ଐକ୍ଷ୍ଵାକାଧ୍ଯୁଷିତଂ ରମ୍ଯମାସସାଦ ପିତୁର୍ଗୃହମ୍
ତାପରେ ସହରବାସୀମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରେ ପତାକା ଉଠାଇଲେ, ଏବଂ ସେ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶରେ ବସିଥିବା ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କର ଶୋଭାମୟ ଘରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଅଥାବ୍ରଵୀଦ୍ ରାଜପୁତ୍ରୋ ଭରତଂ ଧର୍ମିଣାଂ ଵରମ୍। ଅର୍ଥୋପହିତଯା ଵାଚା ମଧୁରଂ ରଘୁନନ୍ଦନଃ
ତାପରେ ରଘୁବଂଶର ଗୌରବ, ରାଜପୁତ୍ର ରାମ, ଧର୍ମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭରତଙ୍କୁ ମଧୁର ଓ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ କଥାରେ କହିଲେ।
ପିତୁର୍ଭଵନମାସାଦ୍ଯ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଚ ମହାତ୍ମନଃ। କୌସଲ୍ଯାଂ ଚ ସୁମିତ୍ରାଂ ଚ କୈକେଯୀମଭିଵାଦ୍ଯ ଚ
ତାଙ୍କର ମହାନ ପିତାଙ୍କର ଘରକୁ ପହଞ୍ଚି ଏବଂ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, କୌଶଲ୍ୟା, ସୁମିତ୍ରା ଓ କୈକେୟୀଙ୍କୁ ଶିରୋନମନ କଲେ।
ତଚ୍ଚ ମଦ୍ଭଵନଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ସାଶୋକଵନିକଂ ମହତ୍। ମୁକ୍ତାଵୈଦୂର୍ଯସଂକୀର୍ଣଂ ସୁଗ୍ରୀଵାଯ ନିଵେଦଯ
ମୋର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘର, ଏହା ବଡ଼ ଏବଂ ଅଶୋକ ଉଦ୍ୟାନ ସହିତ, ମୁକ୍ତା ଓ ବୈଡୂର୍ୟ ମଣିରେ ଶୋଭିତ—ଏହାକୁ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଦିଅ।
ତସ୍ଯ ତଦ୍ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭରତଃ ସତ୍ଯଵିକ୍ରମଃ। ହସ୍ତେ ଗୃହୀତ୍ଵା ସୁଗ୍ରୀଵଂ ପ୍ରଵିଵେଶ ତମାଲଯମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସତ୍ୟବୀର ଭରତ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ହାତ ଧରି ସେଠି ଘରକୁ ନେଇଗଲେ।
ତତସ୍ତୈଲପ୍ରଦୀପାଂଶ୍ଚ ପର୍ଯଙ୍କାସ୍ତରଣାନି ଚ। ଗୃହୀତ୍ଵା ଵିଵିଶୁଃ କ୍ଷିପ୍ରଂ ଶତ୍ରୁଘ୍ନେନ ପ୍ରଚୋଦିତାଃ
ତାପରେ ତେବେ ତେମେ ତେଲ ଦୀପ ଓ ଶଯ୍ୟା ନେଇ, ଶତୃଘ୍ନଙ୍କ ଉତ୍ସାହରେ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଉଵାଚ ଚ ମହାତେଜାଃ ସୁଗ୍ରୀଵଂ ରାଘଵାନୁଜଃ। ଅଭିଷେକାଯ ରାମସ୍ଯ ଦୂତାନାଜ୍ଞାପଯ ପ୍ରଭୋ
ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରାଘବଙ୍କ ଭାଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ପ୍ରଭୁ, ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଦୂତମାନେକୁ ଆଦେଶ ଦିଅ।'
ସୌଵର୍ଣାନ୍ ଵାନରେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ଚତୁର୍ଣାଂ ଚତୁରୋ ଘଟାନ୍। ଦଦୌ କ୍ଷିପ୍ରଂ ସ ସୁଗ୍ରୀଵଃ ସର୍ଵରତ୍ନଵିଭୂଷିତାନ୍
ସୁଗ୍ରୀବ ତୁରନ୍ତ ଚାରିଜଣ ବାନରମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ଚାରିଟି ସୁନା ଘଟ ଦେଲେ।
ତଥା ପ୍ରତ୍ଯୂଷସମଯେ ଚତୁର୍ଣାଂ ସାଗରାମ୍ଭସାମ୍। ପୂର୍ଣୈର୍ଘଟୈଃ ପ୍ରତୀକ୍ଷଧ୍ଵଂ ତଥା କୁରୁତ ଵାନରାଃ
ଏଭଳି, ପ୍ରଭାତବେଳେ ସମୁଦ୍ରଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚାରିଟି ଘଟ ସହିତ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଅ, ବାନରମାନେ, ଏଭଳି କର।
ଏଵମୁକ୍ତା ମହାତ୍ମାନୋ ଵାନରା ଵାରଣୋପମାଃ। ଉତ୍ପେତୁର୍ଗଗନଂ ଶୀଘ୍ରଂ ଗରୁଡା ଇଵ ଶୀଘ୍ରଗାଃ
ଏଭଳି କୁହାଯିବା ପରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନରମାନେ, ହାତୀ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଗରୁଡ଼ ପରି ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିଗଲେ।
ଜାମ୍ବଵାଂଶ୍ଚ ହନୂମାଂଶ୍ଚ ଵେଗଦର୍ଶୀ ଚ ଵାନରଃ। ଋଷଭଶ୍ଚୈଵ କଲଶାଞ୍ଜଲପୂର୍ଣାନଥାନଯନ୍
ଜାମ୍ବବାନ, ହନୁମାନ, ଦ୍ରୁତଗତି ବାନର ବେଗଦର୍ଶୀ ଓ ଋଷଭ, ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟ ହାତରେ ନେଇ ଆଣିଲେ।
ନଦୀଶତାନାଂ ପଞ୍ଚାନାଂ ଜଲଂ କୁମ୍ଭୈରୁପାହରନ୍। ପୂର୍ଵାତ୍ ସମୁଦ୍ରାତ୍ କଲଶଂ ଜଲପୂର୍ଣମଥାନଯତ୍
ସେମାନେ ପାଞ୍ଚଶଏ ନଦୀରୁ ଘଟରେ ଜଳ ଆଣିଲେ; ଏବଂ ପୂର୍ବଦିଗର ସମୁଦ୍ରରୁ ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟ ଆଣିଲେ।
ସୁଷେଣଃ ସତ୍ତ୍ଵସମ୍ପନ୍ନଃ ସର୍ଵରତ୍ନଵିଭୂଷିତମ୍। ଋଷଭୋ ଦକ୍ଷିଣାତ୍ତୂର୍ଣଂ ସମୁଦ୍ରାଜ୍ଜଲମାନଯତ୍
ସୁଷେଣ, ନିତିଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ସମସ୍ତ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ଏବଂ ଋଷଭ ଦକ୍ଷିଣ ସମୁଦ୍ରରୁ ତୁରନ୍ତ ଜଳ ଆଣିଲେ।
ରକ୍ତଚନ୍ଦନକର୍ପୂରୈଃ ସଂଵୃତଂ କାଞ୍ଚନଂ ଘଟମ୍। ଗଵଯଃ ପଶ୍ଚିମାତ୍ ତୋଯମାଜହାର ମହାର୍ଣଵାତ୍
ଗବୟ, ଲାଲ୍ ଚନ୍ଦନ ଓ କପୂର ଦ୍ୱାରା ଢାକା ଏକ ସୁନା ଘଟରେ ପଶ୍ଚିମ ମହାସାଗରରୁ ଜଳ ଆଣିଲେ।
ରତ୍ନକୁମ୍ଭେନ ମହତା ଶୀତଂ ମାରୁତଵିକ୍ରମଃ। ଉତ୍ତରାଚ୍ଚ ଜଲଂ ଶୀଘ୍ରଂ ଗରୁଡାନିଲଵିକ୍ରମଃ
ବାୟୁପରି ଦ୍ରୁତ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହନୁମାନ, ବଡ଼ ରତ୍ନଘଟରେ ଉତ୍ତର ଦିଗରୁ ଶୀତଳ ଜଳ ଆଣିଲେ।
ଆଜହାର ସ ଧର୍ମାତ୍ମାନିଲଃ ସର୍ଵଗୁଣାନ୍ଵିତଃ। ତତସ୍ତୈର୍ଵାନରଶ୍ରେଷ୍ଠୈରାନୀତଂ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ତଜ୍ଜଲମ୍
ସେ ଧର୍ମାତ୍ମା ଓ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ହନୁମାନ ଏହି ଜଳ ଆଣିଲେ; ତାପରେ, ସେ ବାନରମାନେ ଆଣିଥିବା ଏହି ଜଳକୁ ଦେଖି—
ଅଭିଷେକାଯ ରାମସ୍ଯ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଃ ସଚିଵୈଃ ସହ। ପୁରୋହିତାଯ ଶ୍ରେଷ୍ଠାଯ ସୁହୃଦ୍ଭ୍ଯଶ୍ଚ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍
ଶତୃଘ୍ନ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଏହି ଜଳ ମୁଖ୍ୟ ପୁରୋହିତ ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ପାଖରେ ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ।
ତତଃ ସ ପ୍ରଯତୋ ଵୃଦ୍ଧୋ ଵସିଷ୍ଠୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ ସହ। ରାମଂ ରତ୍ନମଯେ ପୀଠେ ସସୀତଂ ସଂନ୍ଯଵେଶଯତ୍
ତାପରେ ବୃଦ୍ଧ ଏବଂ ପବିତ୍ର ବସିଷ୍ଠ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ରାମ ଓ ସୀତାଙ୍କୁ ମାଣିକ୍ୟରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ସିଂହାସନରେ ବସାଇଲେ।
ଵସିଷ୍ଠୋ ଵାମଦେଵଶ୍ଚ ଜାବାଲିରଥ କାଶ୍ଯପଃ। କାତ୍ଯାଯନଃ ସୁଯଜ୍ଞଶ୍ଚ ଗୌତମୋ ଵିଜଯସ୍ତଥା
ବସିଷ୍ଠ, ବାମଦେବ, ଜାବାଲି, କାଶ୍ୟପ, କାତ୍ୟାୟନ, ସୁଯଜ୍ଞ, ଗୌତମ ଓ ବିଜୟ—
ଅଭ୍ଯଷିଞ୍ଚନ୍ନରଵ୍ଯାଘ୍ରଂ ପ୍ରସନ୍ନେନ ସୁଗନ୍ଧିନା। ସଲିଲେନ ସହସ୍ରାକ୍ଷଂ ଵସଵୋ ଵାସଵଂ ଯଥା
ସେମାନେ ରାମଙ୍କୁ ସୁଗନ୍ଧିତ ଏବଂ ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଳରେ ଅଭିଷେକ କଲେ, ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ।
ଋତ୍ଵିଗ୍ଭିର୍ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ ପୂର୍ଵଂ କନ୍ଯାଭିର୍ମନ୍ତ୍ରିଭିସ୍ତଥା। ଯୋଧୈଶ୍ଚୈଵାଭ୍ଯଷିଞ୍ଚସ୍ତେ ସମ୍ପ୍ରହୃଷ୍ଟୈଃ ସନୈଗମୈଃ
ପୂର୍ବରୁ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ, କନ୍ୟାମାନେ, ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଓ ଖୁସିତ ସେନାପତିମାନେ ସେଠାରେ ରାମଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରିଥିଲେ।
ସର୍ଵୌଷଧିରସୈଶ୍ଚାପି ଦୈଵତୈର୍ନଭସି ସ୍ଥିତୈଃ। ଚତୁର୍ଭିର୍ଲୋକପାଲୈଶ୍ଚ ସର୍ଵୈର୍ଦେଵୈଶ୍ଚ ସଂଗତୈଃ
ସମସ୍ତ ଔଷଧିର ରସ, ଆକାଶରେ ବସିଥିବା ଦେବତାମାନେ, ଚାରି ଦିଗର ରକ୍ଷକ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଏହି ଅଭିଷେକରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କଲେ।
ବ୍ରହ୍ମଣା ନିର୍ମିତଂ ପୂର୍ଵଂ କିରୀଟଂ ରତ୍ନଶୋଭିତମ୍। ଅଭିଷିକ୍ତଃ ପୁରା ଯେନ ମନୁସ୍ତଂ ଦୀପ୍ତତେଜସମ୍
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ମାଣିକ୍ୟରେ ଶୋଭିତ ମୁଣ୍ଡାସିଂଦୁର ଯେଉଁଥିରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ମନୁଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରାଯାଇଥିଲା—
ତସ୍ଯାନ୍ଵଵାଯେ ରାଜାନଃ କ୍ରମାଦ୍ ଯେନାଭିଷେଚିତାଃ। ସଭାଯାଂ ହେମକ୍ଲୃପ୍ତାଯାଂ ଶୋଭିତାଯାଂ ମହାଧନୈଃ
ସେଇ ମୁଣ୍ଡାସିଂଦୁର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ବଂଶର ରାଜାମାନେ ପରମ୍ପରାକ୍ରମେ ସୁନା ଓ ବହୁ ଧନରେ ଶୋଭିତ ସଭାରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେଉଥିଲେ।
ରତ୍ନୈର୍ନାନାଵିଧୈଶ୍ଚୈଵ ଚିତ୍ରିତାଯାଂ ସୁଶୋଭନୈଃ। ନାନାରତ୍ନମଯେ ପୀଠେ କଲ୍ପଯିତ୍ଵା ଯଥାଵିଧି
ସେଇ ଶୋଭାମୟ ସଭାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ମାଣିକ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶୁଭ୍ର ଭାବେ ଶୁଭାଇଥିଲା, ଏବଂ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ବହୁ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ସିଂହାସନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା।
କିରୀଟେନ ତତଃ ପଶ୍ଚାଦ୍ ଵସିଷ୍ଠେନ ମହାତ୍ମନା। ଋତ୍ଵିଗ୍ଭିର୍ଭୂଷଣୈଶ୍ଚୈଵ ସମଯୋକ୍ଷ୍ଯତ ରାଘଵଃ
ତାପରେ, ସେଇ ମୁଣ୍ଡାସିଂଦୁର ଦ୍ୱାରା ମହାତ୍ମା ବସିଷ୍ଠ, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ଅଳଙ୍କାର ସହିତ ରାଘବଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କଲେ।
ଛତ୍ରଂ ତସ୍ଯ ଚ ଜଗ୍ରାହ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଃ ପାଣ୍ଡୁରଂ ଶୁଭମ୍। ଶ୍ଵେତଂ ଚ ଵାଲଵ୍ଯଜନଂ ସୁଗ୍ରୀଵୋ ଵାନରେଶ୍ଵରଃ
ଶତୃଘ୍ନ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଧଳା ଏବଂ ଶୁଭ୍ର ଛତା ଧରିଲେ, ସୁଗ୍ରୀବ ବନରାଜା ଧଳା ଚାମର ନେଇ ଦଣ୍ଡିଲେ।