ତତଃ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଵଚନାତ୍ ସୁମନ୍ତ୍ରୋ ନାମ ସାରଥିଃ। ଯୋଜଯିତ୍ଵାଭିଚକ୍ରାମ ରଥଂ ସର୍ଵାଙ୍ଗଶୋଭନମ୍
ତାପରେ ଶତୃଘ୍ନଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ସୁମନ୍ତ୍ର ନାମକ ସାରଥି, ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ଶୋଭା ଥିବା ରଥକୁ ଯୋଗାଇ ନେଲେ।
ଅଗ୍ନ୍ଯର୍କାମଲସଂକାଶଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରଥଂ ସ୍ଥିତମ୍। ଆରୁରୋହ ମହାବାହୂ ରାମଃ ପରପୁରଂଜଯଃ
ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ଦିବ୍ୟ ରଥକୁ ଦେଖି, ମହାବାହୁ ଓ ଶତ୍ରୁନଗର ବିଜେତା ରାମ ତାହାରେ ଚଢ଼ିଲେ।
ସୁଗ୍ରୀଵୋ ହନୁମାଂଶ୍ଚୈଵ ମହେନ୍ଦ୍ରସଦୃଶଦ୍ଯୁତୀ। ସ୍ନାତୌ ଦିଵ୍ଯନିଭୈର୍ଵସ୍ତ୍ରୈର୍ଜଗ୍ମତୁଃ ଶୁଭକୁଣ୍ଡଲୌ
ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ହନୁମାନ, ଦୁହେଁ ମହେନ୍ଦ୍ର ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ, ସ୍ନାନ କରି ଦିବ୍ୟ ପୋଶାକ ପିନ୍ଧି, ଶୁଭ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧି ଚାଲିଗଲେ।
ସର୍ଵାଭରଣଜୁଷ୍ଟାଶ୍ଚ ଯଯୁସ୍ତାଃ ଶୁଭକୁଣ୍ଡଲାଃ। ସୁଗ୍ରୀଵପତ୍ନ୍ଯଃ ସୀତା ଚ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ନଗରମୁତ୍ସୁକାଃ
ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣ ଓ ଶୁଭ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧି, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଝିଅମାନେ ଓ ସୀତା, ନଗର ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ଚାଲିଗଲେ।
ଅଯୋଧ୍ଯାଯାଂ ଚ ସଚିଵା ରାଜ୍ଞୋ ଦଶରଥସ୍ଯ ଚ। ପୁରୋହିତଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରଯାମାସୁରର୍ଥଵତ୍
ଅୟୋଧ୍ୟାରେ ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ, ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ବୁଦ୍ଧିମତା ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିଲେ।
ଅଶୋକୋ ଵିଜଯଶ୍ଚୈଵ ସିଦ୍ଧାର୍ଥଶ୍ଚ ସମାହିତାଃ। ମନ୍ତ୍ରଯନ୍ ରାମଵୃଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥମୃଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ନଗରସ୍ଯ ଚ
ଅଶୋକ, ବିଜୟ ଏବଂ ସିଦ୍ଧାର୍ଥ, ମନ ଲଗାଇ ରହି, ରାମଙ୍କ ଭଲ ଓ ନଗରର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଆଲୋଚନା କରିଲେ।
ସର୍ଵମେଵାଭିଷେକାର୍ଥଂ ଜଯାର୍ହସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ। କର୍ତୁମର୍ହଥ ରାମସ୍ଯ ଯଦ୍ ଯନ୍ମଙ୍ଗଲପୂର୍ଵକମ୍
ବିଜୟ ଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ମହାତ୍ମା ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଶୁଭ କାମ କରିବା ଉଚିତ, ସେସବୁ ତୁମେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର।
ଇତି ତେ ମନ୍ତ୍ରିଣଃ ସର୍ଵେ ସଂଦିଶ୍ଯ ଚ ପୁରୋହିତଃ। ନଗରାନ୍ନିର୍ଯଯୁସ୍ତୂର୍ଣଂ ରାମଦର୍ଶନବୁଦ୍ଧଯଃ
ଏଭଳି ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇ, ପୁରୋହିତ ତୁରନ୍ତ ସହରୁ ବାହାରିଗଲେ, ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଇଚ୍ଛାରେ।
ହରିଯୁକ୍ତଂ ସହସ୍ରାକ୍ଷୋ ରଥମିନ୍ଦ୍ର ଇଵାନଘଃ। ପ୍ରଯଯୌ ରଥମାସ୍ଥାଯ ରାମୋ ନଗରମୁତ୍ତମମ୍
ଅପରାଧ ନଥିବା ରାମ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଘୋଡ଼ା ଯୋଜିଥିବା ରଥରେ ଚଢ଼ି, ସେ ଉତ୍ତମ ନଗରକୁ ଯିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଜଗ୍ରାହ ଭରତୋ ରଶ୍ମୀନ୍ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଶ୍ଛତ୍ରମାଦଦେ। ଲକ୍ଷ୍ମଣୋ ଵ୍ଯଜନଂ ତସ୍ଯ ମୂର୍ଧ୍ନି ସଂଵୀଜଯଂସ୍ତଦା
ଭରତ ରଥର ଲଗାମ ଧରିଲେ, ଶତୃଘ୍ନ ଛତା ଧରିଲେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ବିସ୍ତରା ହଲେ।
ଶ୍ଵେତଂ ଚ ଵାଲଵ୍ଯଜନଂ ଜଗୃହେ ପରିତଃ ସ୍ଥିତଃ। ଅପରଂ ଚନ୍ଦ୍ରସଂକାଶଂ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରୋ ଵିଭୀଷଣଃ
ପାଖରେ ଦଢ଼ି ଥିବା ରାକ୍ଷସାଧିପତି ବିଭୀଷଣ, ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଧଳା ଏକ ଅନ୍ୟ ବିସ୍ତରା ଧରିଲେ।
ଋଷିସଙ୍ଘୈସ୍ତଦାଽଽକାଶେ ଦେଵୈଶ୍ଚ ସମରୁଦ୍ଗଣୈଃ। ସ୍ତୂଯମାନସ୍ଯ ରାମସ୍ଯ ଶୁଶ୍ରୁଵେ ମଧୁରଧ୍ଵନିଃ
ସେ ସମୟରେ ଆକାଶରେ ଋଷିମାନେ, ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ମରୁତମାନେ ମିଶି ରାମଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ମଧୁର ଧ୍ୱନି ଶୁଣାଗଲା।
ତତଃ ଶତ୍ରୁଞ୍ଜଯଂ ନାମ କୁଞ୍ଜରଂ ପର୍ଵତୋପମମ୍। ଆରୁରୋହ ମହାତେଜାଃ ସୁଗ୍ରୀଵଃ ପ୍ଲଵଗର୍ଷଭଃ
ତାପରେ ବନରାଜା ସୁଗ୍ରୀବ, ପାହାଡ଼ ପରି ବଡ଼ 'ଶତୃଞ୍ଜୟ' ନାମକ ହାତୀରେ ଚଢ଼ିଲେ।
ନଵ ନାଗସହସ୍ରାଣି ଯଯୁରାସ୍ଥାଯ ଵାନରାଃ। ମାନୁଷଂ ଵିଗ୍ରହଂ କୃତ୍ଵା ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତାଃ
ବନରମାନେ ମାନବ ଆକୃତି ଧାରଣ କରି, ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣ ପିନ୍ଧି, ନବ ହଜାର ହାତୀରେ ଚଢ଼ି ଯାଇଥିଲେ।
ଶଙ୍ଖଶବ୍ଦପ୍ରଣାଦୈଶ୍ଚ ଦୁନ୍ଦୁଭୀନାଂ ଚ ନିଃସ୍ଵନୈଃ। ପ୍ରଯଯୌ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରସ୍ତାଂ ପୁରୀଂ ହର୍ମ୍ଯମାଲିନୀମ୍
ଶଂଖ ଓ ଢୋଳର ଗୁଞ୍ଜନ ଧ୍ୱନି ସହିତ, ମନୁଷ୍ୟମଧ୍ୟରେ ବାଘ ପରି ରାମ ସେ ଅଲଙ୍କୃତ ନଗରକୁ ଯାଉଥିଲେ।
ଦଦୃଶୁସ୍ତେ ସମାଯାନ୍ତଂ ରାଘଵଂ ସପୁରଃସରମ୍। ଵିରାଜମାନଂ ଵପୁଷା ରଥେନାତିରଥଂ ତଦା
ସେମାନେ ଦେଖିଲେ, ରାଘବ ଆଗକୁ ଯାଉଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ରୂପ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଏବଂ ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥୀ।
ତେ ଵର୍ଧଯିତ୍ଵା କାକୁତ୍ସ୍ଥଂ ରାମେଣ ପ୍ରତିନନ୍ଦିତାଃ। ଅନୁଜଗ୍ମୁର୍ମହାତ୍ମାନଂ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ପରିଵାରିତମ୍
ସେମାନେ କାକୁତ୍ସ୍ଥଙ୍କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଦେଲେ, ରାମ ମଧ୍ୟ ସେମାନୋଁକୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, ଏବଂ ଭାଇମାନେ ଘେରି ରହିଥିବା ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ।
ଅମାତ୍ଯୈର୍ବ୍ରାହ୍ମଣୈଶ୍ଚୈଵ ତଥା ପ୍ରକୃତିଭିର୍ଵୃତଃ। ଶ୍ରିଯା ଵିରୁରୁଚେ ରାମୋ ନକ୍ଷତ୍ରୈରିଵ ଚନ୍ଦ୍ରମାଃ
ମନ୍ତ୍ରୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ପ୍ରଜାମାନେ ଘେରି ରହିଥିବା ରାମ, ତାଙ୍କ ତେଜରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ତାରାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଲାଗୁଥିଲେ।
ସ ପୁରୋଗାମିଭିସ୍ତୂର୍ଯୈସ୍ତାଲସ୍ଵସ୍ତିକପାଣିଭିଃ। ପ୍ରଵ୍ଯାହରଦ୍ଭିର୍ମୁଦିତୈର୍ମଙ୍ଗଲାନି ଵୃତୋ ଯଯୌ
ପୂର୍ବରୁ ଯାଉଥିବା ଲୋକମାନେ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର, ତାଳ ଓ ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ହାତରେ ଧରି, ମଙ୍ଗଳ ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ ଘେରି ରାମ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
ଅକ୍ଷତଂ ଜାତରୂପଂ ଚ ଗାଵଃ କନ୍ଯାଃ ସହଦ୍ଵିଜାଃ। ନରା ମୋଦକହସ୍ତାଶ୍ଚ ରାମସ୍ଯ ପୁରତୋ ଯଯୁଃ
ଅଭେଦ ଚାଉଳ, ସୁନା, ଗାଈ, କନ୍ୟାମାନେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ସହ, ଏବଂ ମିଠା ହାତରେ ଧରିଥିବା ପୁରୁଷମାନେ, ରାମଙ୍କ ଆଗରେ ଯାଉଥିଲେ।
ସଖ୍ଯଂ ଚ ରାମଃ ସୁଗ୍ରୀଵେ ପ୍ରଭାଵଂ ଚାନିଲାତ୍ମଜେ। ଵାନରାଣାଂ ଚ ତତ୍ କର୍ମ ହ୍ଯାଚଚକ୍ଷେଽଥ ମନ୍ତ୍ରିଣାମ୍
ରାମ ମନ୍ତ୍ରୀମାନୋଁକୁ ସୁଗ୍ରୀବ ସହ ତାଙ୍କ ସଖ୍ୟତା, ବାୟୁପୁତ୍ରଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ଏବଂ ବନରମାନୋଁର କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ କହିଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚ ଵିସ୍ମଯଂ ଜଗ୍ମୁରଯୋଧ୍ଯାପୁରଵାସିନଃ। ଵାନରାଣାଂ ଚ ତତ୍ କର୍ମ ରାକ୍ଷସାନାଂ ଚ ତଦ୍ ବଲମ୍। ଵିଭୀଷଣସ୍ଯ ସଂଯୋଗମାଚଚକ୍ଷେଽଥ ମନ୍ତ୍ରିଣାମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି ଅୟୋଧ୍ୟାବାସୀମାନେ ବନରମାନୋଁର କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ରାକ୍ଷସମାନୋଁର ଶକ୍ତି ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ିଲେ, ଏବଂ ରାମ ମନ୍ତ୍ରୀମାନୋଁକୁ ବିଭୀଷଣଙ୍କ ସଂଯୋଗ ବିଷୟରେ କହିଲେ।
ଦ୍ଯୁତିମାନେତଦାଖ୍ଯାଯ ରାମୋ ଵାନରସଂଯୁତଃ। ହୃଷ୍ଟପୁଷ୍ଟଜନାକୀର୍ଣାମଯୋଧ୍ଯାଂ ପ୍ରଵିଵେଶ ସଃ
ରାମ ତାଙ୍କର ମହିମା କଥା କହି, ବାନରମାନେ ସହିତ ଆନନ୍ଦ ଓ ସମୃଦ୍ଧିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲୋକେ ଭରିଥିବା ଅୟୋଧ୍ୟାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତତୋ ହ୍ଯଭ୍ଯୁଚ୍ଛ୍ରଯନ୍ ପୌରାଃ ପତାକାଶ୍ଚ ଗୃହେ ଗୃହେ। ଐକ୍ଷ୍ଵାକାଧ୍ଯୁଷିତଂ ରମ୍ଯମାସସାଦ ପିତୁର୍ଗୃହମ୍
ତାପରେ ସହରବାସୀମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରେ ପତାକା ଉଠାଇଲେ, ଏବଂ ସେ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶରେ ବସିଥିବା ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କର ଶୋଭାମୟ ଘରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଅଥାବ୍ରଵୀଦ୍ ରାଜପୁତ୍ରୋ ଭରତଂ ଧର୍ମିଣାଂ ଵରମ୍। ଅର୍ଥୋପହିତଯା ଵାଚା ମଧୁରଂ ରଘୁନନ୍ଦନଃ
ତାପରେ ରଘୁବଂଶର ଗୌରବ, ରାଜପୁତ୍ର ରାମ, ଧର୍ମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭରତଙ୍କୁ ମଧୁର ଓ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ କଥାରେ କହିଲେ।
ପିତୁର୍ଭଵନମାସାଦ୍ଯ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଚ ମହାତ୍ମନଃ। କୌସଲ୍ଯାଂ ଚ ସୁମିତ୍ରାଂ ଚ କୈକେଯୀମଭିଵାଦ୍ଯ ଚ
ତାଙ୍କର ମହାନ ପିତାଙ୍କର ଘରକୁ ପହଞ୍ଚି ଏବଂ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, କୌଶଲ୍ୟା, ସୁମିତ୍ରା ଓ କୈକେୟୀଙ୍କୁ ଶିରୋନମନ କଲେ।
ତଚ୍ଚ ମଦ୍ଭଵନଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ସାଶୋକଵନିକଂ ମହତ୍। ମୁକ୍ତାଵୈଦୂର୍ଯସଂକୀର୍ଣଂ ସୁଗ୍ରୀଵାଯ ନିଵେଦଯ
ମୋର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘର, ଏହା ବଡ଼ ଏବଂ ଅଶୋକ ଉଦ୍ୟାନ ସହିତ, ମୁକ୍ତା ଓ ବୈଡୂର୍ୟ ମଣିରେ ଶୋଭିତ—ଏହାକୁ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଦିଅ।
ତସ୍ଯ ତଦ୍ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭରତଃ ସତ୍ଯଵିକ୍ରମଃ। ହସ୍ତେ ଗୃହୀତ୍ଵା ସୁଗ୍ରୀଵଂ ପ୍ରଵିଵେଶ ତମାଲଯମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସତ୍ୟବୀର ଭରତ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ହାତ ଧରି ସେଠି ଘରକୁ ନେଇଗଲେ।
ତତସ୍ତୈଲପ୍ରଦୀପାଂଶ୍ଚ ପର୍ଯଙ୍କାସ୍ତରଣାନି ଚ। ଗୃହୀତ୍ଵା ଵିଵିଶୁଃ କ୍ଷିପ୍ରଂ ଶତ୍ରୁଘ୍ନେନ ପ୍ରଚୋଦିତାଃ
ତାପରେ ତେବେ ତେମେ ତେଲ ଦୀପ ଓ ଶଯ୍ୟା ନେଇ, ଶତୃଘ୍ନଙ୍କ ଉତ୍ସାହରେ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଉଵାଚ ଚ ମହାତେଜାଃ ସୁଗ୍ରୀଵଂ ରାଘଵାନୁଜଃ। ଅଭିଷେକାଯ ରାମସ୍ଯ ଦୂତାନାଜ୍ଞାପଯ ପ୍ରଭୋ
ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରାଘବଙ୍କ ଭାଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ପ୍ରଭୁ, ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଦୂତମାନେକୁ ଆଦେଶ ଦିଅ।'