ନ ମେ ସ୍ଵର୍ଗୋ ବହୁ ମତଃ ସମ୍ମାନଶ୍ଚ ସୁରର୍ଷଭୈଃ। ତ୍ଵଯା ରାମ ଵିହୀନସ୍ଯ ସତ୍ଯଂ ପ୍ରତିଶୃଣୋମି ତେ
ରାମ, ତୁମେ ନଥିଲେ ମୋ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗ ବା ଦେବମାନେ ଦେଉଥିବା ସମ୍ମାନ କିଛି ମୂଲ୍ୟ ନାହିଁ; ଏହି କଥାକୁ ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି।
ଅଦ୍ଯ ତ୍ଵାଂ ନିହତାମିତ୍ରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସମ୍ପୂର୍ଣମାନସମ୍। ନିସ୍ତୀର୍ଣଵନଵାସଂ ଚ ପ୍ରୀତିରାସୀତ୍ ପରା ମମ
ଆଜି ତୁମେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ହରାଇଛ, ମୋ ହୃଦୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି; ବନବାସ ସମାପ୍ତ କରିଛ, ଏହି ଦିନ ମୋତେ ଅପୂର୍ବ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଛି।
କୈକେଯ୍ଯା ଯାନି ଚୋକ୍ତାନି ଵାକ୍ଯାନି ଵଦତାଂ ଵର। ତଵ ପ୍ରଵ୍ରାଜନାର୍ଥାନି ସ୍ଥିତାନି ହୃଦଯେ ମମ
ବକ୍ତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କୈକେୟୀ ତୁମ ବନବାସ ପାଇଁ ଯେଉଁ କଥା କହିଥିଲେ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଆଜି ମୋ ହୃଦୟରେ ଅଟୁଟ ରହିଛି।
ତ୍ଵାଂ ତୁ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କୁଶଲିନଂ ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ସଲକ୍ଷ୍ମଣମ୍। ଅଦ୍ଯ ଦୁଃଖାଦ୍ ଵିମୁକ୍ତୋଽସ୍ମି ନୀହାରାଦିଵ ଭାସ୍କରଃ
ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହ ତୁମକୁ ସୁସ୍ଥ ଦେଖି, ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଆଜି ମୁଁ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲି, ଯେପରି ଧୂସର ମେଘ ଭିତରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହୁଏ।
ତାରିତୋଽହଂ ତ୍ଵଯା ପୁତ୍ର ସୁପୁତ୍ରେଣ ମହାତ୍ମନା। ଅଷ୍ଟାଵକ୍ରେଣ ଧର୍ମାତ୍ମା କହୋଲୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଯଥା
ମୋ ପୁତ୍ର, ତୁମେ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କରିଛ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ; ଯେପରି ଧର୍ମପରାୟଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ କହୋଳଙ୍କୁ ଅଷ୍ଟାବକ୍ର ଉଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ।
ଇଦାନୀଂ ଚ ଵିଜାନାମି ଯଥା ସୌମ୍ଯ ସୁରେଶ୍ଵରୈଃ। ଵଧାର୍ଥଂ ରାଵଣସ୍ଯେହ ଵିହିତଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍
ଏବେ ମୁଁ ବୁଝିପାରୁଛି, ସୁମଧୁର, ଦେବମାନେ ରାବଣ ବିନାଶ ପାଇଁ ଏଠି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ।
ସିଦ୍ଧାର୍ଥା ଖଲୁ କୌସଲ୍ଯା ଯା ତ୍ଵାଂ ରାମ ଗୃହଂ ଗତମ୍। ଵନାନ୍ନିଵୃତ୍ତଂ ସଂହୃଷ୍ଟା ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯତେ ଶତ୍ରୁସୂଦନମ୍
କୌଶଲ୍ୟା ସତ୍ୟରେ ସଫଳ ହେଲେ, କାରଣ ସେ ଆନନ୍ଦରେ ତୁମକୁ, ରାମ, ଶତ୍ରୁମାନେଙ୍କୁ ହରାଇ ଅଟାରୁ ଘରକୁ ଫେରୁଥିବା ଦେଖିପାରିବେ।
ସିଦ୍ଧାର୍ଥାଃ ଖଲୁ ତେ ରାମ ନରା ଯେ ତ୍ଵାଂ ପୁରୀଂ ଗତମ୍। ରାଜ୍ଯେ ଚୈଵାଭିଷିକ୍ତଂ ଚ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯନ୍ତେ ଵସୁଧାଧିପମ୍
ଯେମାନେ ତୁମକୁ ରାମ, ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ଓ ରାଜ୍ୟରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେଇ ଭୂମିର ରାଜା ହେଉଥିବା ଦେଖିବେ, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ସଫଳ।
ଅନୁରକ୍ତେନ ବଲିନା ଶୁଚିନା ଧର୍ମଚାରିଣା। ଇଚ୍ଛେଯଂ ତ୍ଵାମହଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଭରତେନ ସମାଗତମ୍
ମୁଁ ଚାହେଁ ତୁମେ ଭାରତଙ୍କ ସହିତ, ଯିଏ ଭକ୍ତିଶୀଳ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପବିତ୍ର ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଏକାତ୍ମ ହେଇ ଦେଖିବାକୁ।
ଚତୁର୍ଦଶ ସମାଃ ସୌମ୍ଯ ଵନେ ନିର୍ଯାତିତାସ୍ତ୍ଵଯା। ଵସତା ସୀତଯା ସାର୍ଧଂ ମତ୍ପ୍ରୀତ୍ଯା ଲକ୍ଷ୍ମଣେନ ଚ
ହେ ସୋମ୍ୟ, ଚଉଦ ଅବଧି ବର୍ଷ ତୁମେ ଶୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ଏବଂ ମୋ ପ୍ରେମରେ ଅଟାରେ କାଟିଛ।
ନିଵୃତ୍ତଵନଵାସୋଽସି ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରିତା ତ୍ଵଯା। ରାଵଣଂ ଚ ରଣେ ହତ୍ଵା ଦେଵତାଃ ପରିତୋଷିତାଃ
ତୁମେ ଅଟା ଜୀବନ ଶେଷ କରିଛ, ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିଛ, ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଖୁସି କରିଛ।
କୃତଂ କର୍ମ ଯଶଃ ଶ୍ଲାଘ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ ତେ ଶତ୍ରୁସୂଦନ। ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ ରାଜ୍ଯସ୍ଥୋ ଦୀର୍ଘମାଯୁରଵାପ୍ନୁହି
କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହେଲା, ତୁମର ଯଶ ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ, ଏହି ସବୁ ତୁମେ ଅର୍ଜନ କଲ, ଶତ୍ରୁହନ୍ତା; ଭାଇମାନେ ସହିତ ରାଜ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ଉପଭୋଗ କର।
ଇତି ବ୍ରୁଵାଣଂ ରାଜାନଂ ରାମଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିରବ୍ରଵୀତ୍। କୁରୁ ପ୍ରସାଦଂ ଧର୍ମଜ୍ଞ କୈକଯ୍ଯା ଭରତସ୍ଯ ଚ
ରାଜା ଏପରି କହିବା ପରେ, ରାମ ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ: ଧର୍ମଜ୍ଞ, କୈକେୟୀ ଓ ଭାରତଙ୍କୁ ଦୟା କର।
ସପୁତ୍ରାଂ ତ୍ଵାଂ ତ୍ଯଜାମୀତି ଯଦୁକ୍ତା କୈକଯୀ ତ୍ଵଯା। ସ ଶାପଃ କୈକଯୀଂ ଘୋରଃ ସପୁତ୍ରାଂ ନ ସ୍ପୃଶେତ୍ ପ୍ରଭୋ
ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ କୈକେୟୀଙ୍କୁ 'ମୁଁ ତୁମେ ଓ ତୁମ ପୁଅକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଛି' ବୋଲି ଯେ ଶାପ ଦେଇଥିଲ, ସେ ଭୟଙ୍କର ଶାପ କୈକେୟୀ ଓ ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ଛୁଅନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ତଥେତି ସ ମହାରାଜୋ ରାମମୁକ୍ତ୍ଵା କୃତାଞ୍ଜଲିମ୍। ଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ଚ ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ପୁନର୍ଵାକ୍ଯମୁଵାଚ ହ
ତାହାପରେ ସେ ମହାରାଜା 'ଏହିପରି ହେଉ' ବୋଲି ହାତ ଜୋଡିଥିବା ରାମଙ୍କୁ ଛାଡିଲେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ପୁଣି କଥା କହିଲେ।
ରାମଂ ଶୁଶ୍ରୂଷତା ଭକ୍ତ୍ଯା ଵୈଦେହ୍ଯା ସହ ସୀତଯା। କୃତା ମମ ମହାପ୍ରୀତିଃ ପ୍ରାପ୍ତଂ ଧର୍ମଫଲଂ ଚ ତେ
ତୁମେ ଭକ୍ତିରେ ରାମଙ୍କୁ ଶୀତା ସହିତ ସେବା କରି, ମୋତେ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦ ଦେଲ, ଏବଂ ତୁମେ ଧର୍ମର ଫଳ ଅର୍ଜନ କଲ।
ଧର୍ମଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସି ଧର୍ମଜ୍ଞ ଯଶଶ୍ଚ ଵିପୁଲଂ ଭୁଵି। ରାମେ ପ୍ରସନ୍ନେ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଚ ମହିମାନଂ ତଥୋତ୍ତମମ୍
ଧର୍ମଜ୍ଞ, ତୁମେ ଧର୍ମ ଓ ବିଶାଳ ଯଶ ପୃଥିବୀରେ ପାଇବ; ରାମ ଖୁସି ହେଲେ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମହିମା ମଧ୍ୟ ମିଳିବ।
ରାମଂ ଶୁଶ୍ରୂଷ ଭଦ୍ରଂ ତେ ସୁମିତ୍ରାନନ୍ଦଵର୍ଧନ। ରାମଃ ସର୍ଵସ୍ଯ ଲୋକସ୍ଯ ହିତେଷ୍ଵଭିରତଃ ସଦା
ସୁମିତ୍ରାଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଇଥିବା, ତୁମେ ରାମଙ୍କୁ ସେବା କର, ତୁମ ଭଲ ହେଉ; ରାମ ସବୁ ଲୋକଙ୍କ ଭଲରେ ସଦା ଲାଗିଥାନ୍ତି।
ଏତେ ସେନ୍ଦ୍ରାସ୍ତ୍ରଯୋ ଲୋକାଃ ସିଦ୍ଧାଶ୍ଚ ପରମର୍ଷଯଃ। ଅଭିଵାଦ୍ଯ ମହାତ୍ମାନମର୍ଚନ୍ତି ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍
ଏହି ତିନି ଲୋକ, ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ, ସିଦ୍ଧ ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ, ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ ମନୁଷ୍ୟମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ଏତତ୍ ତଦୁକ୍ତମଵ୍ଯକ୍ତମକ୍ଷରଂ ବ୍ରହ୍ମସମ୍ମିତମ୍। ଦେଵାନାଂ ହୃଦଯଂ ସୌମ୍ଯ ଗୁହ୍ଯଂ ରାମଃ ପରଂତପଃ
ଏହି ହେଉଛି ସେ ଅପ୍ରକାଶ, ଅବିନାଶୀ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୀକୃତ ଉପଦେଶ—ଦେବତାମାନେଙ୍କ ହୃଦୟ, ହେ ସୋମ୍ୟ, ଏହି ଗୁପ୍ତ ଉତ୍ତମ ରହସ୍ୟ ରାମ, ଶତ୍ରୁମାନେଙ୍କୁ ଦମନ କରୁଥିବା, ନିଜେ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।
ଅଵାପ୍ତଧର୍ମାଚରଣଂ ଯଶଶ୍ଚ ଵିପୁଲଂ ତ୍ଵଯା। ଏଵଂ ଶୁଶ୍ରୂଷତାଵ୍ଯଗ୍ରଂ ଵୈଦେହ୍ଯା ସହ ସୀତଯା
ଶୀତା ସହିତ ତୁମେ ଏଭଳି ଅଭିରୁଚି ସହିତ ସେବା କରି, ଧର୍ମାଚରଣ ଓ ବିଶାଳ ଯଶ ଅର୍ଜନ କରିଛ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ରାଜା ସ୍ନୁଷାଂ ବଦ୍ଧାଞ୍ଜଲିଂ ସ୍ଥିତାମ୍। ପୁତ୍ରୀତ୍ଯାଭାଷ୍ଯ ମଧୁରଂ ଶନୈରେନାମୁଵାଚ ହ
ଏପରି କହି ରାଜା ହାତ ଜୋଡି ଦଉହିତ୍ରୀକୁ ଦେଖି, 'ପୁଅ ଝିଅ' ବୋଲି ମଧୁର ଓ ଶାନ୍ତ ଭାବେ କଥା କହିଲେ।
କର୍ତଵ୍ଯୋ ନ ତୁ ଵୈଦେହି ମନ୍ଯୁସ୍ତ୍ଯାଗମିମଂ ପ୍ରତି। ରାମେଣେଦଂ ଵିଶୁଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ କୃତଂ ଵୈ ତ୍ଵଦ୍ଧିତୈଷିଣା
ହେ ବୈଦେହୀ, ଏହି ତ୍ୟାଗ ବିଷୟରେ କ୍ରୋଧ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ରାମ ଏହା କରିଛନ୍ତି ତୁମର ପବିତ୍ରତା ଓ ଭଲ ପାଇଁ।
ସୁଦୁଷ୍କରମିଦଂ ପୁତ୍ରି ତଵ ଚାରିତ୍ରଲକ୍ଷଣମ୍। କୃତଂ ଯତ୍ ତେଽନ୍ଯନାରୀଣାଂ ଯଶୋ ହ୍ଯଭିଭଵିଷ୍ଯତି
ମୋ ଝିଅ, ତୁମର ଚରିତ୍ର ଏତେ ଦୁର୍ଲଭ ଯେ, ତୁମେ ଯାହା କରିଛ, ତାହା ଅନ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କ ଯଶକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଯିବ।
ନ ତ୍ଵଂ କାମଂ ସମାଧେଯା ଭର୍ତୃଶୁଶ୍ରୂଷଣଂ ପ୍ରତି। ଅଵଶ୍ଯଂ ତୁ ମଯା ଵାଚ୍ଯମେଷ ତେ ଦୈଵତଂ ପରମ୍
ତୁମେ ତ ତୁମର ପତିଙ୍କୁ ସେବା କରିବା ବିଷୟରେ ଅନୁଶାସନ ଦେବାକୁ ମୁଁ ଚାହେଁ ନାହିଁ; ତଥାପି ଏହି କଥା ମୁଁ କହିବା ଦରକାର, କାରଣ ସେ ତୁମର ପରମ ଦେବତା।
ଇତି ପ୍ରତିସମାଦିଶ୍ଯ ପୁତ୍ରୌ ସୀତାଂ ଚ ରାଘଵଃ। ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକଂ ଵିମାନେନ ଯଯୌ ଦଶରଥୋ ନୃପଃ
ଏଭଳି ଭାବେ ପୁଅମାନେ ଓ ସୀତାଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ, ଦଶରଥ ରାଘବ ଦେବତାଙ୍କ ଲୋକକୁ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଯାଇଲେ।
ଵିମାନମାସ୍ଥାଯ ମହାନୁଭାଵଃ ଶ୍ରିଯା ଚ ସଂହୃଷ୍ଟତନୁର୍ନୃପୋତ୍ତମଃ। ଆମନ୍ତ୍ର୍ଯ ପୁତ୍ରୌ ସହ ସୀତଯା ଚ ଜଗାମ ଦେଵପ୍ରଵରସ୍ଯ ଲୋକମ୍
ମହାନ୍ ଆତ୍ମା ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ବସି, ପୁଅମାନେ ଓ ସୀତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଇଲେ।
thumb|ଵିଂଶତ୍ଯଧିକଶତତମଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡେ ଵିଂଶତ୍ଯଧିକଶତତମଃ ସର୍ଗଃ ॥୬-
ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଯୁଦ୍ଧ କାଣ୍ଡର ଏହି ଏକଶ ଦୁଇଶ ତମ ସର୍ଗ ଏବେ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ପ୍ରତିପ୍ରଯାତେ କାକୁତ୍ସ୍ଥେ ମହେନ୍ଦ୍ରଃ ପାକଶାସନଃ। ଅବ୍ରଵୀତ୍ ପରମପ୍ରୀତୋ ରାଘଵଂ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିଂ ସ୍ଥିତମ୍
କାକୁତ୍ସ୍ଥ ବିଦାୟ ନେଇଥିବାବେଳେ, ପାକାସୁଦନ ମହେନ୍ଦ୍ର ଅତି ଖୁସି ହୋଇ ହାତ ଜୋଡିଥିବା ରାଘବଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଅମୋଘଂ ଦର୍ଶନଂ ରାମ ତଵାସ୍ମାକଂ ନରର୍ଷଭ। ପ୍ରୀତିଯୁକ୍ତାଃ ସ୍ମ ତେନ ତ୍ଵଂ ବ୍ରୂହି ଯନ୍ମନସେପ୍ସିତମ୍
ହେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମକୁ ଦେଖିବା ଆମ ପାଇଁ ସଫଳ ହୁଏ; ଏହି ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଖୁସିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହିଠାରେ, ତୁମ ମନରେ ଯାହା ଆଛି, ତାହା କହ।