ତଦିଦଂ ନଃ କୃତଂ କାର୍ଯମ୍ ତ୍ଵଯା ଧର୍ମଭୃତାଂ ଵର । ନିହତୋ ରାଵଣୋ ରାମ ପ୍ରହୃଷ୍ଟୋ ଦିଵମାକ୍ରମ
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମେ ସଫଳ କରିଛ, ଧର୍ମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧାରକ; ରାବଣ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛି—ଖୁସି ହେଉ, ରାମ, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଅ।
ଅମୋଘଂ ବଲଵୀର୍ଯଂ ତେ ଅମୋଘସ୍ତେ ପରାକ୍ରମଃ । ଅମୋଘଂ ଦର୍ଶନଂ ରାମ ଅମୋଘସ୍ତଵ ସଂସ୍ତଵଃ ॥
ତୁମ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରତାପ ଅବିଫଳ, ତୁମ ପ୍ରଭାବ ଅବିଫଳ; ତୁମ ଦର୍ଶନ ଅବିଫଳ, ରାମ, ତୁମ ଗୁଣଗାନ ଅବିଫଳ।
ଅମୋଘାସ୍ତେ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଭକ୍ତିମନ୍ତୋ ନରା ଭୁଵି । ଯେ ତ୍ଵାଂ ଦେଵମ୍ ଧ୍ରୁଵଂ ଭକ୍ତାଃ ପୁରାଣଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ ॥
ଏଇ ପୃଥିବୀରେ ଯେମାନେ ତୁମେ ପ୍ରତି ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ରଖନ୍ତି, ପୁରାତନ ପରମ ପୁରୁଷ ଭାବେ, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଅବିଫଳ ହେବେ।
ପ୍ରାପ୍ନୁଵନ୍ତି ସଦା କାମାନ୍ ଇହ ଲୋକେ ପରତ୍ର ଚ । ଇମମାର୍ଷଂ ସ୍ତଵଂ ନିତ୍ଯମ୍ ଇତିହାସଂ ପୁରାତନମ୍ । ଯେ ନରାଃ କୀର୍ତଯିଷ୍ଯନ୍ତି ନାସ୍ତି ତେଷାଂ ପରାଭଵଃ
ଏହି ପୁରାତନ ଏବଂ ପୂଜ୍ୟ ସ୍ତୁତିକୁ ଯେମାନେ ଏଠି ଓ ପରଲୋକରେ ସଦା ପଢ଼ିବେ, ସେମାନେ ସବୁ ଇଚ୍ଛା ପାଇବେ; ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କେବେ ବି ହାର ନାହିଁ।
thumb|ଅଷ୍ଟାଦଶାଧିକଶତତମଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡେ ଅଷ୍ଟାଦଶାଧିକଶତତମଃ ସର୍ଗଃ ॥୬-
ଏବେ ଶୁଣ, ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଯୁଦ୍ଧ କାଣ୍ଡର ଏକ ଶତ ଅଠାର ତମ ସର୍ଗ।
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଶୁଭଂ ଵାକ୍ଯଂ ପିତାମହସମୀରିତମ୍। ଅଙ୍କେନାଦାଯ ଵୈଦେହୀମୁତ୍ପପାତ ଵିଭାଵସୁଃ
ପିତାମହଙ୍କ କହିଥିବା ଏହି ଶୁଭ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଅଗ୍ନିଦେବୀ ଵୈଦେହୀଙ୍କୁ ଆଂକୁରେ ନେଇ ଉଠିଲେ।
ଵିଧୂଯାଥ ଚିତାଂ ତାଂ ତୁ ଵୈଦେହୀଂ ହଵ୍ଯଵାହନଃ। ଉତ୍ତସ୍ଥୌ ମୂର୍ତିମାନାଶୁ ଗୃହୀତ୍ଵା ଜନକାତ୍ମଜାମ୍
ତାପରେ, ଅଗ୍ନିଦେବ ଚିତାକୁ ହଟାଇ, ଜନକନନ୍ଦିନୀଙ୍କୁ ନେଇ ଦୃଢ ଦେହରେ ଦ୍ରୁତ ଉଠିଲେ।
ତରୁଣାଦିତ୍ଯସଂକାଶାଂ ତପ୍ତକାଞ୍ଚନଭୂଷଣାମ୍। ରକ୍ତାମ୍ବରଧରାଂ ବାଲାଂ ନୀଲକୁଞ୍ଚିତମୂର୍ଧଜାମ୍
ସେ ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିଲେ, ତପ୍ତ ସୁନାର ଗହଣା ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଲାଲ କପଡ଼ା ପିନ୍ଧି, ଯୁବତୀ ଓ କଳା ଗୁଞ୍ଚିତ କେଶ ଥିଲା।
ଅକ୍ଲିଷ୍ଟମାଲ୍ଯାଭରଣାଂ ତଥାରୂପାମନିନ୍ଦିତାମ୍। ଦଦୌ ରାମାଯ ଵୈଦେହୀମଙ୍କେ କୃତ୍ଵା ଵିଭାଵସୁଃ
ଅକ୍ଳିଷ୍ଟ ମାଳା ଓ ଆଭୂଷଣ, ଦୋଷହୀନ ରୂପ ଓ ନିର୍ମଳ ଦେହରେ, ଅଗ୍ନିଦେବୀ ଵୈଦେହୀଙ୍କୁ ରାମଙ୍କ ଆଂକୁରେ ରଖିଲେ।
ଅବ୍ରଵୀତ୍ ତୁ ତଦା ରାମଂ ସାକ୍ଷୀ ଲୋକସ୍ଯ ପାଵକଃ। ଏଷା ତେ ରାମ ଵୈଦେହୀ ପାପମସ୍ଯାଂ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ତାପରେ, ଜଗତର ସାକ୍ଷୀ ଅଗ୍ନିଦେବ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଏହି ତୁମ ଵୈଦେହୀ; ଏଠାରେ କୌଣସି ପାପ ନାହିଁ।'
ନୈଵ ଵାଚା ନ ମନସା ନୈଵ ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ନ ଚକ୍ଷୁଷା। ସୁଵୃତ୍ତା ଵୃତ୍ତଶୌଟୀର୍ଯଂ ନ ତ୍ଵାମତ୍ଯଚରଚ୍ଛୁଭା
ଏହି ଶୁଭ ଚରିତ୍ର ଓ ଉତ୍ତମ ଗୁଣବତୀ ମହିଳା କେବେ ବା ଶବ୍ଦରେ, କେବେ ବା ମନରେ, କେବେ ବା ବୁଦ୍ଧିରେ, କିମ୍ବା ଦୃଷ୍ଟିରେ ତୁମକୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିନାହାନ୍ତି, ହେ ଶୁଭେ।
ରାଵଣେନାପନୀତୈଷା ଵୀର୍ଯୋତ୍ସିକ୍ତେନ ରକ୍ଷସା। ତ୍ଵଯା ଵିରହିତା ଦୀନା ଵିଵଶା ନିର୍ଜନେ ସତୀ
ରାବଣ ନାମକ ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଅହଂକାରୀ ଦାନବ ଦ୍ୱାରା ଅପହୃତ ହୋଇ, ତୁମଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଓ ଏକା ଅବସ୍ଥାରେ, ଅତି ଦୁଃଖିତ ଓ ଅସହାୟ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ନିଜ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ରହିଥିଲେ।
ରୁଦ୍ଧା ଚାନ୍ତଃପୁରେ ଗୁପ୍ତା ତ୍ଵଚ୍ଚିତ୍ତା ତ୍ଵତ୍ପରାଯଣା। ରକ୍ଷିତା ରାକ୍ଷସୀଭିଶ୍ଚ ଘୋରାଭିର୍ଘୋରବୁଦ୍ଧିଭିଃ
ଅନ୍ତଃପୁରରେ ବନ୍ଦି ଓ ରକ୍ଷିତ ହୋଇ, ମନ ସବୁବେଳେ ତୁମପାଇଁ ଲଗିଥିଲା, ତୁମେ ହିଁ ସେଙ୍କର ଶରଣ ଥିଲେ। ଭୟଙ୍କର ମନ ଥିବା ରାକ୍ଷସୀମାନେ ସେଉଁଠି ସତତ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।
ପ୍ରଲୋଭ୍ଯମାନା ଵିଵିଧଂ ତର୍ଜ୍ଯମାନା ଚ ମୈଥିଲୀ। ନାଚିନ୍ତଯତ ତଦ୍ରକ୍ଷସ୍ତ୍ଵଦ୍ଗତେନାନ୍ତରାତ୍ମନା
ବିଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଲୋଭ ଦେଇଥିଲେ ଓ ଧମକ ଦେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୈଥିଲୀଙ୍କ ମନ କେବେ ଦୌର୍ବଳ୍ୟ ଦେଖାଇନାହିଁ, ସେ ମନରେ ସବୁବେଳେ ତୁମେ ହିଁ ଥିଲେ।
ଵିଶୁଦ୍ଧଭାଵାଂ ନିଷ୍ପାପାଂ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣୀଷ୍ଵ ମୈଥିଲୀମ୍। ନ କିଂଚିଦଭିଧାତଵ୍ଯା ଅହମାଜ୍ଞାପଯାମି ତେ
ମୈଥିଲୀ ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟ ଓ ନିର୍ମଳ ଆତ୍ମା ଥିବା ଜଣେ ମହିଳା, ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କର। ଏଥିରେ ଆଉ କିଛି କହିବାକୁ ଦରକାର ନାହିଁ—ମୁଁ ଏହି ଆଦେଶ ଦେଉଛି।
ତତଃ ପ୍ରୀତମନା ରାମଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵୈଵଂ ଵଦତାଂ ଵରଃ। ଦଧ୍ଯୌ ମୁହୂର୍ତଂ ଧର୍ମାତ୍ମା ହର୍ଷଵ୍ଯାକୁଲଲୋଚନଃ
ଏପରି ମଧୁର କଥା ଶୁଣି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବକ୍ତା ରାମଙ୍କ ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ସେ ଅଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କଲେ, ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଗଲା।
ଏଵମୁକ୍ତୋ ମହାତେଜା ଧୃତିମାନୁରୁଵିକ୍ରମଃ। ଉଵାଚ ତ୍ରିଦଶଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ରାମୋ ଧର୍ମଭୃତାଂ ଵରଃ
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଧୃଢ଼ ଓ ପ୍ରବଳ ରାମ, ଧର୍ମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଅଵଶ୍ଯଂ ଚାପି ଲୋକେଷୁ ସୀତା ପାଵନମର୍ହତି। ଦୀର୍ଘକାଲୋଷିତା ହୀଯଂ ରାଵଣାନ୍ତଃପୁରେ ଶୁଭା
ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ, ସୀତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଆଗରେ ପବିତ୍ର କରାଯିବା ଦରକାର, କାରଣ ସେ ଶୁଭା ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରାବଣଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ରହିଥିଲେ।
ବାଲିଶୋ ବତ କାମାତ୍ମା ରାମୋ ଦଶରଥାତ୍ମଜଃ। ଇତି ଵକ୍ଷ୍ଯତି ମାଂ ଲୋକୋ ଜାନକୀମଵିଶୋଧ୍ଯ ହି
ଯଦି ମୁଁ ଜାନକୀଙ୍କୁ ପରୀକ୍ଷା କରିନଥାନ୍ତି, ତେବେ ଲୋକେ କହିଥାନ୍ତି—'ଦଶରଥଙ୍କ ପୁଅ ରାମ ଅବୁଝ ଓ କାମବଶ'।
ଅନନ୍ଯହୃଦଯାଂ ସୀତାଂ ମଚ୍ଚିତ୍ତପରିରକ୍ଷିଣୀମ୍। ଅହମପ୍ଯଵଗଚ୍ଛାମି ମୈଥିଲୀଂ ଜନକାତ୍ମଜାମ୍
ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଜାଣେ, ସୀତା ଜନକଙ୍କ କନ୍ୟା, ତାଙ୍କର ହୃଦୟ କେବଳ ମୋ ପାଇଁ, ସେ ମୋ ମନକୁ ନିଜ ମନରେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।
ଇମାମପି ଵିଶାଲାକ୍ଷୀଂ ରକ୍ଷିତାଂ ସ୍ଵେନ ତେଜସା। ରାଵଣୋ ନାତିଵର୍ତେତ ଵେଲାମିଵ ମହୋଦଧିଃ
ଏହି ବିଶାଳ ନୟନ ଥିବା ମହିଳା, ନିଜ ତପସ୍ୟା ଓ ଶୁଦ୍ଧତାରେ ରକ୍ଷିତ, ତାଙ୍କୁ ରାବଣ କେବେ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଯେପରି ମହାସମୁଦ୍ର ତାଙ୍କର କୂଳ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିପାରେ ନାହିଁ।
ପ୍ରତ୍ଯଯାର୍ଥଂ ତୁ ଲୋକାନାଂ ତ୍ରଯାଣାଂ ସତ୍ଯସଂଶ୍ରଯଃ। ଉପେକ୍ଷେ ଚାପି ଵୈଦେହୀଂ ପ୍ରଵିଶନ୍ତୀଂ ହୁତାଶନମ୍
ତିନି ଜଗତର ଲୋକମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବିଶ୍ୱାସ କରିପାରିବେ ବୋଲି, ମୁଁ ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ ରହି, ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ଅଗ୍ନି ପରୀକ୍ଷା ଦେବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥିଲି।
ନ ହି ଶକ୍ତଃ ସୁଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ମନସାପି ହି ମୈଥିଲୀମ୍। ପ୍ରଧର୍ଷଯିତୁମପ୍ରାପ୍ଯାଂ ଦୀପ୍ତାମଗ୍ନିଶିଖାମିଵ
ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ମନ ଥିବା ରାବଣ ମନରେ ମଧ୍ୟ ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ, ସେ ଯେପରି ଦେଖିବାକୁ ଅସମ୍ଭବ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିଶିଖାକୁ ଛୁଇଁବା ଅସମ୍ଭବ।
ନେଯମର୍ହତି ଵୈକ୍ଲଵ୍ଯଂ ରାଵଣାନ୍ତଃପୁରେ ସତୀ। ଅନନ୍ଯା ହି ମଯା ସୀତା ଭାସ୍କରସ୍ଯ ପ୍ରଭା ଯଥା
ଏହି ସତୀ ମହିଳା ରାବଣଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କେବେ ବି ଦୌର୍ବଳ୍ୟ ଦେଖାଇବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ; ସୀତା ମୋ ପ୍ରତି ଏକାନ୍ତ ଭକ୍ତ, ଯେପରି ରବିଙ୍କ ପ୍ରଭା ରବି ପାଇଁ।
ଵିଶୁଦ୍ଧା ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ମୈଥିଲୀ ଜନକାତ୍ମଜା। ନ ଵିହାତୁଂ ମଯା ଶକ୍ଯା କୀର୍ତିରାତ୍ମଵତା ଯଥା
ମୈଥିଲୀ, ଜନକଙ୍କ କନ୍ୟା, ତିନି ଲୋକରେ ଶୁଦ୍ଧ; ମୋ ପାଖରୁ ତାଙ୍କୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ଯେପରି ଆତ୍ମାବାନ ଲୋକ ନିଜ କୀର୍ତ୍ତିକୁ ଛାଡ଼ିପାରେ ନାହିଁ।
ଅଵଶ୍ଯଂ ଚ ମଯା କାର୍ଯଂ ସର୍ଵେଷାଂ ଵୋ ଵଚୋ ହିତମ୍। ସ୍ନିଗ୍ଧାନାଂ ଲୋକନାଥାନାମେଵଂ ଚ ଵଦତାଂ ହିତମ୍
ତୁମମାନେ ଯେଉଁ କଥା ମୋ ପାଇଁ ଭଲ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପକାର ହୁଏ, ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ସେହିପରି କରିବି। ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଲୋକଙ୍କ ନାଥ ଓ ମୋ ପ୍ରତି ସ୍ନେହପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଵିଜଯୀ ମହାବଲଃ ପ୍ରଶସ୍ଯମାନଃ ସ୍ଵକୃତେନ କର୍ମଣା। ସମେତ୍ଯ ରାମଃ ପ୍ରିଯଯା ମହାଯଶାଃ ସୁଖଂ ସୁଖାର୍ହୋଽନୁବଭୂଵ ରାଘଵଃ
ଏପରି କହି, ବିଜୟୀ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ, ନିଜ କର୍ମରେ ପ୍ରଶଂସିତ, ନିଜ ପ୍ରିୟା ସହ ମିଶି, ମହାଯଶସ୍ବୀ ରାଘବ ସେଉଁଠି ଯେଉଁ ସୁଖ ଯୋଗ୍ୟ, ସେହି ସୁଖ ଉପଭୋଗ କଲେ।
thumb|ଏକୋନଵିଂଶତ୍ଯଧିକଶତତମଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡେ ଏକୋନଵିଂଶତ୍ଯଧିକଶତତମଃ ସର୍ଗଃ ॥୬-
ଏବେ ଶୁଣ, ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡର ଏକୋନଉନିଶତତମ ସର୍ଗ।
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଶୁଭଂ ଵାକ୍ଯଂ ରାଘଵେଣାନୁଭାଷିତମ୍। ତତଃ ଶୁଭତରଂ ଵାକ୍ଯଂ ଵ୍ଯାଜହାର ମହେଶ୍ଵରଃ
ରାଘବଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଭ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ତା'ପରେ ମହାଦେବ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଶୁଭ ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
ପୁଷ୍କରାକ୍ଷ ମହାବାହୋ ମହାଵକ୍ଷଃ ପରଂତପ। ଦିଷ୍ଟ୍ଯା କୃତମିଦଂ କର୍ମ ତ୍ଵଯା ଧର୍ମଭୃତାଂ ଵର
ହେ ପଦ୍ମନୟନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁଧରୀ, ବିରାଟ୍ ଛାତିବାଳା ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିଛ, ଧର୍ମୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ।