ଏଵମୁକ୍ତା ତୁ ସା ଦେଵୀ ସୀତା ଶଶିନିଭାନନା। ପ୍ରହର୍ଷେଣାଵରୁଦ୍ଧା ସା ଵ୍ଯାହର୍ତୁଂ ନ ଶଶାକ ହ
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଚାନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ ଦେବୀ ସୀତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଯାଇଥିଲେ, ତେଣୁ ସେ କିଛି କହିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ତତୋଽବ୍ରଵୀଦ୍ଧରିଵରଃ ସୀତାମପ୍ରତିଜଲ୍ପତୀମ୍। କିଂ ତ୍ଵଂ ଚିନ୍ତଯସେ ଦେଵି କିଂ ଚ ମାଂ ନାଭିଭାଷସେ
ତାପରେ ସୀତା ନିରବ ରହିଥିବାବେଳେ, ବନରାଜ ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, "ଦେବୀ, ତୁମେ କଣ ଭାବୁଛ? ଏବଂ ମୋତେ କାହିଁକି କିଛି କହୁନାହଁ?"
ଏଵମୁକ୍ତା ହନୁମତା ସୀତା ଧର୍ମପଥେ ସ୍ଥିତା। ଅବ୍ରଵୀତ୍ ପରମପ୍ରୀତା ବାଷ୍ପଗଦ୍ଗଦଯା ଗିରା
ହନୁମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଥିବା ସୀତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଅଶ୍ରୁଭରା କଣ୍ଠରେ କହିଲେ।
ପ୍ରିଯମେତଦୁପଶ୍ରୁତ୍ଯ ଭର୍ତୁର୍ଵିଜଯସଂଶ୍ରିତମ୍। ପ୍ରହର୍ଷଵଶମାପନ୍ନା ନିର୍ଵାକ୍ଯାସ୍ମି କ୍ଷଣାନ୍ତରମ୍
ମୋ ପତିଙ୍କ ବିଜୟର ଏହି ଶୁଭ ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି, ମୁଁ ଆନନ୍ଦରେ ଏମିତି ଭରିଯାଇଥିଲି, ଯେ କିଛି ଖଣ୍ଡ ପାଇଁ ମୋ ମୁଁ ଶୁନ୍ୟ ହୋଇଗଲା।
ନହି ପଶ୍ଯାମି ସଦୃଶଂ ଚିନ୍ତଯନ୍ତୀ ପ୍ଲଵଂଗମ। ଆଖ୍ଯାନକସ୍ଯ ଭଵତୋ ଦାତୁଂ ପ୍ରତ୍ଯଭିନନ୍ଦନମ୍
ଏହି ଶୁଭ ଖବର ଦେବା ପାଇଁ ତୁମକୁ ମୁଁ କି ଦେଇପାରିବି, ଏହି ଭାବରେ ମୁଁ ଏଉଁ ଚିନ୍ତା କରୁଛି, ବନରାଜ।
ନ ହି ପଶ୍ଯାମି ତତ୍ ସୌମ୍ଯ ପୃଥିଵ୍ଯାମପି ଵାନର। ସଦୃଶଂ ଯତ୍ପ୍ରିଯାଖ୍ଯାନେ ତଵ ଦତ୍ତ୍ଵା ଭଵେତ୍ ସୁଖମ୍
ମୃଦୁଭାଷୀ, ଏ ପୃଥିବୀରେ ଏମିତି କିଛି ନାହିଁ, ଯାହା ତୁମର ଏହି ଶୁଭ ସମ୍ବାଦ ପାଇଁ ଦେଇ, ତୁମକୁ ଖୁସି କରିପାରିବି।
ହିରଣ୍ଯଂ ଵା ସୁଵର୍ଣଂ ଵା ରତ୍ନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ। ରାଜ୍ଯଂ ଵା ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଏତନ୍ନାର୍ହତି ଭାଷିତମ୍
ସୁନା, ଚାନ୍ଦି, ବିଭିନ୍ନ ମଣି, କିମ୍ବା ତିନି ଲୋକର ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟ, ତୁମ କଥା ସମାନ ନୁହେଁ।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ଵୈଦେହ୍ଯା ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ପ୍ଲଵଂଗମଃ। ପ୍ରଗୃହୀତାଞ୍ଜଲିର୍ହର୍ଷାତ୍ ସୀତାଯାଃ ପ୍ରମୁଖେ ସ୍ଥିତଃ
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ବନରାଜ ଆନନ୍ଦରେ ହସ୍ତ ଜୋଡି, ସୀତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଭର୍ତୁଃ ପ୍ରିଯହିତେ ଯୁକ୍ତେ ଭର୍ତୁର୍ଵିଜଯକାଂକ୍ଷିଣି। ସ୍ନିଗ୍ଧମେଵଂଵିଧଂ ଵାକ୍ଯଂ ତ୍ଵମେଵାର୍ହସ୍ଯନିନ୍ଦିତେ
ପତିଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଓ ବିଜୟ ଆଶା କରୁଥିବା ତୁମ ପରି ନିଷ୍ପାପ ନାରୀ ପାଇଁ, ଏପରି ସ୍ନେହଭରା କଥା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଚିତ।
ତଵୈତଦ୍ ଵଚନଂ ସୌମ୍ଯେ ସାରଵତ୍ ସ୍ନିଗ୍ଧମେଵ ଚ। ରତ୍ନୌଘାଦ୍ ଵିଵିଧାଚ୍ଚାପି ଦେଵରାଜ୍ଯାଦ୍ ଵିଶିଷ୍ଯତେ
ମୃଦୁଭାଷିଣୀ, ତୁମ କଥା ସାରଗର୍ଭିତ ଓ ସ୍ନେହମୟ; ଏହା ବହୁ ମଣି ଓ ଦେବତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।
ଅର୍ଥତଶ୍ଚ ମଯା ପ୍ରାପ୍ତା ଦେଵରାଜ୍ଯାଦଯୋ ଗୁଣାଃ। ହତଶତ୍ରୁଂ ଵିଜଯିନଂ ରାମଂ ପଶ୍ଯାମି ସୁସ୍ଥିତମ୍
ଏହା ଠାରୁ ମୁଁ ଦେବତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗୁଣ ଲାଭ କରିଛି; ଏବେ ମୁଁ ଶତ୍ରୁ ହତ ଓ ବିଜୟୀ ରାମଙ୍କୁ ସୁସ୍ଥିତ ଦେଖୁଛି।
ତସ୍ଯ ତଦ୍ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମୈଥିଲୀ ଜନକାତ୍ମଜା। ତତଃ ଶୁଭତରଂ ଵାକ୍ଯମୁଵାଚ ପଵନାତ୍ମଜମ୍
ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଜନକନନ୍ଦିନୀ ମୈଥିଲୀ ପବନପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଏଉଁ ଅଧିକ ଶୁଭ କଥା କହିଲେ।
ଅତିଲକ୍ଷଣସମ୍ପନ୍ନଂ ମାଧୁର୍ଯଗୁଣଭୂଷଣମ୍। ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ହ୍ଯଷ୍ଟାଙ୍ଗଯା ଯୁକ୍ତଂ ତ୍ଵମେଵାର୍ହସି ଭାଷିତୁମ୍
ତୁମେ ଅତି ଉତ୍ତମ ଲକ୍ଷଣ, ମାଧୁର୍ଯ୍ୟ ଗୁଣ ଓ ଏଠି ପ୍ରକୃତ ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ବୁଦ୍ଧିରେ ଶୋଭିତ; ଏପରି କଥା କହିବାକୁ କେବଳ ତୁମେ ଯୋଗ୍ୟ।
ଶ୍ଲାଘନୀଯୋଽନିଲସ୍ଯ ତ୍ଵଂ ସୁତଃ ପରମଧାର୍ମିକଃ। ବଲଂ ଶୌର୍ଯଂ ଶ୍ରୁତଂ ସତ୍ତ୍ଵଂ ଵିକ୍ରମୋ ଦାକ୍ଷ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍
ପବନପୁତ୍ର, ତୁମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଧର୍ମିକ ଓ ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ; ଶକ୍ତି, ପରାକ୍ରମ, ଶିକ୍ଷା, ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ବୀରତା ଓ ଚତୁରତା ସବୁ ତୁମେ ଅଛି।
ତେଜଃ କ୍ଷମା ଧୃତିଃ ସ୍ଥୈର୍ଯଂ ଵିନୀତତ୍ଵଂ ନ ସଂଶଯଃ। ଏତେ ଚାନ୍ଯେ ଚ ବହଵୋ ଗୁଣାସ୍ତ୍ଵଯ୍ଯେଵ ଶୋଭନାଃ
ତୁମେ ତେଜ, କ୍ଷମା, ଧୃତି, ଦୃଢତା ଓ ନମ୍ରତାର ଅବତାର; ଏହି ଓ ଅନେକ ଉତ୍ତମ ଗୁଣ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମେ ଅଛି।
ଅଥୋଵାଚ ପୁନଃ ସୀତାମସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତୋ ଵିନୀତଵତ୍। ପ୍ରଗୃହୀତାଞ୍ଜଲିର୍ହର୍ଷାତ୍ ସୀତାଯାଃ ପ୍ରମୁଖେ ସ୍ଥିତଃ
ତାପରେ ହନୁମାନ ଆତ୍ମସ୍ଥିର ଓ ନମ୍ର ଭାବରେ, ହସ୍ତ ଜୋଡି ସୀତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆନନ୍ଦରେ ପୁଣି କଥା କହିଲେ।
ଇମାସ୍ତୁ ଖଲୁ ରାକ୍ଷସ୍ଯୋ ଯଦି ତ୍ଵମନୁମନ୍ଯସେ। ହନ୍ତୁମିଚ୍ଛାମି ତାଃ ସର୍ଵା ଯାଭିସ୍ତ୍ଵଂ ତର୍ଜିତା ପୁରା
ଯଦି ତୁମେ ଅନୁମତି ଦେଉଛ, ଏହି ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବେ ତୁମକୁ ଭୟ ଦେଇଥିଲେ, ସେମାନେକୁ ମୁଁ ଦଣ୍ଡିତ କରିବାକୁ ଚାହେଁ।
କ୍ଲିଶ୍ଯନ୍ତୀଂ ପତିଦେଵାଂ ତ୍ଵାମଶୋକଵନିକାଂ ଗତାମ୍। ଘୋରରୂପସମାଚାରାଃ କ୍ରୂରାଃ କ୍ରୂରତରେକ୍ଷଣାଃ
ଏହି ଭୟଙ୍କର ଆକୃତି ଓ ଭୟାନକ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା କ୍ରୂର ରାକ୍ଷସୀମାନେ, ପତିନିଷ୍ଠା ତୁମକୁ ଯେଉଁଠାରେ ତୁମେ ଅଶୋକବନୀକୁ ଗଲା, ସେଠାରେ ତୁମକୁ ଦୁଃଖ ଦେଇଥିଲେ।
ଇହ ଶ୍ରୁତା ମଯା ଦେଵି ରାକ୍ଷସ୍ଯୋ ଵିକୃତାନନାଃ। ଅସକୃତ୍ପରୁଷୈର୍ଵାକ୍ଯୈର୍ଵଦନ୍ତ୍ଯୋ ରାଵଣାଜ୍ଞଯା
ଏଠାରେ, ଦେବୀ, ମୁଁ ଶୁଣିଛି ଯେ ଏହି ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସୀମାନେ ରାବଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ବାରମ୍ବାର କଠୋର କଥା କହିଥିଲେ ।
ଵିକୃତା ଵିକୃତାକାରାଃ କ୍ରୂରାଃ କ୍ରୂରକଚେକ୍ଷଣାଃ। ଇଚ୍ଛାମି ଵିଵିଧୈର୍ଘାତୈର୍ହନ୍ତୁମେତାଃ ସୁଦାରୁଣାଃ
ଏମାନେ ଦେଖିବାକୁ ଭୟଙ୍କର, ଆକୃତିରେ ବିକୃତ, ଦୃଷ୍ଟିରେ କ୍ରୂର । ଏମାନେ ଏତେ ଭୟାନକ ଯେ, ମୁଁ ଏହାଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ନଶ୍ଟ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ ।
ରାକ୍ଷସ୍ଯୋ ଦାରୁଣକଥା ଵରମେତତ୍ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ମେ। ମୁଷ୍ଟିଭିଃ ପାର୍ଷ୍ଣିଘାତୈଶ୍ଚ ଵିଶାଲୈଶ୍ଚୈଵ ବାହୁଭିଃ
ମୋତେ ଏହି ଦୟାହୀନ ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଯେଉଁମାନେ ମୋତେ ଖରାପ କଥା କହିଥିଲେ, ସେମାନେକୁ ମୋ ମୁଠି, ପାଦ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଦ୍ୱାରା ଦଣ୍ଡିତ କରିବାର ଅନୁମତି ଦିଅ ।
ଜଙ୍ଘାଜାନୁପ୍ରହାରୈଶ୍ଚ ଦନ୍ତାନାଂ ଚୈଵ ପୀଡନୈଃ। କର୍ତନୈଃ କର୍ଣନାସାନାଂ କେଶାନାଂ ଲୁଞ୍ଚନୈସ୍ତଥା
ମୁଁ ମୋର ଜଂଘା ଓ ଘୁଁଡିର ଆଘାତ, ଦାନ୍ତ ଭାଙ୍ଗିବା, କାନ ଓ ନାକ କାଟିବା, ଏବଂ କେଶ ଉଖିଡ଼ିବା ଦ୍ୱାରା ଏମାନେକୁ ଶାସ୍ତି ଦେବି ।
ନିପାତ୍ଯ ହନ୍ତୁମିଚ୍ଛାମି ତଵ ଵିପ୍ରିଯକାରିଣୀଃ। ଏଵଂ ପ୍ରହାରୈର୍ବହୁଭିଃ ସମ୍ପ୍ରହାର୍ଯ ଯଶସ୍ଵିନି
ଏପରି ଅନେକ ପ୍ରହାର ଦେଇ, ଯେଉଁମାନେ ତୁମକୁ ଦୁଃଖ ଦେଇଥିଲେ, ସେମାନେକୁ ମୁଁ ପଡ଼ାଇ ମାରିବାକୁ ଚାହେଁ, ହେ ଯଶସ୍ବିନୀ ।
ଘାତଯେ ତୀଵ୍ରରୂପାଭିର୍ଯାଭିସ୍ତ୍ଵଂ ତର୍ଜିତା ପୁରା। ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ସା ହନୁମତା କୃପଣା ଦୀନଵତ୍ସଲା
ଯେଉଁ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସୀମାନେ ପୂର୍ବେ ତୁମକୁ ଭୟ ଦେଇଥିଲେ, ସେମାନେକୁ ମୁଁ କଠୋର ଦଣ୍ଡ ଦେଇ ନଶ୍ଟ କରିଦେବି । ଏପରି କହିଲେ ହନୁମାନ, ଯିଏ ଦୁଃଖିମାନେ ପ୍ରତି ଦୟାଶୀଳ ।
ହନୂମନ୍ତମୁଵାଚେଦଂ ଚିନ୍ତଯିତ୍ଵା ଵିମୃଶ୍ଯ ଚ। ରାଜସଂଶ୍ରଯଵଶ୍ଯାନାଂ କୁର୍ଵତୀନାଂ ପରାଜ୍ଞଯା
ସୀତା ଭଲଭାବେ ଚିନ୍ତା କରି ଏବଂ ବିଚାର କରି, ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ କାମ କରୁଥିବା ଏହି ଲୋକମାନେ ବିଷୟରେ, ହନୁମାନଙ୍କୁ ଏପରି କହିଲେ ।
ଵିଧେଯାନାଂ ଚ ଦାସୀନାଂ କଃ କୁପ୍ଯେଦ୍ ଵାନରୋତ୍ତମ। ଭାଗ୍ଯଵୈଷମ୍ଯଦୋଷେଣ ପୁରସ୍ତାଦ୍ଦୁଷ୍କୃତେନ ଚ
ହେ ବନରାଜ, ଯେଉଁ ଦାସୀମାନେ ଆଜ୍ଞାକୁ ମାନି ଚାଲିଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ କିଏ ରୁଷି ହେବେ? ଭାଗ୍ୟ ଓ ପୂର୍ବ ଦୁଷ୍କର୍ମର ଦୋଷରେ ଏହା ଘଟିଛି ।
ମଯୈତତ୍ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ସର୍ଵଂ ସ୍ଵକୃତଂ ହ୍ଯୁପଭୁଜ୍ଯତେ। ମୈଵଂ ଵଦ ମହାବାହୋ ଦୈଵୀ ହ୍ଯେଷା ପରା ଗତିଃ
ମୋର ନିଜ କର୍ମର ଫଳରେ ଏହି ସବୁ ଘଟିଛି, ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗ କରେ । ଏପରି କଥା କହନ୍ତୁ ନାହିଁ, ହେ ମହାବାହୁ, ଏହା ଦେବତାଙ୍କ ନିୟତିର ମହାପଥ ।
ପ୍ରାପ୍ତଵ୍ଯଂ ତୁ ଦଶାଯୋଗାନ୍ମଯୈତଦିତି ନିଶ୍ଚିତମ୍। ଦାସୀନାଂ ରାଵଣସ୍ଯାହଂ ମର୍ଷଯାମୀହ ଦୁର୍ବଲା
ଏହି ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ମୋ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚିତ ଥିଲା । ରାବଣଙ୍କ ଦାସୀ ହୋଇ, ଦୁର୍ବଳ ଥିଲେ ମୁଁ ଏଠାରେ ସହି ନେଉଛି ।
ଆଜ୍ଞପ୍ତା ରାକ୍ଷସେନେହ ରାକ୍ଷସ୍ଯସ୍ତର୍ଜଯନ୍ତି ମାମ୍। ହତେ ତସ୍ମିନ୍ ନ କୁର୍ଵନ୍ତି ତର୍ଜନଂ ମାରୁତାତ୍ମଜ
ଏଠାରେ ରାକ୍ଷସୀମାନେ ରାବଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ମୋତେ ଭୟ ଦେଉଛନ୍ତି । ସେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ହେ ମାରୁତନନ୍ଦନ, ସେମାନେ ମୋତେ ଭୟ ଦେବେନାହିଁ ।
ଅଯଂ ଵ୍ଯାଘ୍ରସମୀପେ ତୁ ପୁରାଣୋ ଧର୍ମସଂହିତଃ। ଋକ୍ଷେଣ ଗୀତଃ ଶ୍ଲୋକୋଽସ୍ତି ତଂ ନିବୋଧ ପ୍ଲଵଂଗମ
ବାଘ ନିକଟରେ ଏକ ପୁରାତନ ଧର୍ମମୟ ଶ୍ଲୋକ ଅଛି, ଯାହା ଭାଲୁ ଗାଇଥିଲେ । ସେଇ ଶ୍ଲୋକକୁ ଶୁଣ, ହେ ବନର ।