ଆଦିତ୍ଯଃ ସଵିତା ସୂର୍ଯଃ ଖଗଃ ପୂଷା ଗଭସ୍ତିମାନ୍। ସୁଵର୍ଣସଦୃଶୋ ଭାନୁର୍ହିରଣ୍ଯରେତା ଦିଵାକରଃ
ସେ ଆଦିତ୍ୟ, ସବିତା, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଆକାଶରେ ଚଳିଥିବା, ପୂଷା, ରଶ୍ମିମାନ୍ତ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସଦୃଶ ଭାନୁ, ହିରଣ୍ୟରେତା, ଦିବାକର।
ହରିଦଶ୍ଵଃ ସହସ୍ରାର୍ଚିଃ ସପ୍ତସପ୍ତିର୍ମରୀଚିମାନ୍। ତିମିରୋନ୍ମଥନଃ ଶମ୍ଭୁସ୍ତ୍ଵଷ୍ଟା ମାର୍ତଣ୍ଡକୋଂଽଶୁମାନ୍
ସେ ହରିଦଶ୍ୱ, ହଜାର କିରଣର ମାଲିକ, ସାତଟି ଚକ୍ର, ଅନେକ ରଶ୍ମି, ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରନ୍ତି, ଶୁଭ, ତ୍ୱଷ୍ଟା, ମାର୍ତଣ୍ଡ, ଓ ଅଂଶୁମାନ୍।
ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭଃ ଶିଶିରସ୍ତପନୋଽହସ୍କରୋ ରଵିଃ। ଅଗ୍ନିଗର୍ଭୋଽଦିତେଃ ପୁତ୍ରଃ ଶଙ୍ଖଃ ଶିଶିରନାଶନଃ
ସେ ହେଉଛନ୍ତି ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ, ଶୀତଳତା ଦେଇଥିବା, ତାପ ଦେଇଥିବା, ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରିଥିବା, ରବି, ଅଗ୍ନିର ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମିଥିବା, ଅଦିତିଙ୍କ ପୁଅ, ଶଂଖ, ଏବଂ ଶୀତ ଦୂର କରିଥିବା।
ଵ୍ଯୋମନାଥସ୍ତମୋଭେଦୀ ଋଗ୍ଯଜୁଃସାମପାରଗଃ। ଘନଵୃଷ୍ଟିରପାଂ ମିତ୍ରୋ ଵିନ୍ଧ୍ଯଵୀଥୀପ୍ଲଵଂଗମଃ
ସେ ଆକାଶର ନାଥ, ଅନ୍ଧକାର ଭଙ୍ଗ କରିଥିବା, ଋକ୍, ଯଜୁର୍ ଓ ସାମ ଵେଦ ଜଣା, ବର୍ଷା ଆଣିଥିବା, ଜଳର ବନ୍ଧୁ, ଏବଂ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପଥ ଦେଇ ଚଳିଥିବା।
ଆତପୀ ମଣ୍ଡଲୀ ମୃତ୍ଯୁଃ ପିଙ୍ଗଲଃ ସର୍ଵତାପନଃ। କଵିର୍ଵିଶ୍ଵୋ ମହାତେଜା ରକ୍ତଃ ସର୍ଵଭଵୋଦ୍ଭଵଃ
ସେ ତାପ ଦେଇଥିବା, ବୃତ୍ତାକାର, ମୃତ୍ୟୁ, ପିଙ୍ଗଳ ବର୍ଣ୍ଣ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ତାପିଥିବା, ମହାମୁନି, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ, ବଡ଼ ତେଜସ୍ୱୀ, ଲାଲ ରଙ୍ଗର, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତିସ୍ଥଳ।
ନକ୍ଷତ୍ରଗ୍ରହତାରାଣାମଧିପୋ ଵିଶ୍ଵଭାଵନଃ। ତେଜସାମପି ତେଜସ୍ଵୀ ଦ୍ଵାଦଶାତ୍ମନ୍ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ
ସେ ନକ୍ଷତ୍ର, ଗ୍ରହ ଓ ତାରାମାନଙ୍କ ଅଧିପତି, ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସମସ୍ତ ତେଜସ୍ୱୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ତେଜସ୍ୱୀ, ବାରଟି ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ନମଃ ପୂର୍ଵାଯ ଗିରଯେ ପଶ୍ଚିମାଯାଦ୍ରଯେ ନମଃ। ଜ୍ଯୋତିର୍ଗଣାନାଂ ପତଯେ ଦିନାଧିପତଯେ ନମଃ
ପୂର୍ବ ପାହାଡ଼କୁ ନମସ୍କାର, ପଶ୍ଚିମ ପାହାଡ଼କୁ ନମସ୍କାର, ଆଲୋକ ଦଳର ନାଥକୁ ନମସ୍କାର, ଦିନର ଅଧିପତିକୁ ନମସ୍କାର।
ଜଯାଯ ଜଯଭଦ୍ରାଯ ହର୍ଯଶ୍ଵାଯ ନମୋ ନମଃ। ନମୋ ନମଃ ସହସ୍ରାଂଶୋ ଆଦିତ୍ଯାଯ ନମୋ ନମଃ
ବିଜୟୀ, ଶୁଭ ବିଜୟୀ, ହଳଦିଆ ଘୋଡ଼ା ଥିବା, ହଜାର କିରଣ ଥିବା, ଆଦିତ୍ୟ—ତୁମକୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର।
ନମ ଉଗ୍ରାଯ ଵୀରାଯ ସାରଙ୍ଗାଯ ନମୋ ନମଃ। ନମଃ ପଦ୍ମପ୍ରବୋଧାଯ ପ୍ରଚଣ୍ଡାଯ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ
ଭୟଙ୍କର, ପ୍ରବଳ, ଚିହ୍ନିତ ଘୋଡ଼ା ଥିବା, ପଦ୍ମକୁ ଜାଗ୍ରତ କରୁଥିବା, ତୀବ୍ର ତେଜସ୍ୱୀ—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ବ୍ରହ୍ମେଶାନାଚ୍ଯୁତେଶାଯ ସୂରାଯାଦିତ୍ଯଵର୍ଚସେ। ଭାସ୍ଵତେ ସର୍ଵଭକ୍ଷାଯ ରୌଦ୍ରାଯ ଵପୁଷେ ନମଃ
ବ୍ରହ୍ମା, ଈଶାନ ଓ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ନାଥ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଆଦିତ୍ୟ ସମ ତେଜସ୍ୱୀ, ଚମକୁଥିବା, ସମସ୍ତକୁ ଗ୍ରସିଥିବା, ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଥିବା—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ତମୋଘ୍ନାଯ ହିମଘ୍ନାଯ ଶତ୍ରୁଘ୍ନାଯାମିତାତ୍ମନେ। କୃତଘ୍ନଘ୍ନାଯ ଦେଵାଯ ଜ୍ଯୋତିଷାଂ ପତଯେ ନମଃ
ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରୁଥିବା, ଶୀତ ଦୂର କରୁଥିବା, ଶତ୍ରୁ ଦୂର କରୁଥିବା, ଅପାର ଆତ୍ମା, କୃତଘ୍ନଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦେଉଥିବା, ଦେବତା, ଆଲୋକର ନାଥ—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ତପ୍ତଚାମୀକରାଭାଯ ହରଯେ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣେ। ନମସ୍ତମୋଽଭିନିଘ୍ନାଯ ରୁଚଯେ ଲୋକସାକ୍ଷିଣେ
ଗଳିଥିବା ସୁନା ପରି ଚମକୁଥିବା, ହରି, ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଅନ୍ଧକାର ନାଶ କରୁଥିବା, ତେଜସ୍ୱୀ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ସାକ୍ଷୀ—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ନାଶଯତ୍ଯେଷ ଵୈ ଭୂତଂ ତମେଵ ସୃଜତି ପ୍ରଭୁଃ। ପାଯତ୍ଯେଷ ତପତ୍ଯେଷ ଵର୍ଷତ୍ଯେଷ ଗଭସ୍ତିଭିଃ
ଏହି ପ୍ରଭୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ନାଶ କରି, ପୁଣି ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି; ସେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ତାପିଥିବା, ଏବଂ ନିଜ କିରଣରେ ବର୍ଷା କରନ୍ତି।
ଏଷ ସୁପ୍ତେଷୁ ଜାଗର୍ତି ଭୂତେଷୁ ପରିନିଷ୍ଠିତଃ। ଏଷ ଚୈଵାଗ୍ନିହୋତ୍ରଂ ଚ ଫଲଂ ଚୈଵାଗ୍ନିହୋତ୍ରିଣାମ୍
ଏହି ଦେବତା ସମସ୍ତେ ଶୁଅଁଥିବାବେଳେ ଜାଗିଥାନ୍ତି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଏହିଁ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଓ ତାହାର ଫଳ ଭି ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି।
ଦେଵାଶ୍ଚ କ୍ରତଵଶ୍ଚୈଵ କ୍ରତୂନାଂ ଫଲମେଵ ଚ। ଯାନି କୃତ୍ଯାନି ଲୋକେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ପରମପ୍ରଭୁଃ
ସେ ଦେବତା, ்ଯଜ୍ଞ, ଯଜ୍ଞର ଫଳ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁ।
ଏନମାପତ୍ସୁ କୃଚ୍ଛ୍ରେଷୁ କାନ୍ତାରେଷୁ ଭଯେଷୁ ଚ। କୀର୍ତଯନ୍ ପୁରୁଷଃ କଶ୍ଚିନ୍ନାଵସୀଦତି ରାଘଵ
ହେ ରାଘବ, ଯେଉଁ ମଣିଷ ଆପତ୍ତି, କଷ୍ଟ, ଅଜଣା ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଭୟରେ ଏହାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରେ, ସେ କେବେ ଅବସାଦରେ ପଡ଼େ ନାହିଁ।
ପୂଜଯସ୍ଵୈନମେକାଗ୍ରୋ ଦେଵଦେଵଂ ଜଗତ୍ପତିମ୍। ଏତତ୍ ତ୍ରିଗୁଣିତଂ ଜପ୍ତ୍ଵା ଯୁଦ୍ଧେଷୁ ଵିଜଯିଷ୍ଯତି
ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ଏହି ଦେବଦେବ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥଙ୍କୁ ପୂଜା କର; ଏହାକୁ ତିନିଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ମିଳିବ।
ଅସ୍ମିନ୍ କ୍ଷଣେ ମହାବାହୋ ରାଵଣଂ ତ୍ଵଂ ଜହିଷ୍ଯସି। ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତତୋଽଗସ୍ତ୍ଯୋ ଜଗାମ ସ ଯଥାଗତମ୍
ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ହେ ମହାବାହୁ, ତୁମେ ରାବଣଙ୍କୁ ବଧ କରିପାରିବ; ଏପରି କହି ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ।
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ମହାତେଜା ନଷ୍ଟଶୋକୋଽଭଵତ୍ ତଦା। ଧାରଯାମାସ ସୁପ୍ରୀତୋ ରାଘଵଃ ପ୍ରଯତାତ୍ମଵାନ୍
ଏହି ଶୁଣି, ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ; ରାଘବ ଖୁସି ଓ ନିୟମିତ ମନରେ ଏହାକୁ ଧାରଣ କଲେ।
ଆଦିତ୍ଯଂ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଜପ୍ତ୍ଵେଦଂ ପରଂ ହର୍ଷମଵାପ୍ତଵାନ୍। ତ୍ରିରାଚମ୍ଯ ଶୁଚିର୍ଭୂତ୍ଵା ଧନୁରାଦାଯ ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖି ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ; ତିନିଥର ସ୍ନାନ କରି ଶୁଚି ହୋଇ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁଷ ଧରିଲେ।
ରାଵଣଂ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ହୃଷ୍ଟାତ୍ମା ଜଯାର୍ଥଂ ସମୁପାଗମତ୍। ସର୍ଵଯତ୍ନେନ ମହତା ଵୃତସ୍ତସ୍ଯ ଵଧେଽଭଵତ୍
ରାବଣଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ ଅତି ଖୁସି ହେଲେ ଏବଂ ବିଜୟ ପାଇଁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ; ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରୟାସ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ନେଇ, ତାଙ୍କର ବିନାଶରେ ମନ ଲଗାଇଲେ।
ଅଥ ରଵିରଵଦନ୍ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ରାମଂ ମୁଦିତମନାଃ ପରମଂ ପ୍ରହୃଷ୍ଯମାଣଃ। ନିଶିଚରପତିସଂକ୍ଷଯଂ ଵିଦିତ୍ଵା ସୁରଗଣମଧ୍ଯଗତୋ ଵଚସ୍ତ୍ଵରେତି
ତାପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖି ବଢ଼ିଆ ଖୁସି ଓ ଉଲ୍ଲାସରେ କଥା କହିଲେ; ରାତିର ଦାନବପତିଙ୍କର ବିନାଶ ହେବ ବୋଲି ଜାଣି, ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସେ ତୁରନ୍ତ କଥା କହିଲେ।
thumb|ଷଡଧିକଶତତମଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡେ ଷଡଧିକଶତତମଃ ସର୍ଗଃ ॥୬-
ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଯୁଦ୍ଧ କାଣ୍ଡର ଏହି ଏକ ଶତ ଛଅ ଅଧିକ ସର୍ଗକୁ ଏବେ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ସାରଥିଃ ସ ରଥଂ ହୃଷ୍ଟଃ ପରସୈନ୍ଯପ୍ରଧର୍ଷଣମ୍। ଗନ୍ଧର୍ଵନଗରାକାରଂ ସମୁଚ୍ଛ୍ରିତପତାକିନମ୍
ସେ ସାରଥି ଖୁସି ହୋଇ, ଶତ୍ରୁ ସେନାକୁ ଭୟଭୀତ କରୁଥିବା ଏକ ଗନ୍ଧର୍ବ ନଗର ସଦୃଶ, ଉଚ୍ଚ ପତାକା ଲାଗିଥିବା ରଥକୁ ଚଳାଇଲେ।
ଯୁକ୍ତଂ ପରମସମ୍ପନ୍ନୈର୍ଵାଜିଭିର୍ହେମମାଲିଭିଃ। ଯୁଦ୍ଧୋପକରଣୈଃ ପୂର୍ଣଂ ପତାକାଧ୍ଵଜମାଲିନମ୍
ସେ ରଥ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଯୋଗି ଥିଲା, ସେମାନେ ସୁନାର ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ; ଯୁଦ୍ଧ ସାମଗ୍ରୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ପତାକା-ଧ୍ୱଜରେ ମୁଡ଼ିଥିଲା।
ଗ୍ରସନ୍ତମିଵ ଚାକାଶଂ ନାଦଯନ୍ତଂ ଵସୁଂଧରାମ୍। ପ୍ରଣାଶଂ ପରସୈନ୍ଯାନାଂ ସ୍ଵସୈନ୍ଯସ୍ଯ ପ୍ରହର୍ଷଣମ୍
ସେ ରଥ ଆକାଶକୁ ଗିଲିଯିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ପୃଥିବୀକୁ ଗଞ୍ଜାଇ ଦେଉଥିଲା; ଏହା ଶତ୍ରୁ ସେନାର ବିନାଶ ଓ ନିଜ ସେନାର ଆନନ୍ଦ ଆଣୁଥିଲା।
ରାଵଣସ୍ଯ ରଥଂ କ୍ଷିପ୍ରଂ ଚୋଦଯାମାସ ସାରଥିଃ। ତମାପତନ୍ତଂ ସହସା ସ୍ଵନଵନ୍ତଂ ମହାଧ୍ଵଜମ୍
ସାରଥି ତୁରନ୍ତ ରାବଣଙ୍କ ରଥକୁ ଚଳାଇଲେ, ଯାହା ହଠାତ୍ ଗତିରେ ଆସୁଥିଲା, ଉଚ୍ଚ ଧ୍ୱଜ ଓ ଗଞ୍ଜାଇ ଦେଉଥିବା ଧ୍ୱନି ସହ।
ରଥଂ ରାକ୍ଷସରାଜସ୍ଯ ନରରାଜୋ ଦଦର୍ଶ ହ। କୃଷ୍ଣଵାଜିସମାଯୁକ୍ତଂ ଯୁକ୍ତଂ ରୌଦ୍ରେଣ ଵର୍ଚସା
ମଣିଷ୍ୟର ରାଜା ରାକ୍ଷସରାଜାଙ୍କ ରଥକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା କଳା ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଯୋଗି ଥିଲା ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ତେଜ ରହିଥିଲା।
ଦୀପ୍ଯମାନମିଵାକାଶେ ଵିମାନଂ ସୂର୍ଯଵର୍ଚସମ୍। ତଡିତ୍ପତାକାଗହନଂ ଦର୍ଶିତେନ୍ଦ୍ରାଯୁଧପ୍ରଭମ୍
ସେ ରଥ ଆକାଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ତେଜ ଭଳି ଚମକୁଥିଲା, ପତାକାଗୁଡ଼ିକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ରର ଚମକ ଦେଖାଉଥିଲା।
ଶରଧାରା ଵିମୁଞ୍ଚନ୍ତଂ ଧାରାଧରମିଵାମ୍ବୁଦମ୍। ସ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମେଘସଂକାଶମାପତନ୍ତଂ ରଥଂ ରିପୋଃ
ସେ ରଥ ମେଘର ପରି ବର୍ଷା କରୁଥିବା ଧାରା ଭଳି ବାଣ ବର୍ଷା କରୁଥିଲା; ଶତ୍ରୁଙ୍କ ରଥ ମେଘ ସଦୃଶ କଳା ଓ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଆସୁଥିବା ଦେଖି,