ଖରସ୍ଯ କୁମ୍ଭକର୍ଣସ୍ଯ ପ୍ରହସ୍ତେନ୍ଦ୍ରଜିତୋସ୍ତଥା। କରିଷ୍ଯାମି ପ୍ରତୀକାରମଦ୍ଯ ଶତ୍ରୁଵଧାଦହମ୍
ଖର, କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ, ପ୍ରହସ୍ତ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତଙ୍କ ପ୍ରତି ଆଜି ମୁଁ ମୋ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ମାରି ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବି।
ନୈଵାନ୍ତରିକ୍ଷଂ ନ ଦିଶୋ ନ ଚ ଦ୍ଯୌର୍ନାପି ସାଗରାଃ। ପ୍ରକାଶତ୍ଵଂ ଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ମଦ୍ବାଣଜଲଦାଵୃତାଃ
ମୋ ତୀରର ମେଘ ଦ୍ୱାରା ଆଜି ଆକାଶ, ଦିଗ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯିବ।
ଅଦ୍ଯ ଵାନରମୁଖ୍ଯାନାଂ ତାନି ଯୂଥାନି ଭାଗଶଃ। ଧନୁଷା ଶରଜାଲେନ ଵଧିଷ୍ଯାମି ପତତ୍ତ୍ରିଣା
ଆଜି ମୁଁ ମୋ ଧନୁରୁ ଛାଡ଼ା ତୀରର ବର୍ଷାରେ ବାନରମାନେର ଦଳକୁ ଦଳକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବି।
ଅଦ୍ଯ ଵାନରସୈନ୍ଯାନି ରଥେନ ପଵନୌଜସା। ଧନୁଃସମୁଦ୍ରାଦୁଦ୍ଭୂତୈର୍ମଥିଷ୍ଯାମି ଶରୋର୍ମିଭିଃ
ଆଜି ମୁଁ ମୋ ରଥ ଓ ବାୟୁର ତୀବ୍ରତା ସହିତ, ଧନୁରୁ ଉଠୁଥିବା ତୀରର ତରଙ୍ଗରେ ବାନର ସେନାକୁ ସମୁଦ୍ର ପରି ମଥିଦେବି।
ଵ୍ଯାକୋଶପଦ୍ମଵକ୍ତ୍ରାଣି ପଦ୍ମକେସରଵର୍ଚସାମ୍। ଅଦ୍ଯ ଯୂଥତଟାକାନି ଗଜଵତ୍ ପ୍ରମଥାମ୍ଯହମ୍
ଫୁଲିଥିବା ପଦ୍ମ ପରି ମୁହଁ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପଦ୍ମର କେଶର ପରି ତେଜ ଥିବା ବାନର ଦଳମାନେକୁ ଆଜି ହାତୀ ପରି ଚକ୍ନ୍ନ କରିଦେବି।
ସଶରୈରଦ୍ଯ ଵଦନୈଃ ସଂଖ୍ଯେ ଵାନରଯୂଥପାଃ। ମଣ୍ଡଯିଷ୍ଯନ୍ତି ଵସୁଧାଂ ସନାଲୈରିଵ ପଙ୍କଜୈଃ
ଆଜି ଯୁଦ୍ଧରେ ବାନର ଦଳପତିମାନେ ତୀରରେ ବିଦ୍ଧ ମୁହଁ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀକୁ ପଦ୍ମ ଓ ତାଙ୍କର ଡଣ୍ଡା ସହ ଶୋଭିତ କରିଦେବେ।
ଅଦ୍ଯ ଯୂଥପ୍ରଚଣ୍ଡାନାଂ ହରୀଣାଂ ଦ୍ରୁମଯୋଧିନାମ୍। ମୁକ୍ତେନୈକେଷୁଣା ଯୁଦ୍ଧେ ଭେତ୍ସ୍ଯାମି ଚ ଶତଂ ଶତମ୍
ଆଜି ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ଏହି ଦଳପତି, ଦୁର୍ଦ୍ଦମ ବାନରମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଗଛ ନେଇ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଏକ ତୀରରେ ଶତେ ଶତେ ଭାଙ୍ଗିଦେବି।
ହତୋ ଭ୍ରାତା ଚ ଯେଷାଂ ଵୈ ଯେଷାଂ ଚ ତନଯୋ ହତଃ। ଵଧେନାଦ୍ଯ ରିପୋସ୍ତେଷାଂ କରୋମ୍ଯଶ୍ରୁପ୍ରମାର୍ଜନମ୍
ଯାହାଙ୍କର ଭାଇ ମୃତ, ଯାହାଙ୍କର ପୁଅ ମୃତ, ଏମିତି ଯେଉଁମାନେ ଶତ୍ରୁ, ଆଜି ସେମାନେକୁ ମାରି ତାଙ୍କର ଅଶ୍ରୁ ପୁଞ୍ଜିଦେବି।
ଅଦ୍ଯ ମଦ୍ବାଣନିର୍ଭିନ୍ନୈଃ ପ୍ରସ୍ତୀର୍ଣୈର୍ଗତଚେତନୈଃ। କରୋମି ଵାନରୈର୍ଯୁଦ୍ଧେ ଯତ୍ନାଵେକ୍ଷ୍ଯତଲାଂ ମହୀମ୍
ଆଜି ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋ ମଦ ଭରା ତୀରରେ ବିଦ୍ଧ, ମୃତ ଓ ଛିଟିଯାଇଥିବା ବାନରମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀକୁ ଏମିତି ଢାକିଦେବି ଯେ ଭୂମି ଦେଖିବା ଦୁର୍ଲଭ ହେବ।
ଅଦ୍ଯ କାକାଶ୍ଚ ଗୃଧ୍ରାଶ୍ଚ ଯେ ଚ ମାଂସାଶିନୋଽପରେ। ସର୍ଵାଂସ୍ତାଂସ୍ତର୍ପଯିଷ୍ଯାମି ଶତ୍ରୁମାଂସୈଃ ଶରାହତୈଃ
ଆଜି କାଉ, ଗୃଧ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ମାଂସ ଖାଇଥିବା ପକ୍ଷୀମାନେକୁ ମୁଁ ତୀରରେ ମୃତ ଶତ୍ରୁମାନେର ମାଂସ ଦେଇ ତୃପ୍ତ କରିଦେବି।
କଲ୍ପ୍ଯତାଂ ମେ ରଥଃ ଶୀଘ୍ରଂ କ୍ଷିପ୍ରମାନୀଯତାଂ ଧନୁଃ। ଅନୁପ୍ରଯାନ୍ତୁ ମାଂ ଯୁଦ୍ଧେ ଯେଽତ୍ର ଶିଷ୍ଟା ନିଶାଚରାଃ
ମୋ ରଥକୁ ତୁରନ୍ତ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର, ଧନୁଷକୁ ଶୀଘ୍ର ଆଣ। ଏଠାରେ ଯେଉଁ ନିଶାଚର ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋ ସହ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଚଲନ୍ତୁ।
ତସ୍ଯ ତଦ୍ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମହାପାର୍ଶ୍ଵୋଽବ୍ରଵୀଦ୍ ଵଚଃ। ବଲାଧ୍ଯକ୍ଷାନ୍ ସ୍ଥିତାଂସ୍ତତ୍ର ବଲଂ ସଂତ୍ଵର୍ଯତାମିତି
ତାଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମହାପାର୍ଶ୍ୱ କହିଲେ, "ଏଠାରେ ଯେଉଁ ସେନାପତିମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସେନାକୁ ତୁରନ୍ତ ଯୁଦ୍ଧକୁ ପଠାଇବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରନ୍ତୁ।"
ବଲାଧ୍ଯକ୍ଷାସ୍ତୁ ସଂଯୁକ୍ତା ରାକ୍ଷସାଂସ୍ତାନ୍ ଗୃହେ ଗୃହେ। ଚୋଦଯନ୍ତଃ ପରିଯଯୁର୍ଲଙ୍କାଂ ଲଘୁପରାକ୍ରମାଃ
ତେଜସ୍ୱୀ ଏବଂ ଦ୍ରୁତ ନାୟକମାନେ ଲଙ୍କାର ଘରେ ଘରେ ଯାଇ, ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନେକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରିଲେ।
ତତୋ ମୁହୂର୍ତାନ୍ନିଷ୍ପେତୂ ରାକ୍ଷସା ଭୀମଦର୍ଶନାଃ। ନଦନ୍ତୋ ଭୀମଵଦନା ନାନାପ୍ରହରଣୈର୍ଭୁଜୈଃ
କିଛି ସମୟ ପରେ, ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ, ଭୟଭୀତ ମୁହଁ ନେଇ ଘର୍ଜନା କରୁଥିବା, ହାତରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଧରି, ବାହାରିଆସିଲେ।
ଅସିଭିଃ ପଟ୍ଟିଶୈଃ ଶୂଲୈର୍ଗଦାଭିର୍ମୁସଲୈର୍ହଲୈଃ। ଶକ୍ତିଭିସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣଧାରାଭିର୍ମହଦ୍ଭିଃ କୂଟମୁଦ୍ଗରୈଃ
ସେମାନେ ତାଲୱାର, ବାଣ, ତ୍ରିଶୂଳ, ଗଦା, ମୁସଳ, ହଳ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଧାର ଥିବା ଶକ୍ତି, ଏବଂ ଭୟଙ୍କର କୁଟା ଓ ମୁଦଗର ନେଇଥିଲେ।
ଯଷ୍ଟିଭିର୍ଵିଵିଧୈଶ୍ଚକ୍ରୈର୍ନିଶିତୈଶ୍ଚ ପରଶ୍ଵଧୈଃ। ଭିନ୍ଦିପାଲୈଃ ଶତଘ୍ନୀଭିରନ୍ଯୈଶ୍ଚାପି ଵରାଯୁଧୈଃ
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଲାଠି, ଚକ୍ର, ତୀକ୍ଷ୍ଣ କୁଠାର, ଭିନ୍ଦିପାଳ, ପାଥର ଛାଡ଼ିବା ଯନ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇଥିଲେ।
ଅଥାନଯନ୍ ବଲାଧ୍ଯକ୍ଷାଶ୍ଚତ୍ଵାରୋ ରାଵଣାଜ୍ଞଯା। ରଥାନାଂ ନିଯୁତଂ ସାଗ୍ରଂ ନାଗାନାଂ ନିଯୁତତ୍ରଯମ୍
ତାପରେ, ରାବଣଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଚାରିଜଣ ବଳାଧ୍ୟକ୍ଷ ଏକ ଲକ୍ଷ ରଥ ଏବଂ ତିନି ଲକ୍ଷ ହାତୀ ଆଣିଲେ।
ଅଶ୍ଵାନାଂ ଷଷ୍ଟିକୋଟ୍ଯସ୍ତୁ ଖରୋଷ୍ଟ୍ରାଣାଂ ତଥୈଵ ଚ। ପଦାତଯସ୍ତ୍ଵସଂଖ୍ଯାତା ଜଗ୍ମୁସ୍ତେ ରାଜଶାସନାତ୍
ଷଷ୍ଠି କୋଟି ଘୋଡ଼ା, ଏହିପରି କଟ୍ଟା ଓ ଉଣ୍ଟ ଥିଲା; ପଦାତିମାନେ ଅଗଣନୀୟ, ସମସ୍ତେ ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଯାଉଥିଲେ।
ବଲାଧ୍ଯକ୍ଷାଶ୍ଚ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ରାଜ୍ଞଃ ସେନାଂ ପୁରଃସ୍ଥିତାମ୍। ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ସୂତଃ ସ୍ଥାପଯାମାସ ତଂ ରଥମ୍
ବଳାଧ୍ୟକ୍ଷମାନେ ରାଜାଙ୍କ ସେନାକୁ ସାମ୍ନାରେ ରଖିଲେ, ଏହି ସମୟରେ ସାରଥି ରଥକୁ ଆଣି ଦେଲେ।
ଦିଵ୍ଯାସ୍ତ୍ରଵରସମ୍ପନ୍ନଂ ନାନାଲଂକାରଭୂଷିତମ୍। ନାନାଯୁଧସମାକୀର୍ଣଂ କିଙ୍କିଣୀଜାଲସଂଯୁତମ୍
ସେଇ ରଥ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସମୃଦ୍ଧ, ବିଭିନ୍ନ ଆଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର ଭରିଥିବା ଓ ଘଣ୍ଟିର ଝାଲି ଲାଗିଥିଲା।
ନାନାରତ୍ନପରିକ୍ଷିପ୍ତଂ ରତ୍ନସ୍ତମ୍ଭୈର୍ଵିରାଜିତମ୍। ଜାମ୍ବୂନଦମଯୈଶ୍ଚୈଵ ସହସ୍ରକଲଶୈର୍ଵୃତମ୍
ବିଭିନ୍ନ ମଣିରେ ଘେରାଯାଇଥିବା, ରତ୍ନ ଲଗା ଥମ୍ଭରେ ଚମକୁଥିବା, ଏବଂ ହଜାରଟି ସୁନାର କଳଶରେ ଢାକାଯାଇଥିଲା।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାକ୍ଷସାଃ ସର୍ଵେ ଵିସ୍ମଯଂ ପରମଂ ଗତାଃ। ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସହସୋତ୍ଥାଯ ରାଵଣୋ ରାକ୍ଷସେଶ୍ଵରଃ
ସେଇ ରଥକୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସ ଚମତ୍କୃତ ହେଲେ; ଏବଂ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାବଣ ଏହାକୁ ଦେଖି ସହସା ଉଠିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
କୋଟିସୂର୍ଯପ୍ରତୀକାଶଂ ଜ୍ଵଲନ୍ତମିଵ ପାଵକମ୍। ଦ୍ରୁତଂ ସୂତସମାଯୁକ୍ତଂ ଯୁକ୍ତାଷ୍ଟତୁରଗଂ ରଥମ୍। ଆରୁରୋହ ତଦା ଭୀମଂ ଦୀପ୍ଯମାନଂ ସ୍ଵତେଜସା
କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳମାନ, ଏବଂ ଆଠଟି ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଯୋଗ ଥିବା ଏହି ଭୟଙ୍କର ରଥକୁ ସାରଥି ସହିତ ରାବଣ ଚଢ଼ିଲେ।
ତତଃ ପ୍ରଯାତଃ ସହସା ରାକ୍ଷସୈର୍ବହୁଭିର୍ଵୃତଃ। ରାଵଣଃ ସତ୍ତ୍ଵଗାମ୍ଭୀର୍ଯାଦ୍ ଦାରଯନ୍ନିଵ ମେଦିନୀମ୍
ତାପରେ ରାବଣ, ଅନେକ ରାକ୍ଷସ ଘେରି ଅତି ଗମ୍ଭୀର ମନୋଭାବରେ, ମାନେ ପୃଥିବୀକୁ ଭାଗିଦେଉଛି ଭଳି, ହଠାତ୍ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।
ତତଶ୍ଚାସୀନ୍ମହାନାଦସ୍ତୂର୍ଯାଣାଂ ଚ ତତସ୍ତତଃ। ମୃଦଙ୍ଗୈଃ ପଟହୈଃ ଶଙ୍ଖୈଃ କଲହୈଃ ସହ ରକ୍ଷସାମ୍
ତାପରେ ବଡ଼ ଧ୍ୱନି ଉଠିଲା, ବାରମ୍ବାର ତୁରୀ, ମୃଦଙ୍ଗ, ପଟହ, ଶଂଖ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ କୋଳାହଳରେ ପୃଥିବୀ ଗଞ୍ଜିଉଥିଲା।
ଆଗତୋ ରକ୍ଷସାଂ ରାଜା ଛତ୍ରଚାମରସଂଯୁତଃ। ସୀତାପହାରୀ ଦୁର୍ଵୃତ୍ତୋ ବ୍ରହ୍ମଘ୍ନୋ ଦେଵକଣ୍ଟକଃ। ଯୋଦ୍ଧୁଂ ରଘୁଵରେଣେତି ଶୁଶ୍ରୁଵେ କଲହଧ୍ଵନିଃ
ଛତ୍ର ଓ ଚାମର ସହିତ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ରାଜା, ସୀତାଙ୍କୁ ହରଣ କରିଥିବା, ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନ୍ତା, ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ରଘୁବଂଶୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସୁଛି ବୋଲି କୋଳାହଳ ଶୁଣାଗଲା।
ତେନ ନାଦେନ ମହତା ପୃଥିଵୀ ସମକମ୍ପତ। ତଂ ଶବ୍ଦଂ ସହସା ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାନରା ଦୁଦ୍ରୁଵୁର୍ଭଯାତ୍
ସେଇ ବଡ଼ ଧ୍ୱନିରେ ପୃଥିବୀ କମ୍ପିତ ହେଲା; ଏହି ଶବ୍ଦ ହଠାତ୍ ଶୁଣି ବାନରମାନେ ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ।
ରାଵଣସ୍ତୁ ମହାବାହୁଃ ସଚିଵୈଃ ପରିଵାରିତଃ। ଆଜଗାମ ମହାତେଜା ଜଯାଯ ଵିଜଯଂ ପ୍ରତି
କିନ୍ତୁ ରାବଣ, ବଳଶାଳୀ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଘେରିଥିବା, ଅତି ତେଜସ୍ୱୀ ଭାବରେ ବିଜୟ ଲାଗି ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆସିଲେ।
ରାଵଣେନାଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାତୌ ମହାପାର୍ଶ୍ଵମହୋଦରୌ। ଵିରୂପାକ୍ଷଶ୍ଚ ଦୁର୍ଧର୍ଷୋ ରଥାନାରୁରୁହୁସ୍ତଦା
ତାପରେ ରାବଣଙ୍କ ଆଦେଶରେ ମହାପାର୍ଶ୍ୱ, ମହୋଦର ଓ ଭୟଙ୍କର ବିରୂପାକ୍ଷ ତାଙ୍କର ରଥକୁ ଚଢ଼ିଲେ।
ତେ ତୁ ହୃଷ୍ଟାଭିନର୍ଦନ୍ତୋ ଭିନ୍ଦନ୍ତ ଇଵ ମେଦିନୀମ୍। ନାଦଂ ଘୋରଂ ଵିମୁଞ୍ଚନ୍ତୋ ନିର୍ଯଯୁର୍ଜଯକାଙ୍କ୍ଷିଣଃ
ସେମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଘର୍ଜନା କରୁଥିଲେ, ପୃଥିବୀକୁ ଭାଗିଦେଉଛନ୍ତି ଭଳି, ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ କରି ବିଜୟ ଆଶାରେ ବାହାରିଆସିଲେ।