ଦୁରାଵାରଂ ଦୁର୍ଵିଷହଂ ରାକ୍ଷସାନାଂ ଭଯାଵହମ୍। ଆଶୀଵିଷଵିଷପ୍ରଖ୍ଯଂ ଦେଵସଂଘୈଃ ସମର୍ଚିତମ୍
ଏହି ଶର ରାକ୍ଷସମାନେ ପାଇଁ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ, ଅସହ୍ୟ, ଭୟଙ୍କର, ସାପର ବିଷ ପରି ତୀବ୍ର ଏବଂ ଦେବମାନେ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ।
ଯେନ ଶକ୍ରୋ ମହାତେଜା ଦାନଵାନଜଯତ୍ ପ୍ରଭୁଃ। ପୁରା ଦେଵାସୁରେ ଯୁଦ୍ଧେ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ ହରିଵାହନଃ
ଏହି ଶର ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର ପୂର୍ବରୁ ଦେବ ଓ ଦାନବଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦାନବମାନେକୁ ଜିତିଥିଲେ, ଯିଏ ହସ୍ତୀରେ ଚଡ଼ି ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।
ଅଥୈନ୍ଦ୍ରମସ୍ତ୍ରଂ ସୌମିତ୍ରିଃ ସଂଯୁଗେଷ୍ଵପରାଜିତମ୍। ଶରଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଧନୁଶ୍ରେଷ୍ଠେ ଵିକର୍ଷନ୍ନିଦମବ୍ରଵୀତ୍
ତାପରେ ସୌମିତ୍ରି ଅଜୟ ଇନ୍ଦ୍ରାସ୍ତ୍ର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଣ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁଷ ନେଇ ଟାଣିଲେ ଏବଂ ଏହି ଭାବେ କହିଲେ:
ଲକ୍ଷ୍ମୀଵାଁଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମଣୋ ଵାକ୍ଯମର୍ଥସାଧକମାତ୍ମନଃ। ଧର୍ମାତ୍ମା ସତ୍ଯସଂଧଶ୍ଚ ରାମୋ ଦାଶରଥିର୍ଯଦି। ପୌରୁଷେ ଚାପ୍ରତିଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵସ୍ତଦୈନଂ ଜହି ରାଵଣିମ୍
ଯଦି ଦାଶରଥଙ୍କ ପୁଅ ରାମ ଧର୍ମ, ସତ୍ୟ ଓ ନ୍ୟାୟରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଶୂରତାରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ତେବେ ଏ ବାଣ, ରାବଣଙ୍କ ପୁଅକୁ ସଂହାର କର।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ବାଣମାକର୍ଣଂ ଵିକୃଷ୍ଯ ତମଜିହ୍ମଗମ୍। ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ସମରେ ଵୀରଃ ସସର୍ଜେନ୍ଦ୍ରଜିତଂ ପ୍ରତି। ଐନ୍ଦ୍ରାସ୍ତ୍ରେଣ ସମାଯୁଜ୍ଯ ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ପରଵୀରହା
ଏଭଳି କହି ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶରକୁ କାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟାଣିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ରାସ୍ତ୍ର ସହିତ ଏହାକୁ ଯୋଡ଼ି ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ତଚ୍ଛିରଃ ସଶିରସ୍ତ୍ରାଣଂ ଶ୍ରୀମଜ୍ଜ୍ଵଲିତକୁଣ୍ଡଲମ୍। ପ୍ରମଥ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଜିତଃ କାଯାତ୍ ପାତଯାମାସ ଭୂତଲେ
ଏହି ଶର ଇନ୍ଦ୍ରଜିତଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ, ହେଲମେଟ୍ ଓ ଚମକୁଥିବା କୁଣ୍ଡଳ ସହିତ, ତାଙ୍କ ଦେହରୁ ଭାଗି ଭୂମିରେ ପକାଇଦେଲା।
ତଦ୍ ରାକ୍ଷସତନୂଜସ୍ଯ ଭିନ୍ନସ୍କନ୍ଧଂ ଶିରୋ ମହତ୍। ତପନୀଯନିଭଂ ଭୂମୌ ଦଦୃଶେ ରୁଧିରୋକ୍ଷିତମ୍
ରାକ୍ଷସ ପୁଅଙ୍କର ବଡ଼ ମୁଣ୍ଡ, କାନ୍ଧ ଭାଗି ଯାଇଥିବା ଏବଂ ସୁନା ପରି ଚମକୁଥିବା, ଭୂମିରେ ରକ୍ତରେ ଭିଜା ଦେଖାଗଲା।
ହତଃ ସ ନିପପାତାଥ ଧରଣ୍ଯାଂ ରାଵଣାତ୍ମଜଃ। କଵଚୀ ସଶିରସ୍ତ୍ରାଣୋ ଵିପ୍ରଵିଦ୍ଧଶରାସନଃ
ଏଭଳି ମରିଗଲା ପରେ, ରାବଣଙ୍କ ପୁଅ ଧରଣୀରେ ପଡ଼ିଗଲେ, କବଚ ଓ ହେଲମେଟ୍ ପିନ୍ଧିଥିବା, ତାଙ୍କ ଧନୁଷ ଓ ଶର ଛାଡ଼ି ଦେଇଥିଲେ।
ଚୁକ୍ରୁଶୁସ୍ତେ ତତଃ ସର୍ଵେ ଵାନରାଃ ସଵିଭୀଷଣାଃ। ହୃଷ୍ଯନ୍ତେ ନିହତେ ତସ୍ମିନ୍ ଦେଵା ଵୃତ୍ରଵଧେ ଯଥା
ତାପରେ ସମସ୍ତ ବାନର ଓ ବିଭୀଷଣ ଉଲ୍ଲାସରେ ଚିତ୍କାର କଲେ; ଦେବମାନେ ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁରେ ଏମିତି ଖୁସି ହେଲେ, ଯେପରି ବୃତ୍ରଙ୍କ ବଧରେ ଥିଲେ।
ଅଥାନ୍ତରିକ୍ଷେ ଦେଵାନାମୃଷୀଣାଂ ଚ ମହାତ୍ମନାମ୍। ଜଜ୍ଞେଽଥ ଜଯସଂନାଦୋ ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସାମପି
ତାପରେ ଆକାଶରେ ଦେବମାନେ, ମହାତ୍ମା ଋଷିମାନେ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଜୟର ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦ କରିଲେ।
ପତିତଂ ସମଭିଜ୍ଞାଯ ରାକ୍ଷସୀ ସା ମହାଚମୂଃ। ଵଧ୍ଯମାନା ଦିଶୋ ଭେଜେ ହରିଭିର୍ଜିତକାଶିଭିଃ
ବଡ଼ ସେନା ପଡ଼ିଗଲା ବୋଲି ବୁଝି, ରାକ୍ଷସୀମାନେ ବାନରମାନେ ତାଙ୍କ ଅଭିମାନ ଭଙ୍ଗ କରି ମାରୁଥିବାରୁ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପଳାଇଗଲେ।
ଵାନରୈର୍ଵଧ୍ଯମାନାସ୍ତେ ଶସ୍ତ୍ରାଣ୍ଯୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ରାକ୍ଷସାଃ। ଲଙ୍କାମଭିମୁଖାଃ ସସ୍ରୁର୍ଭ୍ରଷ୍ଟସଂଜ୍ଞାଃ ପ୍ରଧାଵିତାଃ
ବାନରମାନେ ମାରୁଥିବାରୁ, ସେଇ ରାକ୍ଷସମାନେ ତାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ି, ଭୟରେ ଲଙ୍କା ଦିଗରେ ଅସ୍ତିର ହୋଇ ଦୌଡ଼ିଗଲେ।
ଦୁଦ୍ରୁଵୁର୍ବହୁଧା ଭୀତା ରାକ୍ଷସାଃ ଶତଶୋ ଦିଶଃ। ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରହରଣାନ୍ ସର୍ଵେ ପଟ୍ଟିଶାସିପରଶ୍ଵଧାନ୍
ଶତ-ଶତ ରାକ୍ଷସମାନେ ଭୟରେ ବହୁ ଦିଗରେ ପଳାଇଗଲେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରହରଣ — ବାଉ, ତଳୱାର, କୁଲାଡ଼ି — ଛାଡ଼ି ଦେଲେ।
କେଚିଲ୍ଲଙ୍କାଂ ପରିତ୍ରସ୍ତାଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟା ଵାନରାର୍ଦିତାଃ। ସମୁଦ୍ରେ ପତିତାଃ କେଚିତ୍ କେଚିତ୍ ପର୍ଵତମାଶ୍ରିତାଃ
କେହି ଭୟରେ ଲଙ୍କାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, କେହି ସମୁଦ୍ରରେ ଝାପିଲେ, କେହି ପାହାଡ଼ରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ।
ହତମିନ୍ଦ୍ରଜିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶଯାନଂ ଚ ରଣକ୍ଷିତୌ। ରାକ୍ଷସାନାଂ ସହସ୍ରେଷୁ ନ କଶ୍ଚିତ୍ ପ୍ରତ୍ଯଦୃଶ୍ଯତ
ଇନ୍ଦ୍ରଜିତଙ୍କୁ ମୃତ ଦେଖି ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି, ହଜାର ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟରେ କେହି ଦେଖାଯିବା ନାହିଁ।
ଯଥାସ୍ତଂ ଗତ ଆଦିତ୍ଯେ ନାଵତିଷ୍ଠନ୍ତି ରଶ୍ମଯଃ। ତଥା ତସ୍ମିନ୍ ନିପତିତେ ରାକ୍ଷସାସ୍ତେ ଗତା ଦିଶଃ
ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେଲେ ତାହାର କିରଣ ରହିନଥାଏ, ସେପରି ତାଙ୍କ ପଡ଼ିଯିବା ପରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବିକିରି ହୋଇଗଲେ।
ଶାନ୍ତରଶ୍ମିରିଵାଦିତ୍ଯୋ ନିର୍ଵାଣ ଇଵ ପାଵକଃ। ବଭୂଵ ସ ମହାବାହୁର୍ଵ୍ଯପାସ୍ତଗତଜୀଵିତଃ
ସେ ମହାବଳୀ, ଜୀବନ ଛାଡିଦେଇ, ଶାନ୍ତ ରଶ୍ମି ଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି କିମ୍ବା ନିର୍ବାଣ ହୋଇଥିବା ଅଗ୍ନି ଭଳି ହେଇଗଲେ।
ପ୍ରଶାନ୍ତପୀଡାବହୁଲୋ ଵିନଷ୍ଟାରିଃ ପ୍ରହର୍ଷଵାନ୍। ବଭୂଵ ଲୋକଃ ପତିତେ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରସୁତେ ତଦା
ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ ପଡିଯିବା ପରେ, ଦୁଃଖ ଓ ଶତ୍ରୁ ଦୂର ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଗଲା।
ହର୍ଷଂ ଚ ଶକ୍ରୋ ଭଗଵାନ୍ ସହ ସର୍ଵୈର୍ମହର୍ଷିଭିଃ। ଜଗାମ ନିହତେ ତସ୍ମିନ୍ ରାକ୍ଷସେ ପାପକର୍ମଣି
ପାପ କର୍ମ କରୁଥିବା ରାକ୍ଷସ ମରିଯିବା ପରେ, ଭଗବାନ ଶକ୍ର ଏବଂ ସମସ୍ତ ମହାର୍ଷିମାନେ ଖୁସି ହେଲେ।
ଆକାଶେ ଚାପି ଦେଵାନାଂ ଶୁଶ୍ରୁଵେ ଦୁନ୍ଦୁଭିସ୍ଵନଃ। ନୃତ୍ଯଦ୍ଭିରପ୍ସରୋଭିଶ୍ଚ ଗନ୍ଧର୍ଵୈଶ୍ଚ ମହାତ୍ମଭିଃ
ଉପର ଆକାଶରେ ଦେବମାନେ ଡୁଣ୍ଡୁଭି ବାଜା ଶୁଣିଲେ, ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ମହାତ୍ମା ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ମିଶିଥିଲେ।
ଵଵର୍ଷୁଃ ପୁଷ୍ପଵର୍ଷାଣି ତଦଦ୍ଭୁତମିଵାଭଵତ୍। ପ୍ରଶଶାମ ହତେ ତସ୍ମିନ୍ ରାକ୍ଷସେ କ୍ରୂରକର୍ମଣି
ସେମାନେ ଫୁଲର ବର୍ଷା କରିଲେ, ଯାହା ଅଦ୍ଭୁତ ଲାଗିଲା; ଦୁଷ୍ଟ କର୍ମ କରୁଥିବା ରାକ୍ଷସ ମରିଯିବା ପରେ ଶାନ୍ତି ଛାଇଗଲା।
ଶୁଦ୍ଧା ଆପୋ ନଭଶ୍ଚୈଵ ଜହୃଷୁର୍ଦେଵଦାନଵାଃ। ଆଜଗ୍ମୁଃ ପତିତେ ତସ୍ମିନ୍ ସର୍ଵଲୋକଭଯାଵହେ
ପବିତ୍ର ଜଳ ଓ ଆକାଶ ଖୁସି ହେଲା, ଦେବମାନେ ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥିବା ସେ ପଡିଗଲା।
ଊଚୁଶ୍ଚ ସହିତାସ୍ତୁଷ୍ଟା ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵଦାନଵାଃ। ଵିଜ୍ଵରାଃ ଶାନ୍ତକଲୁଷା ବ୍ରାହ୍ମଣା ଵିଚରନ୍ତ୍ଵିତି
ତୁଷ୍ଟ ଦେବମାନେ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଦାନବମାନେ, ଦୁଃଖ ହିନ ଓ ମଳ ଦୂର କରି, ଏକସাথে କହିଲେ: 'ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ନିର୍ବିଘ୍ନ ଭାବେ ଚାଲିଯାନ୍ତୁ।'
ତତୋଽଭ୍ଯନନ୍ଦନ୍ ସଂହୃଷ୍ଟାଃ ସମରେ ହରିଯୂଥପାଃ। ତମପ୍ରତିବଲଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହତଂ ନୈର୍ଋତପୁଙ୍ଗଵମ୍
ଯୁଦ୍ଧରେ ଅପରାଜିତ ନିରୃତି ନାୟକ ମରିଯିବାକୁ ଦେଖି, ହରି ଦଳପତିମାନେ ଖୁସି ହୋଇ ଉତ୍ସବ କରିଲେ।
କ୍ଷ୍ଵେଡନ୍ତଶ୍ଚ ପ୍ଲଵନ୍ତଶ୍ଚ ଗର୍ଜନ୍ତଶ୍ଚ ପ୍ଲଵଂଗମାଃ। ଲବ୍ଧଲକ୍ଷା ରଘୁସୁତଂ ପରିଵାର୍ଯୋପତସ୍ଥିରେ
ବାନରମାନେ ଶିସ୍କି ଦେଇ, ଉଡି, ଗର୍ଜନ କରି, ରଘୁପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଘେରି ନିଜ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଯିବା ପରେ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ।
ଲାଙ୍ଗୂଲାନି ପ୍ରଵିଧ୍ଯନ୍ତଃ ସ୍ଫୋଟଯନ୍ତଶ୍ଚ ଵାନରାଃ। ଲକ୍ଷ୍ମଣୋ ଜଯତୀତ୍ଯେଵ ଵାକ୍ଯଂ ଵିଶ୍ରାଵଯଂସ୍ତଦା
ବାନରମାନେ ଲାଙ୍ଗୁଳ ଉଡାଇ ଚାପି, ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କହିଲେ: 'ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଜୟୀ!'
ଅନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ଚ ସମାଶ୍ଲିଷ୍ଯ ହରଯୋ ହୃଷ୍ଟମାନସାଃ। ଚକ୍ରୁରୁଚ୍ଚାଵଚଗୁଣା ରାଘଵାଶ୍ରଯସତ୍କଥାଃ
ବାନରମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଏକାଉଁକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ରାଘବଙ୍କର ଉଚ୍ଚ ଓ ନିମ୍ନ ଗୁଣ ଓ ସତ୍କଥା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଲେ।
ତଦସୁକରମଥାଭିଵୀକ୍ଷ୍ଯ ହୃଷ୍ଟାଃ ପ୍ରିଯସୁହୃଦୋ ଯୁଧି ଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ଯ କର୍ମ। ପରମମୁପଲଭନ୍ମନଃପ୍ରହର୍ଷଂ ଵିନିହତମିନ୍ଦ୍ରରିପୁଂ ନିଶମ୍ଯ ଦେଵାଃ
ଯୁଦ୍ଧରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କର ଏହି କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ପ୍ରିୟ ସହଯୋଗୀମାନେ ଖୁସି ହେଲେ; ଦେବମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ମରିଯିବା ଶୁଣି, ମନରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ।
thumb|ଏକନଵତିତମଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡେ ଏକନଵତିତମଃ ସର୍ଗଃ ॥୬-
ଏବେ ଶ୍ରୀମଦ୍ ଵାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଯୁଦ୍ଧ କାଣ୍ଡର ଏକାନବେଁ ସର୍ଗ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ରୁଧିରକ୍ଲିନ୍ନଗାତ୍ରସ୍ତୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ଶୁଭଲକ୍ଷଣଃ। ବଭୂଵ ହୃଷ୍ଟସ୍ତଂ ହତ୍ଵା ଶତ୍ରୁଜେତାରମାହଵେ
ରକ୍ତରେ ଭିଜିଥିବା ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁଜୟୀକୁ ମାରି ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଗଲେ।