ସ ପିତୃଵ୍ଯସ୍ଯ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧ ଇନ୍ଦ୍ରଜିଚ୍ଛରମାଦଦେ। ଉତ୍ତମଂ ରକ୍ଷସାଂ ମଧ୍ଯେ ଯମଦତ୍ତଂ ମହାବଲଃ
ତେବେ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍, ତାଙ୍କ ପିତୃବ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖି କ୍ରୋଧିତ ହେଇ, ଯମ ଦେବତା ଦେଇଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁଷ୍ ଉଠାଇଲେ।
ତଂ ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ମହାତେଜା ମହେଷୁଂ ତେନ ସଂହିତମ୍। ଲକ୍ଷ୍ମଣୋଽପ୍ଯାଦଦେ ବାଣମନ୍ଯଦ୍ ଭୀମପରାକ୍ରମଃ
ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁଷ୍ ଦେଖି, ଭୟଙ୍କର ପ୍ରତାପରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ଏକ ଅନ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାଣ ଉଠାଇଲେ।
କୁବେରେଣ ସ୍ଵଯଂ ସ୍ଵପ୍ନେ ଯଦ୍ ଦତ୍ତମମିତାତ୍ମନା। ଦୁର୍ଜଯଂ ଦୁର୍ଵିଷହ୍ଯଂ ଚ ସେନ୍ଦ୍ରୈରପି ସୁରାସୁରୈଃ
ଏହି ବାଣଟି, କୁବେର ନିଜେ ଏକ ସ୍ଵପ୍ନରେ ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀକୁ ଦେଇଥିଲେ, ଯାହା ଦେବତା, ଦାନବ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ମିଶି ମଧ୍ୟ ଅଜୟ ଏବଂ ଅପରାଜିତ।
ତଯୋସ୍ତୁ ଧନୁଷୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠେ ବାହୁଭିଃ ପରିଘୋପମୈଃ। ଵିକୃଷ୍ଯମାଣେ ବଲଵତ୍ କ୍ରୌଞ୍ଚାଵିଵ ଚୁକୂଜତୁଃ
ଉଭୟଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁଷ୍, ଲୋହା ଦଣ୍ଡ ପରି ଭାଜୁ ଦ୍ୱାରା ଟାଣିବା ସମୟରେ, କଉଁ ଚିତ୍କାର ପରି ଶବ୍ଦ କରିଥିଲା।
ତାଭ୍ଯାଂ ତୁ ଧନୁଷି ଶ୍ରେଷ୍ଠେ ସଂହିତୌ ସାଯକୋତ୍ତମୌ। ଵିକୃଷ୍ଯମାଣୌ ଵୀରାଭ୍ଯାଂ ଭୃଶଂ ଜଜ୍ଵଲତୁଃ ଶ୍ରିଯା
ଉଭୟ ବୀର ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁଷ୍ ଉପରେ ଉତ୍ତମ ବାଣ ଲଗାଇ ଟାଣିବା ସମୟରେ, ଧନୁଷ୍ ଦୁଇଟି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଭାବରେ ଚମକିଉଠିଲା।
ତୌ ଭାସଯନ୍ତାଵାକାଶଂ ଧନୁର୍ଭ୍ଯାଂ ଵିଶିଖୌ ଚ୍ଯୁତୌ। ମୁଖେନ ମୁଖମାହତ୍ଯ ସଂନିପେତତୁରୋଜସା
ଉଭୟ ବାଣ ଧନୁଷ୍ରୁ ଛାଡ଼ାଯାଇ ଆକାଶକୁ ଆଲୋକିତ କରି, ମୁହଁ ମୁହଁ ଠାରେ ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଟକ୍କର ଦେଲା।
ସଂନିପାତସ୍ତଯୋଶ୍ଚାସୀଚ୍ଛରଯୋର୍ଘୋରରୂପଯୋଃ। ସଧୂମଵିସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗଶ୍ଚ ତଜ୍ଜୋଽଗ୍ନିର୍ଦାରୁଣୋଽଭଵତ୍
ଏହି ଦୁଇ ଭୟଙ୍କର ବାଣର ଟକ୍କରରୁ ଧୁଆଁ ଓ ଚିଙ୍ଗାରି ସହିତ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ତୌ ମହାଗ୍ରହସଂକାଶାଵନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ସଂନିପତ୍ଯ ଚ। ସଂଗ୍ରାମେ ଶତଧା ଯାତୌ ମେଦିନ୍ଯାଂ ଚୈଵ ପେତତୁଃ
ଏହି ଦୁଇ ବାଣ, ବଡ଼ ଗ୍ରହ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକାଉଁ ଟକ୍କର ଦେଇ, ଶତ ଖଣ୍ଡରେ ଭାଗି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।
ଶରୌ ପ୍ରତିହତୌ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାଵୁଭୌ ରଣମୂର୍ଧନି। ଵ୍ରୀଡିତୌ ଜାତରୋଷୌ ଚ ଲକ୍ଷ୍ମଣେନ୍ଦ୍ରଜିତୌ ତଦା
ଯୁଦ୍ଧର ମଧ୍ୟରେ ଉଭୟ ବାଣ ବାଧା ହେବାକୁ ଦେଖି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍ ଲଜ୍ଜିତ ଓ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ।
ସୁସଂରବ୍ଧସ୍ତୁ ସୌମିତ୍ରିରସ୍ତ୍ରଂ ଵାରୁଣମାଦଦେ। ରୌଦ୍ରଂ ମହେନ୍ଦ୍ରଜିଦ୍ ଯୁଦ୍ଧେଽପ୍ଯସୃଜଦ୍ ଯୁଧି ନିଷ୍ଠିତଃ
ତେବେ, ବହୁତ କ୍ରୋଧିତ ସୌମିତ୍ରି ବାରୁଣ ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇଲେ; ରାବଣପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇ ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ।
ତେନ ତଦ୍ଵିହିତଂ ଶସ୍ତ୍ରଂ ଵାରୁଣଂ ପରମାଦ୍ଭୁତମ୍। ତତଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ମହାତେଜା ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍ ସମିତିଂଜଯଃ। ଆଗ୍ନେଯଂ ସଂଦଧେ ଦୀପ୍ତଂ ସ ଲୋକଂ ସଂକ୍ଷିପନ୍ନିଵ
ସେ ବାରୁଣ ଅସ୍ତ୍ର ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବରେ ପ୍ରତିହତ ହେଲା; ତାପରେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟୀ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍, କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଦୀପ୍ତ ଅଗ୍ନିଅସ୍ତ୍ର ଲଗାଇଲେ, ଯେଉଁଠି ଯାହା ପୃଥିବୀକୁ ଭସ୍ମ କରିଦେବା ପରି।
ସୌରେଣାସ୍ତ୍ରେଣ ତଦ୍ ଵୀରୋ ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ପର୍ଯଵାରଯତ୍। ଅସ୍ତ୍ରଂ ନିଵାରିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାଵଣିଃ କ୍ରୋଧମୂର୍ଚ୍ଛିତଃ
ସେ ବୀର ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନିଜର ଶକ୍ରାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଏହି ଅସ୍ତ୍ରକୁ ପ୍ରତିହତ କଲେ; ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ବାଧା ହେବାକୁ ଦେଖି, ରାବଣପୁତ୍ର କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ଧ ହେଲେ।
ଆଦଦେ ନିଶିତଂ ବାଣମାସୁରଂ ଶତ୍ରୁଦାରଣମ୍। ତସ୍ମାଚ୍ଚାପାଦ୍ ଵିନିଷ୍ପେତୁର୍ଭାସ୍ଵରାଃ କୂଟମୁଦ୍ଗରାଃ
ସେ ଏକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ଦାନବୀ ବାଣ ଉଠାଇଲେ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ; ତାଙ୍କ ଧନୁଷ୍ରୁ ଚମକୁଥିବା, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ବାଣ ନିସ୍କାସିତ ହେଲା।
ଶୂଲାନି ଚ ଭୁଶୁଣ୍ଡ୍ଯଶ୍ଚ ଗଦାଃ ଖଡ୍ଗାଃ ପରଶ୍ଵଧାଃ। ତଦ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ସଂଖ୍ଯେ ଘୋରମସ୍ତ୍ରମଥାସୁରମ୍
ଶୁଳ, ଗଦା, ଦଣ୍ଡ, ତଳୱାର, କୁଟାର ଦେଖାଯାଉଥିଲା; ଏହି ଭୟଙ୍କର ଦାନବୀ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଦେଖି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଭୟ ରହିଲେ।
ଅଵାର୍ଯଂ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ସର୍ଵଶସ୍ତ୍ରଵିଦାରଣମ୍। ମାହେଶ୍ଵରେଣ ଦ୍ଯୁତିମାଂସ୍ତଦସ୍ତ୍ରଂ ପ୍ରତ୍ଯଵାରଯତ୍
ଏହି ଅସ୍ତ୍ର, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଅପରାଜିତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେବାରେ ସକ୍ଷମ, ଚମକୁଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମାହେଶ୍ୱର ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିହତ କଲେ।
ତଯୋଃ ସମଭଵଦ୍ ଯୁଦ୍ଧମଦ୍ଭୁତଂ ରୋମହର୍ଷଣମ୍। ଗଗନସ୍ଥାନି ଭୂତାନି ଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ପର୍ଯଵାରଯନ୍
ଉଭୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ରୋମାଞ୍ଚକର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ଆକାଶର ପ୍ରାଣୀମାନେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଲେ।
ଭୈରଵାଭିରୁତେ ଭୀମେ ଯୁଦ୍ଧେ ଵାନରରକ୍ଷସାମ୍। ଭୂତୈର୍ବହୁଭିରାକାଶଂ ଵିସ୍ମିତୈରାଵୃତଂ ବଭୌ
ବାନର ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ, ଭୟାନକ ଚିତ୍କାର ଶବ୍ଦ ହେଉଥିଲା; ଆକାଶ ଅନେକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଭୂତମାନେ ଦ୍ୱାରା ଭରିଯାଇଥିଲା।
ଋଷଯଃ ପିତରୋ ଦେଵା ଗନ୍ଧର୍ଵଗରୁଡୋରଗାଃ। ଶତକ୍ରତୁଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ରରକ୍ଷୁର୍ଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ରଣେ
ଋଷି, ପିତୃ, ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଗରୁଡ, ନାଗମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ।
ଅଥାନ୍ଯଂ ମାର୍ଗଣଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ସଂଦଧେ ରାଘଵାନୁଜଃ। ହୁତାଶନସମସ୍ପର୍ଶଂ ରାଵଣାତ୍ମଜଦାରଣମ୍
ତାପରେ ରାଘବଙ୍କ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଣ ତିଆରି କଲେ, ଯାହା ଅଗ୍ନି ପରି ତୀବ୍ର ଏବଂ ରାବଣଙ୍କ ପୁଅକୁ ସଂହାର କରିବା ପାଇଁ ଥିଲା।
ସୁପତ୍ରମନୁଵୃତ୍ତାଙ୍ଗଂ ସୁପର୍ଵାଣଂ ସୁସଂସ୍ଥିତମ୍। ସୁଵର୍ଣଵିକୃତଂ ଵୀରଃ ଶରୀରାନ୍ତକରଂ ଶରମ୍
ସେ ବୀର ଏକ ଶର ନେଲେ, ଯାହାର ପରି ଅତି ଉତ୍ତମ ପାଖ, ଭଲ ଯୋଡ଼ା, ଭଲ ଭାବରେ ଗଠିତ, ସୁନାରେ ଭୂଷିତ ଏବଂ ଶରୀରକୁ ନଶ୍ଟ କରିବାର ଶକ୍ତି ଥିଲା।
ଦୁରାଵାରଂ ଦୁର୍ଵିଷହଂ ରାକ୍ଷସାନାଂ ଭଯାଵହମ୍। ଆଶୀଵିଷଵିଷପ୍ରଖ୍ଯଂ ଦେଵସଂଘୈଃ ସମର୍ଚିତମ୍
ଏହି ଶର ରାକ୍ଷସମାନେ ପାଇଁ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ, ଅସହ୍ୟ, ଭୟଙ୍କର, ସାପର ବିଷ ପରି ତୀବ୍ର ଏବଂ ଦେବମାନେ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ।
ଯେନ ଶକ୍ରୋ ମହାତେଜା ଦାନଵାନଜଯତ୍ ପ୍ରଭୁଃ। ପୁରା ଦେଵାସୁରେ ଯୁଦ୍ଧେ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ ହରିଵାହନଃ
ଏହି ଶର ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର ପୂର୍ବରୁ ଦେବ ଓ ଦାନବଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦାନବମାନେକୁ ଜିତିଥିଲେ, ଯିଏ ହସ୍ତୀରେ ଚଡ଼ି ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।
ଅଥୈନ୍ଦ୍ରମସ୍ତ୍ରଂ ସୌମିତ୍ରିଃ ସଂଯୁଗେଷ୍ଵପରାଜିତମ୍। ଶରଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଧନୁଶ୍ରେଷ୍ଠେ ଵିକର୍ଷନ୍ନିଦମବ୍ରଵୀତ୍
ତାପରେ ସୌମିତ୍ରି ଅଜୟ ଇନ୍ଦ୍ରାସ୍ତ୍ର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଣ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁଷ ନେଇ ଟାଣିଲେ ଏବଂ ଏହି ଭାବେ କହିଲେ:
ଲକ୍ଷ୍ମୀଵାଁଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମଣୋ ଵାକ୍ଯମର୍ଥସାଧକମାତ୍ମନଃ। ଧର୍ମାତ୍ମା ସତ୍ଯସଂଧଶ୍ଚ ରାମୋ ଦାଶରଥିର୍ଯଦି। ପୌରୁଷେ ଚାପ୍ରତିଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵସ୍ତଦୈନଂ ଜହି ରାଵଣିମ୍
ଯଦି ଦାଶରଥଙ୍କ ପୁଅ ରାମ ଧର୍ମ, ସତ୍ୟ ଓ ନ୍ୟାୟରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଶୂରତାରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ତେବେ ଏ ବାଣ, ରାବଣଙ୍କ ପୁଅକୁ ସଂହାର କର।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ବାଣମାକର୍ଣଂ ଵିକୃଷ୍ଯ ତମଜିହ୍ମଗମ୍। ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ସମରେ ଵୀରଃ ସସର୍ଜେନ୍ଦ୍ରଜିତଂ ପ୍ରତି। ଐନ୍ଦ୍ରାସ୍ତ୍ରେଣ ସମାଯୁଜ୍ଯ ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ପରଵୀରହା
ଏଭଳି କହି ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶରକୁ କାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟାଣିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ରାସ୍ତ୍ର ସହିତ ଏହାକୁ ଯୋଡ଼ି ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ତଚ୍ଛିରଃ ସଶିରସ୍ତ୍ରାଣଂ ଶ୍ରୀମଜ୍ଜ୍ଵଲିତକୁଣ୍ଡଲମ୍। ପ୍ରମଥ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଜିତଃ କାଯାତ୍ ପାତଯାମାସ ଭୂତଲେ
ଏହି ଶର ଇନ୍ଦ୍ରଜିତଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ, ହେଲମେଟ୍ ଓ ଚମକୁଥିବା କୁଣ୍ଡଳ ସହିତ, ତାଙ୍କ ଦେହରୁ ଭାଗି ଭୂମିରେ ପକାଇଦେଲା।
ତଦ୍ ରାକ୍ଷସତନୂଜସ୍ଯ ଭିନ୍ନସ୍କନ୍ଧଂ ଶିରୋ ମହତ୍। ତପନୀଯନିଭଂ ଭୂମୌ ଦଦୃଶେ ରୁଧିରୋକ୍ଷିତମ୍
ରାକ୍ଷସ ପୁଅଙ୍କର ବଡ଼ ମୁଣ୍ଡ, କାନ୍ଧ ଭାଗି ଯାଇଥିବା ଏବଂ ସୁନା ପରି ଚମକୁଥିବା, ଭୂମିରେ ରକ୍ତରେ ଭିଜା ଦେଖାଗଲା।
ହତଃ ସ ନିପପାତାଥ ଧରଣ୍ଯାଂ ରାଵଣାତ୍ମଜଃ। କଵଚୀ ସଶିରସ୍ତ୍ରାଣୋ ଵିପ୍ରଵିଦ୍ଧଶରାସନଃ
ଏଭଳି ମରିଗଲା ପରେ, ରାବଣଙ୍କ ପୁଅ ଧରଣୀରେ ପଡ଼ିଗଲେ, କବଚ ଓ ହେଲମେଟ୍ ପିନ୍ଧିଥିବା, ତାଙ୍କ ଧନୁଷ ଓ ଶର ଛାଡ଼ି ଦେଇଥିଲେ।
ଚୁକ୍ରୁଶୁସ୍ତେ ତତଃ ସର୍ଵେ ଵାନରାଃ ସଵିଭୀଷଣାଃ। ହୃଷ୍ଯନ୍ତେ ନିହତେ ତସ୍ମିନ୍ ଦେଵା ଵୃତ୍ରଵଧେ ଯଥା
ତାପରେ ସମସ୍ତ ବାନର ଓ ବିଭୀଷଣ ଉଲ୍ଲାସରେ ଚିତ୍କାର କଲେ; ଦେବମାନେ ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁରେ ଏମିତି ଖୁସି ହେଲେ, ଯେପରି ବୃତ୍ରଙ୍କ ବଧରେ ଥିଲେ।
ଅଥାନ୍ତରିକ୍ଷେ ଦେଵାନାମୃଷୀଣାଂ ଚ ମହାତ୍ମନାମ୍। ଜଜ୍ଞେଽଥ ଜଯସଂନାଦୋ ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସାମପି
ତାପରେ ଆକାଶରେ ଦେବମାନେ, ମହାତ୍ମା ଋଷିମାନେ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଜୟର ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦ କରିଲେ।