ସ ଏଷ କିଲ ସୈନ୍ଯେନ ପ୍ରାପ୍ତଃ କିଲ ନିକୁମ୍ଭିଲାମ୍। ଯଦ୍ଯୁତ୍ତିଷ୍ଠେତ୍ କୃତଂ କର୍ମ ହତାନ୍ ସର୍ଵାଂଶ୍ଚ ଵିଦ୍ଧି ନଃ
ସେ ନିଜ ସେନା ସହିତ ଏବେ ନିକୁମ୍ଭିଳାକୁ ପହଞ୍ଚିଛି ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି। ସେ ଯଦି ତାଙ୍କର କାମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଉଛି, ତେବେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ମୃତ ହେବା ସମାନ ବୋଲି ଜାଣ।
ନିକୁମ୍ଭିଲାମସମ୍ପ୍ରାପ୍ତମକୃତାଗ୍ନିଂ ଚ ଯୋ ରିପୁଃ। ତ୍ଵାମାତତାଯିନଂ ହନ୍ଯାଦିନ୍ଦ୍ରଶତ୍ରୋ ସ ତେ ଵଧଃ
ଶତ୍ରୁ ଯଦି ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିକୁମ୍ଭିଳାକୁ ଆସିନାହାନ୍ତି ଏବଂ ଅଗ୍ନିହୋମ କରିନାହାନ୍ତି, ତୁମେ ଯଦି ତାଙ୍କୁ ମାରିଦେଉଛ, ଇନ୍ଦ୍ରଶତ୍ରୁ, ତେବେ ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହେବ।
ଵରୋ ଦତ୍ତୋ ମହାବାହୋ ସର୍ଵଲୋକେଶ୍ଵରେଣ ଵୈ। ଇତ୍ଯେଵଂ ଵିହିତୋ ରାଜନ୍ ଵଧସ୍ତସ୍ଯୈଷ ଧୀମତଃ
ବଡ଼ ବାହୁବଳୀ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଠାରୁ ଏକ ଵର ପାଇଥିଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ, ରାଜା, ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ଏହି ଉପାୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ।
ଵଧାଯେନ୍ଦ୍ରଜିତୋ ରାମ ସଂଦିଶସ୍ଵ ମହାବଲମ୍। ହତେ ତସ୍ମିନ୍ ହତଂ ଵିଦ୍ଧି ରାଵଣଂ ସସୁହୃଦ୍ଗଣମ୍
ଇନ୍ଦ୍ରଜିତଙ୍କର ବିନାଶ ପାଇଁ ବଡ଼ ସେନାକୁ ଆଦେଶ ଦିଅ, ରାମ। ସେ ମୃତ ହେଲେ, ରାବଣ ଓ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ସହଯୋଗୀ ମଧ୍ୟ ନଶ୍ଟ ହେବେ ବୋଲି ଜାଣ।
ଵିଭୀଷଣଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାମୋ ଵାକ୍ଯମଥାବ୍ରଵୀତ୍। ଜାନାମି ତସ୍ଯ ରୌଦ୍ରସ୍ଯ ମାଯାଂ ସତ୍ଯପରାକ୍ରମ
ବିଭୀଷଣଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ରାମ ତାପରେ କହିଲେ: ମୁଁ ସେ ଭୟଙ୍କର ଲୋକଙ୍କର ମାୟା ଓ ସତ୍ୟ ପ୍ରତାପକୁ ଜାଣେ।
ସ ହି ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରଵିତ୍ ପ୍ରାଜ୍ଞୋ ମହାମାଯୋ ମହାବଲଃ। କରୋତ୍ଯସଂଜ୍ଞାନ୍ ସଂଗ୍ରାମେ ଦେଵାନ୍ ସଵରୁଣାନପି
ସେ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ବଡ଼ ମାୟା ଓ ଶକ୍ତିର ମାଲିକ। ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବତାମାନେ ଓ ଵରୁଣ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଅଚେତନ କରିପାରେ।
ତସ୍ଯାନ୍ତରିକ୍ଷେ ଚରତଃ ସରଥସ୍ଯ ମହାଯଶଃ। ନ ଗତିର୍ଜ୍ଞାଯତେ ଵୀର ସୂର୍ଯସ୍ଯେଵାଭ୍ରସମ୍ପ୍ଲଵେ
ସେ ତାଙ୍କର ରଥରେ ଆକାଶରେ ଘୁରୁଥିବା ବେଳେ, ବିର ତୁମେ, ସେ କେଉଁଠି ଯାଉଛନ୍ତି ଜଣାପଡ଼େ ନାହିଁ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ମେଘରେ ଲୁଚିଯାଏ।
ରାଘଵସ୍ତୁ ରିପୋର୍ଜ୍ଞାତ୍ଵା ମାଯାଵୀର୍ଯଂ ଦୁରାତ୍ମନଃ। ଲକ୍ଷ୍ମଣଂ କୀର୍ତିସମ୍ପନ୍ନମିଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ରାଘବ, ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଶତ୍ରୁଙ୍କର ମାୟା ଓ ପ୍ରଭଳତା ଜାଣି, ଗୁଣବାନ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଯଦ୍ ଵାନରେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ବଲଂ ତେନ ସର୍ଵେଣ ସଂଵୃତଃ। ହନୂମତ୍ପ୍ରମୁଖୈଶ୍ଚୈଵ ଯୂଥପୈଃ ସହ ଲକ୍ଷ୍ମଣ
ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ବାନରରାଜଙ୍କ ସମସ୍ତ ସେନା ଓ ହନୁମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବାନରମୁଖ୍ୟମାନେ ସହିତ ତୁମେ ଆଗେ ବଢ଼।
ଜାମ୍ବଵେନର୍କ୍ଷପତିନା ସହ ସୈନ୍ଯେନ ସଂଵୃତଃ। ଜହି ତଂ ରାକ୍ଷସସୁତଂ ମାଯାବଲସମନ୍ଵିତମ୍
ଜାମ୍ବବାନ, ଭଲୁଆଁମାନଙ୍କ ରାଜା, ଓ ସେନା ସହିତ ଘିରି ତୁମେ ମାୟା ଓ ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରବଳ ରାକ୍ଷସପୁତ୍ରକୁ ବଧ କର।
ଅଯଂ ତ୍ଵାଂ ସଚିଵୈଃ ସାର୍ଧଂ ମହାତ୍ମା ରଜନୀଚରଃ। ଅଭିଜ୍ଞସ୍ତସ୍ଯ ମାଯାନାଂ ପୃଷ୍ଠତୋଽନୁଗମିଷ୍ଯତି
ଏହି ମହାତ୍ମା ରାତିରେ ଚଳାଉଥିବା ବିଭୀଷଣ, ତାଙ୍କର ମାୟା ଭଲଭାବେ ଜାଣନ୍ତି, ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ପଛରୁ ତୁମ ସହ ଯିବେ।
ରାଘଵସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ସଵିଭୀଷଣଃ। ଜଗ୍ରାହ କାର୍ମୁକଶ୍ରେଷ୍ଠମନ୍ଯଦ୍ ଭୀମପରାକ୍ରମଃ
ରାଘବଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଗଭୀର ପ୍ରତାପଶାଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ବିଭୀଷଣ ଏକ ଅନ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଧନୁଷ ଧରିଲେ।
ସଂନଦ୍ଧଃ କଵଚୀ ଖଡ୍ଗୀ ସଶରୀ ଵାମଚାପଭୃତ୍। ରାମପାଦାଵୁପସ୍ପୃଶ୍ଯ ହୃଷ୍ଟଃ ସୌମିତ୍ରିରବ୍ରଵୀତ୍
ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, କଟିରେ ତଳୱାର, ପିଠିରେ ତୀର, ବାମ ହାତରେ ଧନୁଷ ଧରି, ଖୁସିରେ ସୌମିତ୍ରି ରାମଙ୍କର ପାଦ ସ୍ପର୍ଶ କରି କହିଲେ।
ଅଦ୍ଯ ମତ୍କାର୍ମୁକୋନ୍ମୁକ୍ତାଃ ଶରା ନିର୍ଭିଦ୍ଯ ରାଵଣିମ୍। ଲଙ୍କାମଭିପତିଷ୍ଯନ୍ତି ହଂସାଃ ପୁଷ୍କରିଣୀମିଵ
ଆଜି ମୋ ଧନୁଷରୁ ଛୁଟିଥିବା ତୀରମାନେ ରାବଣଙ୍କ ପୁଅକୁ ଭେଦି ଲଙ୍କାରେ ପଡ଼ିବ, ଯେପରି ହଂସମାନେ ପଦ୍ମପୁଷ୍କରୀଣୀରେ ଉତରନ୍ତି।
ଅଦ୍ଯୈଵ ତସ୍ଯ ରୌଦ୍ରସ୍ଯ ଶରୀରଂ ମାମକାଃ ଶରାଃ। ଵିଧମିଷ୍ଯନ୍ତି ଭିତ୍ତ୍ଵା ତଂ ମହାଚାପଗୁଣଚ୍ଯୁତାଃ
ଆଜି ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ମୋ ମହାଧନୁଷର ତାରରୁ ଛୁଟିଥିବା ତୀରମାନେ ସେ ଭୟଙ୍କର ଲୋକଙ୍କର ଦେହକୁ ଭେଦି ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବେ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ଵଚନଂ ଦ୍ଯୁତିମାନ୍ ଭ୍ରାତୁରଗ୍ରତଃ। ସ ରାଵଣିଵଧାକାଂକ୍ଷୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ତ୍ଵରିତଂ ଯଯୌ
ଏଭଳି କହି, ତେଜସ୍ୱୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରାବଣଙ୍କ ପୁଅକୁ ବଧ କରିବା ଆଶାରେ ଭାଇଙ୍କ ଆଗରେ ଦ୍ରୁତ ଚାଲିଗଲେ।
ସୋଽଭିଵାଦ୍ଯ ଗୁରୋଃ ପାଦୌ କୃତ୍ଵା ଚାପି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍। ନିକୁମ୍ଭିଲାମଭିଯଯୌ ଚୈତ୍ଯଂ ରାଵଣିପାଲିତମ୍
ଗୁରୁଙ୍କ ପାଦ ପ୍ରଣାମ କରି ଏବଂ ପରିକ୍ରମା କରି, ସେ ରାବଣଙ୍କ ପୁଅ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ନିକୁମ୍ଭିଳା ଚୈତ୍ୟ ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଵିଭୀଷଣେନ ସହିତୋ ରାଜପୁତ୍ରଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍। କୃତସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନୋ ଭ୍ରାତ୍ରା ଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ତ୍ଵରିତୋ ଯଯୌ
ବିଭୀଷଣ ସହିତ ଏହି ପ୍ରତାପଶାଳୀ ରାଜପୁତ୍ର, ଭାଇଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ନେଇ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଭାବେ ଆଗେ ବଢ଼ିଗଲେ।
ଵାନରାଣାଂ ସହସ୍ରୈସ୍ତୁ ହନୂମାନ୍ ବହୁଭିର୍ଵୃତଃ। ଵିଭୀଷଣଶ୍ଚ ସାମାତ୍ଯୋ ଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ତ୍ଵରିତଂ ଯଯୌ
ହନୁମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ହଜାର-ହଜାର ବାନର ଓ ବିଭୀଷଣ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଭାବରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
ମହତା ହରିସୈନ୍ଯେନ ସଵେଗମଭିସଂଵୃତଃ। ଋକ୍ଷରାଜବଲଂ ଚୈଵ ଦଦର୍ଶ ପଥି ଵିଷ୍ଠିତମ୍
ବଡ଼ ବାନର ସେନା ସହିତ ତେଜରେ ଘେରାଯାଇ, ସେ ରାସ୍ତାରେ ରିକ୍ଷାରାଜଙ୍କ ସେନାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିବା ଦେଖିଲେ।
ସ ଗତ୍ଵା ଦୂରମଧ୍ଵାନଂ ସୌମିତ୍ରିର୍ମିତ୍ରନନ୍ଦନଃ। ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରବଲଂ ଦୂରାଦପଶ୍ଯଦ୍ ଵ୍ଯୂହମାଶ୍ରିତମ୍
ମିତ୍ରମାନଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଦୀର୍ଘ ଦୂର ଯାତ୍ରା କରି, ଦୂରରୁ ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କ ସେନାକୁ ଯୁଦ୍ଧ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ଦେଖିଲେ।
ସ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ଧନୁଷ୍ପାଣିର୍ମାଯାଯୋଗମରିଂଦମଃ। ତସ୍ଥୌ ବ୍ରହ୍ମଵିଧାନେନ ଵିଜେତୁଂ ରଘୁନନ୍ଦନଃ
ଧନୁଷ ହାତରେ ନେଇ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦମନ କରିବାକୁ ରଘୁନନ୍ଦନ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ଵିଭୀଷଣେନ ସହିତୋ ରାଜପୁତ୍ରଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍। ଅଙ୍ଗଦେନ ଚ ଵୀରେଣ ତଥାନିଲସୁତେନ ଚ
ବିଭୀଷଣ, ପ୍ରତାପଶାଳୀ ରାଜପୁତ୍ର, ବୀର ଅଙ୍ଗଦ ଓ ବାୟୁପୁତ୍ର ସହିତ ସେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଉଭୟ ହେଲେ।
ଵିଵିଧମମଲଶସ୍ତ୍ରଭାସ୍ଵରଂ ତଦ୍ ଧ୍ଵଜଗହନଂ ଗହନଂ ମହାରଥୈଶ୍ଚ। ପ୍ରତିଭଯତମମପ୍ରମେଯଵେଗଂ ତିମିରମିଵ ଦ୍ଵିଷତାଂ ବଲଂ ଵିଵେଶ
ନିର୍ମଳ ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥରେ ଚମକୁଥିବା, ଧ୍ୱଜରେ ଘେରାଯାଇଥିବା, ଭୟଙ୍କର ଓ ଅପରିମାପ୍ୟ ତ୍ୱରାର ସେନା ମଧ୍ୟରେ ସେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଶତ୍ରୁମାନେ ପାଇଁ ଅନ୍ଧକାର ପରି।
thumb|ଷଡଶୀତିତମଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡେ ଷଡଶୀତିତମଃ ସର୍ଗଃ ॥୬-
ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଯୁଦ୍ଧ କାଣ୍ଡର ଛଅଠିଅଶୀତମ ସର୍ଗ ପଢ଼ାଯାଉଛି।
ଅଥ ତସ୍ଯାମଵସ୍ଥାଯାଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ରାଵଣାନୁଜଃ। ପରେଷାମହିତଂ ଵାକ୍ଯମର୍ଥସାଧକମବ୍ରଵୀତ୍
ସେଇ ସମୟରେ ରାବଣଙ୍କ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ବିପକ୍ଷରେ ଉପକୃତ ଓ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କଥା କହିଲେ।
ଯଦେତଦ୍ ରାକ୍ଷସାନୀକଂ ମେଘଶ୍ଯାମଂ ଵିଲୋକ୍ଯତେ। ଏତଦାଯୋଧ୍ଯତାଂ ଶୀଘ୍ରଂ କପିଭିଶ୍ଚ ଶିଲାଯୁଧୈଃ
ଏହି ମେଘର ଛାୟା ପରି କଳା ରାକ୍ଷସ ସେନାକୁ ଦେଖ, ବାନରମାନେ ତାଙ୍କର ପାଥର ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ତୁରନ୍ତ ଆକ୍ରମଣ କରନ୍ତୁ।
ତସ୍ଯାନୀକସ୍ଯ ମହତୋ ଭେଦନେ ଯତ ଲକ୍ଷ୍ମଣ। ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରସୁତୋଽପ୍ଯତ୍ର ଭିନ୍ନେ ଦୃଶ୍ଯୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଏହି ବଡ଼ ସେନାକୁ ଭଙ୍ଗ କଲେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କ ପୁଅ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ।
ସ ତ୍ଵମିନ୍ଦ୍ରାଶନିପ୍ରଖ୍ଯୈଃ ଶରୈରଵକିରନ୍ ପରାନ୍। ଅଭିଦ୍ରଵାଶୁ ଯାଵଦ୍ ଵୈ ନୈତତ୍ କର୍ମ ସମାପ୍ଯତେ
ତେଣୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ପରି ତୀର ଝଡ଼ି ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ବର୍ଷା କରି, ଏହି କାମ ଅଧୂରା ନ ରହିଯାଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁରନ୍ତ ଆଗକୁ ବଢ଼।
ଜହି ଵୀର ଦୁରାତ୍ମାନଂ ମାଯାପରମଧାର୍ମିକମ୍। ରାଵଣିଂ କ୍ରୂରକର୍ମାଣଂ ସର୍ଵଲୋକଭଯାଵହମ୍
ହେ ବୀର, ଦୁଷ୍ଟ, ମାୟାବୀ, ଅଧର୍ମିକ, ରାବଣଙ୍କ ପୁଅ, କୁକର୍ମ କରୁଥିବା ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଉଥିବା ସେଠିକୁ ମାର।