ନୈର୍ଋତାଧିପତେ ଵାକ୍ଯଂ ଯଦୁକ୍ତଂ ତେ ଵିଭୀଷଣ। ଭୂଯସ୍ତଚ୍ଛ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ବ୍ରୂହି ଯତ୍ତେ ଵିଵକ୍ଷିତମ୍
ହେ ନିଶାଚରମହାରାଜ, ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ମୁଁ ପୁଣିଥରେ ସେଥିରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ; ତୁମର ମନରେ ଯାହା ଅଛି, ସେଥି କହ।
ରାଘଵସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାକ୍ଯଂ ଵାକ୍ଯଵିଶାରଦଃ। ଯତ୍ ତତ୍ ପୁନରିଦଂ ଵାକ୍ଯଂ ବଭାଷେଽଥ ଵିଭୀଷଣଃ
ରାଘବଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, କଥାରେ ପାରଙ୍ଗତ ବିଭୀଷଣ ପୁଣି ସେଇ କଥା ଏଭଳି କହିଲେ।
ଯଥାଽଽଜ୍ଞପ୍ତଂ ମହାବାହୋ ତ୍ଵଯା ଗୁଲ୍ମନିଵେଶନମ୍। ତତ୍ ତଥାନୁଷ୍ଠିତଂ ଵୀର ତ୍ଵଦ୍ଵାକ୍ଯସମନନ୍ତରମ୍
ମହାବାହୁ, ତୁମେ ଯେପରି ଆଦେଶ ଦେଇଥିଲ, ସେଇ ଭଳି ସେନା ବିନ୍ୟାସ ତୁମ କଥା ପରେ ସତ୍ୟସତ୍ୟ କରାଯାଇଛି।
ତାନ୍ଯନୀକାନି ସର୍ଵାଣି ଵିଭକ୍ତାନି ସମନ୍ତତଃ। ଵିନ୍ଯସ୍ତା ଯୂଥପାଶ୍ଚୈଵ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଵିଭାଗଶଃ
ସମସ୍ତ ସେନା ଚାରିପାଖରେ ବିଭାଜିତ ହୋଇଛି, ଏବଂ ସେନାନାୟକମାନେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ତାଙ୍କ ନିଜ ନିଜ ଦଳରେ ରଖାଯାଇଛନ୍ତି।
ଭୂଯସ୍ତୁ ମମ ଵିଜ୍ଞାପ୍ଯଂ ତଚ୍ଛୃଣୁଷ୍ଵ ମହାପ୍ରଭୋ। ତ୍ଵଯ୍ଯକାରଣସଂତପ୍ତେ ସଂତପ୍ତହୃଦଯା ଵଯମ୍
ମହାପ୍ରଭୁ, ମୋତେ ଆଉ କିଛି କହିବାକୁ ଅଛି, ଦୟାକରି ଶୁଣ; ଯେପରି ତୁମେ ଦୁଃଖିତ, ଆମ ହୃଦୟ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖରେ ଅଛି।
ତ୍ଯଜ ରାଜନ୍ନିମଂ ଶୋକଂ ମିଥ୍ଯା ସଂତାପମାଗତମ୍। ଯଦିଯଂ ତ୍ଯଜ୍ଯତାଂ ଚିନ୍ତା ଶତ୍ରୁହର୍ଷଵିଵର୍ଧିନୀ
ହେ ରାଜା, ଏହି ଶୋକ ଓ ଅନାବଶ୍ୟକ ଦୁଃଖ ଛାଡ଼; ଏହି ଚିନ୍ତାକୁ ଦୂର କର, ଯାହା ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଆନନ୍ଦକୁ ବଢ଼ାଏ।
ଉଦ୍ଯମଃ କ୍ରିଯତାଂ ଵୀର ହର୍ଷଃ ସମୁପସେଵ୍ଯତାମ୍। ପ୍ରାପ୍ତଵ୍ଯା ଯଦି ତେ ସୀତା ହନ୍ତଵ୍ଯାଶ୍ଚ ନିଶାଚରାଃ
ହେ ବୀର, ଚେଷ୍ଟା କର, ଆତ୍ମବଳ ଧର; ଯଦି ସୀତାକୁ ପୁନଃ ପାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ଏବଂ ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ନାଶ ହେବେ।
ରଘୁନନ୍ଦନ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶ୍ରୂଯତାଂ ମେ ହିତଂ ଵଚଃ। ସାଧ୍ଵଯଂ ଯାତୁ ସୌମିତ୍ରିର୍ବଲେନ ମହତା ଵୃତଃ
ହେ ରଘୁବଂଶୀ, ମୁଁ ଉପକାରୀ କଥା କହିବି, ଶୁଣ; ସଉମିତ୍ରି ବଡ଼ ସେନା ନେଇ ଯାଉ।
ନିକୁମ୍ଭିଲାଯାଂ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତଂ ହନ୍ତୁଂ ରାଵଣିମାହଵେ। ଧନୁର୍ମଣ୍ଡଲନିର୍ମୁକ୍ତୈରାଶୀଵିଷଵିଷୋପମୈଃ
ସେ ନିକୁମ୍ଭିଳାକୁ ପହଞ୍ଚି, ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣଙ୍କ ପୁଅକୁ ଧନୁଷରୁ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା, ଦୁଷ୍ଟ ସାପର ବିଷ ସମାନ ବାଣରେ ବଧ କରୁ।
ଶରୈର୍ହନ୍ତୁଂ ମହେଷ୍ଵାସୋ ରାଵଣିଂ ସମିତିଂଜଯଃ। ତେନ ଵୀରେଣ ତପସା ଵରଦାନାତ୍ ସ୍ଵଯଂଭୁଵଃ। ଅସ୍ତ୍ରଂ ବ୍ରହ୍ମଶିରଃ ପ୍ରାପ୍ତଂ କାମଗାଶ୍ଚ ତୁରଙ୍ଗମାଃ
ଏହି ମହାଧନୁର୍ଧରୀ, ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜେତା, ବାଣରେ ରାବଣଙ୍କ ପୁଅକୁ ବଧ କରିବେ; କାରଣ, ଏହି ବୀର ତପସ୍ୟା ଓ ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କ ଦିଆ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ବ୍ରହ୍ମଶିରସ୍ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଇଚ୍ଛାମତେ ଚଳିଥିବା ଘୋଡ଼ା ପାଇଛନ୍ତି।
ସ ଏଷ କିଲ ସୈନ୍ଯେନ ପ୍ରାପ୍ତଃ କିଲ ନିକୁମ୍ଭିଲାମ୍। ଯଦ୍ଯୁତ୍ତିଷ୍ଠେତ୍ କୃତଂ କର୍ମ ହତାନ୍ ସର୍ଵାଂଶ୍ଚ ଵିଦ୍ଧି ନଃ
ସେ ନିଜ ସେନା ସହିତ ଏବେ ନିକୁମ୍ଭିଳାକୁ ପହଞ୍ଚିଛି ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି। ସେ ଯଦି ତାଙ୍କର କାମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଉଛି, ତେବେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ମୃତ ହେବା ସମାନ ବୋଲି ଜାଣ।
ନିକୁମ୍ଭିଲାମସମ୍ପ୍ରାପ୍ତମକୃତାଗ୍ନିଂ ଚ ଯୋ ରିପୁଃ। ତ୍ଵାମାତତାଯିନଂ ହନ୍ଯାଦିନ୍ଦ୍ରଶତ୍ରୋ ସ ତେ ଵଧଃ
ଶତ୍ରୁ ଯଦି ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିକୁମ୍ଭିଳାକୁ ଆସିନାହାନ୍ତି ଏବଂ ଅଗ୍ନିହୋମ କରିନାହାନ୍ତି, ତୁମେ ଯଦି ତାଙ୍କୁ ମାରିଦେଉଛ, ଇନ୍ଦ୍ରଶତ୍ରୁ, ତେବେ ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହେବ।
ଵରୋ ଦତ୍ତୋ ମହାବାହୋ ସର୍ଵଲୋକେଶ୍ଵରେଣ ଵୈ। ଇତ୍ଯେଵଂ ଵିହିତୋ ରାଜନ୍ ଵଧସ୍ତସ୍ଯୈଷ ଧୀମତଃ
ବଡ଼ ବାହୁବଳୀ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଠାରୁ ଏକ ଵର ପାଇଥିଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ, ରାଜା, ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ଏହି ଉପାୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ।
ଵଧାଯେନ୍ଦ୍ରଜିତୋ ରାମ ସଂଦିଶସ୍ଵ ମହାବଲମ୍। ହତେ ତସ୍ମିନ୍ ହତଂ ଵିଦ୍ଧି ରାଵଣଂ ସସୁହୃଦ୍ଗଣମ୍
ଇନ୍ଦ୍ରଜିତଙ୍କର ବିନାଶ ପାଇଁ ବଡ଼ ସେନାକୁ ଆଦେଶ ଦିଅ, ରାମ। ସେ ମୃତ ହେଲେ, ରାବଣ ଓ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ସହଯୋଗୀ ମଧ୍ୟ ନଶ୍ଟ ହେବେ ବୋଲି ଜାଣ।
ଵିଭୀଷଣଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାମୋ ଵାକ୍ଯମଥାବ୍ରଵୀତ୍। ଜାନାମି ତସ୍ଯ ରୌଦ୍ରସ୍ଯ ମାଯାଂ ସତ୍ଯପରାକ୍ରମ
ବିଭୀଷଣଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ରାମ ତାପରେ କହିଲେ: ମୁଁ ସେ ଭୟଙ୍କର ଲୋକଙ୍କର ମାୟା ଓ ସତ୍ୟ ପ୍ରତାପକୁ ଜାଣେ।
ସ ହି ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରଵିତ୍ ପ୍ରାଜ୍ଞୋ ମହାମାଯୋ ମହାବଲଃ। କରୋତ୍ଯସଂଜ୍ଞାନ୍ ସଂଗ୍ରାମେ ଦେଵାନ୍ ସଵରୁଣାନପି
ସେ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ବଡ଼ ମାୟା ଓ ଶକ୍ତିର ମାଲିକ। ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବତାମାନେ ଓ ଵରୁଣ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଅଚେତନ କରିପାରେ।
ତସ୍ଯାନ୍ତରିକ୍ଷେ ଚରତଃ ସରଥସ୍ଯ ମହାଯଶଃ। ନ ଗତିର୍ଜ୍ଞାଯତେ ଵୀର ସୂର୍ଯସ୍ଯେଵାଭ୍ରସମ୍ପ୍ଲଵେ
ସେ ତାଙ୍କର ରଥରେ ଆକାଶରେ ଘୁରୁଥିବା ବେଳେ, ବିର ତୁମେ, ସେ କେଉଁଠି ଯାଉଛନ୍ତି ଜଣାପଡ଼େ ନାହିଁ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ମେଘରେ ଲୁଚିଯାଏ।
ରାଘଵସ୍ତୁ ରିପୋର୍ଜ୍ଞାତ୍ଵା ମାଯାଵୀର୍ଯଂ ଦୁରାତ୍ମନଃ। ଲକ୍ଷ୍ମଣଂ କୀର୍ତିସମ୍ପନ୍ନମିଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ରାଘବ, ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଶତ୍ରୁଙ୍କର ମାୟା ଓ ପ୍ରଭଳତା ଜାଣି, ଗୁଣବାନ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଯଦ୍ ଵାନରେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ବଲଂ ତେନ ସର୍ଵେଣ ସଂଵୃତଃ। ହନୂମତ୍ପ୍ରମୁଖୈଶ୍ଚୈଵ ଯୂଥପୈଃ ସହ ଲକ୍ଷ୍ମଣ
ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ବାନରରାଜଙ୍କ ସମସ୍ତ ସେନା ଓ ହନୁମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବାନରମୁଖ୍ୟମାନେ ସହିତ ତୁମେ ଆଗେ ବଢ଼।
ଜାମ୍ବଵେନର୍କ୍ଷପତିନା ସହ ସୈନ୍ଯେନ ସଂଵୃତଃ। ଜହି ତଂ ରାକ୍ଷସସୁତଂ ମାଯାବଲସମନ୍ଵିତମ୍
ଜାମ୍ବବାନ, ଭଲୁଆଁମାନଙ୍କ ରାଜା, ଓ ସେନା ସହିତ ଘିରି ତୁମେ ମାୟା ଓ ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରବଳ ରାକ୍ଷସପୁତ୍ରକୁ ବଧ କର।
ଅଯଂ ତ୍ଵାଂ ସଚିଵୈଃ ସାର୍ଧଂ ମହାତ୍ମା ରଜନୀଚରଃ। ଅଭିଜ୍ଞସ୍ତସ୍ଯ ମାଯାନାଂ ପୃଷ୍ଠତୋଽନୁଗମିଷ୍ଯତି
ଏହି ମହାତ୍ମା ରାତିରେ ଚଳାଉଥିବା ବିଭୀଷଣ, ତାଙ୍କର ମାୟା ଭଲଭାବେ ଜାଣନ୍ତି, ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ପଛରୁ ତୁମ ସହ ଯିବେ।
ରାଘଵସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ସଵିଭୀଷଣଃ। ଜଗ୍ରାହ କାର୍ମୁକଶ୍ରେଷ୍ଠମନ୍ଯଦ୍ ଭୀମପରାକ୍ରମଃ
ରାଘବଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଗଭୀର ପ୍ରତାପଶାଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ବିଭୀଷଣ ଏକ ଅନ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଧନୁଷ ଧରିଲେ।
ସଂନଦ୍ଧଃ କଵଚୀ ଖଡ୍ଗୀ ସଶରୀ ଵାମଚାପଭୃତ୍। ରାମପାଦାଵୁପସ୍ପୃଶ୍ଯ ହୃଷ୍ଟଃ ସୌମିତ୍ରିରବ୍ରଵୀତ୍
ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, କଟିରେ ତଳୱାର, ପିଠିରେ ତୀର, ବାମ ହାତରେ ଧନୁଷ ଧରି, ଖୁସିରେ ସୌମିତ୍ରି ରାମଙ୍କର ପାଦ ସ୍ପର୍ଶ କରି କହିଲେ।
ଅଦ୍ଯ ମତ୍କାର୍ମୁକୋନ୍ମୁକ୍ତାଃ ଶରା ନିର୍ଭିଦ୍ଯ ରାଵଣିମ୍। ଲଙ୍କାମଭିପତିଷ୍ଯନ୍ତି ହଂସାଃ ପୁଷ୍କରିଣୀମିଵ
ଆଜି ମୋ ଧନୁଷରୁ ଛୁଟିଥିବା ତୀରମାନେ ରାବଣଙ୍କ ପୁଅକୁ ଭେଦି ଲଙ୍କାରେ ପଡ଼ିବ, ଯେପରି ହଂସମାନେ ପଦ୍ମପୁଷ୍କରୀଣୀରେ ଉତରନ୍ତି।
ଅଦ୍ଯୈଵ ତସ୍ଯ ରୌଦ୍ରସ୍ଯ ଶରୀରଂ ମାମକାଃ ଶରାଃ। ଵିଧମିଷ୍ଯନ୍ତି ଭିତ୍ତ୍ଵା ତଂ ମହାଚାପଗୁଣଚ୍ଯୁତାଃ
ଆଜି ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ମୋ ମହାଧନୁଷର ତାରରୁ ଛୁଟିଥିବା ତୀରମାନେ ସେ ଭୟଙ୍କର ଲୋକଙ୍କର ଦେହକୁ ଭେଦି ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବେ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ଵଚନଂ ଦ୍ଯୁତିମାନ୍ ଭ୍ରାତୁରଗ୍ରତଃ। ସ ରାଵଣିଵଧାକାଂକ୍ଷୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ତ୍ଵରିତଂ ଯଯୌ
ଏଭଳି କହି, ତେଜସ୍ୱୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରାବଣଙ୍କ ପୁଅକୁ ବଧ କରିବା ଆଶାରେ ଭାଇଙ୍କ ଆଗରେ ଦ୍ରୁତ ଚାଲିଗଲେ।
ସୋଽଭିଵାଦ୍ଯ ଗୁରୋଃ ପାଦୌ କୃତ୍ଵା ଚାପି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍। ନିକୁମ୍ଭିଲାମଭିଯଯୌ ଚୈତ୍ଯଂ ରାଵଣିପାଲିତମ୍
ଗୁରୁଙ୍କ ପାଦ ପ୍ରଣାମ କରି ଏବଂ ପରିକ୍ରମା କରି, ସେ ରାବଣଙ୍କ ପୁଅ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ନିକୁମ୍ଭିଳା ଚୈତ୍ୟ ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଵିଭୀଷଣେନ ସହିତୋ ରାଜପୁତ୍ରଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍। କୃତସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନୋ ଭ୍ରାତ୍ରା ଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ତ୍ଵରିତୋ ଯଯୌ
ବିଭୀଷଣ ସହିତ ଏହି ପ୍ରତାପଶାଳୀ ରାଜପୁତ୍ର, ଭାଇଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ନେଇ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଭାବେ ଆଗେ ବଢ଼ିଗଲେ।
ଵାନରାଣାଂ ସହସ୍ରୈସ୍ତୁ ହନୂମାନ୍ ବହୁଭିର୍ଵୃତଃ। ଵିଭୀଷଣଶ୍ଚ ସାମାତ୍ଯୋ ଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ତ୍ଵରିତଂ ଯଯୌ
ହନୁମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ହଜାର-ହଜାର ବାନର ଓ ବିଭୀଷଣ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଭାବରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
ମହତା ହରିସୈନ୍ଯେନ ସଵେଗମଭିସଂଵୃତଃ। ଋକ୍ଷରାଜବଲଂ ଚୈଵ ଦଦର୍ଶ ପଥି ଵିଷ୍ଠିତମ୍
ବଡ଼ ବାନର ସେନା ସହିତ ତେଜରେ ଘେରାଯାଇ, ସେ ରାସ୍ତାରେ ରିକ୍ଷାରାଜଙ୍କ ସେନାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିବା ଦେଖିଲେ।