ମୃତସଞ୍ଜୀଵନୀଂ ଚୈଵ ଵିଶଲ୍ଯକରଣୀମପି। ସୁଵର୍ଣକରଣୀଂ ଚୈଵ ସଂଧାନୀଂ ଚ ମହୌଷଧୀମ୍
ସେଗୁଡିକ ହେଉଛି ମୃତସଞ୍ଜୀବନୀ, ବିଶଲ୍ୟକରଣୀ, ସୁବର୍ଣ୍ଣକରଣୀ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସଂଧାନୀ ଔଷଧି।
ତାଃ ସର୍ଵା ହନୁମନ୍ ଗୃହ୍ଯ କ୍ଷିପ୍ରମାଗନ୍ତୁମର୍ହସି। ଆଶ୍ଵାସଯ ହରୀନ୍ ପ୍ରାଣୈର୍ଯୋଜ୍ଯ ଗନ୍ଧଵହାତ୍ମଜ
ହନୁମାନ, ଏସବୁ ଔଷଧି ଶୀଘ୍ର ନେଇ ଫେରିଆସ; ବନରାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାଣ ଯୋଗାଇ ଜୀବନ୍ତ କର, ବାୟୁପୁତ୍ର।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଜାମ୍ବଵତୋ ଵାକ୍ଯଂ ହନୂମାନ୍ ମାରୁତାତ୍ମଜଃ। ଆପୂର୍ଯତ ବଲୋଦ୍ଧର୍ଷୈର୍ଵାଯୁଵେଗୈରିଵାର୍ଣଵଃ
ଜାମ୍ବବନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ ଶକ୍ତି ଓ ଉତ୍ସାହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ବାୟୁର ଗତିରେ ଉତ୍ତଳ ହେଉଥିବା ସାଗର ପରି।
ସ ପର୍ଵତତଟାଗ୍ରସ୍ଥଃ ପୀଡଯନ୍ ପର୍ଵତୋତ୍ତମମ୍। ହନୂମାନ୍ ଦୃଶ୍ଯତେ ଵୀରୋ ଦ୍ଵିତୀଯ ଇଵ ପର୍ଵତଃ
ପାହାଡ଼ର ଶିଖର ଉପରେ ଦଣ୍ଡାଇ, ବୀର ହନୁମାନ ମହାପାହାଡ଼କୁ ଚାପି ରଖିଲେ, ନିଜେ ଦ୍ୱିତୀୟ ପାହାଡ଼ ପରି ଦେଖାଗଲେ।
ହରିପାଦଵିନିର୍ଭଗ୍ନୋ ନିଷସାଦ ସ ପର୍ଵତଃ। ନ ଶଶାକ ତଦାତ୍ମାନଂ ଵୋଢୁଂ ଭୃଶନିପୀଡିତଃ
ବାନରଙ୍କ ପାଦରେ ଚାପି ଦିଆଯାଇ, ସେ ପର୍ବତଟି ଭୂମିକୁ ଅସ୍ଥିର ଭାବେ ବସିଗଲା; ଭୟଙ୍କର ଚାପରେ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ନିଜକୁ ଭାର ଭାବେ ଧରିପାରିଲା ନାହିଁ।
ତସ୍ଯ ପେତୁର୍ନଗା ଭୂମୌ ହରିଵେଗାଚ୍ଚ ଜଜ୍ଵଲୁଃ। ଶୃଙ୍ଗାଣି ଚ ଵ୍ଯକୀର୍ଯନ୍ତ ପୀଡିତସ୍ଯ ହନୂମତା
ହନୁମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ, ପର୍ବତର ଗଛଗୁଡିକ ଭୂମିକୁ ପଡିଗଲା ଏବଂ ତାହାର ଶିଖରଗୁଡିକ ଭଙ୍ଗିଗଲା।
ତସ୍ମିନ୍ ସମ୍ପୀଡ୍ଯମାନେ ତୁ ଭଗ୍ନଦ୍ରୁମଶିଲାତଲେ। ନ ଶେକୁର୍ଵାନରାଃ ସ୍ଥାତୁଂ ଘୂର୍ଣମାନେ ନଗୋତ୍ତମେ
ପର୍ବତଟି ଚାପି ଦିଆଯାଉଥିବାବେଳେ, ଗଛ ଓ ପଥର ଭଙ୍ଗିଯାଇଥିଲା; ଏହି ଉତ୍ତମ ପର୍ବତ ଡୋଳିବା ସମୟରେ, ବାନରମାନେ ତାହାରେ ଦଢ଼ି ରହିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ସା ଘୂର୍ଣିତମହାଦ୍ଵାରା ପ୍ରଭଗ୍ନଗୃହଗୋପୁରା। ଲଙ୍କା ତ୍ରାସାକୁଲା ରାତ୍ରୌ ପ୍ରନୃତ୍ତେଵାଭଵତ୍ ତଦା
ଉତ୍ତଳ ଦ୍ୱାର, ଭଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ଘର ଓ ଗୋପୁର ସହିତ, ଲଙ୍କା ରାତିରେ ଭୟ ଓ ଅସ୍ଥିରତାରେ ଭରିଯାଇ, ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ପୃଥିଵୀଧରସଂକାଶୋ ନିପୀଡ୍ଯ ପୃଥିଵୀଧରମ୍। ପୃଥିଵୀଂ କ୍ଷୋଭଯାମାସ ସାର୍ଣଵାଂ ମାରୁତାତ୍ମଜଃ
ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପର୍ବତ ସମାନ, ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନ ପର୍ବତକୁ ଚାପି ଦେଇ, ପୃଥିବୀ ଓ ସମୁଦ୍ରକୁ ଡୋଳାଇ ଦେଲେ।
ଆରୁରୋହ ତଦା ତସ୍ମାଦ୍ଧରିର୍ମଲଯପର୍ଵତମ୍। ମେରୁମନ୍ଦରସଂକାଶଂ ନାନାପ୍ରସ୍ରଵଣାକୁଲମ୍
ତାପରେ ବାନର ମଲୟ ପର୍ବତକୁ ଚଢ଼ିଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ମେରୁ ଓ ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ପରି ଅନେକ ଝରଣା ରହିଛି।
ନାନାଦ୍ରୁମଲତାକୀର୍ଣଂ ଵିକାସିକମଲୋତ୍ପଲମ୍। ସେଵିତଂ ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵୈଃ ଷଷ୍ଟିଯୋଜନମୁଚ୍ଛ୍ରିତମ୍
ବିଭିନ୍ନ ଗଛ ଓ ଲତାରେ ଆଛାଦିତ, ଫୁଲିଥିବା କମଳ ଓ ପଦ୍ମରେ ଭରିଥିବା, ଦେବତା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଯାଉଥିବା, ଷଷ୍ଟି ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚ ପର୍ବତ।
ଵିଦ୍ଯାଧରୈର୍ମୁନିଗଣୈରପ୍ସରୋଭିର୍ନିଷେଵିତମ୍। ନାନାମୃଗଗଣାକୀର୍ଣଂ ବହୁକନ୍ଦରଶୋଭିତମ୍
ବିଦ୍ୟାଧର, ମୁନିମାନେ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଯାଉଥିବା, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଜନ୍ତୁ ଓ ଅନେକ ଗୁହାରେ ଶୋଭିତ ପର୍ବତ।
ସର୍ଵାନାକୁଲଯଂସ୍ତତ୍ର ଯକ୍ଷଗନ୍ଧର୍ଵକିନ୍ନରାନ୍। ହନୂମାନ୍ ମେଘସଂକାଶୋ ଵଵୃଧେ ମାରୁତାତ୍ମଜଃ
ସେଠାରେ, ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନ, ସମସ୍ତ ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ କିନ୍ନରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅସ୍ଥିରତା ସୃଷ୍ଟି କରି, ଆକାରରେ ବୃଦ୍ଧି ହେଲେ।
ପଦ୍ଭ୍ଯାଂ ତୁ ଶୈଲମାପୀଡ୍ଯ ଵଡଵାମୁଖଵନ୍ମୁଖମ୍। ଵିଵୃତ୍ଯୋଗ୍ରଂ ନନାଦୋଚ୍ଚୈସ୍ତ୍ରାସଯନ୍ ରଜନୀଚରାନ୍
ପାଦରେ ପର୍ବତକୁ ଚାପି ଦେଇ, ହନୁମାନ ନିଜ ମୁଖକୁ ବଡ଼ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଖୋଲିଲେ, ଭୟ ଦେଇ ରାତିରେ ଚଳିଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେକୁ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଉଲ୍ଲାସ କଲେ।
ତସ୍ଯ ନାନଦ୍ଯମାନସ୍ଯ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନିନଦମୁତ୍ତମମ୍। ଲଙ୍କାସ୍ଥା ରାକ୍ଷସଵ୍ଯାଘ୍ରା ନ ଶେକୁଃ ସ୍ପନ୍ଦିତୁଂ କ୍ଵଚିତ୍
ହନୁମାନଙ୍କ ଉତ୍ତମ ଉଲ୍ଲାସ ଶୁଣି, ଲଙ୍କାରେ ଥିବା ବାଘ ପରି ରାକ୍ଷସମାନେ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଚଳିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ନମସ୍କୃତ୍ଵା ସମୁଦ୍ରାଯ ମାରୁତିର୍ଭୀମଵିକ୍ରମଃ। ରାଘଵାର୍ଥେ ପରଂ କର୍ମ ସମୀହତ ପରଂତପଃ
ସମୁଦ୍ରକୁ ନମସ୍କାର କରି, ଭୟଙ୍କର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନ, ରାଘବଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ସ ପୁଚ୍ଛମୁଦ୍ଯମ୍ଯ ଭୁଜଙ୍ଗକଲ୍ପଂ ଵିନମ୍ଯ ପୃଷ୍ଠଂ ଶ୍ରଵଣେ ନିକୁଚ୍ଯ। ଵିଵୃତ୍ଯ ଵକ୍ତ୍ରଂ ଵଡଵାମୁଖାଭ- ମାପୁପ୍ଲୁଵେ ଵ୍ଯୋମ୍ନି ସ ଚଣ୍ଡଵେଗଃ
ସେ ନିଜ ପୁଛକୁ ସାପ ପରି ଉଠାଇ, ପିଠକୁ ଭାଙ୍ଗି, କାନକୁ ଭିତରେ ଦେଇ, ମୁଖକୁ ବଡ଼ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଖୋଲି, ଭୟଙ୍କର ଗତିରେ ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିଗଲେ।
ସ ଵୃକ୍ଷଖଣ୍ଡାଂସ୍ତରସା ଜହାର ଶୈଲାନ୍ ଶିଲାଃ ପ୍ରାକୃତଵାନରାଂଶ୍ଚ। ବାହୂରୁଵେଗୋଦ୍ଗତସମ୍ପ୍ରଣୁନ୍ନା- ସ୍ତେ କ୍ଷୀଣଵେଗାଃ ସଲିଲେ ନିପେତୁଃ
ତିବ୍ର ଗତିରେ, ସେ ଗଛ ତଣ୍ଡ, ପର୍ବତ, ପଥର ଓ ସାଧାରଣ ବାନରମାନେକୁ ଧରିଗଲେ; ନିଜ ହାତ ଓ ଉରୁର ଶକ୍ତିରେ ଉଡ଼ି, ତାଙ୍କ ଗତି ଶୋଷି ଯାଇ, ସେମାନେ ପାଣିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ସ ତୌ ପ୍ରସାର୍ଯୋରଗଭୋଗକଲ୍ପୌ ଭୁଜୌ ଭୁଜଂଗାରିନିକାଶଵୀର୍ଯଃ। ଜଗାମ ଶୈଲଂ ନଗରାଜମଗ୍ର୍ଯଂ ଦିଶଃ ପ୍ରକର୍ଷନ୍ନିଵ ଵାଯୁସୂନୁଃ
ସେ ନିଜ ଦୁଇଟି ହାତକୁ ସାପର ତଣ୍ଡ ପରି ଫେଲି, ନାଗଶତ୍ରୁ ସମାନ ଶକ୍ତିରେ, ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନ ଉତ୍ତମ ପର୍ବତ ରାଜାକୁ ଦିଗଗୁଡିକୁ ଟାଣି ନେଇଯାଉଥିବା ପରି ଗତି କଲେ।
ସ ସାଗରଂ ଘୂର୍ଣିତଵୀଚିମାଲଂ ତଦମ୍ଭସା ଭ୍ରାମିତସର୍ଵସତ୍ତ୍ଵମ୍। ସମୀକ୍ଷମାଣଃ ସହସା ଜଗାମ ଚକ୍ରଂ ଯଥା ଵିଷ୍ଣୁକରାଗ୍ରମୁକ୍ତମ୍
ସେ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ତରଙ୍ଗର ମାଳାରେ ଶୋଭିତ ସାଗରକୁ ଦେଖି, ତାହାର ଜଳରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଡୋଳିଯାଉଥିବା, ଶୀଘ୍ର ଗତିରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଗଲେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ହାତରୁ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ଚକ୍ର ପରି।
ସ ପର୍ଵତାନ୍ ପକ୍ଷିଗଣାନ୍ ସରାଂସି ନଦୀସ୍ତଟାକାନି ପୁରୋତ୍ତମାନି। ସ୍ଫୀତାଞ୍ଜନାଂସ୍ତାନପି ସମ୍ପ୍ରଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଜଗାମ ଵେଗାତ୍ ପିତୃତୁଲ୍ଯଵେଗଃ
ସେ ପର୍ବତ, ପକ୍ଷୀ ଦଳ, ହ୍ରଦ, ନଦୀ ଓ ଉତ୍ତମ ସହରଗୁଡିକୁ ଦେଖି, ସମୃଦ୍ଧି ଅଞ୍ଜନା ପର୍ବତକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖି, ନିଜ ପିତାଙ୍କ ଗତି ସମାନ ଶକ୍ତିରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଗଲେ।
ଆଦିତ୍ଯପଥମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଜଗାମ ସ ଗତଶ୍ରମଃ। ହନୂମାଂସ୍ତ୍ଵରିତୋ ଵୀରଃ ପିତୁସ୍ତୁଲ୍ଯପରାକ୍ରମଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟର ପଥ ଧରି, ଶ୍ରମହୀନ ଓ ଶୀଘ୍ର ବୀର ହନୁମାନ, ନିଜ ପିତାଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ସମାନ ଶକ୍ତିରେ ଆଗକୁ ଦୌଡ଼ିଗଲେ।
ଜଵେନ ମହତା ଯୁକ୍ତୋ ମାରୁତିର୍ଵାତରଂହସା। ଜଗାମ ହରିଶାର୍ଦୂଲୋ ଦିଶଃ ଶବ୍ଦେନ ନାଦଯନ୍
ବିପୁଳ ତ୍ୱରା ସହିତ, ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍, ବନରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ ସମାନ, ପବନ ସମ ତ୍ୱରାରେ ଚାଲିଗଲେ, ତାଙ୍କର ଗର୍ଜନର ଶବ୍ଦ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଗୁଞ୍ଜାଇଲା।
ସ୍ମରଞ୍ଜାମ୍ବଵତୋ ଵାକ୍ଯଂ ମାରୁତିର୍ଭୀମଵିକ୍ରମଃ। ଦଦର୍ଶ ସହସା ଚାପି ହିମଵନ୍ତଂ ମହାକପିଃ
ଜାମ୍ବବାନଙ୍କ କଥା ମନେ ପକାଇ, ଭୟଙ୍କର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବଡ଼ ବନରାଜ ହନୁମାନ୍ ହଠାତ୍ ହିମାଳୟ ପର୍ବତକୁ ଦେଖିଲେ।
ନାନାପ୍ରସ୍ରଵଣୋପେତଂ ବହୁକନ୍ଦରନିର୍ଝରମ୍। ଶ୍ଵେତାଭ୍ରଚଯସଂକାଶୈଃ ଶିଖରୈଶ୍ଚାରୁଦର୍ଶନୈଃ। ଶୋଭିତଂ ଵିଵିଧୈର୍ଵୃକ୍ଷୈରଗମତ୍ ପର୍ଵତୋତ୍ତମମ୍
ସେ ବହୁ ଝରଣା, ଅନେକ ଗୁହା ଓ ଝରପତ୍ରା ଥିବା, ଧଳା ମେଘ ଝୁଡି ପରି ଚମକୁଥିବା ଶିଖର ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଗଛରେ ଶୋଭିତ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ସ ତଂ ସମାସାଦ୍ଯ ମହାନଗେନ୍ଦ୍ର- ମତିପ୍ରଵୃଦ୍ଧୋତ୍ତମହେମଶୃଙ୍ଗମ୍। ଦଦର୍ଶ ପୁଣ୍ଯାନି ମହାଶ୍ରମାଣି ସୁରର୍ଷିସଙ୍ଘୋତ୍ତମସେଵିତାନି
ସେ ବଡ଼ ସୁନା ଶିଖର ଥିବା ମହାନ ପର୍ବତରେ ପହଞ୍ଚି, ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ଯେଉଁଠି ବାସ କରନ୍ତି, ସେଠାରେ ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖିଲେ।
ସ ବ୍ରହ୍ମକୋଶଂ ରଜତାଲଯଂ ଚ ଶକ୍ରାଲଯଂ ରୁଦ୍ରଶରପ୍ରମୋକ୍ଷମ୍। ହଯାନନଂ ବ୍ରହ୍ମଶିରଶ୍ଚ ଦୀପ୍ତଂ ଦଦର୍ଶ ଵୈଵସ୍ଵତକିଂକରାଂଶ୍ଚ
ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିବାସ, ଚାନ୍ଦି ମହଳ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଗୃହ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ତୀର ଛାଡ଼ିଥିବା ସ୍ଥାନ, ଘୋଡ଼ାମୁଣ୍ଡ ପର୍ବତ, ଚମକୁଥିବା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଓ ବିବାସ୍ବତଙ୍କ ସେବକମାନେ ଦେଖିଲେ।
ଵହ୍ନ୍ଯାଲଯଂ ଵୈଶ୍ରଵଣାଲଯଂ ଚ ସୂର୍ଯପ୍ରଭଂ ସୂର୍ଯନିବନ୍ଧନଂ ଚ। ବ୍ରହ୍ମାଲଯଂ ଶଙ୍କରକାର୍ମୁକଂ ଚ ଦଦର୍ଶ ନାଭିଂ ଚ ଵସୁନ୍ଧରାଯାଃ
ସେ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ନିବାସ, କୁବେରଙ୍କ ଗୃହ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ତେଜ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ବନ୍ଧାଯାଇଥିବା ସ୍ଥାନ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିବାସ, ଶିବଙ୍କ ଧନୁଷ ଓ ପୃଥିବୀର ନାଭି ଦେଖିଲେ।
କୈଲାସମଗ୍ର୍ଯଂ ହିମଵଚ୍ଛିଲାଂ ଚ ତଂ ଵୈ ଵୃଷଂ କାଞ୍ଚନଶୈଲମଗ୍ର୍ଯମ୍। ପ୍ରଦୀପ୍ତସର୍ଵୌଷଧିସମ୍ପ୍ରଦୀପ୍ତଂ ଦଦର୍ଶ ସର୍ଵୌଷଧିପର୍ଵତେନ୍ଦ୍ରମ୍
ସେ କୈଳାସ ଶିଖର, ହିମାଳୟର ବରଫ ଶିଳା, ସୁନାର ପର୍ବତ, ଅନେକ ଔଷଧିରେ ଜ୍ୱଳମାନ, ସମସ୍ତ ଔଷଧି ଧାରଣ କରୁଥିବା ପର୍ବତରାଜକୁ ଦେଖିଲେ।
ସ ତଂ ସମୀକ୍ଷ୍ଯାନଲରାଶିଦୀପ୍ତଂ ଵିସିସ୍ମିଯେ ଵାସଵଦୂତସୂନୁଃ। ଆପ୍ଲୁତ୍ଯ ତଂ ଚୌଷଧିପର୍ଵତେନ୍ଦ୍ରଂ ତତ୍ରୌଷଧୀନାଂ ଵିଚଯଂ ଚକାର
ଅଗ୍ନିର ଝୁଡିରେ ଜ୍ୱଳିଥିବା ସେଇ ପର୍ବତକୁ ଦେଖି, ବାୟୁପୁତ୍ର ଚମତ୍କୃତ ହେଲେ; ତାପରେ ସେ ଔଷଧି ଧାରଣ କରୁଥିବା ପର୍ବତରାଜ ଉପରେ ଲାଫି ଚଢ଼ି, ଔଷଧି ଖୋଜିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।