ଶରେଣୈକେନ ଚ ହରୀନ୍ ନଵ ପଞ୍ଚ ଚ ସପ୍ତ ଚ। ବିଭେଦ ସମରେ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ରାକ୍ଷସାନ୍ ସମ୍ପ୍ରହର୍ଷଯନ୍
କ୍ରୋଧରେ, ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ କେହି ବାନରକୁ ଏକ ତୀରରେ, କେହିକୁ ପାଞ୍ଚ, ସାତ କିମ୍ବା ନଅ ତୀରରେ ଘାୟଲ କଲେ; ଏହି ଦେଖି ରାକ୍ଷସମାନେ ଖୁସି ହେଲେ।
ସ ଶରୈଃ ସୂର୍ଯସଂକାଶୈଃ ଶାତକୁମ୍ଭଵିଭୂଷଣୈଃ। ଵାନରାନ୍ ସମରେ ଵୀରଃ ପ୍ରମମାଥ ସୁଦୁର୍ଜଯଃ
ସେ ଅଜୟ ନାୟକ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା ଓ ସୁନାରେ ଶୋଭିତ ତୀର ଦ୍ୱାରା, ଯୁଦ୍ଧରେ ବାନରମାନେକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ।
ତେ ଭିନ୍ନଗାତ୍ରାଃ ସମରେ ଵାନରାଃ ଶରପୀଡିତାଃ। ପେତୁର୍ମଥିତସଂକଲ୍ପାଃ ସୁରୈରିଵ ମହାସୁରାଃ
ସେହି ବାନରମାନେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶରରେ ଛିଦ୍ର ହୋଇ ଯନ୍ତ୍ରଣାଭୋଗ କରୁଥିବା, ମନୋବଳ ଭଙ୍ଗ ହୋଇ ପଡ଼ିଗଲେ, ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ମହାଅସୁରମାନେଙ୍କୁ ହରାଇଦେଇଥିଲେ ସେଭଳି।
ତେ ତପନ୍ତମିଵାଦିତ୍ଯଂ ଘୋରୈର୍ବାଣଗଭସ୍ତିଭିଃ। ଅଭ୍ଯଧାଵନ୍ତ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧାଃ ସଂଯୁଗେ ଵାନରର୍ଷଭାଃ
କିନ୍ତୁ ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇଥିବା ବାନରମାନେ, ଭୟଙ୍କର ଶରର କିରଣରେ ତପୁଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଯେପରି ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଏ, ସେଭଳି ତାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ତତସ୍ତୁ ଵାନରାଃ ସର୍ଵେ ଭିନ୍ନଦେହା ଵିଚେତସଃ। ଵ୍ଯଥିତା ଵିଦ୍ରଵନ୍ତି ସ୍ମ ରୁଧିରେଣ ସମୁକ୍ଷିତାଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ବାନର, ଦେହ ଭାଙ୍ଗିଯିବା ଓ ମନ ଭ୍ରମିତ ହେବାରୁ, ରକ୍ତରେ ଭିଜିଯିବା ଅବସ୍ଥାରେ, ବେଦନାରେ ପଳାଇଗଲେ।
ରାମସ୍ଯାର୍ଥେ ପରାକ୍ରମ୍ଯ ଵାନରାସ୍ତ୍ଯକ୍ତଜୀଵିତାଃ। ନର୍ଦନ୍ତସ୍ତେଽନିଵୃତ୍ତାସ୍ତୁ ସମରେ ସଶିଲାଯୁଧାଃ
ତଥାପି ରାମଙ୍କ ପାଇଁ, ପ୍ରାଣକୁ ଅବହେଳା କରି, ବାନରମାନେ ପଛକୁ ହଟିଲେନି, ଗର୍ଜନ କରି ଯୁଦ୍ଧରେ ପଥର ଉଠାଇ ଲଢ଼ିଲେ।
ତେ ଦ୍ରୁମୈଃ ପର୍ଵତାଗ୍ରୈଶ୍ଚ ଶିଲାଭିଶ୍ଚ ପ୍ଲଵଂଗମାଃ। ଅଭ୍ଯଵର୍ଷନ୍ତ ସମରେ ରାଵଣିଂ ସମଵସ୍ଥିତାଃ
ସେହି ବାନରଯୋଦ୍ଧାମାନେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇ ରହି, ରାବଣଙ୍କୁ ଗଛ, ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଓ ପଥର ଝରି ମାରିଲେ।
ତଂ ଦ୍ରୁମାଣାଂ ଶିଲାନାଂ ଚ ଵର୍ଷଂ ପ୍ରାଣହରଂ ମହତ୍। ଵ୍ଯପୋହତ ମହାତେଜା ରାଵଣିଃ ସମିତିଂଜଯଃ
କିନ୍ତୁ ବିଜୟୀ ଓ ପ୍ରବଳ ରାବଣ, ସେହି ଭୟଙ୍କର ଓ ପ୍ରାଣ ନେଉଥିବା ଗଛ ଓ ପଥରର ବର୍ଷାକୁ ପଛେଇଦେଲେ।
ତତଃ ପାଵକସଂକାଶୈଃ ଶରୈରାଶୀଵିଷୋପମୈଃ। ଵାନରାଣାମନୀକାନି ବିଭେଦ ସମରେ ପ୍ରଭୁଃ
ତାପରେ ପ୍ରଭୁ, ଅଗ୍ନିପରି ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ବିଷାକ୍ତ ସାପ ପରି ଭୟଙ୍କର ଶରରେ, ବାନରମାନେଙ୍କ ଦଳକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭେଦିଦେଲେ।
ଅଷ୍ଟାଦଶଶରୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈଃ ସ ଵିଦ୍ଧ୍ଵା ଗନ୍ଧମାଦନମ୍। ଵିଵ୍ଯାଧ ନଵଭିଶ୍ଚୈଵ ନଲଂ ଦୂରାଦଵସ୍ଥିତମ୍
ଅଠାରଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ସେ ଗନ୍ଧମାଦନଙ୍କୁ ଘାୟଲ କଲେ, ଏବଂ ଦୂରରୁ ନବଟି ଶରରେ ନଳଙ୍କୁ ଆହତ କଲେ।
ସପ୍ତଭିସ୍ତୁ ମହାଵୀର୍ଯୋ ମୈନ୍ଦଂ ମର୍ମଵିଦାରଣୈଃ। ପଞ୍ଚଭିର୍ଵିଶିଖୈଶ୍ଚୈଵ ଗଜଂ ଵିଵ୍ଯାଧ ସଂଯୁଗେ
ସାତଟି ଭୟଙ୍କର ଓ ଅସ୍ଥିଭିଦାରକ ଶରରେ ସେ ମୈନ୍ଦଙ୍କୁ ଘାୟଲ କଲେ, ଏବଂ ପାଞ୍ଚଟି ଶରରେ ଗଜଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆହତ କଲେ।
ଜାମ୍ବଵନ୍ତଂ ତୁ ଦଶଭିର୍ନୀଲଂ ତ୍ରିଂଶଦ୍ଭିରେଵ ଚ। ସୁଗ୍ରୀଵମୃଷଭଂ ଚୈଵ ସୋଽଙ୍ଗଦଂ ଦ୍ଵିଵିଦଂ ତଥା
ଜାମ୍ବବାନ୍କୁ ଦଶଟି, ନୀଳଙ୍କୁ ତିରିଶଟି ଶରରେ ଘାୟଲ କଲେ, ଏବଂ ସୁଗ୍ରୀବ, ଋଷଭ, ଅଙ୍ଗଦ ଓ ଦ୍ୱିବିଦଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଆହତ କଲେ।
ଘୋରୈର୍ଦତ୍ତଵରୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈର୍ନିଷ୍ପ୍ରାଣାନକରୋତ୍ ତଦା। ଅନ୍ଯାନପି ତଥା ମୁଖ୍ଯାନ୍ ଵାନରାନ୍ ବହୁଭିଃ ଶରୈଃ
ଭୟଙ୍କର ଓ ବରଦାନପ୍ରାପ୍ତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ, ସେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ବାନରମାନେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅନେକଙ୍କୁ ନିର୍ଜୀବ କରିଦେଲେ।
ଅର୍ଦଯାମାସ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧଃ କାଲାଗ୍ନିରିଵ ମୂର୍ଚ୍ଛିତଃ। ସ ଶରୈଃ ସୂର୍ଯସଂକାଶୈଃ ସୁମୁକ୍ତୈଃ ଶୀଘ୍ରଗାମିଭିଃ
କ୍ରୋଧିତ ଓ ମୂର୍ଛିତ ହୋଇ, ସେ ଯେପରି ଶେଷକାଳର ଅଗ୍ନି, ସୂର୍ଯ୍ୟପରି ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ତୀବ୍ର ଶରରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ଵାନରାଣାମନୀକାନି ନିର୍ମମନ୍ଥ ମହାରଣେ। ଆକୁଲାଂ ଵାନରୀଂ ସେନାଂ ଶରଜାଲେନ ପୀଡିତାମ୍
ସେ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ ବାନରମାନେଙ୍କ ଦଳକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଲେ, ଶରର ବର୍ଷାରେ ବାନର ସେନା ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣାଭୋଗ କରୁଥିଲେ।
ହୃଷ୍ଟଃ ସ ପରଯା ପ୍ରୀତ୍ଯା ଦଦର୍ଶ କ୍ଷତଜୋକ୍ଷିତାମ୍। ପୁନରେଵ ମହାତେଜା ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରାତ୍ମଜୋ ବଲୀ
ସେ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦରେ, ରକ୍ତରେ ଭିଜିଯିବା ବାନରମାନେଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ପୁଣିଥରେ, ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ତେଜସ୍ୱୀ ଥିଲେ।
ସଂସୃଜ୍ଯ ବାଣଵର୍ଷଂ ଚ ଶସ୍ତ୍ରଵର୍ଷଂ ଚ ଦାରୁଣମ୍। ମମର୍ଦ ଵାନରାନୀକଂ ପରିତସ୍ତ୍ଵିନ୍ଦ୍ରଜିଦ୍ ବଲୀ
ଘୋର ଶର ଓ ଅସ୍ତ୍ରର ବର୍ଷା କରି, ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ବାନରମାନେଙ୍କ ଦଳକୁ ଚୁର୍ମାର କରିଦେଲେ।
ସ୍ଵସୈନ୍ଯମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ସମେତ୍ଯ ତୂର୍ଣଂ ମହାହଵେ ଵାନରଵାହିନୀଷୁ। ଅଦୃଶ୍ଯମାନଃ ଶରଜାଲମୁଗ୍ରଂ ଵଵର୍ଷ ନୀଲାମ୍ବୁଧରୋ ଯଥାମ୍ବୁ
ସେ ନିଜ ସେନାକୁ ଛାଡ଼ି, ତୁରନ୍ତ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ ବାନର ସେନା ମଧ୍ୟରେ ଯୋଗ ଦେଲେ; ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ, ଘୋର ଶରର ବର୍ଷା କଲେ, ଯେପରି ମେଘ ଜଳ ବର୍ଷା କରେ।
ତେ ଶକ୍ରଜିଦ୍ବାଣଵିଶୀର୍ଣଦେହା ମାଯାହତା ଵିସ୍ଵରମୁନ୍ନଦନ୍ତଃ। ରଣେ ନିପେତୁର୍ହରଯୋଽଦ୍ରିକଲ୍ପା ଯଥେନ୍ଦ୍ରଵଜ୍ରାଭିହତା ନଗେନ୍ଦ୍ରାଃ
ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍ଙ୍କ ଶରରେ ଦେହ ଭାଙ୍ଗିଯିବା, ମାୟାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ସେମାନେ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ; ବାନରବୀରମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପଡ଼ିଯାଉଥିଲେ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ରରେ ପାହାଡ଼ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ।
ତେ କେଵଲଂ ସଂଦଦୃଶୁଃ ଶିତାଗ୍ରାନ୍ ବାଣାନ୍ ରଣେ ଵାନରଵାହିନୀଷୁ। ମାଯାଵିଗୂଢଂ ଚ ସୁରେନ୍ଦ୍ରଶତ୍ରୁଂ ନ ଚାତ୍ର ତଂ ରାକ୍ଷସମପ୍ଯପଶ୍ଯନ୍
ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବାନର ସେନା ମଧ୍ୟରେ କେବଳ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରମାନେକୁ ଦେଖିପାରୁଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ଦେବତାମାନେଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ମାୟାରେ ଲୁଚିଥିବାରୁ, ସେଇ ରାକ୍ଷସକୁ ଦେଖିପାରିଲେନି।
ତତଃ ସ ରକ୍ଷୋଧିପତିର୍ମହାତ୍ମା ସର୍ଵା ଦିଶୋ ବାଣଗଣୈଃ ଶିତାଗ୍ରୈଃ। ପ୍ରଚ୍ଛାଦଯାମାସ ରଵିପ୍ରକାଶୈ- ର୍ଵିଦାରଯାମାସ ଚ ଵାନରେନ୍ଦ୍ରାନ୍
ତାପରେ ସେ ମହାତ୍ମା ରାକ୍ଷସମାନ୍ୟ ଚାରିଦିଗକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରମାଳାରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭା ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଢାକିଦେଲେ ଏବଂ ବାନରମାନ୍ୟଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ଆଘାତ କଲେ।
ସ ଶୂଲନିସ୍ତ୍ରିଂଶପରଶ୍ଵଧାନି ଵ୍ଯାଵିଦ୍ଧଦୀପ୍ତାନଲସପ୍ରଭାଣି। ସଵିସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗୋଜ୍ଜ୍ଵଲପାଵକାନି ଵଵର୍ଷ ତୀଵ୍ରଂ ପ୍ଲଵଗେନ୍ଦ୍ରସୈନ୍ଯେ
ସେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶୂଳ, ତଳୱାର, କୁଟାରି, ଆଗୁନି ଭଳି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଏବଂ ଚିଁହା ଚମକୁଥିବା ଅସ୍ତ୍ରମାନେ ବାନରସେନା ଉପରେ ବର୍ଷାଇଲେ।
ତତୋ ଜ୍ଵଲନସଂକାଶୈର୍ବାଣୈର୍ଵାନରଯୂଥପାଃ। ତାଡିତାଃ ଶକ୍ରଜିଦ୍ବାଣୈଃ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲା ଇଵ କିଂଶୁକାଃ
ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତଙ୍କ ଅଗ୍ନି ସମାନ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଶରରେ ଆଘାତ ପାଇ ବାନରନାୟକମାନେ ଫୁଲିଥିବା କିମ୍ଶୁକ ଗଛ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ତେଽନ୍ଯୋନ୍ଯମଭିସର୍ପନ୍ତୋ ନିନଦନ୍ତଶ୍ଚ ଵିସ୍ଵରମ୍। ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରାସ୍ତ୍ରନିର୍ଭିନ୍ନା ନିପେତୁର୍ଵାନରର୍ଷଭାଃ
ସେମାନେ ଏକାଉପରେ ଏକା ଧାଉଥିଲେ, ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଧ୍ୱନିରେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ, ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରରେ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ବାନରମୁଖ୍ୟମାନେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଯାଉଥିଲେ।
ଉଦୀକ୍ଷମାଣା ଗଗନଂ କେଚିନ୍ନେତ୍ରେଷୁ ତାଡିତାଃ। ଶରୈର୍ଵିଵିଶୁରନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ପେତୁଶ୍ଚ ଜଗତୀତଲେ
କିଛି ବାନର ଆକାଶକୁ ଦେଖୁଥିଲେ, କିଛି ଶରରେ ଆଖିରେ ଆଘାତ ପାଇ ଏକାଉପରେ ଏକା ଲଗିଗଲେ ଏବଂ ଭୂମିରେ ଲୁଟିପଡ଼ିଲେ।
ହନୂମନ୍ତଂ ଚ ସୁଗ୍ରୀଵମଙ୍ଗଦଂ ଗନ୍ଧମାଦନମ୍। ଜାମ୍ବଵନ୍ତଂ ସୁଷେଣଂ ଚ ଵେଗଦର୍ଶିନମେଵ ଚ
ହନୁମାନ, ସୁଗ୍ରୀବ, ଅଙ୍ଗଦ, ଗନ୍ଧମାଦନ, ଜାମ୍ବବାନ, ସୁଷେଣ ଏବଂ ଭଳି ଭେଗଦର୍ଶି,
ମୈନ୍ଦଂ ଚ ଦ୍ଵିଵିଦଂ ନୀଲଂ ଗଵାକ୍ଷଂ ଗଵଯଂ ତଥା। କେସରିଂ ହରିଲୋମାନଂ ଵିଦ୍ଯୁଦ୍ଦଂଷ୍ଟ୍ରଂ ଚ ଵାନରମ୍
ମୈନ୍ଦ, ଦ୍ୱିବିଦ, ନୀଳ, ଗବାକ୍ଷ, ଗବୟ, କେଶରୀ, ହରିଲୋମାନ୍, ବିଦ୍ୟୁଦ୍ଦଂଷ୍ଟ୍ର ନାମକ ବାନର,
ସୂର୍ଯାନନଂ ଜ୍ଯୋତିର୍ମୁଖଂ ତଥା ଦଧିମୁଖଂ ହରିମ୍। ପାଵକାକ୍ଷଂ ନଲଂ ଚୈଵ କୁମୁଦଂ ଚୈଵ ଵାନରମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟାନନ, ଜ୍ୟୋତିର୍ମୁଖ, ଦଧିମୁଖ ବାନର, ପାବକାକ୍ଷ, ନଳ ଏବଂ କୁମୁଦ ବାନର,
ପ୍ରାସୈଃ ଶୂଲୈଃ ଶିତୈର୍ବାଣୈରିନ୍ଦ୍ରଜିନ୍ମନ୍ତ୍ରସଂହିତୈଃ। ଵିଵ୍ଯାଧ ହରିଶାର୍ଦୂଲାନ୍ ସର୍ଵାଂସ୍ତାନ୍ ରାକ୍ଷସୋତ୍ତମଃ
ଇନ୍ଦ୍ରଜିତଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶୂଳ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରରେ ସେ ରାକ୍ଷସଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମସ୍ତ ବାନରନାୟକଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।
ସ ଵୈ ଗଦାଭିର୍ହରିଯୂଥମୁଖ୍ଯାନ୍ ନିର୍ଭିଦ୍ଯ ବାଣୈସ୍ତପନୀଯଵର୍ଣୈଃ। ଵଵର୍ଷ ରାମଂ ଶରଵୃଷ୍ଟିଜାଲୈଃ ସଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ଭାସ୍କରରଶ୍ମିକଲ୍ପୈଃ
ସେ ସୁନା ରଙ୍ଗର ଗଦା ଏବଂ ଶରରେ ବାନରମୁଖ୍ୟମାନେକୁ ଆଘାତ କଲେ; ଏହିପରି ସେ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଉପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣ ଭଳି ଅନେକ ଶର ବର୍ଷାଇଲେ।