ତତସ୍ତୁ ନୀଲଃ ପ୍ରତିଲବ୍ଧସଂଜ୍ଞଃ ଶୈଲଂ ସମୁତ୍ପାଟ୍ଯ ସଵୃକ୍ଷଖଣ୍ଡମ୍। ତତଃ ସମୁତ୍ପତ୍ଯ ମହୋଗ୍ରଵେଗୋ ମହୋଦରଂ ତେନ ଜଘାନ ମୂର୍ଧ୍ନି
ତାପରେ ନୀଳ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇ, ଗଛ ଓ ଶିଳା ସହିତ ଏକ ପାହାଡ଼ ଉପାଡ଼ି, ଭୟଙ୍କର ତ୍ୱରାରେ ଉଡ଼ି ଯାଇ, ସେହି ପାହାଡ଼ ଦ୍ୱାରା ମହୋଦରଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଆଘାତ କଲେ।
ତତଃ ସ ଶୈଲାଭିନିପାତଭଗ୍ନୋ ମହୋଦରସ୍ତେନ ମହାଦ୍ଵିପେନ। ଵ୍ଯାମୋହିତୋ ଭୂମିତଲେ ଗତାସୁଃ ପପାତ ଵଜ୍ରାଭିହତୋ ଯଥାଦ୍ରିଃ
ତାପରେ ସେହି ବଡ଼ ବାନର ଦ୍ୱାରା ପାହାଡ଼ ଆଘାତରେ ଭାଙ୍ଗିଯାଇ, ମହୋଦର ଅବାକ ଓ ଜୀବନହୀନ ହୋଇ, ବିଜୁଳି ଆଘାତ ପାଇଥିବା ପାହାଡ଼ ପରି ଭୂମିରେ ଢେରି ପଡ଼ିଲେ।
ପିତୃଵ୍ଯଂ ନିହତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତ୍ରିଶିରାଶ୍ଚାପମାଦଦେ। ହନୂମନ୍ତଂ ଚ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଵିଵ୍ଯାଧ ନିଶିତୈଃ ଶରୈଃ
ତାଙ୍କର ପିସା ମୃତ୍ୟୁ ଦେଖି, ତ୍ରିଶିରା ଧନୁଷ ଧରି, କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ହନୁମାନଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
ସ ଵାଯୁସୂନୁଃ କୁପିତଶ୍ଚିକ୍ଷେପ ଶିଖରଂ ଗିରେଃ। ତ୍ରିଶିରାସ୍ତଚ୍ଛରୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈର୍ବିଭେଦ ବହୁଧା ବଲୀ
ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ପାହାଡ଼ର ଶିଖର ଛାଡ଼ିଲେ, କିନ୍ତୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତ୍ରିଶିରା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଏହାକୁ ଅନେକ ଟୁକୁଡ଼ା କରିଦେଲେ।
ତଦ୍ ଵ୍ଯର୍ଥଂ ଶିଖରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦ୍ରୁମଵର୍ଷଂ ତଦା କପିଃ। ଵିସସର୍ଜ ରଣେ ତସ୍ମିନ୍ ରାଵଣସ୍ଯ ସୁତଂ ପ୍ରତି
ସେହି ପାହାଡ଼ ଶିଖର ବ୍ୟର୍ଥ ହେବା ଦେଖି, ସେ ବାନର ଯୋଦ୍ଧା ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣଙ୍କ ପୁଅ ଉପରେ ଗଛର ବର୍ଷା କଲେ।
ତମାପତନ୍ତମାକାଶେ ଦ୍ରୁମଵର୍ଷଂ ପ୍ରତାପଵାନ୍। ତ୍ରିଶିରା ନିଶିତୈର୍ବାଣୈଶ୍ଚିଚ୍ଛେଦ ଚ ନନାଦ ଚ
ଏହି ଗଛର ବର୍ଷା ଆକାଶରେ ଆସୁଥିବାବେଳେ, ପ୍ରତାପଶାଳୀ ତ୍ରିଶିରା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ କାଟିଦେଲେ ଓ ଗର୍ଜନ କଲେ।
ହନୂମାଂସ୍ତୁ ସମୁତ୍ପତ୍ଯ ହଯଂ ତ୍ରିଶିରସସ୍ତଦା। ଵିଦଦାର ନଖୈଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ନାଗେନ୍ଦ୍ରଂ ମୃଗରାଡିଵ
ତାପରେ ହନୁମାନ ଉଡ଼ି ଯାଇ, କ୍ରୋଧରେ ତ୍ରିଶିରାଙ୍କ ଘୋଡ଼ାକୁ ନଖରେ ଫାଟିଦେଲେ, ଯେପରି ଏକ ସିଂହ ନାଗକୁ ଚିରିଦେଇଥାଏ।
ଅଥ ଶକ୍ତିଂ ସମାସାଦ୍ଯ କାଲରାତ୍ରିମିଵାନ୍ତକଃ। ଚିକ୍ଷେପାନିଲପୁତ୍ରାଯ ତ୍ରିଶିରା ରାଵଣାତ୍ମଜଃ
ତାପରେ ରାବଣଙ୍କ ପୁଅ ତ୍ରିଶିରା, ଏକ ଶକ୍ତି ଧରି, ଯେପରି ମୃତ୍ୟୁ ଦେବୀ କାଳରାତ୍ରୀକୁ ଛାଡ଼ିଦିଏ, ସେହିପରି ବାୟୁପୁତ୍ର ଉପରେ ଶକ୍ତି ଛାଡ଼ିଲେ।
ଦିଵଃ କ୍ଷିପ୍ତାମିଵୋଲ୍କାଂ ତାଂ ଶକ୍ତିଂ କ୍ଷିପ୍ତାମସଙ୍ଗତାମ୍। ଗୃହୀତ୍ଵା ହରିଶାର୍ଦୂଲୋ ବଭଞ୍ଜ ଚ ନନାଦ ଚ
ଆକାଶରୁ ପଡ଼ୁଥିବା ଉଲ୍କା ପରି ସେଇ ଶକ୍ତିକୁ, ବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସିଂହ ସଦୃଶ ହନୁମାନ ଧରି ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ ଓ ଉଚ୍ଚରେ ଗର୍ଜନ କଲେ।
ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଘୋରସଂକାଶାଂ ଶକ୍ତିଂ ଭଗ୍ନାଂ ହନୂମତା। ପ୍ରହୃଷ୍ଟା ଵାନରଗଣା ଵିନେଦୁର୍ଜଲଦା ଯଥା
ହନୁମାନ ଦ୍ୱାରା ସେଇ ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତି ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ଦେଖି, ବାନରମାନେ ଖୁସିରେ ମେଘର ଗର୍ଜନ ପରି ଉଚ୍ଚରେ ଚିତ୍କାର କଲେ।
ତତଃ ଖଡ୍ଗଂ ସମୁଦ୍ଯମ୍ଯ ତ୍ରିଶିରା ରାକ୍ଷସୋତ୍ତମଃ। ନିଚଖାନ ତଦା ଖଡ୍ଗଂ ଵାନରେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଵକ୍ଷସି
ତାପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାକ୍ଷସ ତ୍ରିଶିରା ତାଙ୍କର ତଳୱାର ଉଠାଇ, ବାନରରାଜଙ୍କ ଛାତିରେ ତଳୱାର ଘାତ କଲେ।
ଖଡ୍ଗପ୍ରହାରାଭିହତୋ ହନୂମାନ୍ ମାରୁତାତ୍ମଜଃ। ଆଜଘାନ ତ୍ରିମୂର୍ଧାନଂ ତଲେନୋରସି ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ତଳୱାର ଆଘାତରେ ଆହତ ହୋଇ, ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ ଶୂରବାନ୍ତ ହୋଇ ତିନିମୁଣ୍ଡିଆ ତ୍ରିଶିରାଙ୍କ ଛାତିରେ ତାଙ୍କର ହାତର ତଳ ଦେଇ ଆଘାତ କଲେ।
ସ ତଲାଭିହତସ୍ତେନ ସ୍ରସ୍ତହସ୍ତାଯୁଧୋ ଭୁଵି। ନିପପାତ ମହାତେଜାସ୍ତ୍ରିଶିରାସ୍ତ୍ଯକ୍ତଚେତନଃ
ସେହି ତଳ ଆଘାତରେ ତ୍ରିଶିରାଙ୍କ ହାତରୁ ଅସ୍ତ୍ର ଖସିଗଲା, ତିନିମୁଣ୍ଡିଆ ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ତ୍ରିଶିରା ଭୂମିରେ ଅଚେତନ ହୋଇ ଢେରି ପଡ଼ିଲେ।
ସ ତସ୍ଯ ପତତଃ ଖଡ୍ଗଂ ତମାଚ୍ଛିଦ୍ଯ ମହାକପିଃ। ନନାଦ ଗିରିସଂକାଶସ୍ତ୍ରାସଯନ୍ ସର୍ଵରାକ୍ଷସାନ୍
ସେ ଢେରି ପଡ଼ୁଥିବାବେଳେ, ବଡ଼ ବାନର ତାଙ୍କର ତଳୱାର କାଟିଦେଲେ ଓ ପାହାଡ଼ ପରି ଗର୍ଜନ କରି ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କଲେ।
ଅମୃଷ୍ଯମାଣସ୍ତଂ ଘୋଷମୁତ୍ପପାତ ନିଶାଚରଃ। ଉତ୍ପତ୍ଯ ଚ ହନୂମନ୍ତଂ ତାଡଯାମାସ ମୁଷ୍ଟିନା
ସେ ରାତିର ଦାନବ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ ସହିପାରିଲେନି, ତାପରେ ଉଠି ହନୁମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ମୁଷ୍ଟିରେ ଘାତ କଲେ।
ତେନ ମୁଷ୍ଟିପ୍ରହାରେଣ ସଂଚୁକୋପ ମହାକପିଃ। କୁପିତଶ୍ଚ ନିଜଗ୍ରାହ କିରୀଟେ ରାକ୍ଷସର୍ଷଭମ୍
ସେ ମୁଷ୍ଟିର ଘାତରେ ବଡ଼ ବାନର ଭୟଙ୍କର ରେଗିଗଲେ, ରେଗି ରାକ୍ଷସମାନ୍ୟଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଧରିଲେ।
ସ ତସ୍ଯ ଶୀର୍ଷାଣ୍ଯସିନା ଶିତେନ କିରୀଟଜୁଷ୍ଟାନି ସକୁଣ୍ଡଲାନି। କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ପ୍ରଚିଚ୍ଛେଦ ସୁତୋଽନିଲସ୍ଯ ତ୍ଵଷ୍ଟୁଃ ସୁତସ୍ଯେଵ ଶିରାଂସି ଶକ୍ରଃ
ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ ରେଗି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଳୱାରରେ ତିନୋଟି ମୁଣ୍ଡ, ଯେଉଁଠାରେ କିରିଟ ଓ କୁଣ୍ଡଳ ଥିଲା, କାଟିଦେଲେ; ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ତ୍ୱଷ୍ଟାର ପୁଅଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଥିଲେ।
ତାନ୍ଯାଯତାକ୍ଷାଣ୍ଯଗସଂନିଭାନି ପ୍ରଦୀପ୍ତଵୈଶ୍ଵାନରଲୋଚନାନି। ପେତୁଃ ଶିରାଂସୀନ୍ଦ୍ରରିପୋଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଜ୍ଯୋତୀଂଷି ମୁକ୍ତାନି ଯଥାର୍କମାର୍ଗାତ୍
ସେ ତିନିଟି ମୁଣ୍ଡ, ଯାହାର ଆଖି ଅଗ୍ନିପରି ଜ୍ୱଳିଥିଲା, ପୃଥିବୀ ଉପରେ ପଡ଼ିଗଲା; ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟମାର୍ଗରୁ ଆଲୋକ ଖସିଯାଏ।
ତସ୍ମିନ୍ ହତେ ଦେଵରିପୌ ତ୍ରିଶୀର୍ଷେ ହନୂମତା ଶକ୍ରପରାକ୍ରମେଣ। ନେଦୁଃ ପ୍ଲଵଂଗାଃ ପ୍ରଚଚାଲ ଭୂମୀ ରକ୍ଷାଂସ୍ଯଥୋ ଦୁଦ୍ରୁଵିରେ ସମନ୍ତାତ୍
ହନୁମାନ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରାକ୍ରମରେ ଦେବଶତ୍ରୁ ତ୍ରିଶିରାକୁ ମାରିଦେଲେ, ବାନରମାନେ ଗର୍ଜନ କଲେ, ଭୂମି କମ୍ପିଗଲା, ରାକ୍ଷସମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ପଳାଇଗଲେ।
ହତଂ ତ୍ରିଶିରସଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଥୈଵ ଚ ମହୋଦରମ୍। ହତୌ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଦୁରାଧର୍ଷୌ ଦେଵାନ୍ତକନରାନ୍ତକୌ
ତ୍ରିଶିରା ଓ ମହୋଦରଙ୍କୁ ମୃତ ଦେଖି, ଦେବାନ୍ତକ ଓ ନରାନ୍ତକ ଭୟଙ୍କର ଦୁଇ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଦେଖି,
ଚୁକୋପ ପରମାମର୍ଷୀ ମତ୍ତୋ ରାକ୍ଷସପୁଙ୍ଗଵଃ। ଜଗ୍ରାହାର୍ଚିଷ୍ମତୀଂ ଚାପି ଗଦାଂ ସର୍ଵାଯସୀଂ ତଦା
ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ଓ ଅସହ୍ୟ ରାକ୍ଷସଶ୍ରେଷ୍ଠ ତକ୍ଷଣାତ୍ ତାଙ୍କ ଜ୍ୱଳନ୍ତି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲୋହାର ଗଦା ଧରିଲେ।
ହେମପଟ୍ଟପରିକ୍ଷିପ୍ତାଂ ମାଂସଶୋଣିତଫେନିଲାମ୍। ଵିରାଜମାନାଂ ଵିପୁଲାଂ ଶତ୍ରୁଶୋଣିତତର୍ପିତାମ୍
ସେ ଗଦାଟି ସୁନାର ପଟ୍ଟିରେ ଶୋଭିତ, ମାଂସ, ରକ୍ତ ଓ ଫେନରେ ଲପେଟାଯାଇଥିଲା, ଏହା ଦେଖିବାକୁ ଅତି ଅଳୋକିକ ଓ ବଡ଼, ଶତ୍ରୁମାନେ ରକ୍ତରେ ତୃପ୍ତ ହୋଇଥିଲା।
ତେଜସା ସମ୍ପ୍ରଦୀପ୍ତାଗ୍ରାଂ ରକ୍ତମାଲ୍ଯଵିଭୂଷିତାମ୍। ଐରାଵତମହାପଦ୍ମସାର୍ଵଭୌମଭଯାଵହାମ୍
ଏହାର ଶିର ତେଜରେ ଜ୍ୱଳିଥିଲା, ଲାଲ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ଏହି ଭୟଙ୍କର ଗଦା ଏଇରାବତ ହାତୀ, ବଡ଼ ପଦ୍ମ ଓ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଉଥିଲା।
ଗଦାମାଦାଯ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧୋ ମତ୍ତୋ ରାକ୍ଷସପୁଙ୍ଗଵଃ। ହରୀନ୍ ସମଭିଦୁଦ୍ରାଵ ଯୁଗାନ୍ତାଗ୍ନିରିଵ ଜ୍ଵଲନ୍
ସେ ରାକ୍ଷସମାନ୍ୟ ଜ୍ୱଳନ୍ତି ଗଦା ନେଇ, କ୍ରୋଧିତ ଓ ମଦୋନ୍ମତ ହୋଇ, ବାନରମାନେ ଉପରେ ଯେପରି ଯୁଗାନ୍ତର ଅଗ୍ନି ଜ୍ୱଳେ, ସେପରି ଧାଉଥିଲେ।
ଅଥର୍ଷଭଃ ସମୁତ୍ପତ୍ଯ ଵାନରୋ ରାଵଣାନୁଜମ୍। ମତ୍ତାନୀକମୁପାଗମ୍ଯ ତସ୍ଥୌ ତସ୍ଯାଗ୍ରତୋ ବଲୀ
ତାପରେ ବଳବାନ ବାନର, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଉଛଳି ରାବଣଙ୍କ ଭାଇଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଯାଇ, ମଦୋନ୍ମତ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦଢ଼ି ଦଉଁଥିଲେ।
ତଂ ପୁରସ୍ତାତ୍ ସ୍ଥିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵାନରଂ ପର୍ଵତୋପମମ୍। ଆଜଘାନୋରସି କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଗଦଯା ଵଜ୍ରକଲ୍ପଯା
ସେ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ପରି ଦଢ଼ି ଦଉଁଥିବା ବାନରକୁ ଦେଖି, କ୍ରୋଧିତ ରାକ୍ଷସ ତାଙ୍କୁ ବଜ୍ରପରି କଠିନ ଗଦାରେ ଛାତିରେ ଘାତ କଲେ।
ସ ତଯାଭିହତସ୍ତେନ ଗଦଯା ଵାନରର୍ଷଭଃ। ଭିନ୍ନଵକ୍ଷାଃ ସମାଧୂତଃ ସୁସ୍ରାଵ ରୁଧିରଂ ବହୁ
ସେ ଗଦା ଘାତରେ ବାନରମାନ୍ୟଙ୍କ ଛାତି ଫାଟିଗଲା, ଶରୀର ଅନେକ ରକ୍ତ ଝରିଲା, ସେ ଅତି ଦୁଃଖ ପାଇଲେ।
ସ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ଚିରାତ୍ ସଂଜ୍ଞାମୃଷଭୋ ଵାନରେଶ୍ଵରଃ। କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଵିସ୍ଫୁରମାଣୌଷ୍ଠୋ ମହାପାର୍ଶ୍ଵମୁଦୈକ୍ଷତ
ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ସେ ବାନରମାନ୍ୟ ସଚେତନ ହେଲେ, କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କ ଠୋଠ କମ୍ପିଥିଲା, ସେ ମହାପାର୍ଶ୍ୱଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଲେ।
ସ ଵେଗଵାନ୍ ଵେଗଵଦଭ୍ଯୁପେତ୍ଯ ତଂ ରାକ୍ଷସଂ ଵାନରଵୀରମୁଖ୍ଯଃ। ସଂଵର୍ତ୍ଯ ମୁଷ୍ଟିଂ ସହସା ଜଘାନ ବାହ୍ଵନ୍ତରେ ଶୈଲନିକାଶରୂପଃ
ତାପରେ ବାନରବୀରମାନ୍ୟ ବାୟୁପରି ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଯାଇ, ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ସାମ୍ନା କଲେ, ମୁଷ୍ଟି ଭିତରେ ଚାପି ଦୁଇ ବାହୁ ମଧ୍ୟରେ ପାହାଡ଼ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ତାଙ୍କୁ ଘାତ କଲେ।
ସ କୃତ୍ତମୂଲଃ ସହସେଵ ଵୃକ୍ଷଃ କ୍ଷିତୌ ପପାତ କ୍ଷତଜୋକ୍ଷିତାଙ୍ଗଃ। ତାଂ ଚାସ୍ଯ ଘୋରାଂ ଯମଦଣ୍ଡକଲ୍ପାଂ ଗଦାଂ ପ୍ରଗୃହ୍ଯାଶୁ ତଦା ନନାଦ
ମୂଳ କଟା ଗଛ ପରି ସେ ରକ୍ଷସ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ଶରୀର ରକ୍ତରେ ଭିଜିଗଲା; ପରେ ଭୟଙ୍କର ଯମଦଣ୍ଡ ସଦୃଶ ଗଦା ଧରି ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରେ ଗର୍ଜନ କଲେ।