ଦେଵାନ୍ତକଶ୍ଚ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧଃ ପରିଘେଣ ତଦାଙ୍ଗଦମ୍। ଉପଗମ୍ଯାଭିହତ୍ଯାଶୁ ଵ୍ଯପଚକ୍ରାମ ଵେଗଵାନ୍
ଦେବାନ୍ତକ ମଧ୍ୟ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି ତାଙ୍କୁ ତାଲ ଦଣ୍ଡରେ ଦ୍ରୁତ ଆଘାତ କରି, ପଛକୁ ତେଜରେ ହଟିଗଲେ।
ସ ତ୍ରିଭିର୍ନୈର୍ଋତଶ୍ରେଷ୍ଠୈର୍ଯୁଗପତ୍ ସମଭିଦ୍ରୁତଃ। ନ ଵିଵ୍ଯଥେ ମହାତେଜା ଵାଲିପୁତ୍ରଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ସେଇ ତିନିଜଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାକ୍ଷସ ଏକାସାଥିରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ ମଧ୍ୟ, ତେଜସ୍ୱୀ ଏବଂ ପ୍ରତାପୀ ବାଲିଙ୍କ ପୁଅ କିଛିମାତ୍ରେ ଭୟଭିତ ହେଲେ ନାହିଁ।
ସ ଵେଗଵାନ୍ ମହାଵେଗଂ କୃତ୍ଵା ପରମଦୁର୍ଜଯଃ। ତଲେନ ସମଭିଦ୍ରୁତ୍ଯ ଜଘାନାସ୍ଯ ମହାଗଜମ୍
ସେ ତେଜସ୍ୱୀ ଏବଂ ଦୁର୍ଜୟ ଅଙ୍ଗଦ ବେଗରେ ଆଗେଇ ଏକ ଭୟଙ୍କର ହାତୀକୁ ତାଙ୍କ ହାତରେ ଆଘାତ କଲେ।
ତସ୍ଯ ତେନ ପ୍ରହାରେଣ ନାଗରାଜସ୍ଯ ସଂଯୁଗେ। ପେତତୁର୍ନଯନେ ତସ୍ଯ ଵିନନାଶ ସ କୁଞ୍ଜରଃ
ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଆଘାତରେ ହାତୀର ଦୁଇ ଆଖି ଚୁଇଁ ପଡ଼ିଲା ଏବଂ ସେଇ ହାତୀ ସେଠାରେ ମରିଗଲା।
ଵିଷାଣଂ ଚାସ୍ଯ ନିଷ୍କୃଷ୍ଯ ଵାଲିପୁତ୍ରୋ ମହାବଲଃ। ଦେଵାନ୍ତକମଭିଦ୍ରୁତ୍ଯ ତାଡଯାମାସ ସଂଯୁଗେ
ତାପରେ ବାଲିଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ସେଇ ହାତୀର ଦାଁତ ଉଖଳି ନେଇ, ଦେବାନ୍ତକଙ୍କ ଉପରେ ଝପଟି ପଡ଼ି ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।
ସ ଵିହ୍ଵଲସ୍ତୁ ତେଜସ୍ଵୀ ଵାତୋଦ୍ଧୂତ ଇଵ ଦ୍ରୁମଃ। ଲାକ୍ଷାରସସଵର୍ଣଂ ଚ ସୁସ୍ରାଵ ରୁଧିରଂ ମହତ୍
ସେଇ ଆଘାତରେ ଦେବାନ୍ତକ ତଳମଳାଇ ହେବାକୁ ଲାଗିଲେ, ବାତାସରେ ହଲୁଚିଯାଉଥିବା ଗଛ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଏବଂ ଲାଖର ରଙ୍ଗ ପରି ଗାଢ଼ ରକ୍ତ ଝରିଲା।
ଅଥାଶ୍ଵାସ୍ଯ ମହାତେଜାଃ କୃଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ ଦେଵାନ୍ତକୋ ବଲୀ। ଆଵିଧ୍ଯ ପରିଘଂ ଵେଗାଦାଜଘାନ ତଦାଙ୍ଗଦମ୍
ତାପରେ ଦେବାନ୍ତକ ଦୁର୍ବଳ ହେଲେ ମଧ୍ୟ କେତେକ ଶକ୍ତି ସଂଗ୍ରହ କରି, ତାଲ ଦଣ୍ଡକୁ ଘୁଞ୍ଚାଇ ବେଗରେ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।
ପରିଘାଭିହତଶ୍ଚାପି ଵାନରେନ୍ଦ୍ରାତ୍ମଜସ୍ତଦା। ଜାନୁଭ୍ଯାଂ ପତିତୋ ଭୂମୌ ପୁନରେଵୋତ୍ପପାତ ହ
ତାଲ ଦଣ୍ଡର ଆଘାତରେ ବାନର ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ ଭୂମିରେ ଗୁଡ଼ି ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ତୁରନ୍ତ ପୁଣି ଉଠି ଦାଉଡ଼ିଲେ।
ତମୁତ୍ପତନ୍ତଂ ତ୍ରିଶିରାସ୍ତ୍ରିଭିର୍ବାଣୈରଜିହ୍ମଗୈଃ। ଘୋରୈର୍ହରିପତେଃ ପୁତ୍ରଂ ଲଲାଟେଽଭିଜଘାନ ହ
ଅଙ୍ଗଦ ଉଠିଉଠି ଯିବାବେଳେ, ତ୍ରିଶିରା ତିନିଟି ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ସିଧା ତୀର ଦ୍ୱାରା ବାନରପତିଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ଲଳାଟରେ ଆଘାତ କଲେ।
ତତୋଽଙ୍ଗଦଂ ପରିକ୍ଷିପ୍ତଂ ତ୍ରିଭିର୍ନୈର୍ଋତପୁଙ୍ଗଵୈଃ। ହନୂମାନଥ ଵିଜ୍ଞାଯ ନୀଲଶ୍ଚାପି ପ୍ରତସ୍ଥତୁଃ
ତାପରେ ଅଙ୍ଗଦ ତିନିଜଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିଶାଦ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯିବାକୁ ଦେଖି, ହନୁମାନ ଏବଂ ନୀଳ ଦୁହେଁ ଅବସ୍ଥା ବୁଝି ଯୁଦ୍ଧକୁ ଆଗେଇଲେ।
ତତଶ୍ଚିକ୍ଷେପ ଶୈଲାଗ୍ରଂ ନୀଲସ୍ତ୍ରିଶିରସେ ତଦା। ତଦ୍ ରାଵଣସୁତୋ ଧୀମାନ୍ ବିଭେଦ ନିଶିତୈଃ ଶରୈଃ
ସେଇ ସମୟରେ ନୀଳ ଏକ ପାହାଡ଼ ଶିଖର ତ୍ରିଶିରାଙ୍କ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ, କିନ୍ତୁ ରାବଣଙ୍କ ବୁଦ୍ଧିମାନ ପୁଅ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରରେ ତାହାକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ।
ତଦ୍ବାଣଶତନିର୍ଭିନ୍ନଂ ଵିଦାରିତଶିଲାତଲମ୍। ସଵିସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗଂ ସଜ୍ଵାଲଂ ନିପପାତ ଗିରେଃ ଶିରଃ
ତାପରେ ଶତ ତୀରରେ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ପାହାଡ଼ ତଳ ଫାଟିଯିବା ସହିତ, ଅଗ୍ନି ଝରାଉଥିବା ଏହି ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଭୂମିକୁ ଢଳିପଡ଼ିଲା।
ସ ଵିଜୃମ୍ଭିତମାଲୋକ୍ଯ ହର୍ଷାଦ୍ ଦେଵାନ୍ତକୋ ବଲୀ। ପରିଘେଣାଭିଦୁଦ୍ରାଵ ମାରୁତାତ୍ମଜମାହଵେ
ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବାନ୍ତକ ଖୁସିରେ ତାଲ ଦଣ୍ଡ ନେଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ହନୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ତମାପତନ୍ତମୁତ୍ପତ୍ଯ ହନୂମାନ୍ କପିକୁଞ୍ଜରଃ। ଆଜଘାନ ତଦା ମୂର୍ଧ୍ନି ଵଜ୍ରକଲ୍ପେନ ମୁଷ୍ଟିନା
ସେ ଆକ୍ରମଣ କରିବାବେଳେ, ବନରାଜ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହନୁମାନ ଲାଫି ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ବଜ୍ର ସମାନ ମୁଷ୍ଟିରେ ଆଘାତ କଲେ।
ଶିରସି ପ୍ରାହରଦ୍ ଵୀରସ୍ତଦା ଵାଯୁସୁତୋ ବଲୀ। ନାଦେନାକମ୍ପଯଚ୍ଚୈଵ ରାକ୍ଷସାନ୍ ସ ମହାକପିଃ
ବୀର ବାୟୁପୁତ୍ର ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଜୋର ଆଘାତ କଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନରେ ସେଇ ମହାବାନର ରାକ୍ଷସମାନେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇପଡ଼ିଲେ।
ସ ମୁଷ୍ଟିନିଷ୍ପିଷ୍ଟଵିଭିନ୍ନମୂର୍ଧା ନିର୍ଵାନ୍ତଦନ୍ତାକ୍ଷିଵିଲମ୍ବିଜିହ୍ଵଃ। ଦେଵାନ୍ତକୋ ରାକ୍ଷସରାଜସୂନୁ- ର୍ଗତାସୁରୁର୍ଵ୍ଯାଂ ସହସା ପପାତ
ମୁଷ୍ଟିରେ ମୁଣ୍ଡ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଫାଟିଯିବା, ଦାନ୍ତ ଏବଂ ଆଖି ଖସିଯିବା, ଜିଭ ଲଟକିଯିବା ସହିତ, ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ ଦେବାନ୍ତକ ଏକାଥରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରି ଭୂମିରେ ଢଳିପଡ଼ିଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ ହତେ ରାକ୍ଷସଯୋଧମୁଖ୍ଯେ ମହାବଲେ ସଂଯତି ଦେଵଶତ୍ରୌ। କ୍ରୁଦ୍ଧସ୍ତ୍ରିଶୀର୍ଷା ନିଶିତାସ୍ତ୍ରମୁଗ୍ରଂ ଵଵର୍ଷ ନୀଲୋରସି ବାଣଵର୍ଷମ୍
ଯେତେବେଳେ ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଶତ୍ରୁ, ବିଶାଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସ ଯୋଦ୍ଧା ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ତେବେ କ୍ରୋଧିତ ତ୍ରିଶିରା ନୀଳଙ୍କ ଛାତି ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣର ଭୟଙ୍କର ବର୍ଷା କରିଲେ।
ମହୋଦରସ୍ତୁ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧଃ କୁଞ୍ଜରଂ ପର୍ଵତୋପମମ୍। ଭୂଯଃ ସମଧିରୁହ୍ଯାଶୁ ମନ୍ଦରଂ ରଶ୍ମିଵାନିଵ
ତାପରେ ମହୋଦର ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ପୁଣିଥରେ ପାହାଡ଼ ସମାନ ବଡ଼ ହାତୀ ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଶୀଘ୍ରତାରେ ମନ୍ଦର ପାହାଡ଼କୁ ଆରୋହଣ କରେ।
ତତୋ ବାଣମଯଂ ଵର୍ଷଂ ନୀଲସ୍ଯୋପର୍ଯପାତଯତ୍। ଗିରୌ ଵର୍ଷଂ ତଡିଚ୍ଚକ୍ରଚାପଵାନିଵ ତୋଯଦଃ
ତାପରେ ସେ ନୀଳଙ୍କ ଉପରେ ବାଣର ବର୍ଷା କଲେ, ଯେପରି ଏକ ମେଘ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁଷ ସହିତ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ବର୍ଷା କରେ।
ତତଃ ଶରୌଘୈରଭିଵୃଷ୍ଯମାଣୋ ଵିଭିନ୍ନଗାତ୍ରଃ କପିସୈନ୍ଯପାଲଃ। ନୀଲୋ ବଭୂଵାଥ ଵିସୃଷ୍ଟଗାତ୍ରୋ ଵିଷ୍ଟମ୍ଭିତସ୍ତେନ ମହାବଲେନ
ତାପରେ ଶରମାଳାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ଦେହ ଭାଗ ଭାଗରେ ଆହତ ହୋଇ, ବାନର ସେନାପତି ନୀଳ ଏହି ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଦ୍ଧା ଦ୍ୱାରା ଦୁର୍ବଳ ଓ ଅଚଳ ହୋଇପଡ଼ିଲେ।
ତତସ୍ତୁ ନୀଲଃ ପ୍ରତିଲବ୍ଧସଂଜ୍ଞଃ ଶୈଲଂ ସମୁତ୍ପାଟ୍ଯ ସଵୃକ୍ଷଖଣ୍ଡମ୍। ତତଃ ସମୁତ୍ପତ୍ଯ ମହୋଗ୍ରଵେଗୋ ମହୋଦରଂ ତେନ ଜଘାନ ମୂର୍ଧ୍ନି
ତାପରେ ନୀଳ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇ, ଗଛ ଓ ଶିଳା ସହିତ ଏକ ପାହାଡ଼ ଉପାଡ଼ି, ଭୟଙ୍କର ତ୍ୱରାରେ ଉଡ଼ି ଯାଇ, ସେହି ପାହାଡ଼ ଦ୍ୱାରା ମହୋଦରଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଆଘାତ କଲେ।
ତତଃ ସ ଶୈଲାଭିନିପାତଭଗ୍ନୋ ମହୋଦରସ୍ତେନ ମହାଦ୍ଵିପେନ। ଵ୍ଯାମୋହିତୋ ଭୂମିତଲେ ଗତାସୁଃ ପପାତ ଵଜ୍ରାଭିହତୋ ଯଥାଦ୍ରିଃ
ତାପରେ ସେହି ବଡ଼ ବାନର ଦ୍ୱାରା ପାହାଡ଼ ଆଘାତରେ ଭାଙ୍ଗିଯାଇ, ମହୋଦର ଅବାକ ଓ ଜୀବନହୀନ ହୋଇ, ବିଜୁଳି ଆଘାତ ପାଇଥିବା ପାହାଡ଼ ପରି ଭୂମିରେ ଢେରି ପଡ଼ିଲେ।
ପିତୃଵ୍ଯଂ ନିହତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତ୍ରିଶିରାଶ୍ଚାପମାଦଦେ। ହନୂମନ୍ତଂ ଚ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଵିଵ୍ଯାଧ ନିଶିତୈଃ ଶରୈଃ
ତାଙ୍କର ପିସା ମୃତ୍ୟୁ ଦେଖି, ତ୍ରିଶିରା ଧନୁଷ ଧରି, କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ହନୁମାନଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
ସ ଵାଯୁସୂନୁଃ କୁପିତଶ୍ଚିକ୍ଷେପ ଶିଖରଂ ଗିରେଃ। ତ୍ରିଶିରାସ୍ତଚ୍ଛରୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈର୍ବିଭେଦ ବହୁଧା ବଲୀ
ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ପାହାଡ଼ର ଶିଖର ଛାଡ଼ିଲେ, କିନ୍ତୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତ୍ରିଶିରା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଏହାକୁ ଅନେକ ଟୁକୁଡ଼ା କରିଦେଲେ।
ତଦ୍ ଵ୍ଯର୍ଥଂ ଶିଖରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦ୍ରୁମଵର୍ଷଂ ତଦା କପିଃ। ଵିସସର୍ଜ ରଣେ ତସ୍ମିନ୍ ରାଵଣସ୍ଯ ସୁତଂ ପ୍ରତି
ସେହି ପାହାଡ଼ ଶିଖର ବ୍ୟର୍ଥ ହେବା ଦେଖି, ସେ ବାନର ଯୋଦ୍ଧା ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣଙ୍କ ପୁଅ ଉପରେ ଗଛର ବର୍ଷା କଲେ।
ତମାପତନ୍ତମାକାଶେ ଦ୍ରୁମଵର୍ଷଂ ପ୍ରତାପଵାନ୍। ତ୍ରିଶିରା ନିଶିତୈର୍ବାଣୈଶ୍ଚିଚ୍ଛେଦ ଚ ନନାଦ ଚ
ଏହି ଗଛର ବର୍ଷା ଆକାଶରେ ଆସୁଥିବାବେଳେ, ପ୍ରତାପଶାଳୀ ତ୍ରିଶିରା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ କାଟିଦେଲେ ଓ ଗର୍ଜନ କଲେ।
ହନୂମାଂସ୍ତୁ ସମୁତ୍ପତ୍ଯ ହଯଂ ତ୍ରିଶିରସସ୍ତଦା। ଵିଦଦାର ନଖୈଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ନାଗେନ୍ଦ୍ରଂ ମୃଗରାଡିଵ
ତାପରେ ହନୁମାନ ଉଡ଼ି ଯାଇ, କ୍ରୋଧରେ ତ୍ରିଶିରାଙ୍କ ଘୋଡ଼ାକୁ ନଖରେ ଫାଟିଦେଲେ, ଯେପରି ଏକ ସିଂହ ନାଗକୁ ଚିରିଦେଇଥାଏ।
ଅଥ ଶକ୍ତିଂ ସମାସାଦ୍ଯ କାଲରାତ୍ରିମିଵାନ୍ତକଃ। ଚିକ୍ଷେପାନିଲପୁତ୍ରାଯ ତ୍ରିଶିରା ରାଵଣାତ୍ମଜଃ
ତାପରେ ରାବଣଙ୍କ ପୁଅ ତ୍ରିଶିରା, ଏକ ଶକ୍ତି ଧରି, ଯେପରି ମୃତ୍ୟୁ ଦେବୀ କାଳରାତ୍ରୀକୁ ଛାଡ଼ିଦିଏ, ସେହିପରି ବାୟୁପୁତ୍ର ଉପରେ ଶକ୍ତି ଛାଡ଼ିଲେ।
ଦିଵଃ କ୍ଷିପ୍ତାମିଵୋଲ୍କାଂ ତାଂ ଶକ୍ତିଂ କ୍ଷିପ୍ତାମସଙ୍ଗତାମ୍। ଗୃହୀତ୍ଵା ହରିଶାର୍ଦୂଲୋ ବଭଞ୍ଜ ଚ ନନାଦ ଚ
ଆକାଶରୁ ପଡ଼ୁଥିବା ଉଲ୍କା ପରି ସେଇ ଶକ୍ତିକୁ, ବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସିଂହ ସଦୃଶ ହନୁମାନ ଧରି ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ ଓ ଉଚ୍ଚରେ ଗର୍ଜନ କଲେ।
ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଘୋରସଂକାଶାଂ ଶକ୍ତିଂ ଭଗ୍ନାଂ ହନୂମତା। ପ୍ରହୃଷ୍ଟା ଵାନରଗଣା ଵିନେଦୁର୍ଜଲଦା ଯଥା
ହନୁମାନ ଦ୍ୱାରା ସେଇ ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତି ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ଦେଖି, ବାନରମାନେ ଖୁସିରେ ମେଘର ଗର୍ଜନ ପରି ଉଚ୍ଚରେ ଚିତ୍କାର କଲେ।