ନରାନ୍ତକଂ ହତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚୁକ୍ରୁଶୁର୍ନୈର୍ଋତର୍ଷଭାଃ। ଦେଵାନ୍ତକସ୍ତ୍ରିମୂର୍ଧା ଚ ପୌଲସ୍ତ୍ଯଶ୍ଚ ମହୋଦରଃ
ନରାନ୍ତକଙ୍କୁ ମୃତ ଦେଖି, ରାକ୍ଷସମାନେ—ଦେବାନ୍ତକ, ତ୍ରିଶିରା, ପୌଳସ୍ତ୍ୟ ଏବଂ ମହୋଦର—ଚିତ୍କାର କରିଉଠିଲେ।
ଆରୂଢୋ ମେଘସଂକାଶଂ ଵାରଣେନ୍ଦ୍ରଂ ମହୋଦରଃ। ଵାଲିପୁତ୍ରଂ ମହାଵୀର୍ଯମଭିଦୁଦ୍ରାଵ ଵେଗଵାନ୍
ମହୋଦର, ବର୍ଷାମେଘ ପରି କଳା ଏକ ବଡ଼ ହାତୀରେ ଚଢ଼ି, ବେଗରେ ବାଲିଙ୍କ ପୁଅ ଶୂର ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯସନସଂତପ୍ତସ୍ତଦା ଦେଵାନ୍ତକୋ ବଲୀ। ଆଦାଯ ପରିଘଂ ଘୋରମଙ୍ଗଦଂ ସମଭିଦ୍ରଵତ୍
ଭାଇଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଦୁଃଖରେ ଜଳୁଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବାନ୍ତକ ଭୟଙ୍କର ଲୋହା ଗଦା ନେଇ, ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ଉପରେ ଦୌଡ଼ିଆସିଲେ।
ରଥମାଦିତ୍ଯସଂକାଶଂ ଯୁକ୍ତଂ ପରମଵାଜିଭିଃ। ଆସ୍ଥାଯ ତ୍ରିଶିରା ଵୀରୋ ଵାଲିପୁତ୍ରମଥାଭ୍ଯଗାତ୍
ତ୍ରିଶିରା ଶୂର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ା ଯୁକ୍ତ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ବାଲିଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ଦିଗରେ ଆଗେଇଲେ।
ସ ତ୍ରିଭିର୍ଦେଵଦର୍ପଘ୍ନୈ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରୈରଭିଦ୍ରୁତଃ। ଵୃକ୍ଷମୁତ୍ପାଟଯାମାସ ମହାଵିଟପମଙ୍ଗଦଃ
ଏହି ତିନି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଆକ୍ରମଣରେ, ଦେବତାଙ୍କ ଗର୍ବ ଭଙ୍ଗ କରିଥିବା ଏହିମାନେ, ଅଙ୍ଗଦ ଏକ ବଡ଼ ଶାଖା ଥିବା ଗଛ ଉପ୍ରାଡ଼ିଲେ।
ଦେଵାନ୍ତକାଯ ତଂ ଵୀରଶ୍ଚିକ୍ଷେପ ସହସାଙ୍ଗଦଃ। ମହାଵୃକ୍ଷଂ ମହାଶାଖଂ ଶକ୍ରୋ ଦୀପ୍ତାମିଵାଶନିମ୍
ଏହି ଶୂର ଅଙ୍ଗଦ ଏହି ବଡ଼ ଏବଂ ବିସ୍ତୃତ ଶାଖା ଥିବା ଗଛକୁ ଦେବାନ୍ତକଙ୍କ ଉପରେ ହଠାତ୍ ଛାଡ଼ିଲେ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ଦୀପ୍ତିମାନ ବିଜୁଳି ଛାଡ଼ନ୍ତି।
ତ୍ରିଶିରାସ୍ତଂ ପ୍ରଚିଚ୍ଛେଦ ଶରୈରାଶୀଵିଷୋପମୈଃ। ସ ଵୃକ୍ଷଂ କୃତ୍ତମାଲୋକ୍ଯ ଉତ୍ପପାତ ତଦାଙ୍ଗଦଃ
ତ୍ରିଶିରା ସେଇ ଗଛକୁ ସାପର ବିଷ ପରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ କାଟିଦେଲେ। ଗଛ ଭାଙ୍ଗିଯିବାକୁ ଦେଖି, ଅଙ୍ଗଦ ଲାଫିଲେ।
ସ ଵଵର୍ଷ ତତୋ ଵୃକ୍ଷାନ୍ ଶିଲାଶ୍ଚ କପିକୁଞ୍ଜରଃ। ତାନ୍ ପ୍ରଚିଚ୍ଛେଦ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧସ୍ତ୍ରିଶିରା ନିଶିତୈଃ ଶରୈଃ
ତାପରେ କପିମୁଖ୍ୟ ଅଙ୍ଗଦ ଗଛ ଏବଂ ପାଥର ବର୍ଷା କଲେ, କିନ୍ତୁ କ୍ରୁଧ୍ଧ ତ୍ରିଶିରା ସେଗୁଡ଼ିକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ କାଟିଦେଲେ।
ପରିଘାଗ୍ରେଣ ତାନ୍ ଵୃକ୍ଷାନ୍ ବଭଞ୍ଜ ସ ମହୋଦରଃ। ତ୍ରିଶିରାଶ୍ଚାଙ୍ଗଦଂ ଵୀରମଭିଦୁଦ୍ରାଵ ସାଯକୈଃ
ମହୋଦର ତାଲ ଦଣ୍ଡର ଆଗରେ ସେଇ ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, ଏବଂ ତ୍ରିଶିରା ତୀର ନେଇ ବୀର ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ଗଜେନ ସମଭିଦ୍ରୁତ୍ଯ ଵାଲିପୁତ୍ରଂ ମହୋଦରଃ। ଜଘାନୋରସି ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧସ୍ତୋମରୈର୍ଵଜ୍ରସଂନିଭୈଃ
ମହୋଦର ଏକ ହାତୀ ଉପରେ ଚଢ଼ି ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ବାଲିଙ୍କ ପୁଅ ଉପରେ ଝପଟି ପଡ଼ିଲେ ଏବଂ ବଜ୍ର ସମାନ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୋମାର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ଛାତିକୁ ଆଘାତ କଲେ।
ଦେଵାନ୍ତକଶ୍ଚ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧଃ ପରିଘେଣ ତଦାଙ୍ଗଦମ୍। ଉପଗମ୍ଯାଭିହତ୍ଯାଶୁ ଵ୍ଯପଚକ୍ରାମ ଵେଗଵାନ୍
ଦେବାନ୍ତକ ମଧ୍ୟ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି ତାଙ୍କୁ ତାଲ ଦଣ୍ଡରେ ଦ୍ରୁତ ଆଘାତ କରି, ପଛକୁ ତେଜରେ ହଟିଗଲେ।
ସ ତ୍ରିଭିର୍ନୈର୍ଋତଶ୍ରେଷ୍ଠୈର୍ଯୁଗପତ୍ ସମଭିଦ୍ରୁତଃ। ନ ଵିଵ୍ଯଥେ ମହାତେଜା ଵାଲିପୁତ୍ରଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ସେଇ ତିନିଜଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାକ୍ଷସ ଏକାସାଥିରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ ମଧ୍ୟ, ତେଜସ୍ୱୀ ଏବଂ ପ୍ରତାପୀ ବାଲିଙ୍କ ପୁଅ କିଛିମାତ୍ରେ ଭୟଭିତ ହେଲେ ନାହିଁ।
ସ ଵେଗଵାନ୍ ମହାଵେଗଂ କୃତ୍ଵା ପରମଦୁର୍ଜଯଃ। ତଲେନ ସମଭିଦ୍ରୁତ୍ଯ ଜଘାନାସ୍ଯ ମହାଗଜମ୍
ସେ ତେଜସ୍ୱୀ ଏବଂ ଦୁର୍ଜୟ ଅଙ୍ଗଦ ବେଗରେ ଆଗେଇ ଏକ ଭୟଙ୍କର ହାତୀକୁ ତାଙ୍କ ହାତରେ ଆଘାତ କଲେ।
ତସ୍ଯ ତେନ ପ୍ରହାରେଣ ନାଗରାଜସ୍ଯ ସଂଯୁଗେ। ପେତତୁର୍ନଯନେ ତସ୍ଯ ଵିନନାଶ ସ କୁଞ୍ଜରଃ
ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଆଘାତରେ ହାତୀର ଦୁଇ ଆଖି ଚୁଇଁ ପଡ଼ିଲା ଏବଂ ସେଇ ହାତୀ ସେଠାରେ ମରିଗଲା।
ଵିଷାଣଂ ଚାସ୍ଯ ନିଷ୍କୃଷ୍ଯ ଵାଲିପୁତ୍ରୋ ମହାବଲଃ। ଦେଵାନ୍ତକମଭିଦ୍ରୁତ୍ଯ ତାଡଯାମାସ ସଂଯୁଗେ
ତାପରେ ବାଲିଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ସେଇ ହାତୀର ଦାଁତ ଉଖଳି ନେଇ, ଦେବାନ୍ତକଙ୍କ ଉପରେ ଝପଟି ପଡ଼ି ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।
ସ ଵିହ୍ଵଲସ୍ତୁ ତେଜସ୍ଵୀ ଵାତୋଦ୍ଧୂତ ଇଵ ଦ୍ରୁମଃ। ଲାକ୍ଷାରସସଵର୍ଣଂ ଚ ସୁସ୍ରାଵ ରୁଧିରଂ ମହତ୍
ସେଇ ଆଘାତରେ ଦେବାନ୍ତକ ତଳମଳାଇ ହେବାକୁ ଲାଗିଲେ, ବାତାସରେ ହଲୁଚିଯାଉଥିବା ଗଛ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଏବଂ ଲାଖର ରଙ୍ଗ ପରି ଗାଢ଼ ରକ୍ତ ଝରିଲା।
ଅଥାଶ୍ଵାସ୍ଯ ମହାତେଜାଃ କୃଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ ଦେଵାନ୍ତକୋ ବଲୀ। ଆଵିଧ୍ଯ ପରିଘଂ ଵେଗାଦାଜଘାନ ତଦାଙ୍ଗଦମ୍
ତାପରେ ଦେବାନ୍ତକ ଦୁର୍ବଳ ହେଲେ ମଧ୍ୟ କେତେକ ଶକ୍ତି ସଂଗ୍ରହ କରି, ତାଲ ଦଣ୍ଡକୁ ଘୁଞ୍ଚାଇ ବେଗରେ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।
ପରିଘାଭିହତଶ୍ଚାପି ଵାନରେନ୍ଦ୍ରାତ୍ମଜସ୍ତଦା। ଜାନୁଭ୍ଯାଂ ପତିତୋ ଭୂମୌ ପୁନରେଵୋତ୍ପପାତ ହ
ତାଲ ଦଣ୍ଡର ଆଘାତରେ ବାନର ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ ଭୂମିରେ ଗୁଡ଼ି ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ତୁରନ୍ତ ପୁଣି ଉଠି ଦାଉଡ଼ିଲେ।
ତମୁତ୍ପତନ୍ତଂ ତ୍ରିଶିରାସ୍ତ୍ରିଭିର୍ବାଣୈରଜିହ୍ମଗୈଃ। ଘୋରୈର୍ହରିପତେଃ ପୁତ୍ରଂ ଲଲାଟେଽଭିଜଘାନ ହ
ଅଙ୍ଗଦ ଉଠିଉଠି ଯିବାବେଳେ, ତ୍ରିଶିରା ତିନିଟି ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ସିଧା ତୀର ଦ୍ୱାରା ବାନରପତିଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ଲଳାଟରେ ଆଘାତ କଲେ।
ତତୋଽଙ୍ଗଦଂ ପରିକ୍ଷିପ୍ତଂ ତ୍ରିଭିର୍ନୈର୍ଋତପୁଙ୍ଗଵୈଃ। ହନୂମାନଥ ଵିଜ୍ଞାଯ ନୀଲଶ୍ଚାପି ପ୍ରତସ୍ଥତୁଃ
ତାପରେ ଅଙ୍ଗଦ ତିନିଜଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିଶାଦ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯିବାକୁ ଦେଖି, ହନୁମାନ ଏବଂ ନୀଳ ଦୁହେଁ ଅବସ୍ଥା ବୁଝି ଯୁଦ୍ଧକୁ ଆଗେଇଲେ।
ତତଶ୍ଚିକ୍ଷେପ ଶୈଲାଗ୍ରଂ ନୀଲସ୍ତ୍ରିଶିରସେ ତଦା। ତଦ୍ ରାଵଣସୁତୋ ଧୀମାନ୍ ବିଭେଦ ନିଶିତୈଃ ଶରୈଃ
ସେଇ ସମୟରେ ନୀଳ ଏକ ପାହାଡ଼ ଶିଖର ତ୍ରିଶିରାଙ୍କ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ, କିନ୍ତୁ ରାବଣଙ୍କ ବୁଦ୍ଧିମାନ ପୁଅ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରରେ ତାହାକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ।
ତଦ୍ବାଣଶତନିର୍ଭିନ୍ନଂ ଵିଦାରିତଶିଲାତଲମ୍। ସଵିସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗଂ ସଜ୍ଵାଲଂ ନିପପାତ ଗିରେଃ ଶିରଃ
ତାପରେ ଶତ ତୀରରେ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ପାହାଡ଼ ତଳ ଫାଟିଯିବା ସହିତ, ଅଗ୍ନି ଝରାଉଥିବା ଏହି ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଭୂମିକୁ ଢଳିପଡ଼ିଲା।
ସ ଵିଜୃମ୍ଭିତମାଲୋକ୍ଯ ହର୍ଷାଦ୍ ଦେଵାନ୍ତକୋ ବଲୀ। ପରିଘେଣାଭିଦୁଦ୍ରାଵ ମାରୁତାତ୍ମଜମାହଵେ
ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବାନ୍ତକ ଖୁସିରେ ତାଲ ଦଣ୍ଡ ନେଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ହନୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ତମାପତନ୍ତମୁତ୍ପତ୍ଯ ହନୂମାନ୍ କପିକୁଞ୍ଜରଃ। ଆଜଘାନ ତଦା ମୂର୍ଧ୍ନି ଵଜ୍ରକଲ୍ପେନ ମୁଷ୍ଟିନା
ସେ ଆକ୍ରମଣ କରିବାବେଳେ, ବନରାଜ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହନୁମାନ ଲାଫି ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ବଜ୍ର ସମାନ ମୁଷ୍ଟିରେ ଆଘାତ କଲେ।
ଶିରସି ପ୍ରାହରଦ୍ ଵୀରସ୍ତଦା ଵାଯୁସୁତୋ ବଲୀ। ନାଦେନାକମ୍ପଯଚ୍ଚୈଵ ରାକ୍ଷସାନ୍ ସ ମହାକପିଃ
ବୀର ବାୟୁପୁତ୍ର ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଜୋର ଆଘାତ କଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନରେ ସେଇ ମହାବାନର ରାକ୍ଷସମାନେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇପଡ଼ିଲେ।
ସ ମୁଷ୍ଟିନିଷ୍ପିଷ୍ଟଵିଭିନ୍ନମୂର୍ଧା ନିର୍ଵାନ୍ତଦନ୍ତାକ୍ଷିଵିଲମ୍ବିଜିହ୍ଵଃ। ଦେଵାନ୍ତକୋ ରାକ୍ଷସରାଜସୂନୁ- ର୍ଗତାସୁରୁର୍ଵ୍ଯାଂ ସହସା ପପାତ
ମୁଷ୍ଟିରେ ମୁଣ୍ଡ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଫାଟିଯିବା, ଦାନ୍ତ ଏବଂ ଆଖି ଖସିଯିବା, ଜିଭ ଲଟକିଯିବା ସହିତ, ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ ଦେବାନ୍ତକ ଏକାଥରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରି ଭୂମିରେ ଢଳିପଡ଼ିଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ ହତେ ରାକ୍ଷସଯୋଧମୁଖ୍ଯେ ମହାବଲେ ସଂଯତି ଦେଵଶତ୍ରୌ। କ୍ରୁଦ୍ଧସ୍ତ୍ରିଶୀର୍ଷା ନିଶିତାସ୍ତ୍ରମୁଗ୍ରଂ ଵଵର୍ଷ ନୀଲୋରସି ବାଣଵର୍ଷମ୍
ଯେତେବେଳେ ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଶତ୍ରୁ, ବିଶାଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସ ଯୋଦ୍ଧା ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ତେବେ କ୍ରୋଧିତ ତ୍ରିଶିରା ନୀଳଙ୍କ ଛାତି ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣର ଭୟଙ୍କର ବର୍ଷା କରିଲେ।
ମହୋଦରସ୍ତୁ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧଃ କୁଞ୍ଜରଂ ପର୍ଵତୋପମମ୍। ଭୂଯଃ ସମଧିରୁହ୍ଯାଶୁ ମନ୍ଦରଂ ରଶ୍ମିଵାନିଵ
ତାପରେ ମହୋଦର ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ପୁଣିଥରେ ପାହାଡ଼ ସମାନ ବଡ଼ ହାତୀ ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଶୀଘ୍ରତାରେ ମନ୍ଦର ପାହାଡ଼କୁ ଆରୋହଣ କରେ।
ତତୋ ବାଣମଯଂ ଵର୍ଷଂ ନୀଲସ୍ଯୋପର୍ଯପାତଯତ୍। ଗିରୌ ଵର୍ଷଂ ତଡିଚ୍ଚକ୍ରଚାପଵାନିଵ ତୋଯଦଃ
ତାପରେ ସେ ନୀଳଙ୍କ ଉପରେ ବାଣର ବର୍ଷା କଲେ, ଯେପରି ଏକ ମେଘ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁଷ ସହିତ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ବର୍ଷା କରେ।
ତତଃ ଶରୌଘୈରଭିଵୃଷ୍ଯମାଣୋ ଵିଭିନ୍ନଗାତ୍ରଃ କପିସୈନ୍ଯପାଲଃ। ନୀଲୋ ବଭୂଵାଥ ଵିସୃଷ୍ଟଗାତ୍ରୋ ଵିଷ୍ଟମ୍ଭିତସ୍ତେନ ମହାବଲେନ
ତାପରେ ଶରମାଳାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ଦେହ ଭାଗ ଭାଗରେ ଆହତ ହୋଇ, ବାନର ସେନାପତି ନୀଳ ଏହି ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଦ୍ଧା ଦ୍ୱାରା ଦୁର୍ବଳ ଓ ଅଚଳ ହୋଇପଡ଼ିଲେ।