ଶମ୍ବରୋ ଦେଵରାଜେନ ନରକୋ ଵିଷ୍ଣୁନା ଯଥା। ତଥାଦ୍ଯ ଶଯିତା ରାମୋ ମଯା ଯୁଧି ନିପାତିତଃ
ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ଶମ୍ବରକୁ ମାରିଥିଲେ, ବିଷ୍ଣୁ ନରକକୁ ବିଧ୍ୱଂସ କରିଥିଲେ, ସେପରି ଆଜି ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ରାମଙ୍କୁ ମାରି ଶୋଇ ଦେଇବି।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତ୍ରିଶିରସୋ ଵାକ୍ଯଂ ରାଵଣୋ ରାକ୍ଷସାଧିପଃ। ପୁନର୍ଜାତମିଵାତ୍ମାନଂ ମନ୍ଯତେ କାଲଚୋଦିତଃ
ତିନିମୁହାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ରାକ୍ଷସମାନେଙ୍କ ରାଜା ରାବଣ ଭାବିଲେ ଯେ ସେ ନବଜନ୍ମ ନେଲେ, କାଳର ଚେତନାରେ ପ୍ରେରିତ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତ୍ରିଶିରସୋ ଵାକ୍ଯଂ ଦେଵାନ୍ତକନରାନ୍ତକୌ। ଅତିକାଯଶ୍ଚ ତେଜସ୍ଵୀ ବଭୂଵୁର୍ଯୁଦ୍ଧହର୍ଷିତାଃ
ତିନିମୁହାଙ୍କର ଉକ୍ତି ଶୁଣି, ଦେବାନ୍ତକ, ନରାନ୍ତକ ଓ ତେଜସ୍ୱୀ ଅତିକାୟ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
ତତୋଽହମହମିତ୍ଯେଵଂ ଗର୍ଜନ୍ତୋ ନୈର୍ଋତର୍ଷଭାଃ। ରାଵଣସ୍ଯ ସୁତା ଵୀରାଃ ଶକ୍ରତୁଲ୍ଯପରାକ୍ରମାଃ
ତାପରେ, 'ମୁଁ ସର୍ବୋପରି' ବୋଲି ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରେ ଗର୍ଜନ କରି, ରାବଣଙ୍କର ସାହସୀ ପୁଅମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ।
ଅନ୍ତରିକ୍ଷଗତାଃ ସର୍ଵେ ସର୍ଵେ ମାଯାଵିଶାରଦାଃ। ସର୍ଵେ ତ୍ରିଦଶଦର୍ପଘ୍ନାଃ ସର୍ଵେ ସମରଦୁର୍ମଦାଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଆକାଶରେ ଚଳିଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ମାୟାକୁଶଳ, ସମସ୍ତେ ଦେବତାଙ୍କ ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ କରିଥିବା, ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମତ୍ତ।
ସର୍ଵେ ସୁବଲସମ୍ପନ୍ନାଃ ସର୍ଵେ ଵିସ୍ତୀର୍ଣକୀର୍ତଯଃ। ସର୍ଵେ ସମରମାସାଦ୍ଯ ନ ଶ୍ରୂଯନ୍ତେ ସ୍ମ ନିର୍ଜିତାଃ
ସମସ୍ତେ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସମସ୍ତଙ୍କର ଖ୍ୟାତି ଦିଗ୍ଦିଗନ୍ତରେ ପ୍ରସାରିତ; ଯୁଦ୍ଧରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ପରାଜିତ ହେବାର କଥା ଶୁଣାଯାଇନାହିଁ।
ଦେଵୈରପି ସଗନ୍ଧର୍ଵୈଃ ସକିଂନରମହୋରଗୈଃ। ସର୍ଵେଽସ୍ତ୍ରଵିଦୁଷୋ ଵୀରାଃ ସର୍ଵେ ଯୁଦ୍ଧଵିଶାରଦାଃ। ସର୍ଵେ ପ୍ରଵରଵିଜ୍ଞାନାଃ ସର୍ଵେ ଲବ୍ଧଵରାସ୍ତଥା
ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର ଓ ମହାନାଗମାନେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ସମସ୍ତ ବୀରମାନେ—ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଉତ୍ତମ ଜ୍ଞାନ ଓ ଦେବତାଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ ପ୍ରାପ୍ତ—କେବେ ମଧ୍ୟ ପରାଜିତ କରିପାରିନଥିଲେ।
ସ ତୈସ୍ତଥା ଭାସ୍କରତୁଲ୍ଯଵର୍ଚସୈଃ ସୁତୈର୍ଵୃତଃ ଶତ୍ରୁବଲଶ୍ରିଯାର୍ଦନୈଃ। ରରାଜ ରାଜା ମଘଵାନ୍ ଯଥାମରୈ- ର୍ଵୃତୋ ମହାଦାନଵଦର୍ପନାଶନୈଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ତେଜସ୍ୱୀ, ଶତ୍ରୁ ସେନାର ମହିମାକୁ ନଶ୍ୱନ୍ନ କରୁଥିବା ପୁଅମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିବା, ରାଜା ଏଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ମହାଦାନବମାନେଙ୍କ ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ କରୁଥିଲେ।
ସ ପୁତ୍ରାନ୍ ସମ୍ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ଭୂଷଯିତ୍ଵା ଚ ଭୂଷଣୈଃ। ଆଶୀର୍ଭିଶ୍ଚ ପ୍ରଶସ୍ତାଭିଃ ପ୍ରେଷଯାମାସ ଵୈ ରଣେ
ସେ ତାଙ୍କର ପୁଅମାନଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଭଲ ଭଲ ଗହଣା ପିନ୍ଧାଇଦେଲେ ଏବଂ ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ସେମାନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧକୁ ପଠାଇଲେ।
ଯୁଦ୍ଧୋନ୍ମତ୍ତଂ ଚ ମତ୍ତଂ ଚ ଭ୍ରାତରୌ ଚାପି ରାଵଣଃ। ରକ୍ଷଣାର୍ଥଂ କୁମାରାଣାଂ ପ୍ରେଷଯାମାସ ସଂଯୁଗେ
ରାବଣ ତାଙ୍କର ଭାଇମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ, ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ଉତ୍ସାହରେ ମତ୍ତ ଥିଲେ, ପୁଅମାନଙ୍କର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧକୁ ପଠାଇଲେ।
ତେଽଭିଵାଦ୍ଯ ମହାତ୍ମାନଂ ରାଵଣଂ ଲୋକରାଵଣମ୍। କୃତ୍ଵା ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ଚୈଵ ମହାକାଯାଃ ପ୍ରତସ୍ଥିରେ
ସେଇ ବଡ଼ ଦେହ ଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ, ବିଶ୍ୱର ନାୟକ ରାବଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ତାଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ଯାତ୍ରା କଲେ।
ସର୍ଵୌଷଧୀଭିର୍ଗନ୍ଧୈଶ୍ଚ ସମାଲଭ୍ଯ ମହାବଲାଃ। ନିର୍ଜଗ୍ମୁର୍ନୈର୍ଋତଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ଷଡେତେ ଯୁଦ୍ଧକାଙ୍କ୍ଷିଣଃ
ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଔଷଧ ଓ ସୁଗନ୍ଧି ଲଗାଇ, ଏହି ଛଅ ଜଣ ନିଶାଚର ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ଆଶା କରି ବାହାରିଗଲେ।
ତ୍ରିଶିରାଶ୍ଚାତିକାଯଶ୍ଚ ଦେଵାନ୍ତକନରାନ୍ତକୌ। ମହୋଦରମହାପାର୍ଶ୍ଵୌ ନିର୍ଜଗ୍ମୁଃ କାଲଚୋଦିତାଃ
ତ୍ରିଶିରା, ଅତିକାୟ, ଦେବାନ୍ତକ, ନରାନ୍ତକ, ମହୋଦର ଓ ମହାପାର୍ଶ୍ୱ—ଏହିମାନେ ଭାଗ୍ୟର ଆଗ୍ରହରେ ବାହାରିଗଲେ।
ତତଃ ସୁଦର୍ଶନଂ ନାଗଂ ନୀଲଜୀମୂତସଂନିଭମ୍। ଐରାଵତକୁଲେ ଜାତମାରୁରୋହ ମହୋଦରଃ
ତାପରେ ମହୋଦର ଏକ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମେଘ ଭଳି କଳା, ଏବଂ ଏୟାରାବତ ବଂଶର ସୁଦର୍ଶନ ନାମକ ହାତୀ ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ।
ସର୍ଵାଯୁଧସମାଯୁକ୍ତସ୍ତୂଣୀଭିଶ୍ଚାପ୍ଯଲଂକୃତଃ। ରରାଜ ଗଜମାସ୍ଥାଯ ସଵିତେଵାସ୍ତମୂର୍ଧନି
ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ତୁଣୀର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇ, ସେ ହାତୀ ଉପରେ ବସି, ସଂଧ୍ୟାବେଳରେ ପର୍ବତ ଶିଖରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ହଯୋତ୍ତମସମାଯୁକ୍ତଂ ସର୍ଵାଯୁଧସମାକୁଲମ୍। ଆରୁରୋହ ରଥଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ତ୍ରିଶିରା ରାଵଣାତ୍ମଜଃ
ରାବଣଙ୍କ ପୁଅ ତ୍ରିଶିରା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଯୋଗିତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଭରିଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥ ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ।
ତ୍ରିଶିରା ରଥମାସ୍ଥାଯ ଵିରରାଜ ଧନୁର୍ଧରଃ। ସଵିଦ୍ଯୁଦୁଲ୍କଃ ସଜ୍ଵାଲଃ ସେନ୍ଦ୍ରଚାପ ଇଵାମ୍ବୁଦଃ
ଧନୁର୍ଧର ତ୍ରିଶିରା ରଥ ଉପରେ ବସି, ବିଦ୍ୟୁତ, ଉଲ୍କା ଓ ଅଗ୍ନିର ଜ୍ୱାଳା ସହିତ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଧନୁଷ ଶୋଭିତ ମେଘ ଭଳି ଚମକୁଥିଲେ।
ତ୍ରିଭିଃ କିରୀଟୈସ୍ତ୍ରିଶିରାଃ ଶୁଶୁଭେ ସ ରଥୋତ୍ତମେ। ହିମଵାନିଵ ଶୈଲେନ୍ଦ୍ରସ୍ତ୍ରିଭିଃ କାଞ୍ଚନପର୍ଵତୈଃ
ତିନିଟି ମୁଣ୍ଡରେ ତିନିଟି ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧିଥିବା ତ୍ରିଶିରା ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥ ଉପରେ ହିମବନ୍ତ ପର୍ବତର ତିନିଟି ସୁନାର ଶିଖର ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଅତିକାଯୋଽତିତେଜସ୍ଵୀ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରସୁତସ୍ତଦା। ଆରୁରୋହ ରଥଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ସର୍ଵଧନୁଷ୍ମତାମ୍
ତାପରେ ଅତିକାୟ, ଅତି ତେଜସ୍ବୀ ଓ ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ, ସମସ୍ତ ଧନୁର୍ଧରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥ ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ।
ସୁଚକ୍ରାକ୍ଷଂ ସୁସଂଯୁକ୍ତଂ ସ୍ଵନୁକର୍ଷଂ ସୁକୂବରମ୍। ତୂଣୀବାଣାସନୈର୍ଦୀପ୍ତଂ ପ୍ରାସାସିପରିଘାକୁଲମ୍
ସେଇ ରଥର ଚକ୍ର ଉତ୍ତମ, ଯୋଗାଯୋଗ ଭଲ, ନିଜ ଧ୍ୱନି ଥିଲା, କୁମ୍ଭ ଉତ୍ତମ ଥିଲା, ତୁଣୀ, ବାଣ, ଧନୁଷ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଏବଂ ବେଶ କଠିନ ଅସ୍ତ୍ର, ତଳୱାର, ଗଦା ଭରିଥିଲା।
ସ କାଞ୍ଚନଵିଚିତ୍ରେଣ କିରୀଟେନ ଵିରାଜତା। ଭୂଷଣୈଶ୍ଚ ବଭୌ ମେରୁଃ ପ୍ରଭାଭିରିଵ ଭାସଯନ୍
ସୁନାରେ ଶୋଭିତ ମୁକୁଟ ଓ ଭଲ ଭଲ ଗହଣା ପିନ୍ଧି, ସେ ମେରୁ ପର୍ବତ ଭଳି ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଉଥିଲେ।
ସ ରରାଜ ରଥେ ତସ୍ମିନ୍ ରାଜସୂନୁର୍ମହାବଲଃ। ଵୃତୋ ନୈର୍ଋତଶାର୍ଦୂଲୈର୍ଵଜ୍ରପାଣିରିଵାମରୈଃ
ସେଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜପୁତ୍ର, ନିଶାଚରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବାଘ ଭଳି ଶୂରମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିବା, ତାଙ୍କର ରଥ ଉପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ହଯମୁଚ୍ଚୈଃଶ୍ରଵଃପ୍ରଖ୍ଯଂ ଶ୍ଵେତଂ କନକଭୂଷଣମ୍। ମନୋଜଵଂ ମହାକାଯମାରୁରୋହ ନରାନ୍ତକଃ
ନରାନ୍ତକ ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବାସ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ସୁନାର ଗହଣା ପିନ୍ଧିଥିବା, ମନ ଭଳି ଦ୍ରୁତ ଏବଂ ବଡ଼ ଦେହ ଥିବା ଧଳା ଘୋଡ଼ା ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ।
ଗୃହୀତ୍ଵା ପ୍ରାସମୁଲ୍କାଭଂ ଵିରରାଜ ନରାନ୍ତକଃ। ଶକ୍ତିମାଦାଯ ତେଜସ୍ଵୀ ଗୁହଃ ଶିଖିଗତୋ ଯଥା
ନରାନ୍ତକ ଅଗ୍ନି ସମାନ ଚମକୁଥିବା ବଡ଼ ବାଣ ଧରି, ଏବଂ ତେଜସ୍ବୀ ଗୁହା ପାହାଡ଼ ଉପରେ ମୟୂର ଭଳି ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଦେଵାନ୍ତକଃ ସମାଦାଯ ପରିଘଂ ହେମଭୂଷଣମ୍। ପରିଗୃହ୍ଯ ଗିରିଂ ଦୋର୍ଭ୍ଯାଂ ଵପୁର୍ଵିଷ୍ଣୋର୍ଵିଡମ୍ବଯନ୍
ଦେବାନ୍ତକ ସୁନାର ଗହଣା ଲଗାଇଥିବା ଗଦା ନେଇ, ଦୁଇ ହାତରେ ପାହାଡ଼ ଧରି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ରୂପକୁ ଅନୁକରଣ କରୁଥିଲେ।
ମହାପାର୍ଶ୍ଵୋ ମହାତେଜା ଗଦାମାଦାଯ ଵୀର୍ଯଵାନ୍। ଵିରରାଜ ଗଦାପାଣିଃ କୁବେର ଇଵ ସଂଯୁଗେ
ମହାପାର୍ଶ୍ୱ, ଅତି ତେଜସ୍ବୀ ଓ ପ୍ରବଳ, ଗଦା ନେଇ, ତାହା ହାତରେ ଧରି, ଯୁଦ୍ଧରେ କୁବେର ଭଳି ଚମକୁଥିଲେ।
ତେ ପ୍ରତସ୍ଥୁର୍ମହାତ୍ମାନୋଽମରାଵତ୍ଯାଃ ସୁରା ଇଵ। ତାନ୍ ଗଜୈଶ୍ଚ ତୁରଙ୍ଗୈଶ୍ଚ ରଥୈଶ୍ଚାମ୍ବୁଦନିଃସ୍ଵନୈଃ
ସେଇ ମହାନ୍ଭାଗମାନେ ଅମରାବତୀରେ ଦେବତାମାନେ ଯେମିତି ଚାଲନ୍ତି, ସେହିପରି ଅଗ୍ରଗତି କଲେ। ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥର ଗର୍ଜନାରେ ସମସ୍ତ ଦିଗ ଉଁଜିଗଲା।
ଅନୂତ୍ପେତୁର୍ମହାତ୍ମାନୋ ରାକ୍ଷସାଃ ପ୍ରଵରାଯୁଧାଃ। ତେ ଵିରେଜୁର୍ମହାତ୍ମାନଃ କୁମାରାଃ ସୂର୍ଯଵର୍ଚସଃ
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସମାନେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଅସ୍ତ୍ରଧାରଣ କରି ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ। ସେଇ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ କୁମାରମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଲାଗୁଥିଲେ।
କିରୀଟିନଃ ଶ୍ରିଯା ଜୁଷ୍ଟା ଗ୍ରହା ଦୀପ୍ତା ଇଵାମ୍ବରେ। ପ୍ରଗୃହୀତା ବଭୌ ତେଷାଂ ଶସ୍ତ୍ରାଣାମଵଲିଃ ସିତା
ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ ଓ ଶ୍ରୀରେ ଶୋଭିତ, ସେମାନେ ଆକାଶରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଗ୍ରହମାନେ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରମାନେ ଧଳା ଆଭାରେ ଚମକୁଥିଲା।
ଶରଦଭ୍ରପ୍ରତୀକାଶା ହଂସାଵଲିରିଵାମ୍ବରେ। ମରଣଂ ଵାପି ନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ଶତ୍ରୂଣାଂ ଵା ପରାଜଯମ୍
ଶରତ୍କାଳୀନ ମେଘ ପରି, ଆକାଶରେ ହଂସମାନେ ଯେପରି ଦେଖାଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ମନରେ ଧରିଲେ–ମୃତ୍ୟୁ କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ହରାଇବା।