ଜିହ୍ଵଯା ପରିଲିହ୍ଯନ୍ତଂ ସୃକ୍କିଣୀ ଶୋଣିତୋକ୍ଷିତେ। ମୃଦ୍ନନ୍ତଂ ଵାନରାନୀକଂ କାଲାନ୍ତକଯମୋପମମ୍
ସେ ଜିଭାରେ ରକ୍ତ ଲାଗିଥିବା ଠୋଠକୁ ଚାଟୁଥିଲେ, ବାନର ସେନାକୁ ଚକ୍କି ଦେଉଥିଲେ, ଯେପରି ସମୟର ଶେଷରେ ଯମର ଆଗମନ।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାକ୍ଷସଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ପ୍ରଦୀପ୍ତାନଲଵର୍ଚସମ୍। ଵିସ୍ଫାରଯାମାସ ତଦା କାର୍ମୁକଂ ପୁରୁଷର୍ଷଭଃ
ସେ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି ଦେଖି, ପୁରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ ତାଙ୍କର ଧନୁଷ ଟାଣିଲେ।
ସ ତସ୍ଯ ଚାପନିର୍ଘୋଷାତ୍ କୁପିତୋ ରାକ୍ଷସର୍ଷଭଃ। ଅମୃଷ୍ଯମାଣସ୍ତଂ ଘୋଷମଭିଦୁଦ୍ରାଵ ରାଘଵମ୍
ଧନୁଷର ଧ୍ୱନିରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ସେଇ ଶବ୍ଦ ସହିପାରିଲେନି, ରାଘବଙ୍କ ଉପରେ ଝାପିଲେ।
ତତସ୍ତୁ ଵାତୋଦ୍ଧତମେଘକଲ୍ପଂ ଭୁଜଂଗରାଜୋତ୍ତମଭୋଗବାହୁଃ। ତମାପତନ୍ତଂ ଧରଣୀଧରାଭ- ମୁଵାଚ ରାମୋ ଯୁଧି କୁମ୍ଭକର୍ଣମ୍
ତା'ପରେ ବାୟୁରେ ଉଡୁଥିବା ମେଘ ପରି, ସର୍ପରାଜଙ୍କ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ଚକ୍ର ପରି ହାତ, ପାହାଡ଼ ପରି ଆଗକୁ ଆସୁଥିବା କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାମ କହିଲେ—
ଆଗଚ୍ଛ ରକ୍ଷୋଽଧିପ ମା ଵିଷାଦ- ମଵସ୍ଥିତୋଽହଂ ପ୍ରଗୃହୀତଚାପଃ। ଅଵେହି ମାଂ ରାକ୍ଷସଵଂଶନାଶନଂ ଯସ୍ତ୍ଵଂ ମୁହୂର୍ତାଦ୍ ଭଵିତା ଵିଚେତାଃ
ଆସ, ରାକ୍ଷସମାନେର ମୁଖ୍ୟ! ଭୟ କରନି। ମୁଁ ଧନୁଷ ଧରି ଏଠାରେ ଉଭା ଅଛି। ମୋତେ ରାକ୍ଷସ ବଂଶ ନାଶକ ବୋଲି ଜାଣ। ଅତି ଶୀଘ୍ର ତୁମେ ଅଚେତନ ହେବ।
ରାମୋଽଯମିତି ଵିଜ୍ଞାଯ ଜହାସ ଵିକୃତସ୍ଵନମ୍। ଅଭ୍ଯଧାଵତ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧୋ ହରୀନ୍ ଵିଦ୍ରାଵଯନ୍ ରଣେ
‘ଏହି ରାମ’ ବୋଲି ଚିହ୍ନି, ସେ ଭୟଙ୍କର ସ୍ୱରରେ ହସିଲେ, ଏବଂ କ୍ରୋଧରେ ଭରି, ବାନରମାନେ ଉପରେ ଝାପିଲେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନେକୁ ଭଗାଇଦେଲେ।
ଦାରଯନ୍ନିଵ ସର୍ଵେଷାଂ ହୃଦଯାନି ଵନୌକସାମ୍। ପ୍ରହସ୍ଯ ଵିକୃତଂ ଭୀମଂ ସ ମେଘସ୍ତନିତୋପମମ୍
ସେ ଭୟଙ୍କର ହସି, ମେଘର ଗର୍ଜନ ସଦୃଶ ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଅରଣ୍ୟବାସୀଙ୍କର ହୃଦୟକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଉଛି ଭଳି ଲାଗୁଥିଲେ।
କୁମ୍ଭକର୍ଣୋ ମହାତେଜା ରାଘଵଂ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍। ନାହଂ ଵିରାଧୋ ଵିଜ୍ଞେଯୋ ନ କବନ୍ଧଃ ଖରୋ ନ ଚ। ନ ଵାଲୀ ନ ଚ ମାରୀଚଃ କୁମ୍ଭକର୍ଣଃ ସମାଗତଃ
ବିଶାଳ ତେଜସ୍ୱୀ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ରାଘବଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ନୁହେଁ ବିରାଧ, ମୁଁ କବନ୍ଧ ନୁହେଁ, ମୁଁ ଖର ନୁହେଁ; ମୁଁ ବାଲି ନୁହେଁ, ମୁଁ ମାରୀଚ ନୁହେଁ; ମୁଁ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ, ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି।”
ପଶ୍ଯ ମେ ମୁଦ୍ଗରଂ ଭୀମଂ ସର୍ଵଂ କାଲାଯସଂ ମହତ୍। ଅନେନ ନିର୍ଜିତା ଦେଵା ଦାନଵାଶ୍ଚ ପୁରା ମଯା
ମୋର ଏହି ଭୟଙ୍କର ମୁଦଗରକୁ ଦେଖ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଳା ଲୋହାରେ ବନାଯାଇଛି ଏବଂ ବହୁତ ବଡ଼। ଏହି ମୁଦଗର ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଦେବତାମାନେ ଓ ଦାନବମାନେକୁ ଜିତିଥିଲି।
ଵିକର୍ଣନାସ ଇତି ମାଂ ନାଵଜ୍ଞାତୁଂ ତ୍ଵମର୍ହସି। ସ୍ଵଲ୍ପାପି ହି ନ ମେ ପୀଡା କର୍ଣନାସାଵିନାଶନାତ୍
ମୋତେ 'କାନ ଓ ନାକ ନଥିବା' ବୋଲି ଅବମାନ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁ। କାନ ଓ ନାକ ହରାଇବାରେ ମୋତେ କିଛି ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏନାହିଁ।
ଦର୍ଶଯେକ୍ଷ୍ଵାକୁଶାର୍ଦୂଲ ଵୀର୍ଯଂ ଗାତ୍ରେଷୁ ମେଽନଘ। ତତସ୍ତ୍ଵାଂ ଭକ୍ଷଯିଷ୍ଯାମି ଦୃଷ୍ଟପୌରୁଷଵିକ୍ରମମ୍
ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁବଂଶର ସିଂହ, ନିଷ୍ପାପ ରାମ, ତୁମେ ମୋ ଦେହରେ ତୁମ ଶକ୍ତି ଦେଖାଅ। ତୁମର ପୌରୁଷ ଓ ପ୍ରଭାବ ଦେଖିବା ପରେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଖାଇଦେବି।
ସ କୁମ୍ଭକର୍ଣସ୍ଯ ଵଚୋ ନିଶମ୍ଯ ରାମଃ ସୁପୁଙ୍ଖାନ୍ ଵିସସର୍ଜ ବାଣାନ୍। ତୈରାହତୋ ଵଜ୍ରସମପ୍ରଵେଗୈ- ର୍ନ ଚୁକ୍ଷୁଭେ ନ ଵ୍ଯଥତେ ସୁରାରିଃ
କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ରାମ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ପଙ୍ଖଯୁକ୍ତ ବାଣ ଛାଡ଼ିଲେ। ସେହି ବଜ୍ର ଭଳି ବେଗବାନ ବାଣରେ ଆଘାତ ପାଇଲେ ମଧ୍ୟ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଶତ୍ରୁ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ କେବେ ଭୟଭିତ ହେଲେ ନାହିଁ, ନା ଅସ୍ଥିର ହେଲେ।
ଯୈଃ ସାଯକୈଃ ସାଲଵରା ନିକୃତ୍ତା ଵାଲୀ ହତୋ ଵାନରପୁଙ୍ଗଵଶ୍ଚ। ତେ କୁମ୍ଭକର୍ଣସ୍ଯ ତଦା ଶରୀରଂ ଵଜ୍ରୋପମା ନ ଵ୍ଯଥଯାମ୍ପ୍ରଚକ୍ରୁଃ
ଯେଉଁ ବାଣରେ ବାଲି ହତ ହୋଇଥିଲେ ଓ ବଡ଼ ବଡ଼ ଗଛ ଛିନ୍ନ ହୋଇଥିଲା, ସେହି ବାଣଗୁଡ଼ିକ ଏବେ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଦେହକୁ ଲାଗିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ବଜ୍ର ସମାନ ଦୃଢ଼ ଥିବାରୁ ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ କିଛି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇପାରିଲେ ନାହିଁ।
ସ ଵାରିଧାରା ଇଵ ସାଯକାଂସ୍ତାନ୍ ପିବନ୍ ଶରୀରେଣ ମହେନ୍ଦ୍ରଶତ୍ରୁଃ। ଜଘାନ ରାମସ୍ଯ ଶରପ୍ରଵେଗଂ ଵ୍ଯାଵିଧ୍ଯ ତଂ ମୁଦ୍ଗରମୁଗ୍ରଵେଗମ୍
ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶତ୍ରୁ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ, ତାଙ୍କ ଦେହରେ ଏହି ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ ଜଳଧାରା ଭଳି ପିଇଯାଉଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଦ୍ରୁତ ମୁଦଗରକୁ ଘୁଞ୍ଚାଇ ରାମଙ୍କ ବାଣ ଆକ୍ରମଣକୁ ପ୍ରତିହତ କଲେ।
ତତସ୍ତୁ ରକ୍ଷଃ କ୍ଷତଜାନୁଲିପ୍ତଂ ଵିତ୍ରାସନଂ ଦେଵମହାଚମୂନାମ୍। ଵ୍ଯାଵିଧ୍ଯ ତଂ ମୁଦ୍ଗରମୁଗ୍ରଵେଗଂ ଵିଦ୍ରାଵଯାମାସ ଚମୂଂ ହରୀଣାମ୍
ସେ ରାକ୍ଷସ, ରକ୍ତରେ ଲିପ୍ତ ହୋଇଥିବା ଗୁଡ଼ା ଗୁଡ଼ା ଘୁଞ୍ଚାଇ, ଦେବମାନେଙ୍କର ବଡ଼ ସେନାକୁ ଭୟଭୀତ କରି, ତାଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଦ୍ରୁତ ମୁଦଗର ଦ୍ୱାରା ବାନର ସେନାକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଲେ।
ଵାଯଵ୍ଯମାଦାଯ ତତୋଽପରାସ୍ତ୍ରଂ ରାମଃ ପ୍ରଚିକ୍ଷେପ ନିଶାଚରାଯ। ସମୁଦ୍ଗରଂ ତେନ ଜହାର ବାହୁଂ ସ କୃତ୍ତବାହୁସ୍ତୁମୁଲଂ ନନାଦ
ତାପରେ ରାମ ବାୟୁ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ, ଅନ୍ୟ ଏକ ଅସ୍ତ୍ର ରାତିର ଚରକୁ ଛାଡ଼ିଲେ। ସେହି ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ହାତ ଓ ମୁଦଗରକୁ କାଟିଦେଲେ। ଏହାରେ ଏକହାତି ରାକ୍ଷସ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କଲେ।
ସ ତସ୍ଯ ବାହୁର୍ଗିରିଶୃଙ୍ଗକଲ୍ପଃ ସମୁଦ୍ଗରୋ ରାଘଵବାଣକୃତ୍ତଃ। ପପାତ ତସ୍ମିନ୍ ହରିରାଜସୈନ୍ଯେ ଜଘାନ ତାଂ ଵାନରଵାହିନୀଂ ଚ
ତାଙ୍କର ପାହାଡ଼ ଶିଖର ସମାନ ବଡ଼ ହାତ ଓ ମୁଦଗର, ରାଘବଙ୍କ ବାଣରେ କାଟିଯାଇ, ବାନର ସେନା ମଧ୍ୟରେ ପଡ଼ିଗଲା ଏବଂ ବହୁତ ବାନରକୁ ମାରିଦେଲା।
ତେ ଵାନରା ଭଗ୍ନହତାଵଶେଷାଃ ପର୍ଯନ୍ତମାଶ୍ରିତ୍ଯ ତଦା ଵିଷଣ୍ଣାଃ। ପ୍ରପୀଡିତାଙ୍ଗା ଦଦୃଶୁଃ ସୁଘୋରଂ ନରେନ୍ଦ୍ରରକ୍ଷୋଽଧିପସଂନିପାତମ୍
ଯେଉଁ ବାନରମାନେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଭାଙ୍ଗିଯାଇ ଓ ଆହତ ହୋଇ, ତାକୁ ଦେଖି ଅତି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ଅଶ୍ରୟ ନେଲେ। ସେମାନଙ୍କ ଦେହ ଦୁଃଖରେ ଭରିଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ସେମାନେ ମନୁଷ୍ୟରାଜା ଓ ରାକ୍ଷସପତିଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ସଂଘର୍ଷକୁ ଦେଖିଲେ।
ସ କୁମ୍ଭକର୍ଣୋଽସ୍ତ୍ରନିକୃତ୍ତବାହୁ- ର୍ମହାସିକୃତ୍ତାଗ୍ର ଇଵାଚଲେନ୍ଦ୍ରଃ। ଉତ୍ପାଟଯାମାସ କରେଣ ଵୃକ୍ଷଂ ତତୋଽଭିଦୁଦ୍ରାଵ ରଣେ ନରେନ୍ଦ୍ରମ୍
ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ରରେ ହାତ କାଟିଯାଇଥିବା କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ, ଏକ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଶିଖର ତଳିଯାଇଥିବା ପରି, ତାଙ୍କ ହାତରେ ଗଛ ଉପଡ଼ି ନେଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ମନୁଷ୍ୟରାଜାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ତଂ ତସ୍ଯ ବାହୁଂ ସହତାଲଵୃକ୍ଷଂ ସମୁଦ୍ଯତଂ ପନ୍ନଗଭୋଗକଲ୍ପମ୍। ଐନ୍ଦ୍ରାସ୍ତ୍ରଯୁକ୍ତେନ ଜଘାନ ରାମୋ ବାଣେନ ଜାମ୍ବୂନଦଚିତ୍ରିତେନ
ତାଙ୍କ ଏହି ଉପରେ ଉଠାଇଥିବା ହାତ, ଯାହାରେ ତାଳଗଛ ଧରିଥିଲେ ଏବଂ ସେହି ହାତ ସର୍ପର ଆଳି ଭଳି ଦେଖାଉଥିଲା, ରାମ ଇନ୍ଦ୍ରାସ୍ତ୍ର ଶକ୍ତି ଓ ସୁନାରେ ଶୋଭିତ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ।
ସ କୁମ୍ଭକର୍ଣସ୍ଯ ଭୁଜୋ ନିକୃତ୍ତଃ ପପାତ ଭୂମୌ ଗିରିସଂନିକାଶଃ। ଵିଚେଷ୍ଟମାନୋ ନିଜଘାନ ଵୃକ୍ଷାନ୍ ଶୈଲାନ୍ ଶିଲାଵାନରରାକ୍ଷସାଂଶ୍ଚ
କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଏହି ବଡ଼ ହାତ କାଟିଯାଇ, ପାହାଡ଼ ସମାନ ଭାବରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା। ଏହା ଅସ୍ଥିର ହୋଇ ଗଛ, ପାହାଡ଼, ପାଥର, ବାନର ଓ ରାକ୍ଷସମାନେକୁ ମାରିଦେଲା।
ତଂ ଛିନ୍ନବାହୁଂ ସମଵେକ୍ଷ୍ଯ ରାମଃ ସମାପତନ୍ତଂ ସହସା ନଦନ୍ତମ୍। ଦ୍ଵାଵର୍ଧଚନ୍ଦ୍ରୌ ନିଶିତୌ ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ଚିଚ୍ଛେଦ ପାଦୌ ଯୁଧି ରାକ୍ଷସସ୍ଯ
ତାଙ୍କ ହାତ କାଟିଯିବା ସତ୍ୱେ, ହଠାତ୍ ଗର୍ଜନ କରି ଆଗକୁ ଧାଉଥିବା କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣକୁ ଦେଖି, ରାମ ଦୁଇଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ବାଣ ନେଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କ ଦୁଇଟି ପାଦ କାଟିଦେଲେ।
ତୌ ତସ୍ଯ ପାଦୌ ପ୍ରଦିଶୋ ଦିଶଶ୍ଚ ଗିରେର୍ଗୁହାଶ୍ଚୈଵ ମହାର୍ଣଵଂ ଚ। ଲଙ୍କାଂ ଚ ସେନାଂ କପିରାକ୍ଷସାନାଂ ଵିନାଦଯନ୍ତୌ ଵିନିପେତତୁଶ୍ଚ
ତାଙ୍କ ଦୁଇଟି ପାଦ, ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ କରି ଚାରିଦିଗ, ପାହାଡ଼ର ଗୁହା, ବଡ଼ ସମୁଦ୍ର, ଲଙ୍କା ଓ ବାନର ଓ ରାକ୍ଷସ ସେନା ଉପରେ ଝରିପଡ଼ିଲା।
ନିକୃତ୍ତବାହୁର୍ଵିନିକୃତ୍ତପାଦୋ ଵିଦାର୍ଯ ଵକ୍ତ୍ରଂ ଵଡଵାମୁଖାଭମ୍। ଦୁଦ୍ରାଵ ରାମଂ ସହସାଭିଗର୍ଜନ୍ ରାହୁର୍ଯଥା ଚନ୍ଦ୍ରମିଵାନ୍ତରିକ୍ଷେ
ହାତ ଓ ପାଦ କାଟିଯାଇଥିବା, ମୃତ୍ୟୁର ମୁଖ ସମାନ ବଡ଼ ମୁହଁ ଖୋଲି, କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ହଠାତ୍ ଗର୍ଜନ କରି ରାମଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଯେପରି ରାହୁ ଆକାଶରେ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଧାଉଥାଏ।
ଅପୂରଯତ୍ ତସ୍ଯ ମୁଖଂ ଶିତାଗ୍ରୈ ରାମଃ ଶରୈର୍ହେମପିନଦ୍ଧପୁଙ୍ଖୈଃ। ସମ୍ପୂର୍ଣଵକ୍ତ୍ରୋ ନ ଶଶାକ ଵକ୍ତୁଂ ଚୁକୂଜ କୃଚ୍ଛ୍ରେଣ ମୁମୂର୍ଚ୍ଛ ଚାପି
ରାମ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶିରା ଓ ସୁନାରେ ମୁଡ଼ିଥିବା ବାଣରେ ତାଙ୍କର ମୁହଁକୁ ପୂରିଦେଲେ। ମୁହଁ ପୂରା ଭରିଯିବାରୁ ସେ କିଛି କହିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଦୁଃଖରେ ଗୁଞ୍ଜିଲେ ଏବଂ ସ୍ଥିର ହୋଇଗଲେ।
ଅଥାଦଦେ ସୂର୍ଯମରୀଚିକଲ୍ପଂ ସ ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡାନ୍ତକକାଲକଲ୍ପମ୍। ଅରିଷ୍ଟମୈନ୍ଦ୍ରଂ ନିଶିତଂ ସୁପୁଙ୍ଖଂ ରାମଃ ଶରଂ ମାରୁତତୁଲ୍ଯଵେଗମ୍
ତାପରେ ରାମ ଏକ ବାଣ ଧରିଲେ, ଯାହା ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦଣ୍ଡ, ଯମ ଓ କାଳ ପରି ଭୟଙ୍କର, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଳିୟାନ୍ତ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ବେଗବାନ୍, ପବନ ସମାନ ଦ୍ରୁତ।
ତଂ ଵଜ୍ରଜାମ୍ବୂନଦଚାରୁପୁଙ୍ଖଂ ପ୍ରଦୀପ୍ତସୂର୍ଯଜ୍ଵଲନପ୍ରକାଶମ୍। ମହେନ୍ଦ୍ରଵଜ୍ରାଶନିତୁଲ୍ଯଵେଗଂ ରାମଃ ପ୍ରଚିକ୍ଷେପ ନିଶାଚରାଯ
ସେ ବାଣଟି ହେଉଛି ବଜ୍ର ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ସୁନାର ଶଳା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ, ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ପରି ତୀବ୍ର ବେଗରେ, ରାମ ଏହାକୁ ରାକ୍ଷସ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ସ ସାଯକୋ ରାଘଵବାହୁଚୋଦିତୋ ଦିଶଃସ୍ଵଭାସା ଦଶ ସମ୍ପ୍ରକାଶଯନ୍। ଵିଧୂମଵୈଶ୍ଵାନରଭୀମଦର୍ଶନୋ ଜଗାମ ଶକ୍ରାଶନିଭୀମଵିକ୍ରମଃ
ରାଘବଙ୍କ ବାହୁରୁ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ସେ ବାଣଟି ତାହାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଦଶ ଦିଗକୁ ଆଲୋକିତ କଲା; ଧୂମ ନଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ପରି ଭୟଙ୍କର ବେଗରେ ଆଗେଇଯାଉଥିଲା।
ସ ତନ୍ମହାପର୍ଵତକୂଟସଂନିଭଂ ସୁଵୃତ୍ତଦଂଷ୍ଟ୍ରଂ ଚଲଚାରୁକୁଣ୍ଡଲମ୍। ଚକର୍ତ ରକ୍ଷୋଽଧିପତେଃ ଶିରସ୍ତଦା ଯଥୈଵ ଵୃତ୍ରସ୍ଯ ପୁରା ପୁରଂଦରଃ
ସେ ବାଣଟି ପର୍ବତ ଶିଖର ପରି ବଡ଼, ସୁନ୍ଦର ଦାନ୍ତ ଓ କମ୍ପିଥିବା ଅଳଙ୍କାରିତ କୁଣ୍ଡଳ ସହିତ ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡକୁ କାଟିଦେଲା, ଯେପରି ପୁରାଣରେ ପୁରନ୍ଦର ଭଳି ବୃତ୍ରକୁ ବିନାଶ କରିଥିଲେ।
କୁମ୍ଭକର୍ଣଶିରୋ ଭାତି କୁଣ୍ଡଲାଲଂକୃତଂ ମହତ୍। ଆଦିତ୍ଯେଽଭ୍ଯୁଦିତେ ରାତ୍ରୌ ମଧ୍ଯସ୍ଥ ଇଵ ଚନ୍ଦ୍ରମାଃ
କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ମହାନ୍ ମୁଣ୍ଡ, କୁଣ୍ଡଳରେ ଶୋଭିତ, ରାତିରେ ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଲାଗୁଥିଲା।