ସ ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଜ୍ଵଲନପ୍ରକାଶଂ ରଥଂ ତୁରଂଗୋତ୍ତମରାଜିଯୁକ୍ତମ୍। ପ୍ରକାଶମାନଂ ଵପୁଷା ଜ୍ଵଲନ୍ତଂ ସମାରୁରୋହାମରରାଜଶତ୍ରୁଃ
ଏପରି କହି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ଅଗ୍ନି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେହରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ା ଯୋଜିଥିବା ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ, ଯାହା ଦେଖିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚମକୁଥିଲା।
ସ ଶଙ୍ଖଭେରୀପଣଵପ୍ରଣାଦୈ- ରାସ୍ଫୋଟିତକ୍ଷ୍ଵେଡିତସିଂହନାଦୈଃ । ପୁଣ୍ଯୈଃ ସ୍ତଵୈଶ୍ଚାପି ସୁପୂଜ୍ଯମାନ- ସ୍ତଦା ଯଯୌ ରାକ୍ଷସରାଜମୁଖ୍ଯଃ
ତାପରେ ସେ ରାକ୍ଷସ ରାଜା, ଶଙ୍ଖ, ଢୋଳ, ପଣବ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବାଦ୍ୟର ଧ୍ୱନି, ହସ, ତାଳି, ସିଟି ଓ ସିଂହ ଦହାଡ଼ ସହିତ, ଶୁଭ ଷ୍ଟୁତି ଓ ପ୍ରଶଂସା ମଧ୍ୟରେ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ସ ଶୈଲଜୀମୂତନିକାଶରୂପୈ- ର୍ମାଂସାଶନୈଃ ପାଵକଦୀପ୍ତନେତ୍ରୈଃ। ବଭୌ ଵୃତୋ ରାକ୍ଷସରାଜମୁଖ୍ଯୋ ଭୂତୈର୍ଵୃତୋ ରୁଦ୍ର ଇଵାମରେଶଃ
ସେ ରାକ୍ଷସ ରାଜା, ପାହାଡ଼ ଓ ମେଘ ପରି ଦେହ ଥିବା, ମାଂସ ଭୋଜନ କରୁଥିବା, ଅଗ୍ନି ପରି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଭୂତମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରି ରହି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଚମକୁଥିଲେ।
ତତୋ ନଗର୍ଯାଃ ସହସା ମହୌଜା ନିଷ୍କ୍ରମ୍ଯ ତଦ୍ ଵାନରସୈନ୍ଯମୁଗ୍ରମ୍। ମହାର୍ଣଵାଭ୍ରସ୍ତନିତଂ ଦଦର୍ଶ ସମୁଦ୍ଯତଂ ପାଦପଶୈଲହସ୍ତମ୍
ତାପରେ ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏକାଏକି ନଗରରୁ ବାହାରି ଆସି, ହାତରେ ଗଛ ଓ ପାହାଡ଼ ଉଠାଇଥିବା, ସମୁଦ୍ର ମେଘର ଗର୍ଜନ ପରି ଉଚ୍ଚ୍ ସ୍ୱରରେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିବା ଭୟଙ୍କର ବନରାଜ ସେନାକୁ ଦେଖିଲେ।
ତଦ୍ ରାକ୍ଷସାନୀକମତିପ୍ରଚଣ୍ଡ- ମାଲୋକ୍ଯ ରାମୋ ଭୁଜଗେନ୍ଦ୍ରବାହୁଃ। ଵିଭୀଷଣଂ ଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂ ଵରିଷ୍ଠ- ମୁଵାଚ ସେନାନୁଗତଃ ପୃଥୁଶ୍ରୀଃ
ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ସେନାକୁ ଦେଖି, ନାଗରାଜ ପରି ଦୀର୍ଘ ବାହୁ ଥିବା ରାମ, ତାଙ୍କ ସେନା ସହିତ ଓ ଅପାର ତେଜ ଥିବା ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ କହିଲେ।
ନାନାପତାକାଧ୍ଵଜଛତ୍ରଜୁଷ୍ଟଂ ପ୍ରାସାସିଶୂଲାଯୁଧଶସ୍ତ୍ରଜୁଷ୍ଟମ୍। କସ୍ଯେଦମକ୍ଷୋଭ୍ଯମଭୀରୁଜୁଷ୍ଟଂ ସୈନ୍ଯଂ ମହେନ୍ଦ୍ରୋପମନାଗଜୁଷ୍ଟମ୍
ବିଭିନ୍ନ ପତାକା, ଧ୍ୱଜ ଓ ଛତ୍ରରେ ସୁଶୋଭିତ, ଅନେକ ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା, ଅକମ୍ପ୍ୟ ଓ ଭୟହୀନ, ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସେନା ପରି ଏହି ସେନା କାହାର?
ତତସ୍ତୁ ରାମସ୍ଯ ନିଶମ୍ଯ ଵାକ୍ଯଂ ଵିଭୀଷଣଃ ଶକ୍ରସମାନଵୀର୍ଯଃ। ଶଶଂସ ରାମସ୍ଯ ବଲପ୍ରଵେକଂ ମହାତ୍ମନାଂ ରାକ୍ଷସପୁଂଗଵାନାମ୍
ତାପରେ ରାମଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଭୀଷଣ ରାମଙ୍କୁ ରାକ୍ଷସମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀରମାନେ କିଏ କିଏ ଓ ସେମାନଙ୍କ ସେନାପତିମାନେ କିଏ, ଏହି ସବୁ ବିଷୟରେ କହିଲେ।
ଯୋଽସୌ ଗଜସ୍କନ୍ଧଗତୋ ମହାତ୍ମା ନଵୋଦିତାର୍କୋପମତାମ୍ରଵକ୍ତ୍ରଃ। ସଂକମ୍ପଯନ୍ନାଗଶିରୋଽଭ୍ଯୁପୈତି ହ୍ଯକମ୍ପନଂ ତ୍ଵେନମଵେହି ରାଜନ୍
ଯିଏ ହାତୀର ପিঠିରେ ବସିଛନ୍ତି, ମୁହଁ ନୂତନ ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତାମ୍ର ରଙ୍ଗର, ଯିଏ ଆସୁଥିବାବେଳେ ହାତୀର ମୁଣ୍ଡ ଉଁଜାଳି ଦେଉଛନ୍ତି—ହେ ରାଜା, ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଅକମ୍ପନ।
ଯୋଽସୌ ରଥସ୍ଥୋ ମୃଗରାଜକେତୁ- ର୍ଧୁନ୍ଵନ୍ ଧନୁଃ ଶକ୍ରଧନୁଃପ୍ରକାଶମ୍। କରୀଵ ଭାତ୍ଯୁଗ୍ରଵିଵୃତ୍ତଦଂଷ୍ଟ୍ରଃ ସ ଇନ୍ଦ୍ରଜିନ୍ନାମ ଵରପ୍ରଧାନଃ
ଯିଏ ରଥରେ ବସିଛନ୍ତି, ସିଂହଧ୍ୱଜ ଉଠାଇଛନ୍ତି, ହାତରେ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ପରି ଚମକୁଥିବା ଧନୁଷ୍ ଧରିଛନ୍ତି, ଭୟଙ୍କର ମୁଡ଼ିଆ ଦାଢ଼ି ଥିବା ହାତୀ ପରି ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି—ସେ ହେଉଛନ୍ତି ବରମାନ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ।
ଯଶ୍ଚୈଷ ଵିନ୍ଧ୍ଯାସ୍ତମହେନ୍ଦ୍ରକଲ୍ପୋ ଧନ୍ଵୀ ରଥସ୍ଥୋଽତିରଥୋଽତିଵୀରଃ। ଵିସ୍ଫାରଯଂଶ୍ଚାପମତୁଲ୍ଯମାନଂ ନାମ୍ନାତିକାଯୋଽତିଵିଵୃଦ୍ଧକାଯଃ
ଯିଏ ବିନ୍ଧ୍ୟା କିମ୍ବା ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତ ପରି ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି, ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ରଥରେ ବସିଛନ୍ତି, ଅତିବୀର ଓ ଅତିରଥୀ, ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତିର ଧନୁଷ୍ ଟାଣୁଛନ୍ତି—ସେ ଅତିକାୟ ନାମର ଅତିବଡ଼ ଦେହ ଥିବା ବୀର।
ଯୋଽସୌ ନଵାର୍କୋଦିତତାମ୍ରଚକ୍ଷୁ- ରାରୁହ୍ଯ ଘଣ୍ଟାନିନଦପ୍ରଣାଦମ୍। ଗଜଂ ଖରଂ ଗର୍ଜତି ଵୈ ମହାତ୍ମା ମହୋଦରୋ ନାମ ସ ଏଷ ଵୀରଃ
ଯିଏ ନୂତନ ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତାମ୍ର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା, ଘଣ୍ଟାର ଶବ୍ଦରେ ଗଞ୍ଜିଥିବା ଖର ନାମକ ହାତୀରେ ବସିଛନ୍ତି, ଗର୍ଜନ କରୁଛନ୍ତି—ସେ ମହୋଦର ନାମର ମହାବୀର।
ଯୋଽସୌ ହଯଂ କାଞ୍ଚନଚିତ୍ରଭାଣ୍ଡ- ମାରୁହ୍ଯ ସଂଧ୍ଯାଭ୍ରଗିରିପ୍ରକାଶମ୍। ପ୍ରାସଂ ସମୁଦ୍ଯମ୍ଯ ମରୀଚିନଦ୍ଧଂ ପିଶାଚ ଏଷୋଽଶନିତୁଲ୍ଯଵେଗଃ
ଯିଏ ସୁନାରେ ଶୋଭିତ ଅଳଙ୍କାର ଥିବା ଘୋଡ଼ାରେ ବସିଛନ୍ତି, ସଞ୍ଧ୍ୟାବେଳିର ମେଘ ପରି ଚମକୁଛନ୍ତି, ହାତରେ ସୁନା ଲଗାଇଥିବା ବଣ୍ଡ ଉଠାଇଛନ୍ତି—ସେ ହେଉଛନ୍ତି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବେଗ ଥିବା ପିଶାଚ।
ଯଶ୍ଚୈଷ ଶୂଲଂ ନିଶିତଂ ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ଵିଦ୍ଯୁତ୍ପ୍ରଭଂ କିଂକରଵଜ୍ରଵେଗମ୍। ଵୃଷେନ୍ଦ୍ରମାସ୍ଥାଯ ଶଶିପ୍ରକାଶ- ମାଯାତି ଯୋଽସୌ ତ୍ରିଶିରା ଯଶସ୍ଵୀ
ଯିଏ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରି ଚମକୁଥିବା ଶୂଳ ଧରିଛନ୍ତି, କିଂକରଙ୍କ ବଜ୍ର ପରି ତୀବ୍ର ବେଗ ଥିବା, ବୃଷଭରାଜାରେ ବସିଛନ୍ତି, ଚାନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଚମକୁଛନ୍ତି—ସେ ଯଶସ୍ବୀ ତ୍ରିଶିରା।
ଅସୌ ଚ ଜୀମୂତନିକାଶରୂପଃ କୁମ୍ଭଃ ପୃଥୁଵ୍ଯୂଢସୁଜାତଵକ୍ଷାଃ। ସମାହିତଃ ପନ୍ନଗରାଜକେତୁ- ର୍ଵିସ୍ଫାରଯନ୍ ଯାତି ଧନୁର୍ଵିଧୁନ୍ଵନ୍
ଏଠି ମେଘ ପରି ଦେହ ଥିବା ଯିଏ, ପ୍ରଶସ୍ତ ଓ ଗଢ଼ା ଛାତି ଥିବା କୁମ୍ଭ, ସେ ଗମ୍ଭୀର ମନେ ରହି, ନାଗରାଜ ଧ୍ୱଜ ଉଠାଇ, ଧନୁଷ୍ ଟାଣି ଓ ହଲାଇ ଆସୁଛନ୍ତି।
ଯଶ୍ଚୈଷ ଜାମ୍ବୂନଦଵଜ୍ରଜୁଷ୍ଟଂ ଦୀପ୍ତଂ ସଧୂମଂ ପରିଘଂ ପ୍ରଗୃହ୍ଯ। ଆଯାତି ରକ୍ଷୋବଲକେତୁଭୂତୋ ଯୋଽସୌ ନିକୁମ୍ଭୋଽଦ୍ଭୁତଘୋରକର୍ମା
ଯିଏ ସୁନା ଓ ବଜ୍ର ଲଗାଇଥିବା, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଓ ଧୂମାଉଠୁଥିବା ଲୋହା ଗଦା ଧରିଛନ୍ତି, ରାକ୍ଷସ ସେନାର ଧ୍ୱଜ ପରି ଆସୁଛନ୍ତି—ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ନିକୁମ୍ଭ।
ଯଶ୍ଚୈଷ ଚାପାସିଶରୌଘଜୁଷ୍ଟଂ ପତାକିନଂ ପାଵକଦୀପ୍ତରୂପମ୍। ରଥଂ ସମାସ୍ଥାଯ ଵିଭାତ୍ଯୁଦଗ୍ରୋ ନରାନ୍ତକୋଽସୌ ନଗଶୃଙ୍ଗଯୋଧୀ
ଯିଏ ଧନୁଷ୍, ତଳୱାର ଓ ଅନେକ ବାଣ ସଜାଇଛନ୍ତି, ପତାକା ଲଗାଇଥିବା ରଥରେ ବସିଛନ୍ତି, ଅଗ୍ନି ପରି ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି, ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି—ସେ ପାହାଡ଼ ଶିଖର ନେଇ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ନରାନ୍ତକ।
ଯଶ୍ଚୈଷ ନାନାଵିଧଘୋରରୂପୈ- ର୍ଵ୍ଯାଘ୍ରୋଷ୍ଟ୍ରନାଗେନ୍ଦ୍ରମୃଗାଶ୍ଵଵକ୍ତ୍ରୈଃ । ଭୂତୈର୍ଵୃତୋ ଭାତି ଵିଵୃତ୍ତନେତ୍ରୈ- ର୍ଯୋଽସୌ ସୁରାଣାମପି ଦର୍ପହନ୍ତା
ଯିଏ ବିଭିନ୍ନ ଭୟଙ୍କର ଆକୃତିର ପ୍ରାଣୀମାନେ—ବାଘ, ଉଷ୍ଟ୍ର, ହାତୀ, ମୃଗ, ଘୋଡ଼ା ମୁହଁ ଥିବା—ଏମାନେ ଚାରିପାଖରେ ରହି, ବଡ଼ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଭିମାନ ଭଙ୍ଗ କରୁଥିବା, ସେ ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି।
ଯତ୍ରୈତଦିନ୍ଦୁପ୍ରତିମଂ ଵିଭାତି ଛତ୍ରଂ ସିତଂ ସୂକ୍ଷ୍ମଶଲାକମଗ୍ର୍ଯମ୍। ଅତ୍ରୈଷ ରକ୍ଷୋଧିପତିର୍ମହାତ୍ମା ଭୂତୈର୍ଵୃତୋ ରୁଦ୍ର ଇଵାଵଭାତି
ଯେଉଁଠାରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଚମକୁଥିବା, ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ସୁକ୍ଷ୍ମ ଛତା ଦେଖାଯାଉଛି, ସେଠି ମହାତ୍ମା ରାକ୍ଷସମାନ୍ୟ ରାଜା, ଭୂତମାନେ ଚାରିପାଖରେ ରହି, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି।
ଅସୌ କିରୀଟୀ ଚଲକୁଣ୍ଡଲାସ୍ଯୋ ନଗେନ୍ଦ୍ରଵିନ୍ଧ୍ଯୋପମଭୀମକାଯଃ। ମହେନ୍ଦ୍ରଵୈଵସ୍ଵତଦର୍ପହନ୍ତା ରକ୍ଷୋଧିପଃ ସୂର୍ଯ ଇଵାଵଭାତି
ଏହି କିରିଟ୍ ଧାରୀ, ଡୋଳୁଥିବା କୁଣ୍ଡଳ ମୁହଁ ଥିବା, ଭୟଙ୍କର ଦେହ ହିମାଳୟ ଓ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତ ପରି, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଯମଙ୍କ ଅଭିମାନ ଭଙ୍ଗ କରୁଥିବା, ରାକ୍ଷସମାନ୍ୟ ରାଜା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଛନ୍ତି।
ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ତତୋ ରାମୋ ଵିଭୀଷଣମରିଂଦମଃ। ଅହୋ ଦୀପ୍ତମହାତେଜା ରାଵଣୋ ରାକ୍ଷସେଶ୍ଵରଃ
ତାପରେ ଶତ୍ରୁନାଶକ ରାମ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ କହିଲେ—'ହଁ! ରାକ୍ଷସମାନ୍ୟ ରାଜା ରାବଣ ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଓ ବିଶାଳ ତେଜ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।'
ଆଦିତ୍ଯ ଇଵ ଦୁଷ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯୋ ରଶ୍ମିଭିର୍ଭାତି ରାଵଣଃ। ନ ଵ୍ଯକ୍ତଂ ଲକ୍ଷଯେ ହ୍ଯସ୍ଯ ରୂପଂ ତେଜଃସମାଵୃତମ୍
ରାବଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତୀବ୍ର କିରଣରେ ଚମକୁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଠିକ୍ ଭଳି ଦେଖିପାରୁନି, କାରଣ ତାଙ୍କ ଦେହ ତେଜରେ ଢାକିଯାଇଛି।
ଦେଵଦାନଵଵୀରାଣାଂ ଵପୁର୍ନୈଵଂଵିଧଂ ଭଵେତ୍। ଯାଦୃଶଂ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଵପୁରେତଦ୍ ଵିରାଜତେ
ଦେବତା କିମ୍ବା ଦାନବମାନଙ୍କ ସେନାପତିମାନେ ଯେପରି ଦେହ ନଥାନ୍ତି, ଏଠି ରାକ୍ଷସମାନ୍ୟ ରାଜାଙ୍କ ଦେହ ତାହାଠାରୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଭାବେ ଚମକୁଛି।
ସର୍ଵେ ପର୍ଵତସଂକାଶାଃ ସର୍ଵେ ପର୍ଵତଯୋଧିନଃ। ସର୍ଵେ ଦୀପ୍ତାଯୁଧଧରା ଯୋଧାସ୍ତସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ
ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ସେନା ମାନେ ପର୍ବତ ପରି, ସମସ୍ତେ ପର୍ବତ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିପାରିବେ, ସମସ୍ତେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ସେଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ।
ଵିଭାତି ରକ୍ଷୋରାଜୋଽସୌ ପ୍ରଦୀପ୍ତୈର୍ଭୀମଦର୍ଶନୈଃ। ଭୂତୈଃ ପରିଵୃତସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈର୍ଦେହଵଦ୍ଭିରିଵାନ୍ତକଃ
ସେଇ ରାକ୍ଷସମାନ୍ୟ ରାଜା ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା ଭୂତମାନେ ଚାରିପାଖରେ ରହି, ଅନ୍ତକ ପରି ଦେହ ଧାରଣ କରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଛନ୍ତି।
ଦିଷ୍ଟ୍ଯାଯମଦ୍ଯ ପାପାତ୍ମା ମମ ଦୃଷ୍ଟିପଥଂ ଗତଃ। ଅଦ୍ଯ କ୍ରୋଧଂ ଵିମୋକ୍ଷ୍ଯାମି ସୀତାହରଣସମ୍ଭଵମ୍
ଭାଗ୍ୟରେ, ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମା ଆଜି ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପଡ଼ିଛି। ଆଜି ମୁଁ ସୀତା ହରଣରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ମୋର କ୍ରୋଧକୁ ଛାଡ଼ିଦେବି।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତତୋ ରାମୋ ଧନୁରାଦାଯ ଵୀର୍ଯଵାନ୍। ଲକ୍ଷ୍ମଣାନୁଚରସ୍ତସ୍ଥୌ ସମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ଶରୋତ୍ତମମ୍
ଏପରି କହି, ଶୂରବୀର ରାମ ଧନୁଷ ଉଠାଇଲେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ଉତ୍ତମ ବାଣ ତାଣି, ସଜାଗ ହୋଇ ଦଢ଼ି ହେଲେ।
ତତଃ ସ ରକ୍ଷୋଧିପତିର୍ମହାତ୍ମା ରକ୍ଷାଂସି ତାନ୍ଯାହ ମହାବଲାନି। ଦ୍ଵାରେଷୁ ଚର୍ଯାଗୃହଗୋପୁରେଷୁ ସୁନିର୍ଵୃତାସ୍ତିଷ୍ଠତ ନିର୍ଵିଶଙ୍କାଃ
ତାପରେ, ମହାତ୍ମା ରାକ୍ଷସ ମହାରାଜ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସମାନେ ଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଦ୍ୱାର, ପାହାଡ଼ିଘର ଓ ଦୁର୍ଗ ଉପରେ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଓ ନିର୍ଭୟ ହୋଇ ରୁହ।"
ଇହାଗତଂ ମାଂ ସହିତଂ ଭଵଦ୍ଭି- ର୍ଵନୌକସଶ୍ଛିଦ୍ରମିଦଂ ଵିଦିତ୍ଵା। ଶୂନ୍ଯାଂ ପୁରୀଂ ଦୁଷ୍ପ୍ରସହାଂ ପ୍ରମଥ୍ଯ ପ୍ରଧର୍ଷଯେଯୁଃ ସହସା ସମେତାଃ
"ମୁଁ ଏଠାରେ ତୁମମାନେ ସହିତ ଆସିଛି ବୋଲି ଜାଣି, ଏହି ଖାଲି ଓ ଦୁର୍ଜୟ ନଗରର କୌଣସି ଦୁର୍ବଳତା ଦେଖି, ସେମାନେ ହଠାତ୍ ଆକ୍ରମଣ କରିପାରନ୍ତି।"
ଵିସର୍ଜଯିତ୍ଵା ସଚିଵାଂସ୍ତତସ୍ତାନ୍ ଗତେଷୁ ରକ୍ଷଃସୁ ଯଥାନିଯୋଗମ୍। ଵ୍ଯଦାରଯଦ୍ ଵାନରସାଗରୌଘଂ ମହାଝଷଃ ପୂର୍ଣମିଵାର୍ଣଵୌଘମ୍
ସେ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଙ୍କୁ ଦୂରେଇଦେଲେ, ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ନିଜ ନିଜ କାମରେ ଚାଲିଗଲେ। ତାପରେ ସେ, ବଡ଼ ମାଛ ଯେପରି ଭରିଥିବା ସମୁଦ୍ରକୁ ଚିରିଯାଏ, ସେପରି ବାନରମାନେ ଙ୍କ ଭିଡ଼କୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ।
ତମାପତନ୍ତଂ ସହସା ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ଦୀପ୍ତେଷୁଚାପଂ ଯୁଧି ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରମ୍। ମହତ୍ ସମୁତ୍ପାଟ୍ଯ ମହୀଧରାଗ୍ରଂ ଦୁଦ୍ରାଵ ରକ୍ଷୋଧିପତିଂ ହରୀଶଃ
ଯୁଦ୍ଧରେ ରାକ୍ଷସ ରାଜା ତୀବ୍ର ବାଣ ଓ ଧନୁଷ ନେଇ ଦୌଡ଼ିଆସୁଥିବାକୁ ଦେଖି, ବାନରମାନେ ଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉଠାଇ ଏକ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଚୂଡ଼ା ଉଖଳି, ରାକ୍ଷସ ମହାରାଜ ଉପରେ ଧାଉଥିଲେ।