ଏଵମୁକ୍ତେ ତୁ ଵଚସି ରାମେଣାକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମଣା। ସଂଘର୍ଷମାଣାଃ ପ୍ଲଵଗାଃ ସିଂହନାଦୈରନାଦଯନ୍
ଅପରିଷ୍କୃତ କର୍ମ ଥିବା ରାମଙ୍କ ଏହି କଥା କହିବା ସହିତ, ବାନରମାନେ ସିଂହ ଭଳି ଗର୍ଜନ କରି, ମଧ୍ୟରେ ଘଞ୍ଚା ହେଲେ।
ଶିଖରୈର୍ଵିକିରାମୈତାଂ ଲଙ୍କାଂ ମୁଷ୍ଟିଭିରେଵ ଵା। ଇତି ସ୍ମ ଦଧିରେ ସର୍ଵେ ମନାଂସି ହରିଯୂଥପାଃ
ଆମେ ଏହି ଲଙ୍କାକୁ ପାହାଡ଼ ଶିଖର କିମ୍ବା ଆମର ମୁଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ଉଡ଼ାଇ ଦେବା—ଏହିପରି ସମସ୍ତ ବାନର ନାୟକମାନେ ମନେ ଧରିଥିଲେ।
ଉଦ୍ଯମ୍ଯ ଗିରିଶୃଙ୍ଗାଣି ମହାନ୍ତି ଶିଖରାଣି ଚ। ତରୂଂଶ୍ଚୋତ୍ପାଟ୍ଯ ଵିଵିଧାଂସ୍ତିଷ୍ଠନ୍ତି ହରିଯୂଥପାଃ
ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଗଛ ଉଠାଇ, ବାନର ନାୟକମାନେ ତିଆରି ହୋଇ ଦଢ଼ି ରହିଥିଲେ।
ପ୍ରେକ୍ଷତୋ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ତାନ୍ଯନୀକାନି ଭାଗଶଃ। ରାଘଵପ୍ରିଯକାମାର୍ଥଂ ଲଙ୍କାମାରୁରୁହୁସ୍ତଦା
ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ସମ୍ମୁଖରେ, ରାଘବଙ୍କ ପ୍ରିତି ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ସେଇ ସେନା ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଲଙ୍କାକୁ ଚଢ଼ିଲେ।
ତେ ତାମ୍ରଵକ୍ତ୍ରା ହେମାଭା ରାମାର୍ଥେ ତ୍ଯକ୍ତଜୀଵିତାଃ। ଲଙ୍କାମେଵାଭ୍ଯଵର୍ତନ୍ତ ସାଲଭୂଧରଯୋଧିନଃ
ସେମାନେ ତାମ୍ର ମୁହଁ ଓ ସୁନା ପରି ଚମକୁଥିବା, ରାମଙ୍କ ପାଇଁ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା ବୀରମାନେ, ସାଳ ଗଛ ଓ ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଧରି ଲଙ୍କା ଦିଗରେ ଆଗେଇଯାଇଲେ।
ତେ ଦ୍ରୁମୈଃ ପର୍ଵତାଗ୍ରୈଶ୍ଚ ମୁଷ୍ଟିଭିଶ୍ଚ ପ୍ଲଵଂଗମାଃ। ପ୍ରାକାରାଗ୍ରାଣ୍ଯସଂଖ୍ଯାନି ମମନ୍ଥୁସ୍ତୋରଣାନି ଚ
ସେ ବାନରମାନେ ଗଛ, ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଓ ନିଜ ମୁଠିରେ ଅସଂଖ୍ୟ ପ୍ରାଚୀର ଓ ଦ୍ୱାରମାନେକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଲେ।
ପରିଖାନ୍ ପୂରଯନ୍ତଶ୍ଚ ପ୍ରସନ୍ନସଲିଲାଶଯାନ୍। ପାଂସୁଭିଃ ପର୍ଵତାଗ୍ରୈଶ୍ଚ ତୃଣୈଃ କାଷ୍ଠୈଶ୍ଚ ଵାନରାଃ
ବାନରମାନେ ପରିଖାକୁ ପାଣି, ପାହାଡ଼ ଶିଖର, ଘାସ ଓ କାଠ ଦେଇ ଭରି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
ତତଃ ସହସ୍ରଯୂଥାଶ୍ଚ କୋଟିଯୂଥାଶ୍ଚ ଯୂଥପାଃ। କୋଟିଯୂଥଶତାଶ୍ଚାନ୍ଯେ ଲଙ୍କାମାରୁରୁହୁସ୍ତଦା
ତାପରେ ହଜାର ଦଳର ନେତା, କୋଟି ଦଳର ନେତା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶତ କୋଟି ଦଳର ନେତାମାନେ ଲଙ୍କାକୁ ଆରୋହଣ କଲେ।
କାଞ୍ଚନାନି ପ୍ରମର୍ଦନ୍ତସ୍ତୋରଣାନି ପ୍ଲଵଂଗମାଃ। କୈଲାସଶିଖରାଗ୍ରାଣି ଗୋପୁରାଣି ପ୍ରମଥ୍ଯ ଚ
ବାନରମାନେ ସୁନାର ତୋରଣ ଭଙ୍ଗ କରି, କୈଳାସ ପର୍ବତ ଶିଖର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଗୋପୁରମାନେକୁ ଭାଙ୍ଗି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
ଆପ୍ଲଵନ୍ତଃ ପ୍ଲଵନ୍ତଶ୍ଚ ଗର୍ଜନ୍ତଶ୍ଚ ପ୍ଲଵଂଗମାଃ। ଲଙ୍କାଂ ତାମଭିଧାଵନ୍ତି ମହାଵାରଣସଂନିଭାଃ
ବାନରମାନେ ଲାଫି, ପହଁସି ଓ ଗର୍ଜନ କରି, ବଡ଼ ହାତୀ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନେ ଲଙ୍କା ଦିଗକୁ ଧାଉଥିଲେ।
ଜଯତ୍ଯୁରୁବଲୋ ରାମୋ ଲକ୍ଷ୍ମଣଶ୍ଚ ମହାବଲଃ। ରାଜା ଜଯତି ସୁଗ୍ରୀଵୋ ରାଘଵେଣାଭିପାଲିତଃ
ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ ଓ ମହାବଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ବିଜୟୀ, ରାଘବଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ ରହୁଥିବା ରାଜା ସୁଗ୍ରୀବ ବିଜୟୀ।
ଇତ୍ଯେଵଂ ଘୋଷଯନ୍ତଶ୍ଚ ଗର୍ଜନ୍ତଶ୍ଚ ପ୍ଲଵଂଗମାଃ। ଅଭ୍ଯଧାଵନ୍ତ ଲଙ୍କାଯାଃ ପ୍ରାକାରଂ କାମରୂପିଣଃ
ଏଭଳି ଘୋଷଣା କରି ଓ ଗର୍ଜନ କରି, ଇଚ୍ଛାରୂପ ଧାରଣ କରିପାରୁଥିବା ବାନରମାନେ ଲଙ୍କାର ପ୍ରାଚୀର ଦିଗକୁ ଧାଉଥିଲେ।
ଵୀରବାହୁଃ ସୁବାହୁଶ୍ଚ ନଲଶ୍ଚ ପନସସ୍ତଥା। ନିପୀଡ୍ଯୋପନିଵିଷ୍ଟାସ୍ତେ ପ୍ରାକାରଂ ହରିଯୂଥପାଃ। ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ଚକ୍ରୁଃ ସ୍କନ୍ଧାଵାରନିଵେଶନମ୍
ବୀରବାହୁ, ସୁବାହୁ, ନଳ ଓ ପନସ — ଏହି ବାନର ନେତାମାନେ ପ୍ରାଚୀର ନିକଟରେ ଚାପି ବସିଲେ; ଏହି ସମୟରେ ଶିବିର ଗଢ଼ିଦେଲେ।
ପୂର୍ଵଦ୍ଵାରଂ ତୁ କୁମୁଦଃ କୋଟିଭିର୍ଦଶଭିର୍ଵୃତଃ। ଆଵୃତ୍ଯ ବଲଵାଂସ୍ତସ୍ଥୌ ହରିଭିର୍ଜିତକାଶିଭିଃ
ପୂର୍ବ ଦ୍ୱାରରେ କୁମୁଦ, ଦଶ କୋଟି କ୍ଲାନ୍ତିଜୟୀ ବାନର ଦ୍ୱାରା ଘିରି, ତାଙ୍କର ବଳ ସହିତ ଦଢ଼ ଭାବେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ସହାଯାର୍ଥେ ତୁ ତସ୍ଯୈଵ ନିଵିଷ୍ଟଃ ପ୍ରଘସୋ ହରିଃ। ପନସଶ୍ଚ ମହାବାହୁର୍ଵାନରୈରଭିସଂଵୃତଃ
ତାଙ୍କ ସହାୟତା ପାଇଁ ପ୍ରଘସ ବାନର ଓ ମହାବାହୁ ପନସ ବାନରମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରି ସେଠାରେ ଶିବିର କଲେ।
ଦକ୍ଷିଣଦ୍ଵାରମାସାଦ୍ଯ ଵୀରଃ ଶତବଲିଃ କପିଃ। ଆଵୃତ୍ଯ ବଲଵାଂସ୍ତସ୍ଥୌ ଵିଂଶତ୍ଯା କୋଟିଭିର୍ଵୃତଃ
ଦକ୍ଷିଣ ଦ୍ୱାରକୁ ପହଁଚି, ବୀର ଶତବଳି ବାନର ବିଶ୍ ଏବଂ କୋଟି କୋଟି ସେନା ସହିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ସୁଷେଣଃ ପଶ୍ଚିମଦ୍ଵାରଂ ଗତ୍ଵା ତାରାପିତା ବଲୀ। ଆଵୃତ୍ଯ ବଲଵାଂସ୍ତସ୍ଥୌ କୋଟିକୋଟିଭିରାଵୃତଃ
ତାରାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯାଇଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୁଷେଣ ପଶ୍ଚିମ ଦ୍ୱାରକୁ ଯାଇ, ଅସଂଖ୍ୟ କୋଟି ସେନା ଘିରି ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ଉତ୍ତରଦ୍ଵାରମାଗମ୍ଯ ରାମଃ ସୌମିତ୍ରିଣା ସହ। ଆଵୃତ୍ଯ ବଲଵାଂସ୍ତସ୍ଥୌ ସୁଗ୍ରୀଵଶ୍ଚ ହରୀଶ୍ଵରଃ
ରାମ ଓ ସୌମିତ୍ରି ଉତ୍ତର ଦ୍ୱାରକୁ ଆସି, ସେଠାରେ ସୁଗ୍ରୀବ ବାନରମାନେ ଘିରି ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ଗୋଲାଙ୍ଗୂଲୋ ମହାକାଯୋ ଗଵାକ୍ଷୋ ଭୀମଦର୍ଶନା। ଵୃତଃ କୋଟ୍ଯା ମହାଵୀର୍ଯସ୍ତସ୍ଥୌ ରାମସ୍ଯ ପାର୍ଶ୍ଵତଃ
ବଡ଼ ଦେହୀ, ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା ଗୋଲାଙ୍ଗୂଳ ଓ ମହାବୀର ଗବାକ୍ଷ, ଏକ କୋଟି ସେନା ଘିରି ରାମଙ୍କ ପାଖରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ଋକ୍ଷାଣାଂ ଭୀମକୋପାନାଂ ଧୂମ୍ରଃ ଶତ୍ରୁନିବର୍ହଣଃ। ଵୃତଃ କୋଟ୍ଯା ମହାଵୀର୍ଯସ୍ତସ୍ଥୌ ରାମସ୍ଯ ପାର୍ଶ୍ଵତଃ
ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ଧୂମ୍ର, ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧିତ ଭାଲୁମାନେର ନେତା, ଏକ କୋଟି ସେନା ଘିରି ରାମଙ୍କ ପାଖରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ସଂନଦ୍ଧସ୍ତୁ ମହାଵୀର୍ଯୋ ଗଦାପାଣିର୍ଵିଭୀଷଣଃ। ଵୃତୋ ଯତ୍ତୈସ୍ତୁ ସଚିଵୈସ୍ତସ୍ଥୌ ଯତ୍ର ମହାବଲଃ
ମହାବଳୀ ବିଭୀଷଣ, ଗଦା ଧରି ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ଚେତନ୍ନ ସଚିବମାନେ ସହିତ ସେଠାରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ ଯେଉଁଠାରେ ବଡ଼ ସେନା ଥିଲା।
ଗଜୋ ଗଵାକ୍ଷୋ ଗଵଯଃ ଶରଭୋ ଗନ୍ଧମାଦନଃ। ସମନ୍ତାତ୍ ପରିଧାଵନ୍ତୋ ରରକ୍ଷୁର୍ହରିଵାହିନୀମ୍
ଗଜ, ଗବାକ୍ଷ, ଗବୟ, ଶରଭ ଓ ଗନ୍ଧମାଦନ — ଏମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଦୌଡ଼ି ବାନର ସେନାକୁ ସୁରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।
ତତଃ କୋପପରୀତାତ୍ମା ରାଵଣୋ ରାକ୍ଷସେଶ୍ଵରଃ। ନିର୍ଯାଣଂ ସର୍ଵସୈନ୍ଯାନାଂ ଦ୍ରୁତମାଜ୍ଞାପଯତ୍ ତଦା
ତାପରେ, କ୍ରୋଧରେ ଭରିଯାଇଥିବା ରାବଣ, ରାକ୍ଷସମାନେଙ୍କର ମହାପତି, ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ତୁରନ୍ତ ବାହାରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ।
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତଦା ଵାକ୍ଯଂ ରାଵଣସ୍ଯ ମୁଖେରିତମ୍। ସହସା ଭୀମନିର୍ଘୋଷମୁଦ୍ଘୁଷ୍ଟଂ ରଜନୀଚରୈଃ
ରାବଣଙ୍କ ମୁଖରୁ କହାଯାଇଥିବା ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାତିରେ ଚଳାଉଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ହଠାତ୍ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କରିଲେ।
ତତଃ ପ୍ରବୋଧିତା ଭେର୍ଯଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରପାଣ୍ଡୁରପୁଷ୍କରାଃ। ହେମକୋଣୈରଭିହତା ରାକ୍ଷସାନାଂ ସମନ୍ତତଃ
ତାପରେ, ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଧଳା ଓ ଚୌଡ଼ା ମୁହଁ ଥିବା ଢୋଳଗୁଡ଼ିକୁ ରାକ୍ଷସମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ସୁନା ରଡ଼ି ଦ୍ୱାରା ମାରି ଉଠାଇଲେ।
ଵିନେଦୁଶ୍ଚ ମହାଘୋଷାଃ ଶଙ୍ଖାଃ ଶତସହସ୍ରଶଃ। ରାକ୍ଷସାନାଂ ସୁଘୋରାଣାଂ ମୁଖମାରୁତପୂରିତାଃ
ସେହି ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସମାନେ ଶତ ଶତ ଶଂଖ ଫୁଙ୍ଗିଲେ, ଯାହାର ଶବ୍ଦ ମୁହଁରେ ପବନ ଭରି ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲା।
ତେ ବଭୁଃ ଶୁଭନୀଲାଙ୍ଗାଃ ସଶଙ୍ଖା ରଜନୀଚରାଃ। ଵିଦ୍ଯୁନ୍ମଣ୍ଡଲସଂନଦ୍ଧାଃ ସବଲାକା ଇଵାମ୍ବୁଦାଃ
ସେ ରାତିର ଚରା ରାକ୍ଷସମାନେ, ଶୁଭ୍ର ନୀଳ ଦେହ ଓ ଶଂଖ ଧରିଥିଲେ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ରେଖାରେ ଶୋଭିତ, ବଦଳ ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଓ ମେଘରେ ମିଶିଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ନିଷ୍ପତନ୍ତି ତତଃ ସୈନ୍ଯା ହୃଷ୍ଟା ରାଵଣଚୋଦିତାଃ। ସମଯେ ପୂର୍ଯମାଣସ୍ଯ ଵେଗା ଇଵ ମହୋଦଧେଃ
ତାପରେ, ରାବଣଙ୍କ ଉତ୍ସାହରେ ଖୁସି ହୋଇଥିବା ସେନା ନିର୍ଗମନ କଲା, ଯେପରି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ ବଡ଼ ସମୁଦ୍ରର ତରଙ୍ଗ ଉଠେ।
ତତୋ ଵାନରସୈନ୍ଯେନ ମୁକ୍ତୋ ନାଦଃ ସମନ୍ତତଃ। ମଲଯଃ ପୂରିତୋ ଯେନ ସସାନୁପ୍ରସ୍ଥକନ୍ଦରଃ
ତାପରେ, ବାନର ସେନା ପକ୍ଷରୁ ଚାରିପଟେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ ଉଠିଲା, ଯାହା ମଲୟ ପର୍ବତର ଶିଖର, ଢାଳ ଓ ଗୁହାକୁ ଭରିଦେଲା।
ଶଙ୍ଖଦୁନ୍ଦୁଭିନିର୍ଘୋଷଃ ସିଂହନାଦସ୍ତରସ୍ଵିନାମ୍। ପୃଥିଵୀଂ ଚାନ୍ତରିକ୍ଷଂ ଚ ସାଗରଂ ଚାଭ୍ଯନାଦଯତ୍
ଶଂଖ ଓ ଢୋଳର ଧ୍ୱନି, ଦୃତ ଚଳିଥିବା ବୀରମାନଙ୍କର ସିଂହ ଦହାଡ଼, ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ ଓ ସମୁଦ୍ରକୁ ଉଞ୍ଚାଇ ଦେଲା।