ଏଵଂ ବ୍ରୁଵାଣାଂ ତାଂ ସୀତା ସରମାମିଦମବ୍ରଵୀତ୍। ମଧୁରଂ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଯା ଵାଚା ପୂର୍ଵଶୋକାଭିପନ୍ନଯା
ଏପରି କହୁଥିବା ସରମାଙ୍କୁ, ପୂର୍ବ ଦୁଃଖରେ ଭାସିଥିବା ସୀତା ମୃଦୁ ଏବଂ ମିଷ୍ଟି କଥାରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ସମର୍ଥା ଗଗନଂ ଗନ୍ତୁମପି ଚ ତ୍ଵଂ ରସାତଲମ୍। ଅଵଗଚ୍ଛାଦ୍ଯ କର୍ତଵ୍ଯଂ କର୍ତଵ୍ଯଂ ତେ ମଦନ୍ତରେ
ତୁମେ ଆକାଶକୁ ଯିବାକୁ କିମ୍ବା ପାତାଳକୁ ଯିବାକୁ ସମର୍ଥ, ଏବେ ବୁଝ, ମୋ ପାଇଁ କ'ଣ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ କ'ଣ କରିବା ଦରକାର।
ମତ୍ପ୍ରିଯଂ ଯଦି କର୍ତଵ୍ଯଂ ଯଦି ବୁଦ୍ଧିଃ ସ୍ଥିରା ତଵ। ଜ୍ଞାତୁମିଚ୍ଛାମି ତଂ ଗତ୍ଵା କିଂ କରୋତୀତି ରାଵଣଃ
ଯଦି ତୁମେ ମୋ ପ୍ରିୟ କାମ କରିବାକୁ ଚାହ, ଏବଂ ତୁମ ମନ ଦୃଢ଼, ତେବେ ଯାଇ ଜାଣିଆ, ରାବଣ କ'ଣ କରୁଛନ୍ତି।
ସ ହି ମାଯାବଲଃ କ୍ରୂରୋ ରାଵଣଃ ଶତ୍ରୁରାଵଣଃ। ମାଂ ମୋହଯତି ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ପୀତମାତ୍ରେଵ ଵାରୁଣୀ
କାରଣ, ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଓ ମାୟାବୀ ରାବଣ, ମୋ ଶତ୍ରୁ, ମୋତେ ଏପରି ଭ୍ରମିତ କରେ, ଯେପରି ମଦ ପିଇଲେ ମନ ଭ୍ରମିତ ହୁଏ।
ତର୍ଜାପଯତି ମାଂ ନିତ୍ଯଂ ଭର୍ତ୍ସାପଯତି ଚାସକୃତ୍। ରାକ୍ଷସୀଭିଃ ସୁଘୋରାଭିର୍ଯୋ ମାଂ ରକ୍ଷତି ନିତ୍ଯଶଃ
ସେ ପ୍ରତିଦିନ ମୋତେ ଧମକ ଦେଇଥାଏ, ବାରମ୍ବାର ଗାଳି ଦେଇଥାଏ, ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସୀମାନେ ସବୁବେଳେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି।
ଉଦ୍ଵିଗ୍ନା ଶଙ୍କିତା ଚାସ୍ମି ନ ସ୍ଵସ୍ଥଂ ଚ ମନୋ ମମ। ତଦ୍ଭଯାଚ୍ଚାହମୁଦ୍ଵିଗ୍ନା ଅଶୋକଵନିକାଂ ଗତା
ମୁଁ ଭୟଭୀତ ଓ ଶଙ୍କିତ, ମୋ ମନ ଶାନ୍ତି ନାହିଁ; ତାଙ୍କ ଭୟରୁ ମୁଁ ଏହି ଅଶୋକ ବାଟିକାକୁ ଆସିଛି।
ଯଦି ନାମ କଥା ତସ୍ଯ ନିଶ୍ଚିତଂ ଵାପି ଯଦ୍ଭଵେତ୍। ନିଵେଦଯେଥାଃ ସର୍ଵଂ ତଦ୍ ଵରୋ ମେ ସ୍ଯାଦନୁଗ୍ରହଃ
ଯଦି ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ କିଛି ନିଶ୍ଚିତ ଖବର କିମ୍ବା କଥା ଅଛି, ଦୟାକରି ସବୁ କହ, ଏହା ମୋ ପାଇଁ ବଡ଼ ଉପକାର ହେବ।
ସାପ୍ଯେଵଂ ବ୍ରୁଵତୀଂ ସୀତାଂ ସରମା ମୃଦୁଭାଷିଣୀ। ଉଵାଚ ଵଦନଂ ତସ୍ଯାଃ ସ୍ପୃଶନ୍ତୀ ବାଷ୍ପଵିକ୍ଲଵମ୍
ଏପରି କହୁଥିବା ସୀତାଙ୍କୁ, ମୃଦୁ କଥା କହୁଥିବା ସରମା ତାଙ୍କର ଅଶ୍ରୁଭରା ମୁହଁକୁ ଛୁଇଁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଏଷ ତେ ଯଦ୍ଯଭିପ୍ରାଯସ୍ତସ୍ମାଦ୍ ଗଚ୍ଛାମି ଜାନକି। ଗୃହ୍ଯ ଶତ୍ରୋରଭିପ୍ରାଯମୁପାଵର୍ତାମି ମୈଥିଲି
ଯଦି ଏହି ତୁମ ଇଚ୍ଛା, ଜାନକୀ, ତେବେ ମୁଁ ଯାଉଛି; ଶତ୍ରୁଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଜାଣି ଫେରି ଆସିବି, ମୈଥିଳୀ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତତୋ ଗତ୍ଵା ସମୀପଂ ତସ୍ଯ ରକ୍ଷସଃ। ଶୁଶ୍ରାଵ କଥିତଂ ତସ୍ଯ ରାଵଣସ୍ଯ ସମନ୍ତ୍ରିଣଃ
ଏଭଳି କହି ସେ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ସମ୍ନିପାତକୁ ଗଲା ଏବଂ ରାବଣ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହ କହିଥିବା କଥା ଶୁଣିଲା।
ସା ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନିଶ୍ଚଯଂ ତସ୍ଯ ନିଶ୍ଚଯଜ୍ଞା ଦୁରାତ୍ମନଃ। ପୁନରେଵାଗମତ୍ କ୍ଷିପ୍ରମଶୋକଵନିକାଂ ଶୁଭାମ୍
ସେ ଦୁଷ୍ଟମନା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ଶୁଣି, ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ପୁଣି ଶୁଭ ଅଶୋକବନିକାକୁ ଫେରି ଆସିଲା।
ସା ପ୍ରଵିଷ୍ଟା ତତସ୍ତତ୍ର ଦଦର୍ଶ ଜନକାତ୍ମଜାମ୍। ପ୍ରତୀକ୍ଷମାଣାଂ ସ୍ଵାମେଵ ଭ୍ରଷ୍ଟପଦ୍ମାମିଵ ଶ୍ରିଯମ୍
ସେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ଜନକନନ୍ଦିନୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲା, ଯିଏ ନିଜ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ମୁର୍ଜାଇଯାଇଥିବା ପଦ୍ମରୁ ଖସିପଡ଼ିଥିବା ଶ୍ରୀ ଭଳି।
ତାଂ ତୁ ସୀତା ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତାଂ ସରମାଂ ପ୍ରିଯଭାଷିଣୀମ୍। ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ଚ ସୁସ୍ନିଗ୍ଧଂ ଦଦୌ ଚ ସ୍ଵଯମାସନମ୍
ସୀତା, ପ୍ରିୟ କଥା କହୁଥିବା ଏବଂ ପୁଣି ଫେରିଥିବା ସରମାଙ୍କୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ସ୍ନେହରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ ଏବଂ ନିଜେ ଆସନ ଦେଲେ।
ଇହାସୀନା ସୁଖଂ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାହି ମମ ତତ୍ତ୍ଵତଃ। କ୍ରୂରସ୍ଯ ନିଶ୍ଚଯଂ ତସ୍ଯ ରାଵଣସ୍ଯ ଦୁରାତ୍ମନଃ
ଏଠାରେ ବସି ସବୁ କଥା ମୋତେ ଠିକ୍ ଭାବେ କହ, ଏହି କ୍ରୁର ରାବଣଙ୍କର ନିଶ୍ଚୟ କ'ଣ?
ଏଵମୁକ୍ତା ତୁ ସରମା ସୀତଯା ଵେପମାନଯା। କଥିତଂ ସର୍ଵମାଚଷ୍ଟ ରାଵଣସ୍ଯ ସମନ୍ତ୍ରିଣଃ
ସୀତାଙ୍କ ଭୟଭୀତ ଅବସ୍ଥାରେ ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ସରମା ରାବଣ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହ କହିଥିବା ସମସ୍ତ କଥା ଖୋଲି କହିଲେ।
ଜନନ୍ଯା ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରୋ ଵୈ ତ୍ଵନ୍ମୋକ୍ଷାର୍ଥଂ ବୃହଦ୍ଵଚଃ। ଅତିସ୍ନିଗ୍ଧେନ ଵୈଦେହି ମନ୍ତ୍ରିଵୃଦ୍ଧେନ ଚୋଦିତଃ
ରାକ୍ଷସମହାରାଜ ତାଙ୍କର ମାଆ ଏବଂ ବୃଦ୍ଧ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଉତ୍ସାହରେ, ବଡ଼ ସ୍ନେହରେ, ତୁମ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ବିସ୍ତୃତ କଥା କହିଲେ, ବୈଦେହୀ।
ଦୀଯତାମଭିସତ୍କୃତ୍ଯ ମନୁଜେନ୍ଦ୍ରାଯ ମୈଥିଲୀ। ନିଦର୍ଶନଂ ତେ ପର୍ଯାପ୍ତଂ ଜନସ୍ଥାନେ ଯଦଦ୍ଭୁତମ୍
ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ସହିତ ମନୁଷ୍ୟମହାରାଜଙ୍କୁ ଫେରାଇଦିଅ; ଜନସ୍ଥାନରେ ଯେଉଁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟିଥିଲା, ସେହିଟି ତୁମ ପାଇଁ ପ୍ରମାଣ ହେବ।
ଲଙ୍ଘନଂ ଚ ସମୁଦ୍ରସ୍ଯ ଦର୍ଶନଂ ଚ ହନୂମତଃ। ଵଧଂ ଚ ରକ୍ଷସାଂ ଯୁଦ୍ଧେ କଃ କୁର୍ଯାନ୍ମାନୁଷୋ ଯୁଧି
ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ସମୁଦ୍ର ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରିପାରିବ, ହନୁମାନଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବ, ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାକ୍ଷସମାନେକୁ ମାରିପାରିବ?
ଏଵଂ ସ ମନ୍ତ୍ରଵୃଦ୍ଧୈଶ୍ଚ ମାତ୍ରା ଚ ବହୁବୋଧିତଃ। ନ ତ୍ଵାମୁତ୍ସହତେ ମୋକ୍ତୁମର୍ଥମର୍ଥପରୋ ଯଥା
ମାଆ ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ବାରମ୍ବାର ଏଭଳି ଉପଦେଶ ଦେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥରେ ଲାଗିଥିବାରୁ ତୁମକୁ ଛାଡ଼ିବାକୁ ଚାହୁଁନାହାନ୍ତି।
ନୋତ୍ସହତ୍ଯମୃତୋ ମୋକ୍ତୁଂ ଯୁଦ୍ଧେ ତ୍ଵାମିତି ମୈଥିଲି। ସାମାତ୍ଯସ୍ଯ ନୃଶଂସସ୍ଯ ନିଶ୍ଚଯୋ ହ୍ଯେଷ ଵର୍ତତେ
ମୈଥିଳୀ, ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ମୁକ୍ତ କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ଏହି ନିଷ୍ଠୁର ରାଜା ଏବଂ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେର ଏହି ନିଶ୍ଚୟ।
ତଦେଷା ସୁସ୍ଥିରା ବୁଦ୍ଧିର୍ମୃତ୍ଯୁଲୋଭାଦୁପସ୍ଥିତା। ଭଯାନ୍ନ ଶକ୍ତସ୍ତ୍ଵାଂ ମୋକ୍ତୁମନିରସ୍ତଃ ସ ସଂଯୁଗେ
ଏହି ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଆକାଂକ୍ଷାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି; ଭୟରୁ ସେ ତୁମକୁ ଛାଡ଼ିପାରୁନାହାନ୍ତି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଡ଼ିଗ ରହିଛନ୍ତି।
ରାକ୍ଷସାନାଂ ଚ ସର୍ଵେଷାମାତ୍ମନଶ୍ଚ ଵଧେନ ହି। ନିହତ୍ଯ ରାଵଣଂ ସଂଖ୍ଯେ ସର୍ଵଥା ନିଶିତୈଃ ଶରୈଃ। ପ୍ରତିନେଷ୍ଯତି ରାମସ୍ତ୍ଵାମଯୋଧ୍ଯାମସିତେକ୍ଷଣେ
ରାକ୍ଷସମାନେ ଏବଂ ନିଜକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ମାରି, ରାବଣଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନଶ୍ଟ କରି, ରାମ ତୁମକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଆୟୋଧ୍ୟାକୁ ଫେରାଇ ନେବେ, କଳାନୟନୀ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ଶବ୍ଦୋ ଭେରୀଶଙ୍ଖସମାକୁଲଃ। ଶ୍ରୁତୋ ଵୈ ସର୍ଵସୈନ୍ଯାନାଂ କମ୍ପଯନ୍ ଧରଣୀତଲମ୍
ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ଢୋଳ ଓ ଶଂଖର ଗଞ୍ଜନ ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଗଲା, ଯାହା ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରି ଭୂମିକୁ କମ୍ପିତ କରିଦେଲା।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ତଂ ଵାନରସୈନ୍ଯନାଦଂ ଲଙ୍କାଗତା ରାକ୍ଷସରାଜଭୃତ୍ଯାଃ। ହତୌଜସୋ ଦୈନ୍ଯପରୀତଚେଷ୍ଟାଃ ଶ୍ରେଯୋ ନ ପଶ୍ଯନ୍ତି ନୃପସ୍ଯ ଦୋଷାତ୍
ବାନର ସେନାର ଗଞ୍ଜନ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଲଙ୍କାରେ ଥିବା ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କର ଚାକରମାନେ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ନଶ୍ଟ ହୋଇ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଯାଇ, ରାଜାଙ୍କ ଦୋଷରୁ କୌଣସି ଭଲ ଆଶା ଦେଖିପାରୁନାହାନ୍ତି।
thumb|ପଞ୍ଚତ୍ରିଂଶଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡେ ପଞ୍ଚତ୍ରିଂଶଃ ସର୍ଗଃ ॥୬-
ଏବେ ଶୁଣ, ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡର ପଞ୍ଚତିରିଶ ଶ୍ଲୋକ।
ତେନ ଶଙ୍ଖଵିମିଶ୍ରେଣ ଭେରୀଶବ୍ଦେନ ନାଦିନା। ଉପଯାତି ମହାବାହୂ ରାମଃ ପରପୁରଂଜଯଃ
ଏହି ଢୋଳ ଓ ଶଂଖର ମିଶ୍ର ଗଞ୍ଜନ ଶବ୍ଦ ସହିତ, ଶତ୍ରୁ ନଗର ଜୟକର୍ତ୍ତା ବଳଶାଳୀ ରାମ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛନ୍ତି।
ତଂ ନିନାଦଂ ନିଶମ୍ଯାଥ ରାଵଣୋ ରାକ୍ଷସେଶ୍ଵରଃ। ମୁହୂର୍ତଂ ଧ୍ଯାନମାସ୍ଥାଯ ସଚିଵାନଭ୍ଯୁଦୈକ୍ଷତ
ସେହି ଦୁର୍ଦ୍ଦମ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ରାଜା ରାବଣ କିଛି ଖଣ୍ଡ ଧ୍ୟାନରେ ଲଗିଲେ ଏବଂ ପରେ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେକୁ ଦେଖିଲେ।
ଅଥ ତାନ୍ ସଚିଵାଂସ୍ତତ୍ର ସର୍ଵାନାଭାଷ୍ଯ ରାଵଣଃ। ସଭାଂ ସଂନାଦଯନ୍ ସର୍ଵାମିତ୍ଯୁଵାଚ ମହାବଲଃ
ତାପରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାବଣ ସେଠାରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେକୁ ଡାକିଲେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଭାକୁ କମ୍ପିତ କରି କହିଲେ—
ଜଗତ୍ସଂତାପନଃ କ୍ରୂରୋଽଗର୍ହଯନ୍ ରାକ୍ଷସେଶ୍ଵରଃ। ତରଣଂ ସାଗରସ୍ଯାସ୍ଯ ଵିକ୍ରମଂ ବଲପୌରୁଷମ୍
ସେଇ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ରାଜା, ଯିଏ ଜଗତକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଥିଲେ ଏବଂ କ୍ରୂର ଥିଲେ, ସେ ସମୁଦ୍ର ଅତିକ୍ରମ କରିବା, ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ଓ ଶୂରତାକୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
ଯଦୁକ୍ତଵନ୍ତୋ ରାମସ୍ଯ ଭଵନ୍ତସ୍ତନ୍ମଯା ଶ୍ରୁତମ୍। ଭଵତଶ୍ଚାପ୍ଯହଂ ଵେଦ୍ମି ଯୁଦ୍ଧେ ସତ୍ଯପରାକ୍ରମାନ୍। ତୂଷ୍ଣୀକାନୀକ୍ଷତୋଽନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ଵିଦିତ୍ଵା ରାମଵିକ୍ରମମ୍
ତୁମେମାନେ ଯାହା କହିଛ, ମୁଁ ତାହା ଶୁଣିଛି; ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେମାନେ କେତେ ସତ୍ୟ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ତାହା ମୁଁ ଜାଣେ। ଏବଂ ଏହିପରି ଚୁପ୍ଚାପ ରହି ଏକାପରେକା ଦେଖୁଛ, କାରଣ ତୁମେମାନେ ରାମଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ଜାଣିଛ।