ଅଚିରାନ୍ମୋକ୍ଷ୍ଯତେ ସୀତେ ଦେଵି ତେ ଜଘନଂ ଗତାମ୍। ଧୃତାମେକାଂ ବହୂନ୍ ମାସାନ୍ ଵେଣୀଂ ରାମୋ ମହାବଲଃ
ଶୀଘ୍ର ହେବ ଦେବୀ ସୀତା, ତୁମେ ଏହି ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବେ। ବହୁ ମାସ ଧରି ଏକ ଚୁଟି ବାନ୍ଧି ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିବା ତୁମକୁ, ବଳବାନ ରାମ ଶିଘ୍ର ମୁକ୍ତ କରିବେ।
ତସ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମୁଖଂ ଦେଵି ପୂର୍ଣଚନ୍ଦ୍ରମିଵୋଦିତମ୍। ମୋକ୍ଷ୍ଯସେ ଶୋକଜଂ ଵାରି ନିର୍ମୋକମିଵ ପନ୍ନଗୀ
ଦେବୀ, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ତାଙ୍କର ମୁହଁକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖିବ, ଦୁଃଖରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ତୁମ ଅଶ୍ରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ, ଯେପରି ନାଗିଣୀ ତାଙ୍କର ପୁରୁଣା ଚର୍ମ ଛାଡ଼ିଦିଏ।
ରାଵଣଂ ସମରେ ହତ୍ଵା ନଚିରାଦେଵ ମୈଥିଲି। ତ୍ଵଯା ସମଗ୍ରଃ ପ୍ରିଯଯା ସୁଖାର୍ହୋ ଲପ୍ସ୍ଯତେ ସୁଖମ୍
ମୈଥିଳୀ, ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା ପରେ, ରାମ ଶିଘ୍ର ତୁମ ପ୍ରିୟ ସହ ଯୋଗ ହୋଇ ଶୁଭ ସଉଖ୍ୟ ଅନୁଭବ କରିବେ।
ସଭାଜିତା ତ୍ଵଂ ରାମେଣ ମୋଦିଷ୍ଯସି ମହାତ୍ମନା। ସୁଵର୍ଷେଣ ସମାଯୁକ୍ତା ଯଥା ସସ୍ଯେନ ମେଦିନୀ
ବଡ଼ ମନ ଧାରଣ କରୁଥିବା ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ତୁମେ ଖୁସି ହେବେ, ଯେପରି ଭଲ ବର୍ଷା ହେଲେ ଧରିତ୍ରୀ ଫସଲରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଆନନ୍ଦ କରେ।
ଗିରିଵରମଭିତୋ ଵିଵର୍ତମାନୋ ହଯ ଇଵ ମଣ୍ଡଲମାଶୁ ଯଃ କରୋତି। ତମିହ ଶରଣମଭ୍ଯୁପୈହି ଦେଵି ଦିଵସକରଂ ପ୍ରଭଵୋ ହ୍ଯଯଂ ପ୍ରଜାନାମ୍
ଦେବୀ, ଯେପରି ଏକ ତୀବ୍ର ଘୋଡ଼ା ପାହାଡ଼କୁ ଘେରି ଦୌଡ଼େ, ସେପରି ତୁମେ ଏଠାରେ ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ଦିଅ। ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଉତ୍ସ, ଆଲୋକର ମୂଳ।
thumb|ଚତୁସ୍ତ୍ରିଂଶଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡେ ଚତୁସ୍ତ୍ରିଂଶଃ ସର୍ଗଃ ॥୬-
ଏବେ ଚତୁର୍ତ୍ରିଂଶତମ ସର୍ଗ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ଅଥ ତାଂ ଜାତସଂତାପାଂ ତେନ ଵାକ୍ଯେନ ମୋହିତାମ୍। ସରମା ହ୍ଲାଦଯାମାସ ମହୀଂ ଦଗ୍ଧାମିଵାମ୍ଭସା
ତାହାପରେ, ସୀତା ଦୁଃଖରେ ଭାସିଯାଇ ଏହି କଥାରେ ଭ୍ରମିତ ହେବାକୁ ଦେଖି, ସରମା ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ଦେଲେ, ଯେପରି ଜଳ ଜଳିଥିବା ମାଟିକୁ ଶିତଳ କରେ।
ତତସ୍ତସ୍ଯା ହିତଂ ସଖ୍ଯାଶ୍ଚିକୀର୍ଷନ୍ତୀ ସଖୀ ଵଚଃ। ଉଵାଚ କାଲେ କାଲଜ୍ଞା ସ୍ମିତପୂର୍ଵାଭିଭାଷିଣୀ
ତାପରେ, ବନ୍ଧୁ ସୀତାଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରି, ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ହସି ମୁହଁରେ ନେଇ ବୁଦ୍ଧିମତୀ ସରମା କଥା କହିଲେ।
ଉତ୍ସହେଯମହଂ ଗତ୍ଵା ତ୍ଵଦ୍ଵାକ୍ଯମସିତେକ୍ଷଣେ। ନିଵେଦ୍ଯ କୁଶଲଂ ରାମେ ପ୍ରତିଚ୍ଛନ୍ନା ନିଵର୍ତିତୁମ୍
କଳା ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ସୀତା, ମୁଁ ଚାହିଲେ ଚୁପଚାପ ଯାଇ ତୁମ କଥା ରାମଙ୍କୁ କହିପାରିବି, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଖବର ନେଇ ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବେ ଫେରିପାରିବି।
ନହି ମେ କ୍ରମମାଣାଯା ନିରାଲମ୍ବେ ଵିହାଯସି। ସମର୍ଥୋ ଗତିମନ୍ଵେତୁଂ ପଵନୋ ଗରୁଡୋଽପି ଵା
ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ଖାଲି ଆକାଶରେ ଚାଲିଯାଏ, ତେବେ ବାୟୁ କିମ୍ବା ଗରୁଡ଼ ମଧ୍ୟ ମୋ ଗତିକୁ ଧରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଏଵଂ ବ୍ରୁଵାଣାଂ ତାଂ ସୀତା ସରମାମିଦମବ୍ରଵୀତ୍। ମଧୁରଂ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଯା ଵାଚା ପୂର୍ଵଶୋକାଭିପନ୍ନଯା
ଏପରି କହୁଥିବା ସରମାଙ୍କୁ, ପୂର୍ବ ଦୁଃଖରେ ଭାସିଥିବା ସୀତା ମୃଦୁ ଏବଂ ମିଷ୍ଟି କଥାରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ସମର୍ଥା ଗଗନଂ ଗନ୍ତୁମପି ଚ ତ୍ଵଂ ରସାତଲମ୍। ଅଵଗଚ୍ଛାଦ୍ଯ କର୍ତଵ୍ଯଂ କର୍ତଵ୍ଯଂ ତେ ମଦନ୍ତରେ
ତୁମେ ଆକାଶକୁ ଯିବାକୁ କିମ୍ବା ପାତାଳକୁ ଯିବାକୁ ସମର୍ଥ, ଏବେ ବୁଝ, ମୋ ପାଇଁ କ'ଣ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ କ'ଣ କରିବା ଦରକାର।
ମତ୍ପ୍ରିଯଂ ଯଦି କର୍ତଵ୍ଯଂ ଯଦି ବୁଦ୍ଧିଃ ସ୍ଥିରା ତଵ। ଜ୍ଞାତୁମିଚ୍ଛାମି ତଂ ଗତ୍ଵା କିଂ କରୋତୀତି ରାଵଣଃ
ଯଦି ତୁମେ ମୋ ପ୍ରିୟ କାମ କରିବାକୁ ଚାହ, ଏବଂ ତୁମ ମନ ଦୃଢ଼, ତେବେ ଯାଇ ଜାଣିଆ, ରାବଣ କ'ଣ କରୁଛନ୍ତି।
ସ ହି ମାଯାବଲଃ କ୍ରୂରୋ ରାଵଣଃ ଶତ୍ରୁରାଵଣଃ। ମାଂ ମୋହଯତି ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ପୀତମାତ୍ରେଵ ଵାରୁଣୀ
କାରଣ, ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଓ ମାୟାବୀ ରାବଣ, ମୋ ଶତ୍ରୁ, ମୋତେ ଏପରି ଭ୍ରମିତ କରେ, ଯେପରି ମଦ ପିଇଲେ ମନ ଭ୍ରମିତ ହୁଏ।
ତର୍ଜାପଯତି ମାଂ ନିତ୍ଯଂ ଭର୍ତ୍ସାପଯତି ଚାସକୃତ୍। ରାକ୍ଷସୀଭିଃ ସୁଘୋରାଭିର୍ଯୋ ମାଂ ରକ୍ଷତି ନିତ୍ଯଶଃ
ସେ ପ୍ରତିଦିନ ମୋତେ ଧମକ ଦେଇଥାଏ, ବାରମ୍ବାର ଗାଳି ଦେଇଥାଏ, ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସୀମାନେ ସବୁବେଳେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି।
ଉଦ୍ଵିଗ୍ନା ଶଙ୍କିତା ଚାସ୍ମି ନ ସ୍ଵସ୍ଥଂ ଚ ମନୋ ମମ। ତଦ୍ଭଯାଚ୍ଚାହମୁଦ୍ଵିଗ୍ନା ଅଶୋକଵନିକାଂ ଗତା
ମୁଁ ଭୟଭୀତ ଓ ଶଙ୍କିତ, ମୋ ମନ ଶାନ୍ତି ନାହିଁ; ତାଙ୍କ ଭୟରୁ ମୁଁ ଏହି ଅଶୋକ ବାଟିକାକୁ ଆସିଛି।
ଯଦି ନାମ କଥା ତସ୍ଯ ନିଶ୍ଚିତଂ ଵାପି ଯଦ୍ଭଵେତ୍। ନିଵେଦଯେଥାଃ ସର୍ଵଂ ତଦ୍ ଵରୋ ମେ ସ୍ଯାଦନୁଗ୍ରହଃ
ଯଦି ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ କିଛି ନିଶ୍ଚିତ ଖବର କିମ୍ବା କଥା ଅଛି, ଦୟାକରି ସବୁ କହ, ଏହା ମୋ ପାଇଁ ବଡ଼ ଉପକାର ହେବ।
ସାପ୍ଯେଵଂ ବ୍ରୁଵତୀଂ ସୀତାଂ ସରମା ମୃଦୁଭାଷିଣୀ। ଉଵାଚ ଵଦନଂ ତସ୍ଯାଃ ସ୍ପୃଶନ୍ତୀ ବାଷ୍ପଵିକ୍ଲଵମ୍
ଏପରି କହୁଥିବା ସୀତାଙ୍କୁ, ମୃଦୁ କଥା କହୁଥିବା ସରମା ତାଙ୍କର ଅଶ୍ରୁଭରା ମୁହଁକୁ ଛୁଇଁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଏଷ ତେ ଯଦ୍ଯଭିପ୍ରାଯସ୍ତସ୍ମାଦ୍ ଗଚ୍ଛାମି ଜାନକି। ଗୃହ୍ଯ ଶତ୍ରୋରଭିପ୍ରାଯମୁପାଵର୍ତାମି ମୈଥିଲି
ଯଦି ଏହି ତୁମ ଇଚ୍ଛା, ଜାନକୀ, ତେବେ ମୁଁ ଯାଉଛି; ଶତ୍ରୁଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଜାଣି ଫେରି ଆସିବି, ମୈଥିଳୀ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତତୋ ଗତ୍ଵା ସମୀପଂ ତସ୍ଯ ରକ୍ଷସଃ। ଶୁଶ୍ରାଵ କଥିତଂ ତସ୍ଯ ରାଵଣସ୍ଯ ସମନ୍ତ୍ରିଣଃ
ଏଭଳି କହି ସେ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ସମ୍ନିପାତକୁ ଗଲା ଏବଂ ରାବଣ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହ କହିଥିବା କଥା ଶୁଣିଲା।
ସା ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନିଶ୍ଚଯଂ ତସ୍ଯ ନିଶ୍ଚଯଜ୍ଞା ଦୁରାତ୍ମନଃ। ପୁନରେଵାଗମତ୍ କ୍ଷିପ୍ରମଶୋକଵନିକାଂ ଶୁଭାମ୍
ସେ ଦୁଷ୍ଟମନା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ଶୁଣି, ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ପୁଣି ଶୁଭ ଅଶୋକବନିକାକୁ ଫେରି ଆସିଲା।
ସା ପ୍ରଵିଷ୍ଟା ତତସ୍ତତ୍ର ଦଦର୍ଶ ଜନକାତ୍ମଜାମ୍। ପ୍ରତୀକ୍ଷମାଣାଂ ସ୍ଵାମେଵ ଭ୍ରଷ୍ଟପଦ୍ମାମିଵ ଶ୍ରିଯମ୍
ସେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ଜନକନନ୍ଦିନୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲା, ଯିଏ ନିଜ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ମୁର୍ଜାଇଯାଇଥିବା ପଦ୍ମରୁ ଖସିପଡ଼ିଥିବା ଶ୍ରୀ ଭଳି।
ତାଂ ତୁ ସୀତା ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତାଂ ସରମାଂ ପ୍ରିଯଭାଷିଣୀମ୍। ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ଚ ସୁସ୍ନିଗ୍ଧଂ ଦଦୌ ଚ ସ୍ଵଯମାସନମ୍
ସୀତା, ପ୍ରିୟ କଥା କହୁଥିବା ଏବଂ ପୁଣି ଫେରିଥିବା ସରମାଙ୍କୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ସ୍ନେହରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ ଏବଂ ନିଜେ ଆସନ ଦେଲେ।
ଇହାସୀନା ସୁଖଂ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାହି ମମ ତତ୍ତ୍ଵତଃ। କ୍ରୂରସ୍ଯ ନିଶ୍ଚଯଂ ତସ୍ଯ ରାଵଣସ୍ଯ ଦୁରାତ୍ମନଃ
ଏଠାରେ ବସି ସବୁ କଥା ମୋତେ ଠିକ୍ ଭାବେ କହ, ଏହି କ୍ରୁର ରାବଣଙ୍କର ନିଶ୍ଚୟ କ'ଣ?
ଏଵମୁକ୍ତା ତୁ ସରମା ସୀତଯା ଵେପମାନଯା। କଥିତଂ ସର୍ଵମାଚଷ୍ଟ ରାଵଣସ୍ଯ ସମନ୍ତ୍ରିଣଃ
ସୀତାଙ୍କ ଭୟଭୀତ ଅବସ୍ଥାରେ ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ସରମା ରାବଣ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହ କହିଥିବା ସମସ୍ତ କଥା ଖୋଲି କହିଲେ।
ଜନନ୍ଯା ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରୋ ଵୈ ତ୍ଵନ୍ମୋକ୍ଷାର୍ଥଂ ବୃହଦ୍ଵଚଃ। ଅତିସ୍ନିଗ୍ଧେନ ଵୈଦେହି ମନ୍ତ୍ରିଵୃଦ୍ଧେନ ଚୋଦିତଃ
ରାକ୍ଷସମହାରାଜ ତାଙ୍କର ମାଆ ଏବଂ ବୃଦ୍ଧ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଉତ୍ସାହରେ, ବଡ଼ ସ୍ନେହରେ, ତୁମ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ବିସ୍ତୃତ କଥା କହିଲେ, ବୈଦେହୀ।
ଦୀଯତାମଭିସତ୍କୃତ୍ଯ ମନୁଜେନ୍ଦ୍ରାଯ ମୈଥିଲୀ। ନିଦର୍ଶନଂ ତେ ପର୍ଯାପ୍ତଂ ଜନସ୍ଥାନେ ଯଦଦ୍ଭୁତମ୍
ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ସହିତ ମନୁଷ୍ୟମହାରାଜଙ୍କୁ ଫେରାଇଦିଅ; ଜନସ୍ଥାନରେ ଯେଉଁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟିଥିଲା, ସେହିଟି ତୁମ ପାଇଁ ପ୍ରମାଣ ହେବ।
ଲଙ୍ଘନଂ ଚ ସମୁଦ୍ରସ୍ଯ ଦର୍ଶନଂ ଚ ହନୂମତଃ। ଵଧଂ ଚ ରକ୍ଷସାଂ ଯୁଦ୍ଧେ କଃ କୁର୍ଯାନ୍ମାନୁଷୋ ଯୁଧି
ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ସମୁଦ୍ର ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରିପାରିବ, ହନୁମାନଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବ, ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାକ୍ଷସମାନେକୁ ମାରିପାରିବ?
ଏଵଂ ସ ମନ୍ତ୍ରଵୃଦ୍ଧୈଶ୍ଚ ମାତ୍ରା ଚ ବହୁବୋଧିତଃ। ନ ତ୍ଵାମୁତ୍ସହତେ ମୋକ୍ତୁମର୍ଥମର୍ଥପରୋ ଯଥା
ମାଆ ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ବାରମ୍ବାର ଏଭଳି ଉପଦେଶ ଦେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥରେ ଲାଗିଥିବାରୁ ତୁମକୁ ଛାଡ଼ିବାକୁ ଚାହୁଁନାହାନ୍ତି।
ନୋତ୍ସହତ୍ଯମୃତୋ ମୋକ୍ତୁଂ ଯୁଦ୍ଧେ ତ୍ଵାମିତି ମୈଥିଲି। ସାମାତ୍ଯସ୍ଯ ନୃଶଂସସ୍ଯ ନିଶ୍ଚଯୋ ହ୍ଯେଷ ଵର୍ତତେ
ମୈଥିଳୀ, ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ମୁକ୍ତ କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ଏହି ନିଷ୍ଠୁର ରାଜା ଏବଂ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେର ଏହି ନିଶ୍ଚୟ।