ତେନ ତନ୍ମରୁକାନ୍ତାରଂ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ କିଲ ଵିଶ୍ରୁତମ୍। ନିପାତିତଃ ଶରୋ ଯତ୍ର ଵଜ୍ରାଶନିସମପ୍ରଭଃ
ସେଇ ତୀର ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମରୁକାନ୍ତାର ଅଞ୍ଚଳକୁ ଆଘାତ କରାଗଲା, ଯେଉଁଠାରେ ତୀର ବଜ୍ର ଓ ବିଜୁଳି ପରି ଚମକୁଥିଲା।
ନନାଦ ଚ ତଦା ତତ୍ର ଵସୁଧା ଶଲ୍ଯପୀଡିତା। ତସ୍ମାଦ୍ ଵ୍ରଣମୁଖାତ୍ ତୋଯମୁତ୍ପପାତ ରସାତଲାତ୍
ସେଠାରେ ତୀରର ଆଘାତରେ ଭୂମି କ୍ଷତବିକ୍ଷତ ହୋଇ କ୍ରନ୍ଦନ କଲା, ଏବଂ ସେଇ ଘାଉର ମୁଖରୁ ପାତାଳ ତଳରୁ ଜଳ ଉପରକୁ ବେରିଆସିଲା।
ସ ବଭୂଵ ତଦା କୂପୋ ଵ୍ରଣ ଇତ୍ଯେଵ ଵିଶ୍ରୁତଃ। ସତତଂ ଚୋତ୍ଥିତଂ ତୋଯଂ ସମୁଦ୍ରସ୍ଯେଵ ଦୃଶ୍ଯତେ
ସେଠାରେ ଏକ କୁଆଁ ଦେଖାଦେଲା, ଯାହାକୁ 'ଘାଉ' ବୋଲି ଚିହ୍ନାଯାଏ। ସେଠାରେ ସବୁବେଳେ ପାଣି ଉଠି ଆସେ, ସେହି ପାଣି ସମୁଦ୍ରର ପାଣି ପରି ଦେଖାଯାଏ।
ଅଵଦାରଣଶବ୍ଦଶ୍ଚ ଦାରୁଣଃ ସମପଦ୍ଯତ। ତସ୍ମାତ୍ ତଦ୍ ବାଣପାତେନ ଅପଃ କୁକ୍ଷିଷ୍ଵଶୋଷଯତ୍
ସେଠାରୁ ଭୟଙ୍କର ଫାଟିବା ଶବ୍ଦ ହେଲା, ଏବଂ ସେଇ ବାଣର ପଡିବାରେ, କୁଆଁର ଗଭୀର ଅଞ୍ଚଳରେ ପାଣି ଶୁଷ୍କ ହୋଇଗଲା।
ଵିଖ୍ଯାତଂ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ମରୁକାନ୍ତାରମେଵ ଚ। ଶୋଷଯିତ୍ଵା ତୁ ତଂ କୁକ୍ଷିଂ ରାମୋ ଦଶରଥାତ୍ମଜଃ
ସେଇ ମରୁକାନ୍ତାର ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା। ଦଶରଥ ପୁତ୍ର ରାମ ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ଶୁଷ୍କ କରିଦେଲେ।
ଵରଂ ତସ୍ମୈ ଦଦୌ ଵିଦ୍ଵାନ୍ ମରଵେଽମରଵିକ୍ରମଃ
ବୁଦ୍ଧିମାନ ଏବଂ ପ୍ରବଳ ରାମ ସେଠାରେ ମରୁଭୂମିକୁ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ।
ପଶଵ୍ଯଶ୍ଚାଲ୍ପରୋଗଶ୍ଚ ଫଲମୂଲରସାଯୁତଃ। ବହୁସ୍ନେହୋ ବହୁକ୍ଷୀରଃ ସୁଗନ୍ଧିର୍ଵିଵିଧୌଷଧିଃ
ସେଠାରେ ଗୋବଂଶ ରହିବ, ଅତି କମ୍ ରୋଗ ହେବ, ଫଳ ଓ ମୂଳ ଭଳି ପ୍ରଚୁର ଖାଦ୍ୟ ଥିବ, ଅଧିକ ସ୍ନେହ ଓ ଦୁଧ ରହିବ, ମଧୁର ସୁଗନ୍ଧ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଔଷଧି ଉପଲବ୍ଧ ହେବ।
ଏଵମେତୈଶ୍ଚ ସଂଯୁକ୍ତୋ ବହୁଭିଃ ସଂଯୁତୋ ମରୁଃ। ରାମସ୍ଯ ଵରଦାନାଚ୍ଚ ଶିଵଃ ପନ୍ଥା ବଭୂଵ ହ
ଏଭଳି ଅନେକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦ୍ୱାରା ରାମଙ୍କ ଦୟାରେ ମରୁଭୂମି ଶୁଭ ଓ ନିରାପଦ ପଥ ହେଇଗଲା।
ତସ୍ମିନ୍ ଦଗ୍ଧେ ତଦା କୁକ୍ଷୌ ସମୁଦ୍ରଃ ସରିତାଂ ପତିଃ। ରାଘଵଂ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞମିଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ସେଠାରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଦଗ୍ଧ ହେବା ପରେ, ନଦୀମାନଙ୍କର ମାଲିକ ସମୁଦ୍ର, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଜ୍ଞାନୀ ରାଘବଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଅଯଂ ସୌମ୍ଯ ନଲୋ ନାମ ତନଯୋ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣଃ। ପିତ୍ରା ଦତ୍ତଵରଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ପ୍ରୀତିମାନ୍ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣଃ
ଏହି ମୃଦୁ ନଳ ନାମକ ବ୍ୟକ୍ତି, ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଥିବା ଏବଂ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ପ୍ରିୟ।
ଏଷ ସେତୁଂ ମହୋତ୍ସାହଃ କରୋତୁ ମଯି ଵାନରଃ। ତମହଂ ଧାରଯିଷ୍ଯାମି ଯଥା ହ୍ଯେଷ ପିତା ତଥା
ଏହି ଉତ୍ସାହୀ ବାନର ମୋର ଉପରେ ସେତୁ ବନାଉ। ମୁଁ ଏହାକୁ ଧରି ରଖିବି, ଯେପରି ତାଙ୍କ ପିତା କରିଥିଲେ, ସେହିପରି।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵୋଦଧିର୍ନଷ୍ଟଃ ସମୁତ୍ଥାଯ ନଲସ୍ତତଃ। ଅବ୍ରଵୀଦ୍ ଵାନରଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଵାକ୍ଯଂ ରାମଂ ମହାବଲମ୍
ଏମିତି କହି ସମୁଦ୍ର ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ତାପରେ ନଳ ଉଠି, ବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ:
ଅହଂ ସେତୁଂ କରିଷ୍ଯାମି ଵିସ୍ତୀର୍ଣେ ମକରାଲଯେ। ପିତୁଃ ସାମର୍ଥ୍ଯମାସାଦ୍ଯ ତତ୍ତ୍ଵମାହ ମହୋଦଧିଃ
ମୁଁ ଏହି ବିଶାଳ ମାଛମାନଙ୍କ ନିବାସ ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ସେତୁ ବନାଇବି, କାରଣ ମୋ ପିତାଙ୍କ ଦକ୍ଷତା ମୋତେ ମିଳିଛି, ଯେପରି ମହାସମୁଦ୍ର କହିଛନ୍ତି।
ଦଣ୍ଡ ଏଵ ଵରୋ ଲୋକେ ପୁରୁଷସ୍ଯେତି ମେ ମତିଃ। ଧିକ୍ କ୍ଷମାମକୃତଜ୍ଞେଷୁ ସାନ୍ତ୍ଵଂ ଦାନମଥାପି ଵା
ମୋ ମତରେ, ଏହି ଜଗତରେ ଲୋକ ପାଇଁ ଦଣ୍ଡ ହିଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ। ଅକୃତଜ୍ଞଙ୍କ ପ୍ରତି କ୍ଷମା, ମନାନିବା ଓ ଦାନ କରିବା ଅପମାନ ହେବ।
ଅଯଂ ହି ସାଗରୋ ଭୀମଃ ସେତୁକର୍ମଦିଦୃକ୍ଷଯା। ଦଦୌ ଦଣ୍ଡଭଯାଦ୍ ଗାଧଂ ରାଘଵାଯ ମହୋଦଧିଃ
ଏହି ଭୟଙ୍କର ସମୁଦ୍ର, ସେତୁ ବନାଯିବା ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଁ, ଦଣ୍ଡର ଭୟରେ ରାଘବଙ୍କୁ ଗଭୀର ପଥ ଦେଇଦେଲା।
ମମ ମାତୁର୍ଵରୋ ଦତ୍ତୋ ମନ୍ଦରେ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା। ମଯା ତୁ ସଦୃଶଃ ପୁତ୍ରସ୍ତଵ ଦେଵି ଭଵିଷ୍ଯତି
ମୋର ମାଆ ମନ୍ଦର ପାହାଡ଼ରେ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କଠାରୁ ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଥିଲେ: 'ମୋ ପରି ଏକ ପୁଅ ତୁମେ ପାଇବ।'
ଔରସସ୍ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋଽହଂ ସଦୃଶୋ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା। ସ୍ମାରିତୋଽସ୍ମ୍ଯହମେତେନ ତତ୍ତ୍ଵମାହ ମହୋଦଧିଃ। ନ ଚାପ୍ଯହମନୁକ୍ତୋ ଵଃ ପ୍ରବ୍ରୂଯାମାତ୍ମନୋ ଗୁଣାନ୍
ମୁଁ ତାଙ୍କ ନିଜ ପୁଅ, ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ପରି। ମହାସମୁଦ୍ର, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସତ୍ୟ ମୋତେ ମନେ ପକାଇଦେଲେ। ତୁମେ ପଚାରିନଥିଲେ, ମୁଁ ମୋ ଗୁଣ କହିନଥାନ୍ତି।
ସମର୍ଥଶ୍ଚାପ୍ଯହଂ ସେତୁଂ କର୍ତୁଂ ଵୈ ଵରୁଣାଲଯେ। ତସ୍ମାଦଦ୍ଯୈଵ ବଧ୍ନନ୍ତୁ ସେତୁଂ ଵାନରପୁଙ୍ଗଵାଃ
ମୁଁ ଏହି ବରୁଣଙ୍କ ନିବାସ ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ସେତୁ ବନାଇବାକୁ ସମର୍ଥ। ତେଣୁ, ବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଆଜିଠାରୁ ସେତୁ ବନାଆନ୍ତୁ।
ତତୋ ଵିସୃଷ୍ଟା ରାମେଣ ସର୍ଵତୋ ହରିପୁଙ୍ଗଵାଃ। ଉତ୍ପେତତୁର୍ମହାରଣ୍ଯଂ ହୃଷ୍ଟାଃ ଶତସହସ୍ରଶଃ
ତାପରେ ରାମଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସମସ୍ତ ବାନର ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଖୁସି ହୋଇ, ଶତ ଶହ ହଜାରେ ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଲାଘିଲେ।
ତେ ନଗାନ୍ ନଗସଂକାଶାଃ ଶାଖାମୃଗଗଣର୍ଷଭାଃ। ବଭଞ୍ଜୁଃ ପାଦପାଂସ୍ତତ୍ର ପ୍ରଚକର୍ଷୁଶ୍ଚ ସାଗରମ୍
ସେଇ ପାହାଡ଼ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ବାନର ସେନାପତିମାନେ, ସେଠାରେ ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ଭାଙ୍ଗିଲେ ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଟାଣି ନେଇ ସମୁଦ୍ର ପାଖକୁ ନେଲେ।
ତେ ସାଲୈଶ୍ଚାଶ୍ଵକର୍ଣୈଶ୍ଚ ଧଵୈର୍ଵଂଶୈଶ୍ଚ ଵାନରାଃ। କୁଟଜୈରର୍ଜୁନୈସ୍ତାଲୈସ୍ତିଲକୈସ୍ତିନିଶୈରପି
ବାନରମାନେ ସାଲ, ଅଶ୍ୱକର୍ଣ୍ଣ, ଧବ, ବାଁଶ, କୁଟଜ, ଅର୍ଜୁନ, ତାଳ, ତିଲକ ଓ ତିନିଶ ଗଛ ନେଇ ସମୁଦ୍ରକୁ ପୂରିଦେଲେ।
ବିଲ୍ଵକୈଃ ସପ୍ତପର୍ଣୈଶ୍ଚ କର୍ଣିକାରୈଶ୍ଚ ପୁଷ୍ପିତୈଃ। ଚୂତୈଶ୍ଚାଶୋକଵୃକ୍ଷୈଶ୍ଚ ସାଗରଂ ସମପୂରଯନ୍
ବିଲ୍ବ, ସପ୍ତପର୍ଣ୍ଣ, ଫୁଲ ଲାଗିଥିବା କର୍ଣ୍ଣିକାର, ଆମ୍ବ ଓ ଅଶୋକ ଗଛ ନେଇ ସେମାନେ ସମୁଦ୍ରକୁ ଭରିଦେଲେ।
ସମୂଲାଂଶ୍ଚ ଵିମୂଲାଂଶ୍ଚ ପାଦପାନ୍ ହରିସତ୍ତମାଃ। ଇନ୍ଦ୍ରକେତୂନିଵୋଦ୍ଯମ୍ଯ ପ୍ରଜହ୍ରୁର୍ଵାନରାସ୍ତରୂନ୍
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରମାନେ ମୂଳ ସହିତ ଓ ମୂଳ ବିନା ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପତାକା ପରି ଉଠାଇ ନେଇଯାଉଥିଲେ।
ତାଲାନ୍ ଦାଡିମଗୁଲ୍ମାଂଶ୍ଚ ନାରିକେଲଵିଭୀତକାନ୍। କରୀରାନ୍ ବକୁଲାନ୍ ନିମ୍ବାନ୍ ସମାଜହ୍ରୁରିତସ୍ତତଃ
ତାଳ, ଡାଡିମା ଝାଡ଼, ନାଡ଼ିଆ, ବିଭୀତକ, କରୀର, ବକୁଳ ଓ ନିମ୍ବ ଗଛ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଏଣିକି ଏକଠା କରିଲେ।
ହସ୍ତିମାତ୍ରାନ୍ ମହାକାଯାଃ ପାଷାଣାଂଶ୍ଚ ମହାବଲାଃ। ପର୍ଵତାଂଶ୍ଚ ସମୁତ୍ପାଟ୍ଯ ଯନ୍ତ୍ରୈଃ ପରିଵହନ୍ତି ଚ
ବଡ଼ ଶରୀର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନରମାନେ ହାତୀ ପରି ବଡ଼ ପାଥର ଓ ପାହାଡ଼କୁ ଉପଡ଼ି ଯନ୍ତ୍ରରେ ଚଢ଼ାଇ ନେଉଥିଲେ।
ପ୍ରକ୍ଷିପ୍ଯମାଣୈରଚଲୈଃ ସହସା ଜଲମୁଦ୍ଧୃତମ୍। ସମୁତ୍ସସର୍ପ ଚାକାଶମଵାସର୍ପତ୍ ତତଃ ପୁନଃ
ପାହାଡ଼ଗୁଡ଼ିକୁ ପକେଇବା ସମୟରେ ପାଣି ହଠାତ୍ ଉଠି ଆକାଶକୁ ଚାଲିଯାଉଥିଲା, ପୁଣି ସେଥିରୁ ତଳକୁ ଆସୁଥିଲା।
ସମୁଦ୍ରଂ କ୍ଷୋଭଯାମାସୁର୍ନିପତନ୍ତଃ ସମନ୍ତତଃ। ସୂତ୍ରାଣ୍ଯନ୍ଯେ ପ୍ରଗୃହ୍ଣନ୍ତି ହ୍ଯାଯତଂ ଶତଯୋଜନମ୍
ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ପଡ଼ିବାରେ ସମୁଦ୍ର ଉତ୍ତେଜିତ ହେଉଥିଲା; ଅନ୍ୟମାନେ ଶତ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା ଦୋରି ନେଇ ମାପୁଥିଲେ।
ନଲଶ୍ଚକ୍ରେ ମହାସେତୁଂ ମଧ୍ଯେ ନଦନଦୀପତେଃ। ସ ତଦା କ୍ରିଯତେ ସେତୁର୍ଵାନରୈର୍ଘୋରକର୍ମଭିଃ
ନଳ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ସେତୁ ତିଆରି କଲେ; ସେ ସମୟରେ ବାନରମାନେ ଭୟଙ୍କର କାମରେ ଲାଗି ସେତୁ ତିଆରି କରୁଥିଲେ।
ଦଣ୍ଡାନନ୍ଯେ ପ୍ରଗୃହ୍ଣନ୍ତି ଵିଚିନ୍ଵନ୍ତି ତଥାପରେ। ଵାନରୈଃ ଶତଶସ୍ତତ୍ର ରାମସ୍ଯାଜ୍ଞାପୁରଃସରୈଃ
କେହି ଲାଠି ଧରୁଥିଲେ, କେହି ଖୋଜୁଥିଲେ; ରାମଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ଶତଶଃ ବାନର ଏଠାରେ କାମ କରୁଥିଲେ।
ମେଘାଭୈଃ ପର୍ଵତାଭୈଶ୍ଚ ତୃଣୈଃ କାଷ୍ଠୈର୍ବବନ୍ଧିରେ। ପୁଷ୍ପିତାଗ୍ରୈଶ୍ଚ ତରୁଭିଃ ସେତୁଂ ବଘ୍ନନ୍ତି ଵାନରାଃ
ମେଘ ଓ ପାହାଡ଼ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଘାସ, କାଠ ଓ ଫୁଲ ଲାଗିଥିବା ଗଛ ଦ୍ୱାରା ବାନରମାନେ ସେତୁ ତିଆରି କଲେ।