ପୃଥିଵୀ ଵାଯୁରାକାଶମାପୋ ଜ୍ଯୋତିଶ୍ଚ ରାଘଵ। ସ୍ଵଭାଵେ ସୌମ୍ଯ ତିଷ୍ଠନ୍ତି ଶାଶ୍ଵତଂ ମାର୍ଗମାଶ୍ରିତାଃ
ହେ ରାଘବ, ପୃଥିବୀ, ବାୟୁ, ଆକାଶ, ଜଳ ଓ ଅଗ୍ନି—ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ୱଭାବରେ, ଶାଶ୍ୱତ ନୀତିକୁ ଅନୁସରି ଅଟୁଟ ରହନ୍ତି।
ତତ୍ସ୍ଵଭାଵୋ ମମାପ୍ଯେଷ ଯଦଗାଧୋଽହମପ୍ଲଵଃ। ଵିକାରସ୍ତୁ ଭଵେଦ୍ ଗାଧ ଏତତ୍ ତେ ପ୍ରଵଦାମ୍ଯହମ୍
ମୋର ମଧ୍ୟ ଏହି ସ୍ୱଭାବ—ମୁଁ ଗଭୀର ଓ ଅପାର, ଯଦି ମୁଁ ହଳକା ହେଉଥାନ୍ତି, ତେବେ ଏହା ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବା; ଏହି କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି।
ନ କାମାନ୍ନ ଚ ଲୋଭାଦ୍ ଵା ନ ଭଯାତ୍ ପାର୍ଥିଵାତ୍ମଜ। ଗ୍ରାହନକ୍ରାକୁଲଜଲଂ ସ୍ତମ୍ଭଯେଯଂ କଥଂଚନ
ନ ଆସା, ନ ଲୋଭ, ନ ଭୟରୁ, ହେ ରାଜପୁତ୍ର, ମୁଁ କେବେ ମୋ ଜଳରେ ଥିବା ମଗର ଓ ଘୋର ଜନ୍ତୁମାନେ ସହିତ ଏହି ଜଳକୁ ରୋକିପାରିବି ନାହିଁ।
ଵିଧାସ୍ଯେ ଯେନ ଗନ୍ତାସି ଵିଷହିଷ୍ଯେଽପ୍ଯହଂ ତଥା। ନ ଗ୍ରାହା ଵିଧମିଷ୍ଯନ୍ତି ଯାଵତ୍ସେନା ତରିଷ୍ଯତି। ହରୀଣାଂ ତରଣେ ରାମ କରିଷ୍ଯାମି ଯଥା ସ୍ଥଲମ୍
ମୁଁ ଏମିତି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଦେବି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ତୁମେ ପାରହେବ; ମୁଁ ସେଥିରେ ସହିବି; ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମର ସେନା ପାରହେଉଛି, ମଗରମାନେ ବାଧା ଦେବେନାହିଁ। ହେ ରାମ, ବାନରମାନେ ପାରହେବା ପାଇଁ, ମୁଁ ଏହାକୁ ଭୂମି ପରି ଦୃଢ଼ କରିଦେବି।
ତମବ୍ରଵୀତ୍ ତଦା ରାମଃ ଶୃଣୁ ମେ ଵରୁଣାଲଯ। ଅମୋଘୋଽଯଂ ମହାବାଣଃ କସ୍ମିନ୍ ଦେଶେ ନିପାତ୍ଯତାମ୍
ତେବେ ରାମ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ହେ ବରୁଣଙ୍କ ନିବାସ, ମୋର ଏହି ମହାତୀର ଅପରାଜୟ—କେଉଁଠି ଏହାକୁ ଛାଡ଼ିବି?'
ରାମସ୍ଯ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହାଶରମ୍। ମହୋଦଧିର୍ମହାତେଜା ରାଘଵଂ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍
ରାମଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଓ ସେ ମହାତୀରକୁ ଦେଖି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ତେଜସ୍ୱୀ ସାଗର ରାଘବଙ୍କୁ ଏଭଳି କହିଲେ।
ଉତ୍ତରେଣାଵକାଶୋଽସ୍ତି କଶ୍ଚିତ୍ ପୁଣ୍ଯତରୋ ମମ। ଦ୍ରୁମକୁଲ୍ଯ ଇତି ଖ୍ଯାତୋ ଲୋକେ ଖ୍ଯାତୋ ଯଥା ଭଵାନ୍
ମୋର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯାହାକୁ ଲୋକେ ଡ୍ରୁମକୁଳ୍ୟା ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି, ଯେପରି ତୁମେ ଖ୍ୟାତ।
ଉଗ୍ରଦର୍ଶନକର୍ମାଣୋ ବହଵସ୍ତତ୍ର ଦସ୍ଯଵଃ। ଆଭୀରପ୍ରମୁଖାଃ ପାପାଃ ପିବନ୍ତି ସଲିଲଂ ମମ
ସେଠାରେ ଅନେକ ଭୟଙ୍କର ଓ ଦୁଷ୍ଟ ଦସ୍ୟୁ, ଆଭୀର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାପୀମାନେ ମୋର ଜଳ ପିଉଛନ୍ତି।
ତୈର୍ନ ତତ୍ସ୍ପର୍ଶନଂ ପାପଂ ସହେଯଂ ପାପକର୍ମଭିଃ। ଅମୋଘଃ କ୍ରିଯତାଂ ରାମ ଅଯଂ ତତ୍ର ଶରୋତ୍ତମଃ
ସେମାନଙ୍କର ଏହି ପାପ ଛୁଆଁ ମୁଁ ସହିପାରିବି ନାହିଁ; ହେ ରାମ, ତୁମର ଏହି ଅପରାଜୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର ସେଠି ବ୍ୟବହାର କର।
ତସ୍ଯ ତଦ୍ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସାଗରସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ। ମୁମୋଚ ତଂ ଶରଂ ଦୀପ୍ତଂ ପରଂ ସାଗରଦର୍ଶନାତ୍
ମହାତ୍ମା ସାଗରଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ତୀରକୁ ସାଗର ଦିଗରୁ ଘୁଞ୍ଚାଇ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ତେନ ତନ୍ମରୁକାନ୍ତାରଂ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ କିଲ ଵିଶ୍ରୁତମ୍। ନିପାତିତଃ ଶରୋ ଯତ୍ର ଵଜ୍ରାଶନିସମପ୍ରଭଃ
ସେଇ ତୀର ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମରୁକାନ୍ତାର ଅଞ୍ଚଳକୁ ଆଘାତ କରାଗଲା, ଯେଉଁଠାରେ ତୀର ବଜ୍ର ଓ ବିଜୁଳି ପରି ଚମକୁଥିଲା।
ନନାଦ ଚ ତଦା ତତ୍ର ଵସୁଧା ଶଲ୍ଯପୀଡିତା। ତସ୍ମାଦ୍ ଵ୍ରଣମୁଖାତ୍ ତୋଯମୁତ୍ପପାତ ରସାତଲାତ୍
ସେଠାରେ ତୀରର ଆଘାତରେ ଭୂମି କ୍ଷତବିକ୍ଷତ ହୋଇ କ୍ରନ୍ଦନ କଲା, ଏବଂ ସେଇ ଘାଉର ମୁଖରୁ ପାତାଳ ତଳରୁ ଜଳ ଉପରକୁ ବେରିଆସିଲା।
ସ ବଭୂଵ ତଦା କୂପୋ ଵ୍ରଣ ଇତ୍ଯେଵ ଵିଶ୍ରୁତଃ। ସତତଂ ଚୋତ୍ଥିତଂ ତୋଯଂ ସମୁଦ୍ରସ୍ଯେଵ ଦୃଶ୍ଯତେ
ସେଠାରେ ଏକ କୁଆଁ ଦେଖାଦେଲା, ଯାହାକୁ 'ଘାଉ' ବୋଲି ଚିହ୍ନାଯାଏ। ସେଠାରେ ସବୁବେଳେ ପାଣି ଉଠି ଆସେ, ସେହି ପାଣି ସମୁଦ୍ରର ପାଣି ପରି ଦେଖାଯାଏ।
ଅଵଦାରଣଶବ୍ଦଶ୍ଚ ଦାରୁଣଃ ସମପଦ୍ଯତ। ତସ୍ମାତ୍ ତଦ୍ ବାଣପାତେନ ଅପଃ କୁକ୍ଷିଷ୍ଵଶୋଷଯତ୍
ସେଠାରୁ ଭୟଙ୍କର ଫାଟିବା ଶବ୍ଦ ହେଲା, ଏବଂ ସେଇ ବାଣର ପଡିବାରେ, କୁଆଁର ଗଭୀର ଅଞ୍ଚଳରେ ପାଣି ଶୁଷ୍କ ହୋଇଗଲା।
ଵିଖ୍ଯାତଂ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ମରୁକାନ୍ତାରମେଵ ଚ। ଶୋଷଯିତ୍ଵା ତୁ ତଂ କୁକ୍ଷିଂ ରାମୋ ଦଶରଥାତ୍ମଜଃ
ସେଇ ମରୁକାନ୍ତାର ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା। ଦଶରଥ ପୁତ୍ର ରାମ ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ଶୁଷ୍କ କରିଦେଲେ।
ଵରଂ ତସ୍ମୈ ଦଦୌ ଵିଦ୍ଵାନ୍ ମରଵେଽମରଵିକ୍ରମଃ
ବୁଦ୍ଧିମାନ ଏବଂ ପ୍ରବଳ ରାମ ସେଠାରେ ମରୁଭୂମିକୁ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ।
ପଶଵ୍ଯଶ୍ଚାଲ୍ପରୋଗଶ୍ଚ ଫଲମୂଲରସାଯୁତଃ। ବହୁସ୍ନେହୋ ବହୁକ୍ଷୀରଃ ସୁଗନ୍ଧିର୍ଵିଵିଧୌଷଧିଃ
ସେଠାରେ ଗୋବଂଶ ରହିବ, ଅତି କମ୍ ରୋଗ ହେବ, ଫଳ ଓ ମୂଳ ଭଳି ପ୍ରଚୁର ଖାଦ୍ୟ ଥିବ, ଅଧିକ ସ୍ନେହ ଓ ଦୁଧ ରହିବ, ମଧୁର ସୁଗନ୍ଧ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଔଷଧି ଉପଲବ୍ଧ ହେବ।
ଏଵମେତୈଶ୍ଚ ସଂଯୁକ୍ତୋ ବହୁଭିଃ ସଂଯୁତୋ ମରୁଃ। ରାମସ୍ଯ ଵରଦାନାଚ୍ଚ ଶିଵଃ ପନ୍ଥା ବଭୂଵ ହ
ଏଭଳି ଅନେକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦ୍ୱାରା ରାମଙ୍କ ଦୟାରେ ମରୁଭୂମି ଶୁଭ ଓ ନିରାପଦ ପଥ ହେଇଗଲା।
ତସ୍ମିନ୍ ଦଗ୍ଧେ ତଦା କୁକ୍ଷୌ ସମୁଦ୍ରଃ ସରିତାଂ ପତିଃ। ରାଘଵଂ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞମିଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ସେଠାରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଦଗ୍ଧ ହେବା ପରେ, ନଦୀମାନଙ୍କର ମାଲିକ ସମୁଦ୍ର, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଜ୍ଞାନୀ ରାଘବଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଅଯଂ ସୌମ୍ଯ ନଲୋ ନାମ ତନଯୋ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣଃ। ପିତ୍ରା ଦତ୍ତଵରଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ପ୍ରୀତିମାନ୍ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣଃ
ଏହି ମୃଦୁ ନଳ ନାମକ ବ୍ୟକ୍ତି, ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଥିବା ଏବଂ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ପ୍ରିୟ।
ଏଷ ସେତୁଂ ମହୋତ୍ସାହଃ କରୋତୁ ମଯି ଵାନରଃ। ତମହଂ ଧାରଯିଷ୍ଯାମି ଯଥା ହ୍ଯେଷ ପିତା ତଥା
ଏହି ଉତ୍ସାହୀ ବାନର ମୋର ଉପରେ ସେତୁ ବନାଉ। ମୁଁ ଏହାକୁ ଧରି ରଖିବି, ଯେପରି ତାଙ୍କ ପିତା କରିଥିଲେ, ସେହିପରି।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵୋଦଧିର୍ନଷ୍ଟଃ ସମୁତ୍ଥାଯ ନଲସ୍ତତଃ। ଅବ୍ରଵୀଦ୍ ଵାନରଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଵାକ୍ଯଂ ରାମଂ ମହାବଲମ୍
ଏମିତି କହି ସମୁଦ୍ର ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ତାପରେ ନଳ ଉଠି, ବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ:
ଅହଂ ସେତୁଂ କରିଷ୍ଯାମି ଵିସ୍ତୀର୍ଣେ ମକରାଲଯେ। ପିତୁଃ ସାମର୍ଥ୍ଯମାସାଦ୍ଯ ତତ୍ତ୍ଵମାହ ମହୋଦଧିଃ
ମୁଁ ଏହି ବିଶାଳ ମାଛମାନଙ୍କ ନିବାସ ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ସେତୁ ବନାଇବି, କାରଣ ମୋ ପିତାଙ୍କ ଦକ୍ଷତା ମୋତେ ମିଳିଛି, ଯେପରି ମହାସମୁଦ୍ର କହିଛନ୍ତି।
ଦଣ୍ଡ ଏଵ ଵରୋ ଲୋକେ ପୁରୁଷସ୍ଯେତି ମେ ମତିଃ। ଧିକ୍ କ୍ଷମାମକୃତଜ୍ଞେଷୁ ସାନ୍ତ୍ଵଂ ଦାନମଥାପି ଵା
ମୋ ମତରେ, ଏହି ଜଗତରେ ଲୋକ ପାଇଁ ଦଣ୍ଡ ହିଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ। ଅକୃତଜ୍ଞଙ୍କ ପ୍ରତି କ୍ଷମା, ମନାନିବା ଓ ଦାନ କରିବା ଅପମାନ ହେବ।
ଅଯଂ ହି ସାଗରୋ ଭୀମଃ ସେତୁକର୍ମଦିଦୃକ୍ଷଯା। ଦଦୌ ଦଣ୍ଡଭଯାଦ୍ ଗାଧଂ ରାଘଵାଯ ମହୋଦଧିଃ
ଏହି ଭୟଙ୍କର ସମୁଦ୍ର, ସେତୁ ବନାଯିବା ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଁ, ଦଣ୍ଡର ଭୟରେ ରାଘବଙ୍କୁ ଗଭୀର ପଥ ଦେଇଦେଲା।
ମମ ମାତୁର୍ଵରୋ ଦତ୍ତୋ ମନ୍ଦରେ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା। ମଯା ତୁ ସଦୃଶଃ ପୁତ୍ରସ୍ତଵ ଦେଵି ଭଵିଷ୍ଯତି
ମୋର ମାଆ ମନ୍ଦର ପାହାଡ଼ରେ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କଠାରୁ ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଥିଲେ: 'ମୋ ପରି ଏକ ପୁଅ ତୁମେ ପାଇବ।'
ଔରସସ୍ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋଽହଂ ସଦୃଶୋ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା। ସ୍ମାରିତୋଽସ୍ମ୍ଯହମେତେନ ତତ୍ତ୍ଵମାହ ମହୋଦଧିଃ। ନ ଚାପ୍ଯହମନୁକ୍ତୋ ଵଃ ପ୍ରବ୍ରୂଯାମାତ୍ମନୋ ଗୁଣାନ୍
ମୁଁ ତାଙ୍କ ନିଜ ପୁଅ, ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ପରି। ମହାସମୁଦ୍ର, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସତ୍ୟ ମୋତେ ମନେ ପକାଇଦେଲେ। ତୁମେ ପଚାରିନଥିଲେ, ମୁଁ ମୋ ଗୁଣ କହିନଥାନ୍ତି।
ସମର୍ଥଶ୍ଚାପ୍ଯହଂ ସେତୁଂ କର୍ତୁଂ ଵୈ ଵରୁଣାଲଯେ। ତସ୍ମାଦଦ୍ଯୈଵ ବଧ୍ନନ୍ତୁ ସେତୁଂ ଵାନରପୁଙ୍ଗଵାଃ
ମୁଁ ଏହି ବରୁଣଙ୍କ ନିବାସ ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ସେତୁ ବନାଇବାକୁ ସମର୍ଥ। ତେଣୁ, ବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଆଜିଠାରୁ ସେତୁ ବନାଆନ୍ତୁ।
ତତୋ ଵିସୃଷ୍ଟା ରାମେଣ ସର୍ଵତୋ ହରିପୁଙ୍ଗଵାଃ। ଉତ୍ପେତତୁର୍ମହାରଣ୍ଯଂ ହୃଷ୍ଟାଃ ଶତସହସ୍ରଶଃ
ତାପରେ ରାମଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସମସ୍ତ ବାନର ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଖୁସି ହୋଇ, ଶତ ଶହ ହଜାରେ ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଲାଘିଲେ।
ତେ ନଗାନ୍ ନଗସଂକାଶାଃ ଶାଖାମୃଗଗଣର୍ଷଭାଃ। ବଭଞ୍ଜୁଃ ପାଦପାଂସ୍ତତ୍ର ପ୍ରଚକର୍ଷୁଶ୍ଚ ସାଗରମ୍
ସେଇ ପାହାଡ଼ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ବାନର ସେନାପତିମାନେ, ସେଠାରେ ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ଭାଙ୍ଗିଲେ ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଟାଣି ନେଇ ସମୁଦ୍ର ପାଖକୁ ନେଲେ।