ବ୍ରାହ୍ମେଣାସ୍ତ୍ରେଣ ସଂଯୋଜ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡନିଭଂ ଶରମ୍। ସଂଯୋଜ୍ଯ ଧନୁଷି ଶ୍ରେଷ୍ଠେ ଵିଚକର୍ଷ ମହାବଲଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦଣ୍ଡ ସଦୃଶ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ବାଣକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁରେ ଲଗାଇ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ ତାହାକୁ ଟାଣିଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ ଵିକୃଷ୍ଟେ ସହସା ରାଘଵେଣ ଶରାସନେ। ରୋଦସୀ ସମ୍ପଫାଲେଵ ପର୍ଵତାଶ୍ଚ ଚକମ୍ପିରେ
ଏପରି ରାଘବ ଧନୁରେ ବାଣ ଟାଣିବା ସହିତ, ଆକାଶ ଗଜଗଜାଇଲା ଓ ପାହାଡ଼ମାନେ କମ୍ପିଗଲେ।
ତମଶ୍ଚ ଲୋକମାଵଵ୍ରେ ଦିଶଶ୍ଚ ନ ଚକାଶିରେ। ପ୍ରତିଚୁକ୍ଷୁଭିରେ ଚାଶୁ ସରାଂସି ସରିତସ୍ତଥା
ଅନ୍ଧାରେ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ଢାକିଗଲା, ଦିଗମାନେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲା, ଝିଲିକ ଓ ନଦୀମାନେ ତୁରନ୍ତ ଉତ୍ତେଜିତ ହେଲେ।
ତିର୍ଯକ୍ ଚ ସହ ନକ୍ଷତ୍ରୈଃ ସଂଗତୌ ଚନ୍ଦ୍ରଭାସ୍କରୌ। ଭାସ୍କରାଂଶୁଭିରାଦୀପ୍ତଂ ତମସା ଚ ସମାଵୃତମ୍
ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାରାମାନେ ସହିତ ଟେଢ଼ା ହେଇ ଚାଲିଲେ; ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣରେ ଆକାଶ ଜ୍ୱଳିଉଠିଲା ଓ ଅନ୍ଧାରେ ଢାକିଗଲା।
ପ୍ରଚକାଶେ ତଦାଽଽକାଶମୁଲ୍କାଶତଵିଦୀପିତମ୍। ଅନ୍ତରିକ୍ଷାଚ୍ଚ ନିର୍ଘାତା ନିର୍ଜଗ୍ମୁରତୁଲସ୍ଵନାଃ
ସେବେ ଆକାଶ ଶତଶଃ ଉଲ୍କାର ଆଲୋକରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା; ମଧ୍ୟାକାଶରୁ ସମାନ ଶବ୍ଦର ଗର୍ଜନ ହେଲା।
ଵପୁଃପ୍ରକର୍ଷେଣ ଵଵୁର୍ଦିଵ୍ଯମାରୁତପଙ୍କ୍ତଯଃ। ବଭଞ୍ଜ ଚ ତଦା ଵୃକ୍ଷାଞ୍ଜଲଦାନୁଦ୍ଵହନ୍ମୁହୁଃ
ତାଙ୍କର ତେଜର ପ୍ରଭାବରେ ଦିବ୍ୟ ପବନ ବହିଲା, ଏବଂ ବାରମ୍ବାର ଗଛମାନେ ଉପ୍ରେଉଠି, ମେଘ ଉଠାଇ ନେଲା।
ଆରୁଜଂଶ୍ଚୈଵ ଶୈଲାଗ୍ରାନ୍ ଶିଖରାଣି ବଭଞ୍ଜ ଚ। ଦିଵି ଚ ସ୍ମ ମହାମେଘାଃ ସଂହତାଃ ସମହାସ୍ଵନାଃ
ସେହି ପବନ ପାହାଡ଼ର ଶିଖର ଉଖିଡ଼ିଦେଲା ଓ ଚୂଡ଼ା ଭାଙ୍ଗିଦେଲା; ଆକାଶରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ମେଘ ଏକଠା ହେଇ, ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କରିଲେ।
ମୁମୁଚୁର୍ଵୈଦ୍ଯୁତାନଗ୍ନୀଂସ୍ତେ ମହାଶନଯସ୍ତଦା। ଯାନି ଭୂତାନି ଦୃଶ୍ଯାନି ଚୁକ୍ରୁଶୁଶ୍ଚାଶନେଃ ସମମ୍
ସେଇ ବଡ଼ ଭକ୍ଷକମାନେ ବିଜୁଳି ସଦୃଶ ଅଗ୍ନି ଛାଡ଼ିଲେ; ଦୃଶ୍ୟମାନ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମେଘର ଗର୍ଜନ ସହିତ କାନ୍ଦିଲେ।
ଅଦୃଶ୍ଯାନି ଚ ଭୂତାନି ମୁମୁଚୁର୍ଭୈରଵସ୍ଵନମ୍। ଶିଶ୍ଯିରେ ଚାଭିଭୂତାନି ସଂତ୍ରସ୍ତାନ୍ଯୁଦ୍ଵିଜନ୍ତି ଚ
ଅଦୃଶ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କଲେ; ଯେଉଁମାନେ ଅଧିନ ହେଇଥିଲେ ସେମାନେ ଠଣ୍ଡା ହେଲେ, ଭୟଭୀତ ଓ କମ୍ପିଗଲେ।
ସମ୍ପ୍ରଵିଵ୍ଯଥିରେ ଚାପି ନ ଚ ପସ୍ପନ୍ଦିରେ ଭଯାତ୍। ସହ ଭୂତୈଃ ସତୋଯୋର୍ମିଃ ସନାଗଃ ସହରାକ୍ଷସଃ
ସେମାନେ ଭୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ତେଜିତ ହେଲେ ଓ ଚଳିଲେନି; ପ୍ରାଣୀମାନେ, ଜଳସହିତ ତରଙ୍ଗ, ନାଗ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିଭଳି ହେଲେ।
ସହସାଭୂତ୍ ତତୋ ଵେଗାଦ୍ ଭୀମଵେଗୋ ମହୋଦଧିଃ। ଯୋଜନଂ ଵ୍ଯତିଚକ୍ରାମ ଵେଲାମନ୍ଯତ୍ର ସମ୍ପ୍ଲଵାତ୍
ଏହା ପରେ ହଠାତ୍ ଭୟଙ୍କର ଗତିରେ ମହାସାଗର ବେଗରେ ଏକ ଯୋଜନ ଦୂର ତାହାର କୂଳ ଛାଡ଼ି ଉଫାନିଗଲା।
ତଂ ତଥା ସମତିକ୍ରାନ୍ତଂ ନାତିଚକ୍ରାମ ରାଘଵଃ। ସମୁଦ୍ଧତମମିତ୍ରଘ୍ନୋ ରାମୋ ନଦନଦୀପତିମ୍
ଏପରି ଉତ୍ତେଜିତ ସାଗରକୁ ରାଘବ ଅତିକ୍ରମ କଲେନି; ଶତ୍ରୁ ନାଶ କରୁଥିବା ରାମ ନଦୀ ଓ ଝରଣାର ନାଥ ପାଖରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ତତୋ ମଧ୍ଯାତ୍ ସମୁଦ୍ରସ୍ଯ ସାଗରଃ ସ୍ଵଯମୁତ୍ଥିତଃ। ଉଦଯାଦ୍ରିମହାଶୈଲାନ୍ମେରୋରିଵ ଦିଵାକରଃ
ତାପରେ ସାଗରର ମଧ୍ୟରୁ ସାଗର ନିଜେ ଉଠିଆସିଲେ; ଯେପରି ଉଦୟ ପାହାଡ଼ କିମ୍ବା ମେରୁରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହୁଏ।
ପନ୍ନଗୈଃ ସହ ଦୀପ୍ତାସ୍ଯୈଃ ସମୁଦ୍ରଃ ପ୍ରତ୍ଯଦୃଶ୍ଯତ। ସ୍ନିଗ୍ଧଵୈଦୂର୍ଯସଂକାଶୋ ଜାମ୍ବୂନଦଵିଭୂଷଣଃ
ଦୀପ୍ତ ମୁଁହ ନାଗମାନେ ସହିତ ସାଗର ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ; ସେ ମୃଦୁ ବୈଡୂର୍ୟ ସଦୃଶ ଚମକୁଥିଲେ ଓ ସୁନାର ଗହଣା ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ରକ୍ତମାଲ୍ଯାମ୍ବରଧରଃ ପଦ୍ମପତ୍ରନିଭେକ୍ଷଣଃ। ସର୍ଵପୁଷ୍ପମଯୀଂ ଦିଵ୍ଯାଂ ଶିରସା ଧାରଯନ୍ ସ୍ରଜମ୍
ଲାଲ ମାଳା ଓ ଲାଲ ପୋଶାକ ପିନ୍ଧିଥିବା, ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି ନୟନ ଥିବା, ସମସ୍ତ ପୁଷ୍ପରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଦିବ୍ୟ ମାଳା ମୁଣ୍ଡରେ ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ଜାତରୂପମଯୈଶ୍ଚୈଵ ତପନୀଯଵିଭୂଷଣୈଃ। ଆତ୍ମଜାନାଂ ଚ ରତ୍ନାନାଂ ଭୂଷିତୋ ଭୂଷଣୋତ୍ତମୈଃ
ସୁଧା ଓ ଶୁଧ୍ଧ ସୁନାର ଗହନା ଓ ନିଜ ଜନ୍ମର ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲେ।
ଧାତୁଭିର୍ମଣ୍ଡିତଃ ଶୈଲୋ ଵିଵିଧୈର୍ହିମଵାନିଵ। ଏକାଵଲୀମଧ୍ଯଗତଂ ତରଲଂ ପାଣ୍ଡରପ୍ରଭମ୍
ନାନା ପ୍ରକାର ଧାତୁରେ ଶୁଭିତ ଥିଲେ, ଯେପରି ହିମାଳୟ ପାହାଡ଼ ଅନେକ ଧାତୁରେ ଭରିଥାଏ, ଏକ ଶୃଙ୍ଖଳାର ମଧ୍ୟରେ ଥିବା, ହଳକା ଧଳା ଆଲୋକରେ ଚମକୁଥିଲେ।
ଗଙ୍ଗାସିନ୍ଧୁପ୍ରଧାନାଭିରାପଗାଭିଃ ସମାଵୃତଃ। ଉଦ୍ଵର୍ତିତମହାଗ୍ରାହଃ ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତୋରଗରାକ୍ଷସଃ
ଗଙ୍ଗା ଓ ସିନ୍ଧୁ ଆଦି ମୁଖ୍ୟ ନଦୀମାନେ ଚାରିପଟେ ଘେରି ରହିଥିଲେ, ବଡ଼ ବଡ଼ ମଗର ଉଲଟି ଖେଳୁଥିଲେ, ଅସ୍ଥିର ନାଗ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇଥିଲେ।
ଦେଵତାନାଂ ସୁରୂପାଭିର୍ନାନାରୂପାଭିରୀଶ୍ଵରଃ। ସାଗରଃ ସମୁପକ୍ରମ୍ଯ ପୂର୍ଵମାମନ୍ତ୍ର୍ଯ ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ଦେବତାମାନେ ନାନା ରୂପ ଓ ସୁନ୍ଦର ଆକୃତିରେ ଥିଲେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସାଗର ପ୍ରଥମେ ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି ଆଗକୁ ଆସିଥିଲେ।
ଅବ୍ରଵୀତ୍ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିର୍ଵାକ୍ଯଂ ରାଘଵଂ ଶରପାଣିନମ୍
ସେ ଦୁଇହାତ ଜୋଡି ରଘୁନାଥଙ୍କୁ, ଯିଏ ହାତରେ ତୀର ଧରିଥିଲେ, କଥା କହିଲେ।
ପୃଥିଵୀ ଵାଯୁରାକାଶମାପୋ ଜ୍ଯୋତିଶ୍ଚ ରାଘଵ। ସ୍ଵଭାଵେ ସୌମ୍ଯ ତିଷ୍ଠନ୍ତି ଶାଶ୍ଵତଂ ମାର୍ଗମାଶ୍ରିତାଃ
ହେ ରାଘବ, ପୃଥିବୀ, ବାୟୁ, ଆକାଶ, ଜଳ ଓ ଅଗ୍ନି—ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ୱଭାବରେ, ଶାଶ୍ୱତ ନୀତିକୁ ଅନୁସରି ଅଟୁଟ ରହନ୍ତି।
ତତ୍ସ୍ଵଭାଵୋ ମମାପ୍ଯେଷ ଯଦଗାଧୋଽହମପ୍ଲଵଃ। ଵିକାରସ୍ତୁ ଭଵେଦ୍ ଗାଧ ଏତତ୍ ତେ ପ୍ରଵଦାମ୍ଯହମ୍
ମୋର ମଧ୍ୟ ଏହି ସ୍ୱଭାବ—ମୁଁ ଗଭୀର ଓ ଅପାର, ଯଦି ମୁଁ ହଳକା ହେଉଥାନ୍ତି, ତେବେ ଏହା ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବା; ଏହି କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି।
ନ କାମାନ୍ନ ଚ ଲୋଭାଦ୍ ଵା ନ ଭଯାତ୍ ପାର୍ଥିଵାତ୍ମଜ। ଗ୍ରାହନକ୍ରାକୁଲଜଲଂ ସ୍ତମ୍ଭଯେଯଂ କଥଂଚନ
ନ ଆସା, ନ ଲୋଭ, ନ ଭୟରୁ, ହେ ରାଜପୁତ୍ର, ମୁଁ କେବେ ମୋ ଜଳରେ ଥିବା ମଗର ଓ ଘୋର ଜନ୍ତୁମାନେ ସହିତ ଏହି ଜଳକୁ ରୋକିପାରିବି ନାହିଁ।
ଵିଧାସ୍ଯେ ଯେନ ଗନ୍ତାସି ଵିଷହିଷ୍ଯେଽପ୍ଯହଂ ତଥା। ନ ଗ୍ରାହା ଵିଧମିଷ୍ଯନ୍ତି ଯାଵତ୍ସେନା ତରିଷ୍ଯତି। ହରୀଣାଂ ତରଣେ ରାମ କରିଷ୍ଯାମି ଯଥା ସ୍ଥଲମ୍
ମୁଁ ଏମିତି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଦେବି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ତୁମେ ପାରହେବ; ମୁଁ ସେଥିରେ ସହିବି; ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମର ସେନା ପାରହେଉଛି, ମଗରମାନେ ବାଧା ଦେବେନାହିଁ। ହେ ରାମ, ବାନରମାନେ ପାରହେବା ପାଇଁ, ମୁଁ ଏହାକୁ ଭୂମି ପରି ଦୃଢ଼ କରିଦେବି।
ତମବ୍ରଵୀତ୍ ତଦା ରାମଃ ଶୃଣୁ ମେ ଵରୁଣାଲଯ। ଅମୋଘୋଽଯଂ ମହାବାଣଃ କସ୍ମିନ୍ ଦେଶେ ନିପାତ୍ଯତାମ୍
ତେବେ ରାମ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ହେ ବରୁଣଙ୍କ ନିବାସ, ମୋର ଏହି ମହାତୀର ଅପରାଜୟ—କେଉଁଠି ଏହାକୁ ଛାଡ଼ିବି?'
ରାମସ୍ଯ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହାଶରମ୍। ମହୋଦଧିର୍ମହାତେଜା ରାଘଵଂ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍
ରାମଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଓ ସେ ମହାତୀରକୁ ଦେଖି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ତେଜସ୍ୱୀ ସାଗର ରାଘବଙ୍କୁ ଏଭଳି କହିଲେ।
ଉତ୍ତରେଣାଵକାଶୋଽସ୍ତି କଶ୍ଚିତ୍ ପୁଣ୍ଯତରୋ ମମ। ଦ୍ରୁମକୁଲ୍ଯ ଇତି ଖ୍ଯାତୋ ଲୋକେ ଖ୍ଯାତୋ ଯଥା ଭଵାନ୍
ମୋର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯାହାକୁ ଲୋକେ ଡ୍ରୁମକୁଳ୍ୟା ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି, ଯେପରି ତୁମେ ଖ୍ୟାତ।
ଉଗ୍ରଦର୍ଶନକର୍ମାଣୋ ବହଵସ୍ତତ୍ର ଦସ୍ଯଵଃ। ଆଭୀରପ୍ରମୁଖାଃ ପାପାଃ ପିବନ୍ତି ସଲିଲଂ ମମ
ସେଠାରେ ଅନେକ ଭୟଙ୍କର ଓ ଦୁଷ୍ଟ ଦସ୍ୟୁ, ଆଭୀର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାପୀମାନେ ମୋର ଜଳ ପିଉଛନ୍ତି।
ତୈର୍ନ ତତ୍ସ୍ପର୍ଶନଂ ପାପଂ ସହେଯଂ ପାପକର୍ମଭିଃ। ଅମୋଘଃ କ୍ରିଯତାଂ ରାମ ଅଯଂ ତତ୍ର ଶରୋତ୍ତମଃ
ସେମାନଙ୍କର ଏହି ପାପ ଛୁଆଁ ମୁଁ ସହିପାରିବି ନାହିଁ; ହେ ରାମ, ତୁମର ଏହି ଅପରାଜୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର ସେଠି ବ୍ୟବହାର କର।
ତସ୍ଯ ତଦ୍ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସାଗରସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ। ମୁମୋଚ ତଂ ଶରଂ ଦୀପ୍ତଂ ପରଂ ସାଗରଦର୍ଶନାତ୍
ମହାତ୍ମା ସାଗରଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ତୀରକୁ ସାଗର ଦିଗରୁ ଘୁଞ୍ଚାଇ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।