ନ ରାଵଣୋ ନାତିବଲସ୍ତ୍ରିଶୀର୍ଷୋ ନ କୁମ୍ଭକର୍ଣସ୍ଯ ସୁତୋ ନିକୁମ୍ଭଃ। ନ ଚେନ୍ଦ୍ରଜିଦ୍ ଦାଶରଥିଂ ପ୍ରଵୋଢୁଂ ତ୍ଵଂ ଵା ରଣେ ଶକ୍ରସମଂ ସମର୍ଥଃ
ରାବଣ, ଅତିଶକ୍ତିଶାଳୀ ତ୍ରିଶୀର୍ଷ, କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପୁଅ ନିକୁମ୍ଭ, ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ କିମ୍ବା ପ୍ରହସ୍ତ ତୁମେ—କେହି ମଧ୍ୟ ଦାଶରଥୀଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିପାରିବେ ନାହିଁ, ଯଦି ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ଶକ୍ତି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ।
ଦେଵାନ୍ତକୋ ଵାପି ନରାନ୍ତକୋ ଵା ତଥାତିକାଯୋଽତିରଥୋ ମହାତ୍ମା। ଅକମ୍ପନଶ୍ଚାଦ୍ରିସମାନସାରଃ ସ୍ଥାତୁଂ ନ ଶକ୍ତା ଯୁଧି ରାଘଵସ୍ଯ
ଦେବାନ୍ତକ, ନରାନ୍ତକ, ଅତିକାୟ ମହାରଥୀ, ଏବଂ ପାହାଡ଼ ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅକମ୍ପନ—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ରାଘବଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଟିକିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଅଯଂ ଚ ରାଜା ଵ୍ଯସନାଭିଭୂତୋ ମିତ୍ରୈରମିତ୍ରପ୍ରତିମୈର୍ଭଵଦ୍ଭିଃ। ଅନ୍ଵାସ୍ଯତେ ରାକ୍ଷସନାଶନାର୍ଥେ ତୀକ୍ଷ୍ଣଃ ପ୍ରକୃତ୍ଯା ହ୍ଯସମୀକ୍ଷକାରୀ
ଏହି ରାଜା ଦୁଃଖରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ, ତୁମେ ମିତ୍ର ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଶତ୍ରୁ ସମାନ; ରାକ୍ଷସମାନେ ନାଶ ହେବା ପାଇଁ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁଛ; ସେ ପ୍ରକୃତିରେ କଠୋର ଏବଂ ବିଚାର ନ କରି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ।
ଅନନ୍ତଭୋଗେନ ସହସ୍ରମୂର୍ଧ୍ନା ନାଗେନ ଭୀମେନ ମହାବଲେନ। ବଲାତ୍ ପରିକ୍ଷିପ୍ତମିମଂ ଭଵନ୍ତୋ ରାଜାନମୁତ୍କ୍ଷିପ୍ଯ ଵିମୋଚଯନ୍ତୁ
ଅନନ୍ତ ଭୋଗ ଏବଂ ହଜାର ମୁଣ୍ଡ ଥିବା ଭୟଙ୍କର ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ନାଗରେ ଆବୃତ ଏହି ରାଜାଙ୍କୁ ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଘେରି ଶକ୍ତିବଳେ ମୁକ୍ତ କର।
ଯାଵଦ୍ଧି କେଶଗ୍ରହଣାତ୍ ସୁହୃଦ୍ଭିଃ ସମେତ୍ଯ ସର୍ଵୈଃ ପରିପୂର୍ଣକାମୈଃ। ନିଗୃହ୍ଯ ରାଜା ପରିରକ୍ଷିତଵ୍ଯୋ ଭୂତୈର୍ଯଥା ଭୀମବଲୈର୍ଗୃହୀତଃ
ସମସ୍ତ ମିତ୍ରମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରି, ରାଜାଙ୍କ ଚୁଲ ଧରି ତାଙ୍କୁ ଅଟକାଇବା ପୂର୍ବରୁ, ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଯେପରି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିବାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରନ୍ତି, ସେପରି ରାଜାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ଦରକାର।
ସୁଵାରିଣା ରାଘଵସାଗରେଣ ପ୍ରଚ୍ଛାଦ୍ଯମାନସ୍ତରସା ଭଵଦ୍ଭିଃ। ଯୁକ୍ତସ୍ତ୍ଵଯଂ ତାରଯିତୁଂ ସମେତ୍ଯ କାକୁତ୍ସ୍ଥପାତାଲମୁଖେ ପତନ୍ ସଃ
ରାଘବଙ୍କ ସାଗର ସେନାରେ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ଆବୃତ ହେଉଛି, ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ଦରକାର, କାରଣ ସେ କାକୁତ୍ସ୍ଥଙ୍କ ପାତାଳର ମୁଖକୁ ପଡ଼ୁଛି।
ଇଦଂ ପୁରସ୍ଯାସ୍ଯ ସରାକ୍ଷସସ୍ଯ ରାଜ୍ଞଶ୍ଚ ପଥ୍ଯଂ ସସୁହୃଜ୍ଜନସ୍ଯ। ସମ୍ଯଗ୍ଘି ଵାକ୍ଯଂ ସ୍ଵମତଂ ବ୍ରଵୀମି ନରେନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ରାଯ ଦଦାତୁ ମୈଥିଲୀମ୍
ଏହି ରାକ୍ଷସ ସହର, ରାଜା ଏବଂ ତାଙ୍କର ମିତ୍ରମାନେ ପାଇଁ ଏହି ଠିକ୍ ପଥ; ମୁଁ ସତ୍ୟ କଥା କହୁଛି, ନରେନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କୁ ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ଦେଇଦିଅ।
ପରସ୍ଯ ଵୀର୍ଯଂ ସ୍ଵବଲଂ ଚ ବୁଦ୍ଧ୍ଵା ସ୍ଥାନଂ କ୍ଷଯଂ ଚୈଵ ତଥୈଵ ଵୃଦ୍ଧିମ୍। ତଥା ସ୍ଵପକ୍ଷେଽପ୍ଯନୁମୃଶ୍ଯ ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଵଦେତ୍ କ୍ଷମଂ ସ୍ଵାମିହିତଂ ସ ମନ୍ତ୍ରୀ
ଏକ ମନ୍ତ୍ରୀ, ଶତ୍ରୁର ଶକ୍ତି, ନିଜର ଶକ୍ତି, ଅବସ୍ଥା, ଅବନତି ଏବଂ ବୃଦ୍ଧିକୁ ଜାଣିବା ପରେ, ଏହି ସବୁ ନିଜ ପକ୍ଷରେ ଭଲଭାବେ ବିଚାର କରି, ତାପରେ ଯାହା ଉପଯୁକ୍ତ ଏବଂ ମାଲିକଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ହେବ, ସେ କଥା କହିବା ଉଚିତ।
thumb|ପଞ୍ଚଦଶଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡେ ପଞ୍ଚଦଶଃ ସର୍ଗଃ ॥୬-
ଶ୍ରୀମଦ୍ ଵାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଯୁଦ୍ଧ କାଣ୍ଡର ପଞ୍ଚଦଶ ସର୍ଗ ଏବେ ଶୁଣ।
ବୃହସ୍ପତେସ୍ତୁଲ୍ଯମତେର୍ଵଚସ୍ତ- ନ୍ନିଶମ୍ଯ ଯତ୍ନେନ ଵିଭୀଷଣସ୍ଯ। ତତୋ ମହାତ୍ମା ଵଚନଂ ବଭାଷେ ତତ୍ରେନ୍ଦ୍ରଜିନ୍ନୈର୍ଋତଯୂଥମୁଖ୍ଯଃ
ବିଭୀଷଣଙ୍କ ଉଚ୍ଚ ବୁଦ୍ଧି ଏବଂ ବୃହସ୍ପତି ସମାନ ମତ ଥିବା କଥାକୁ ଗଭୀର ଭାବେ ଶୁଣି, ତାପରେ ମହାତ୍ମା ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ, ରାକ୍ଷସ ସେନାପତି, ସେଠାରେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
କିଂ ନାମ ତେ ତାତ କନିଷ୍ଠ ଵାକ୍ଯ- ମନର୍ଥକଂ ଵୈ ବହୁଭୀତଵଚ୍ଚ। ଅସ୍ମିନ୍ କୁଲେ ଯୋଽପି ଭଵେନ୍ନ ଜାତଃ ସୋଽପୀଦୃଶଂ ନୈଵ ଵଦେନ୍ନ କୁର୍ଯାତ୍
ଭାଇ, କଣ ତୁମେ ଏପରି ଅର୍ଥହୀନ ଏବଂ ଭୟଭୀତ କଥା କହୁଛ? ଏହି କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା କିଏ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ଏଉଁ ଅପୌଢ଼ ହେଉଛି, ସେ ଏପରି କଥା କହିବେ ନାହିଁ, କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
ସତ୍ତ୍ଵେନ ଵୀର୍ଯେଣ ପରାକ୍ରମେଣ ଧୈର୍ଯେଣ ଶୌର୍ଯେଣ ଚ ତେଜସା ଚ। ଏକଃ କୁଲେଽସ୍ମିନ୍ ପୁରୁଷୋ ଵିମୁକ୍ତୋ ଵିଭୀଷଣସ୍ତାତ କନିଷ୍ଠ ଏଷଃ
ସତ୍ତ୍ୱ, ଶକ୍ତି, ପ୍ରାକ୍ରମ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ଶୌର୍ୟ ଏବଂ ତେଜସ୍ବିତାରେ ଏହି କୁଳରେ କେବଳ ଜଣେ ଲୋକ ଦୂର ହୋଇଛି—ସେ ହେଉଛନ୍ତି, ଭାଇ, ତୁମେ ବିଭୀଷଣ।
କିଂ ନାମ ତୌ ମାନୁଷରାଜପୁତ୍ରା- ଵସ୍ମାକମେକେନ ହି ରାକ୍ଷସେନ। ସୁପ୍ରାକୃତେନାପି ନିହନ୍ତୁମେତୌ ଶକ୍ଯୌ କୁତୋ ଭୀଷଯସେ ସ୍ମ ଭୀରୋ
ମାନବ ରାଜାଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅଙ୍କୁ ଏକ ରାକ୍ଷସ, ସାଧାରଣ ଶକ୍ତି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମାରିପାରିବେ ନାହିଁ—ଏହିପରି ଭୟ କଥା କହି ଆମୋଁକୁ କାହିଁକି ଭୟଭୀତ କରୁଛ?
ତ୍ରିଲୋକନାଥୋ ନନୁ ଦେଵରାଜଃ ଶକ୍ରୋ ମଯା ଭୂମିତଲେ ନିଵିଷ୍ଟଃ। ଭଯାର୍ପିତାଶ୍ଚାପି ଦିଶଃ ପ୍ରପନ୍ନାଃ ସର୍ଵେ ତଦା ଦେଵଗଣାଃ ସମଗ୍ରାଃ
ତିନି ଲୋକର ନାଥ ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ମୁଁ ପୃଥିବୀରେ ଜିତିଥିଲି; ସେ ସମୟରେ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଭୟରେ ଦିଗ୍ଗୁଡିକୁ ପଳାଇଯାଇଥିଲେ।
ଐରାଵତୋ ନିଃସ୍ଵନମୁନ୍ନଦନ୍ ସ ନିପାତିତୋ ଭୂମିତଲେ ମଯା ତୁ। ଵିକୃଷ୍ଯ ଦନ୍ତୌ ତୁ ମଯା ପ୍ରସହ୍ଯ ଵିତ୍ରାସିତା ଦେଵଗଣାଃ ସମଗ୍ରାଃ
ମୁଁ ଏଇରାବତକୁ ଭୂମିରେ ଭଳି ଚିଁହି ଦେଇଥିଲି, ସେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରେ ଗଜ୍ଜନ କରୁଥିଲା। ମୁଁ ତାଙ୍କ ଦନ୍ତକୁ ଜୋରଦାର ଭାବରେ ଟାଣି ନିକାଳିଥିଲି, ଏବଂ ଏହା ଦେଖି ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇଗଲେ।
ସୋଽହଂ ସୁରାଣାମପି ଦର୍ପହନ୍ତା ଦୈତ୍ଯୋତ୍ତମାନାମପି ଶୋକକର୍ତା। କଥଂ ନରେନ୍ଦ୍ରାତ୍ମଜଯୋର୍ନ ଶକ୍ତୋ ମନୁଷ୍ଯଯୋଃ ପ୍ରାକୃତଯୋଃ ସୁଵୀର୍ଯଃ
ମୁଁ ଦେବମାନେର ଅହଂକାରକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲି, ଦୈତ୍ୟମାନେର ଶୋକ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲି। ଏପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ମୁଁ କିପରି ଏକ ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ, ସାଧାରଣ ମଣିଷ, ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଜିତିପାରିବି ନାହିଁ?
ଅଥେନ୍ଦ୍ରକଲ୍ପସ୍ଯ ଦୁରାସଦସ୍ଯ ମହୌଜସସ୍ତଦ୍ ଵଚନଂ ନିଶମ୍ଯ। ତତୋ ମହାର୍ଥଂ ଵଚନଂ ବଭାଷେ ଵିଭୀଷଣଃ ଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂ ଵରିଷ୍ଠଃ
ଇନ୍ଦ୍ରଜିତଙ୍କର ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦୁର୍ଲଭ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ଉତ୍ସାହର କଥା ଶୁଣି, ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବିଭୀଷଣ ଗଭୀର ଅର୍ଥବହି କଥା କହିଲେ।
ନ ତାତ ମନ୍ତ୍ରେ ତଵ ନିଶ୍ଚଯୋଽସ୍ତି ବାଲସ୍ତ୍ଵମଦ୍ଯାପ୍ଯଵିପକ୍ଵବୁଦ୍ଧିଃ। ତସ୍ମାତ୍ ତ୍ଵଯାପ୍ଯାତ୍ମଵିନାଶନାଯ ଵଚୋଽର୍ଥହୀନଂ ବହୁ ଵିପ୍ରଲପ୍ତମ୍
ପ୍ରିୟ, ତୁମର ମନ୍ତ୍ରଣାରେ ଦୃଢତା ନାହିଁ; ତୁମେ ଏଯାଁ ଅପରିପକ୍ବ ବୁଦ୍ଧିର ଶିଶୁ। ତେଣୁ ତୁମେ ନିଜ ନାଶକୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ଅର୍ଥହୀନ ଏବଂ ଅନେକ ଅସାର କଥା କହିଛ।
ପୁତ୍ରପ୍ରଵାଦେନ ତୁ ରାଵଣସ୍ଯ ତ୍ଵମିନ୍ଦ୍ରଜିନ୍ମିତ୍ରମୁଖୋଽସି ଶତ୍ରୁଃ। ଯସ୍ଯେଦୃଶଂ ରାଘଵତୋ ଵିନାଶଂ ନିଶମ୍ଯ ମୋହାଦନୁମନ୍ଯସେ ତ୍ଵମ୍
ରାବଣଙ୍କ ପୁଅ ଭାବରେ କଥା କହି, ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ, ତୁମେ ମିତ୍ର ମୁହଁରେ ଶତ୍ରୁ ହେଇଛ। ରାଘବଙ୍କ ନାଶ ଶୁଣି, ତୁମେ ଭ୍ରମରେ ଏହାକୁ ସମ୍ମତି ଦେଉଛ।
ତ୍ଵମେଵ ଵଧ୍ଯଶ୍ଚ ସୁଦୁର୍ମତିଶ୍ଚ ସ ଚାପି ଵଧ୍ଯୋ ଯ ଇହାନଯତ୍ ତ୍ଵାମ୍। ବାଲଂ ଦୃଢଂ ସାହସିକଂ ଚ ଯୋଽଦ୍ଯ ପ୍ରାଵେଶଯନ୍ମନ୍ତ୍ରକୃତାଂ ସମୀପମ୍
ତୁମେ ଏକା ମୃତ୍ୟୁଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ବହୁତ ଦୁଷ୍ଟ ଚିତ୍ତର। ଏହି ଶିଶୁ, ଦୃଢ ଏବଂ ଅତି ସାହସିକ, ଯିଏ ତୁମକୁ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଆଣିଛି, ସେ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁଯୋଗ୍ୟ।
ମୂଢୋଽପ୍ରଗଲ୍ଭୋଽଵିନଯୋପପନ୍ନ- ସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣସ୍ଵଭାଵୋଽଲ୍ପମତିର୍ଦୁରାତ୍ମା। ମୂର୍ଖସ୍ତ୍ଵମତ୍ଯନ୍ତସୁଦୁର୍ମତିଶ୍ଚ ତ୍ଵମିନ୍ଦ୍ରଜିଦ୍ ବାଲତଯା ବ୍ରଵୀଷି
ତୁମେ ମୂଢ, ଅସାହସିକ, ଅବିନୟୀ, କଠୋର ସ୍ୱଭାବର, ଅଳ୍ପ ବୁଦ୍ଧିର ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ ଚିତ୍ତର। ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ, ତୁମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ଏବଂ ଶିଶୁତ୍ୱରେ ଏହିପରି କଥା କହୁଛ।
କୋ ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡପ୍ରତିମପ୍ରକାଶା- ନର୍ଚିଷ୍ମତଃ କାଲନିକାଶରୂପାନ୍। ସହେତ ବାଣାନ୍ ଯମଦଣ୍ଡକଲ୍ପାନ୍ ସମକ୍ଷମୁକ୍ତାନ୍ ଯୁଧି ରାଘଵେଣ
ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ରାଘବଙ୍କର ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡ ସମାନ ଜ୍ୱଳନ୍ତ, ଦୀପ୍ତିମାନ, କାଳ ସମାନ ଏବଂ ଯମଦଣ୍ଡ ପରି ତୀବ୍ର ବାଣମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଚାଲିଥିବା, ସେମାନେକୁ କିଏ ସହିପାରିବ?
ଧନାନି ରତ୍ନାନି ସୁଭୂଷଣାନି ଵାସାଂସି ଦିଵ୍ଯାନି ମଣୀଂଶ୍ଚ ଚିତ୍ରାନ୍। ସୀତାଂ ଚ ରାମାଯ ନିଵେଦ୍ଯ ଦେଵୀଂ ଵସେମ ରାଜନ୍ନିହ ଵୀତଶୋକାଃ
ଆମେ ଧନ, ରତ୍ନ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୂଷଣ, ଦିବ୍ୟ ପୋଷାକ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣି, ଏହାସହ ଦେବୀ ସୀତାକୁ ରାମଙ୍କୁ ଦେଇଦେବା। ତେଣୁ ରାଜା, ଆମେ ଏଠାରେ ଦୁଃଖ ଚିନ୍ତା ଛାଡି ରହିପାରିବା।
thumb|ଷୋଡଶଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡେ ଷୋଡଶଃ ସର୍ଗଃ ॥୬-
ଶ୍ରୀମଦ୍ ଵାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଯୁଦ୍ଧ କାଣ୍ଡର ଶୋଡଶ ସର୍ଗ ଏବେ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ସୁନିଵିଷ୍ଟଂ ହିତଂ ଵାକ୍ଯମୁକ୍ତଵନ୍ତଂ ଵିଭୀଷଣମ୍। ଅବ୍ରଵୀତ୍ ପରୁଷଂ ଵାକ୍ଯଂ ରାଵଣଃ କାଲଚୋଦିତଃ
ବିଭୀଷଣ ଯେଉଁ କଥା ଭଲ ଭାବରେ ବିଚାର କରି ଉପକାରୀ ଭାବରେ କହିଥିଲେ, ରାବଣ ଭାଗ୍ୟର ପ୍ରେରଣାରେ ତାଙ୍କୁ କଠୋର କଥା କହିଲେ।
ଵସେତ୍ ସହ ସପତ୍ନେନ କ୍ରୁଦ୍ଧେନାଶୀଵିଷେଣ ଚ। ନ ତୁ ମିତ୍ରପ୍ରଵାଦେନ ସଂଵସେଚ୍ଛତ୍ରୁସେଵିନା
ଏକ ସପତ୍ନୀ କିମ୍ବା କ୍ରୋଧିତ ବିଷାକ୍ତ ସାପ ସହିତ ରହିପାରିବ, କିନ୍ତୁ ମିତ୍ର ଭାବେ ଅନ୍ୟର ଶତ୍ରୁ ସହିତ କେବେ ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଜାନାମି ଶୀଲଂ ଜ୍ଞାତୀନାଂ ସର୍ଵଲୋକେଷୁ ରାକ୍ଷସ। ହୃଷ୍ଯନ୍ତି ଵ୍ଯସନେଷ୍ଵେତେ ଜ୍ଞାତୀନାଂ ଜ୍ଞାତଯଃ ସଦା
ମୁଁ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଜ୍ଞାତିମାନେର ସ୍ୱଭାବକୁ ଜାଣିଛି, ରାକ୍ଷସ। ଦୁଃଖ ଦେଖିଲେ ଜ୍ଞାତିମାନେ ସଦା ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି।
ପ୍ରଧାନଂ ସାଧକଂ ଵୈଦ୍ଯଂ ଧର୍ମଶୀଲଂ ଚ ରାକ୍ଷସ। ଜ୍ଞାତଯୋଽପ୍ଯଵମନ୍ଯନ୍ତେ ଶୂରଂ ପରିଭଵନ୍ତି ଚ
ଏକ ପ୍ରଧାନ, କୌଶଳୀ, ଚିକିତ୍ସକ କିମ୍ବା ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ରାକ୍ଷସ, ଜ୍ଞାତିମାନେ ଏକ ଶୂରକୁ ଅବମାନ କରନ୍ତି ଏବଂ ଉପେକ୍ଷା କରନ୍ତି।
ନିତ୍ଯମନ୍ଯୋନ୍ଯସଂହୃଷ୍ଟା ଵ୍ଯସନେଷ୍ଵାତତାଯିନଃ। ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନହୃଦଯା ଘୋରା ଜ୍ଞାତଯସ୍ତୁ ଭଯାଵହାଃ
ସେମାନେ ସଦା ପରସ୍ପରର ଦୁଃଖରେ ଆନନ୍ଦିତ, ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ, ଗୁପ୍ତ ହୃଦୟ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର; ଜ୍ଞାତିମାନେ ନିଜରେ ଭୟର କାରଣ।
ଶ୍ରୂଯନ୍ତେ ହସ୍ତିଭିର୍ଗୀତାଃ ଶ୍ଲୋକାଃ ପଦ୍ମଵନେ ପୁରା। ପାଶହସ୍ତାନ୍ ନରାନ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶୃଣୁଷ୍ଵ ଗଦତୋ ମମ
ପଦ୍ମବନରେ ହାତୀମାନେ ଗାଇଥିବା ଶ୍ଲୋକମାନେ ଶୁଣାଯାଉଛି। ମୁଁ ଏବେ କହୁଛି, ଯେଉଁ ମଣିଷମାନେ ପାଶରେ ବାନ୍ଧା ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଦେଖି ଏହି ଶ୍ଲୋକ ଶୁଣ।