ଯାଵନ୍ନ ଗୃହ୍ଣନ୍ତି ଶିରାଂସି ବାଣା ରାମେରିତା ରାକ୍ଷସପୁଂଗଵାନାମ୍। ଵଜ୍ରୋପମା ଵାଯୁସମାନଵେଗାଃ ପ୍ରଦୀଯତାଂ ଦାଶରଥାଯ ମୈଥିଲୀ
ରାମଙ୍କର ବଜ୍ର ସମାନ କଠିନ ଏବଂ ପବନ ସମ ତ୍ୱରା ଥିବା ତୀରମାନେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଧରିବା ପୂର୍ବରୁ, ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ ଦଶରଥ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଇଦିଅ।
ନ କୁମ୍ଭକର୍ଣେନ୍ଦ୍ରଜିତୌ ଚ ରାଜଂ- ସ୍ତଥା ମହାପାର୍ଶ୍ଵମହୋଦରୌ ଵା। ନିକୁମ୍ଭକୁମ୍ଭୌ ଚ ତଥାତିକାଯଃ ସ୍ଥାତୁଂ ସମର୍ଥା ଯୁଧି ରାଘଵସ୍ଯ
କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ, ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍, ମହାପାର୍ଶ୍ୱ, ମହୋଦର, ନିକୁମ୍ଭ, କୁମ୍ଭ ଓ ଅତିକାୟ—ଏମାନେ କେହି ମଧ୍ୟ ରାଘବଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ଟିକିପାରିବେ ନାହାନ୍ତି, ରାଜା।
ଜୀଵଂସ୍ତୁ ରାମସ୍ଯ ନ ମୋକ୍ଷ୍ଯସେ ତ୍ଵଂ ଗୁପ୍ତଃ ସଵିତ୍ରାପ୍ଯଥଵା ମରୁଦ୍ଭିଃ। ନ ଵାସଵସ୍ଯାଙ୍କଗତୋ ନ ମୃତ୍ଯୋ- ର୍ନଭୋ ନ ପାତାଲମନୁପ୍ରଵିଷ୍ଟଃ
ତୁମେ ବଞ୍ଚିଲେ ମଧ୍ୟ ରାମଙ୍କୁ ଠାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇପାରିବେ ନାହାଁ; ସବିତା କିମ୍ବା ମରୁତମାନେ ରକ୍ଷା କଲେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଛାତିରେ ଅଶ୍ରୟ ନେଲେ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ, ଆକାଶ କିମ୍ବା ପାତାଳକୁ ଲୁଚିଲେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
ନିଶମ୍ଯ ଵାକ୍ଯଂ ତୁ ଵିଭୀଷଣସ୍ଯ ତତଃ ପ୍ରହସ୍ତୋ ଵଚନଂ ବଭାଷେ। ନ ନୋ ଭଯଂ ଵିଦ୍ମ ନ ଦୈଵତେଭ୍ଯୋ ନ ଦାନଵେଭ୍ଯୋଽପ୍ଯଥଵା କଦାଚିତ୍
ବିଭୀଷଣଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ପ୍ରହସ୍ତ କହିଲେ: 'ଆମେ କେବେ ଦେବତାମାନେ କିମ୍ବା ଦାନବମାନେ ଠାରୁ ଭୟ ଜାଣିନାହୁଁ, କେବେ ବି।'
ନ ଯକ୍ଷଗନ୍ଧର୍ଵମହୋରଗେଭ୍ଯୋ ଭଯଂ ନ ସଂଖ୍ଯେ ପତଗୋରଗେଭ୍ଯଃ। କଥଂ ନୁ ରାମାଦ୍ ଭଵିତା ଭଯଂ ନୋ ନରେନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ରାତ୍ ସମରେ କଦାଚିତ୍
ଆମେ ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ମହାନାଗ କିମ୍ବା ଯୁଦ୍ଧରେ ପକ୍ଷୀ ଓ ନାଗମାନେ ଠାରୁ ଭୟ ପାଉନାହୁଁ; ତେବେ ରାମ, ନରେଶ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ କେବେ ଭୟ କିପରି ହେବ?
ପ୍ରହସ୍ତଵାକ୍ଯଂ ତ୍ଵହିତଂ ନିଶମ୍ଯ ଵିଭୀଷଣୋ ରାଜହିତାନୁକାଙ୍କ୍ଷୀ। ତତୋ ମହାର୍ଥଂ ଵଚନଂ ବଭାଷେ ଧର୍ମାର୍ଥକାମେଷୁ ନିଵିଷ୍ଟବୁଦ୍ଧିଃ
ପ୍ରହସ୍ତଙ୍କର ଅପକୃତିକର କଥା ଶୁଣି, ରାଜାଙ୍କ ଭଲ ଚାହିଁ, ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ କାମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିବା ବିଭୀଷଣ ପୁଣି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହିଲେ।
ପ୍ରହସ୍ତ ରାଜା ଚ ମହୋଦରଶ୍ଚ ତ୍ଵଂ କୁମ୍ଭକର୍ଣଶ୍ଚ ଯଥାର୍ଥଜାତମ୍। ବ୍ରଵୀତ ରାମଂ ପ୍ରତି ତନ୍ନ ଶକ୍ଯଂ ଯଥା ଗତିଃ ସ୍ଵର୍ଗମଧର୍ମବୁଦ୍ଧେଃ
ପ୍ରହସ୍ତ, ରାଜା, ମହୋଦର, ତୁମେ ଏବଂ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ—ରାମଙ୍କ ବିଷୟରେ ଯେ କଥା କହୁଛ, ସେ କଥା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ଅଧର୍ମରେ ମନ ଲଗାଇଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଭାଗ୍ୟ ଏହିପରି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଖସିଯାନ୍ତି।
ଵଧସ୍ତୁ ରାମସ୍ଯ ମଯା ତ୍ଵଯା ଚ ପ୍ରହସ୍ତ ସର୍ଵୈରପି ରାକ୍ଷସୈର୍ଵା। କଥଂ ଭଵେଦର୍ଥଵିଶାରଦସ୍ଯ ମହାର୍ଣଵଂ ତର୍ତୁମିଵାପ୍ଲଵସ୍ଯ
ରାମଙ୍କୁ ମାରିବା କାମ ତୁମେ, ମୁଁ, ପ୍ରହସ୍ତ କିମ୍ବା ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନେ କରିପାରିବେ କି? ଏହା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ଯେପରି ଜଳରେ ଏକ ଦକ୍ଷ ଜଣେ ତରଣା କରି ମହା ସାଗର ଅତିକ୍ରମ କରିପାରେ।
ଧର୍ମପ୍ରଧାନସ୍ଯ ମହାରଥସ୍ଯ ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁଵଂଶପ୍ରଭଵସ୍ଯ ରାଜ୍ଞଃ। ପୁରୋଽସ୍ଯ ଦେଵାଶ୍ଚ ତଥାଵିଧସ୍ଯ କୃତ୍ଯେଷୁ ଶକ୍ତସ୍ଯ ଭଵନ୍ତି ମୂଢାଃ
ଧର୍ମରେ ଅଗ୍ରଗାମୀ, ମହାରଥୀ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଉତ୍ପନ୍ନ ଏହି ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଦଣ୍ଡିତ ହୁଅନ୍ତି; ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କୁ ବିରୋଧ କରିବା ମୂଢ଼ମାନେ।
ତୀକ୍ଷ୍ଣା ନ ତାଵତ୍ ତଵ କଙ୍କପତ୍ରା ଦୁରାସଦା ରାଘଵଵିପ୍ରମୁକ୍ତାଃ। ଭିତ୍ତ୍ଵା ଶରୀରଂ ପ୍ରଵିଶନ୍ତି ବାଣାଃ ପ୍ରହସ୍ତ ତେନୈଵ ଵିକତ୍ଥସେ ତ୍ଵମ୍
ତୁମର ତୀକ୍ଷ୍ଣ କଂକପତ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ରାଘବଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଛାଡିଲେ ଏତେ ଭୟଙ୍କର ନୁହେଁ; ପ୍ରହସ୍ତ, ସେ ଅସ୍ତ୍ର ଦେହକୁ ଭେଦି ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ, ତଥାପି ତୁମେ ଏପରି ଗର୍ବ କରୁଛ।
ନ ରାଵଣୋ ନାତିବଲସ୍ତ୍ରିଶୀର୍ଷୋ ନ କୁମ୍ଭକର୍ଣସ୍ଯ ସୁତୋ ନିକୁମ୍ଭଃ। ନ ଚେନ୍ଦ୍ରଜିଦ୍ ଦାଶରଥିଂ ପ୍ରଵୋଢୁଂ ତ୍ଵଂ ଵା ରଣେ ଶକ୍ରସମଂ ସମର୍ଥଃ
ରାବଣ, ଅତିଶକ୍ତିଶାଳୀ ତ୍ରିଶୀର୍ଷ, କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପୁଅ ନିକୁମ୍ଭ, ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ କିମ୍ବା ପ୍ରହସ୍ତ ତୁମେ—କେହି ମଧ୍ୟ ଦାଶରଥୀଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିପାରିବେ ନାହିଁ, ଯଦି ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ଶକ୍ତି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ।
ଦେଵାନ୍ତକୋ ଵାପି ନରାନ୍ତକୋ ଵା ତଥାତିକାଯୋଽତିରଥୋ ମହାତ୍ମା। ଅକମ୍ପନଶ୍ଚାଦ୍ରିସମାନସାରଃ ସ୍ଥାତୁଂ ନ ଶକ୍ତା ଯୁଧି ରାଘଵସ୍ଯ
ଦେବାନ୍ତକ, ନରାନ୍ତକ, ଅତିକାୟ ମହାରଥୀ, ଏବଂ ପାହାଡ଼ ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅକମ୍ପନ—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ରାଘବଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଟିକିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଅଯଂ ଚ ରାଜା ଵ୍ଯସନାଭିଭୂତୋ ମିତ୍ରୈରମିତ୍ରପ୍ରତିମୈର୍ଭଵଦ୍ଭିଃ। ଅନ୍ଵାସ୍ଯତେ ରାକ୍ଷସନାଶନାର୍ଥେ ତୀକ୍ଷ୍ଣଃ ପ୍ରକୃତ୍ଯା ହ୍ଯସମୀକ୍ଷକାରୀ
ଏହି ରାଜା ଦୁଃଖରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ, ତୁମେ ମିତ୍ର ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଶତ୍ରୁ ସମାନ; ରାକ୍ଷସମାନେ ନାଶ ହେବା ପାଇଁ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁଛ; ସେ ପ୍ରକୃତିରେ କଠୋର ଏବଂ ବିଚାର ନ କରି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ।
ଅନନ୍ତଭୋଗେନ ସହସ୍ରମୂର୍ଧ୍ନା ନାଗେନ ଭୀମେନ ମହାବଲେନ। ବଲାତ୍ ପରିକ୍ଷିପ୍ତମିମଂ ଭଵନ୍ତୋ ରାଜାନମୁତ୍କ୍ଷିପ୍ଯ ଵିମୋଚଯନ୍ତୁ
ଅନନ୍ତ ଭୋଗ ଏବଂ ହଜାର ମୁଣ୍ଡ ଥିବା ଭୟଙ୍କର ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ନାଗରେ ଆବୃତ ଏହି ରାଜାଙ୍କୁ ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଘେରି ଶକ୍ତିବଳେ ମୁକ୍ତ କର।
ଯାଵଦ୍ଧି କେଶଗ୍ରହଣାତ୍ ସୁହୃଦ୍ଭିଃ ସମେତ୍ଯ ସର୍ଵୈଃ ପରିପୂର୍ଣକାମୈଃ। ନିଗୃହ୍ଯ ରାଜା ପରିରକ୍ଷିତଵ୍ଯୋ ଭୂତୈର୍ଯଥା ଭୀମବଲୈର୍ଗୃହୀତଃ
ସମସ୍ତ ମିତ୍ରମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରି, ରାଜାଙ୍କ ଚୁଲ ଧରି ତାଙ୍କୁ ଅଟକାଇବା ପୂର୍ବରୁ, ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଯେପରି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିବାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରନ୍ତି, ସେପରି ରାଜାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ଦରକାର।
ସୁଵାରିଣା ରାଘଵସାଗରେଣ ପ୍ରଚ୍ଛାଦ୍ଯମାନସ୍ତରସା ଭଵଦ୍ଭିଃ। ଯୁକ୍ତସ୍ତ୍ଵଯଂ ତାରଯିତୁଂ ସମେତ୍ଯ କାକୁତ୍ସ୍ଥପାତାଲମୁଖେ ପତନ୍ ସଃ
ରାଘବଙ୍କ ସାଗର ସେନାରେ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ଆବୃତ ହେଉଛି, ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ଦରକାର, କାରଣ ସେ କାକୁତ୍ସ୍ଥଙ୍କ ପାତାଳର ମୁଖକୁ ପଡ଼ୁଛି।
ଇଦଂ ପୁରସ୍ଯାସ୍ଯ ସରାକ୍ଷସସ୍ଯ ରାଜ୍ଞଶ୍ଚ ପଥ୍ଯଂ ସସୁହୃଜ୍ଜନସ୍ଯ। ସମ୍ଯଗ୍ଘି ଵାକ୍ଯଂ ସ୍ଵମତଂ ବ୍ରଵୀମି ନରେନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ରାଯ ଦଦାତୁ ମୈଥିଲୀମ୍
ଏହି ରାକ୍ଷସ ସହର, ରାଜା ଏବଂ ତାଙ୍କର ମିତ୍ରମାନେ ପାଇଁ ଏହି ଠିକ୍ ପଥ; ମୁଁ ସତ୍ୟ କଥା କହୁଛି, ନରେନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କୁ ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ଦେଇଦିଅ।
ପରସ୍ଯ ଵୀର୍ଯଂ ସ୍ଵବଲଂ ଚ ବୁଦ୍ଧ୍ଵା ସ୍ଥାନଂ କ୍ଷଯଂ ଚୈଵ ତଥୈଵ ଵୃଦ୍ଧିମ୍। ତଥା ସ୍ଵପକ୍ଷେଽପ୍ଯନୁମୃଶ୍ଯ ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଵଦେତ୍ କ୍ଷମଂ ସ୍ଵାମିହିତଂ ସ ମନ୍ତ୍ରୀ
ଏକ ମନ୍ତ୍ରୀ, ଶତ୍ରୁର ଶକ୍ତି, ନିଜର ଶକ୍ତି, ଅବସ୍ଥା, ଅବନତି ଏବଂ ବୃଦ୍ଧିକୁ ଜାଣିବା ପରେ, ଏହି ସବୁ ନିଜ ପକ୍ଷରେ ଭଲଭାବେ ବିଚାର କରି, ତାପରେ ଯାହା ଉପଯୁକ୍ତ ଏବଂ ମାଲିକଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ହେବ, ସେ କଥା କହିବା ଉଚିତ।
thumb|ପଞ୍ଚଦଶଃ ସର୍ଗଃ ଶ୍ରୂଯତାମ୍|center ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିଯରାମାଯଣେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡେ ପଞ୍ଚଦଶଃ ସର୍ଗଃ ॥୬-
ଶ୍ରୀମଦ୍ ଵାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଯୁଦ୍ଧ କାଣ୍ଡର ପଞ୍ଚଦଶ ସର୍ଗ ଏବେ ଶୁଣ।
ବୃହସ୍ପତେସ୍ତୁଲ୍ଯମତେର୍ଵଚସ୍ତ- ନ୍ନିଶମ୍ଯ ଯତ୍ନେନ ଵିଭୀଷଣସ୍ଯ। ତତୋ ମହାତ୍ମା ଵଚନଂ ବଭାଷେ ତତ୍ରେନ୍ଦ୍ରଜିନ୍ନୈର୍ଋତଯୂଥମୁଖ୍ଯଃ
ବିଭୀଷଣଙ୍କ ଉଚ୍ଚ ବୁଦ୍ଧି ଏବଂ ବୃହସ୍ପତି ସମାନ ମତ ଥିବା କଥାକୁ ଗଭୀର ଭାବେ ଶୁଣି, ତାପରେ ମହାତ୍ମା ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ, ରାକ୍ଷସ ସେନାପତି, ସେଠାରେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
କିଂ ନାମ ତେ ତାତ କନିଷ୍ଠ ଵାକ୍ଯ- ମନର୍ଥକଂ ଵୈ ବହୁଭୀତଵଚ୍ଚ। ଅସ୍ମିନ୍ କୁଲେ ଯୋଽପି ଭଵେନ୍ନ ଜାତଃ ସୋଽପୀଦୃଶଂ ନୈଵ ଵଦେନ୍ନ କୁର୍ଯାତ୍
ଭାଇ, କଣ ତୁମେ ଏପରି ଅର୍ଥହୀନ ଏବଂ ଭୟଭୀତ କଥା କହୁଛ? ଏହି କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା କିଏ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ଏଉଁ ଅପୌଢ଼ ହେଉଛି, ସେ ଏପରି କଥା କହିବେ ନାହିଁ, କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
ସତ୍ତ୍ଵେନ ଵୀର୍ଯେଣ ପରାକ୍ରମେଣ ଧୈର୍ଯେଣ ଶୌର୍ଯେଣ ଚ ତେଜସା ଚ। ଏକଃ କୁଲେଽସ୍ମିନ୍ ପୁରୁଷୋ ଵିମୁକ୍ତୋ ଵିଭୀଷଣସ୍ତାତ କନିଷ୍ଠ ଏଷଃ
ସତ୍ତ୍ୱ, ଶକ୍ତି, ପ୍ରାକ୍ରମ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ଶୌର୍ୟ ଏବଂ ତେଜସ୍ବିତାରେ ଏହି କୁଳରେ କେବଳ ଜଣେ ଲୋକ ଦୂର ହୋଇଛି—ସେ ହେଉଛନ୍ତି, ଭାଇ, ତୁମେ ବିଭୀଷଣ।
କିଂ ନାମ ତୌ ମାନୁଷରାଜପୁତ୍ରା- ଵସ୍ମାକମେକେନ ହି ରାକ୍ଷସେନ। ସୁପ୍ରାକୃତେନାପି ନିହନ୍ତୁମେତୌ ଶକ୍ଯୌ କୁତୋ ଭୀଷଯସେ ସ୍ମ ଭୀରୋ
ମାନବ ରାଜାଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅଙ୍କୁ ଏକ ରାକ୍ଷସ, ସାଧାରଣ ଶକ୍ତି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମାରିପାରିବେ ନାହିଁ—ଏହିପରି ଭୟ କଥା କହି ଆମୋଁକୁ କାହିଁକି ଭୟଭୀତ କରୁଛ?
ତ୍ରିଲୋକନାଥୋ ନନୁ ଦେଵରାଜଃ ଶକ୍ରୋ ମଯା ଭୂମିତଲେ ନିଵିଷ୍ଟଃ। ଭଯାର୍ପିତାଶ୍ଚାପି ଦିଶଃ ପ୍ରପନ୍ନାଃ ସର୍ଵେ ତଦା ଦେଵଗଣାଃ ସମଗ୍ରାଃ
ତିନି ଲୋକର ନାଥ ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ମୁଁ ପୃଥିବୀରେ ଜିତିଥିଲି; ସେ ସମୟରେ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଭୟରେ ଦିଗ୍ଗୁଡିକୁ ପଳାଇଯାଇଥିଲେ।
ଐରାଵତୋ ନିଃସ୍ଵନମୁନ୍ନଦନ୍ ସ ନିପାତିତୋ ଭୂମିତଲେ ମଯା ତୁ। ଵିକୃଷ୍ଯ ଦନ୍ତୌ ତୁ ମଯା ପ୍ରସହ୍ଯ ଵିତ୍ରାସିତା ଦେଵଗଣାଃ ସମଗ୍ରାଃ
ମୁଁ ଏଇରାବତକୁ ଭୂମିରେ ଭଳି ଚିଁହି ଦେଇଥିଲି, ସେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରେ ଗଜ୍ଜନ କରୁଥିଲା। ମୁଁ ତାଙ୍କ ଦନ୍ତକୁ ଜୋରଦାର ଭାବରେ ଟାଣି ନିକାଳିଥିଲି, ଏବଂ ଏହା ଦେଖି ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇଗଲେ।
ସୋଽହଂ ସୁରାଣାମପି ଦର୍ପହନ୍ତା ଦୈତ୍ଯୋତ୍ତମାନାମପି ଶୋକକର୍ତା। କଥଂ ନରେନ୍ଦ୍ରାତ୍ମଜଯୋର୍ନ ଶକ୍ତୋ ମନୁଷ୍ଯଯୋଃ ପ୍ରାକୃତଯୋଃ ସୁଵୀର୍ଯଃ
ମୁଁ ଦେବମାନେର ଅହଂକାରକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲି, ଦୈତ୍ୟମାନେର ଶୋକ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲି। ଏପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ମୁଁ କିପରି ଏକ ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ, ସାଧାରଣ ମଣିଷ, ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଜିତିପାରିବି ନାହିଁ?
ଅଥେନ୍ଦ୍ରକଲ୍ପସ୍ଯ ଦୁରାସଦସ୍ଯ ମହୌଜସସ୍ତଦ୍ ଵଚନଂ ନିଶମ୍ଯ। ତତୋ ମହାର୍ଥଂ ଵଚନଂ ବଭାଷେ ଵିଭୀଷଣଃ ଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂ ଵରିଷ୍ଠଃ
ଇନ୍ଦ୍ରଜିତଙ୍କର ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦୁର୍ଲଭ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ଉତ୍ସାହର କଥା ଶୁଣି, ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବିଭୀଷଣ ଗଭୀର ଅର୍ଥବହି କଥା କହିଲେ।
ନ ତାତ ମନ୍ତ୍ରେ ତଵ ନିଶ୍ଚଯୋଽସ୍ତି ବାଲସ୍ତ୍ଵମଦ୍ଯାପ୍ଯଵିପକ୍ଵବୁଦ୍ଧିଃ। ତସ୍ମାତ୍ ତ୍ଵଯାପ୍ଯାତ୍ମଵିନାଶନାଯ ଵଚୋଽର୍ଥହୀନଂ ବହୁ ଵିପ୍ରଲପ୍ତମ୍
ପ୍ରିୟ, ତୁମର ମନ୍ତ୍ରଣାରେ ଦୃଢତା ନାହିଁ; ତୁମେ ଏଯାଁ ଅପରିପକ୍ବ ବୁଦ୍ଧିର ଶିଶୁ। ତେଣୁ ତୁମେ ନିଜ ନାଶକୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ଅର୍ଥହୀନ ଏବଂ ଅନେକ ଅସାର କଥା କହିଛ।
ପୁତ୍ରପ୍ରଵାଦେନ ତୁ ରାଵଣସ୍ଯ ତ୍ଵମିନ୍ଦ୍ରଜିନ୍ମିତ୍ରମୁଖୋଽସି ଶତ୍ରୁଃ। ଯସ୍ଯେଦୃଶଂ ରାଘଵତୋ ଵିନାଶଂ ନିଶମ୍ଯ ମୋହାଦନୁମନ୍ଯସେ ତ୍ଵମ୍
ରାବଣଙ୍କ ପୁଅ ଭାବରେ କଥା କହି, ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ, ତୁମେ ମିତ୍ର ମୁହଁରେ ଶତ୍ରୁ ହେଇଛ। ରାଘବଙ୍କ ନାଶ ଶୁଣି, ତୁମେ ଭ୍ରମରେ ଏହାକୁ ସମ୍ମତି ଦେଉଛ।
ତ୍ଵମେଵ ଵଧ୍ଯଶ୍ଚ ସୁଦୁର୍ମତିଶ୍ଚ ସ ଚାପି ଵଧ୍ଯୋ ଯ ଇହାନଯତ୍ ତ୍ଵାମ୍। ବାଲଂ ଦୃଢଂ ସାହସିକଂ ଚ ଯୋଽଦ୍ଯ ପ୍ରାଵେଶଯନ୍ମନ୍ତ୍ରକୃତାଂ ସମୀପମ୍
ତୁମେ ଏକା ମୃତ୍ୟୁଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ବହୁତ ଦୁଷ୍ଟ ଚିତ୍ତର। ଏହି ଶିଶୁ, ଦୃଢ ଏବଂ ଅତି ସାହସିକ, ଯିଏ ତୁମକୁ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଆଣିଛି, ସେ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁଯୋଗ୍ୟ।